Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
Mở đầu
Không phải học vấn, không phải kinh nghiệm, không phải kiến thức hoặc trí
thông minh, không có một điều nào trong số những điều trên là lời dự đoán đầy đủ
cho việc tại sao người này thành công còn người kia thì không! Bí mật của thành
công không phải là những gì bạn được dạy ở trường học. Vấn đề quan trọng nhất
không phải là chỉ số IQ, không phải một bằng đại học quản trị kinh doanh, thậm chí
không phải là bí quyết kinh doanh hay nhiều năm kinh nghiệm. Yếu tố duy nhất và
quan trọng nhất để đạt được thành công trong sự nghiệp đó là trí tuệ xúc cảm. Trong
cuộc sống, bạn có thể đã từng gặp những người có kỹ năng giao tiếp rất tốt. Trong
mọi tình huống, họ dường như luôn biết cách cư xử khéo léo để chúng ta không cảm
thấy bị xúc phạm hoặc bực bội. Thậm chí, ngay cả khi chúng ta không tìm ra giải
pháp cho vấn đề, họ cũng làm chúng ta cảm thấy lạc quan và có thêm niềm tin. Vậy
ta tự hỏi, điều gì giúp họ làm được như vậy? Câu trả lời là trí tuệ xúc cảm. Có khi
những cảm xúc sẽ giúp bạn thành công nhưng cũng có khi nó là trở ngại của bạn
trong công việc. Vậy thì có thể làm chủ được cảm xúc không? Câu trả lời là có, mà
chính nhờ và khả năng làm chủ cảm xúc nên mới làm nên con người thành công. Vì
thế, em tìm hiểu về trí tuệ xúc cảm và những ứng dụng của nó trong công việc.
N02 – TL2 - 381731 1
Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
Nội dung
1. Khái niệm trí tuệ xúc cảm
Chúng ta có quyền lựa chọn về cách chúng ta phản ứng lại với cảm xúc. Tại sao
con người bỏ quá nhiều thời gian phớt lờ cảm xúc của mình hoặc bị chúng chi phối?
Bạn có thể khám phá những kỹ năng cụ thể giúp bạn biết cách hành xử “khôn
ngoan” khi đối diện trước thử thách. Trước tiên chúng ta cần hiểu một cách khái
quát cảm xúc là gì? Theo nhận định của hai nhà tâm lý học Fehr và Rusell thì “cảm
xúc là thứ mà tất cả mọi người đều biết nhưng không thể định nghĩ được. Cảm xúc
có thể coi là sự trải nghiệm của cảm giác, bạn chỉ cảm nhận được cảm xúc chứ
không nghĩ ra nó. Có rất nhiều định nghĩa về trí tuệ xúc cảm. Theo H. Steve lại cho
rằng trí tuệ xúc cảm là sự kết hợp của sự nhạy cảm về cảm xúc có tính tự nhiên với

một người mặc quần áo samurai đang ngủ trên giường. Nổi điên lên vì ghen và giận
dữ, ông nâng kiếm định giết cả hai, nhưng đột nhiên lời của người đánh cá văng
vẳng bên tai: “Ðừng hành động khi đang giận dữ.” Vị samurai ngừng lại, thở sâu,
sau đó cố tình gây ra tiếng động lớn. Vợ ông thức dậy ngay lập tức, kẻ lạ mặt cũng
vậy, hoá ra đó chính là mẹ ông. Vợ ông giải thích: “Vì sợ kẻ trộm lẻn vào nhà nên
thiếp đã cho mẹ mặc quần áo của chàng để doạ chúng.” Một năm sau, người đánh cá
gặp lại vị samurai để trả tiền. “Hãy cầm lấy tiền của ngươi đi.” Vị samurai trả lời,
“Ngươi đã trả nợ rồi". Có những lúc ta nổi nóng và không kiểm soát được hành vi
của mình, như các cụ xưa có câu “giận quá mất khôn” và hậu quả thì thật khôn
lường. như câu chuyện vừa rồi, nếu như người samurai không nghe lời khuyên của
người đánh cá , không kìm chế sự giận dữ thì có lẽ ông đã giết mẹ và vợ mình rồi,
đó là một bài học của sự kìm chế cơn tức giận cũng là một phần của trí tuệ xúc cảm.
N02 – TL2 - 381731 3
Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
- Giàu nhiệt huyết: những người giàu trí tuệ cảm xúc thường làm việc rất tận tụy, với
hiệu quả cao. Họ sẵn lòng hy sinh thành quả trước mắt để đạt được thành công lâu
dài. Họ thích được thử thách và luôn làm việc một cách hiệu quả.
- Biết cảm thông: là khả năng thấu hiểu cảm xúc, mong muốn và quan điểm của
người khác, phân biệt được chúng và sử dụng chúng để hướng dẫn suy nghĩ và hành
động của bản thân. Từ đó biết thông cảm, xây dựng, duy trì tốt các mối quan hệ, biết
lắng nghe và quan tâm đến người khác, nên có cuộc sống cởi mở và chân thành.
Những người biết cảm thông thường rất giỏi trong việc nắm bắt cảm xúc của người
khác, kể cả những cảm xúc tinh tế nhất.
- Kĩ năng giao tiếp: Thật là thoải mái khi được tiếp xúc với những người giỏi giao tiếp
– một đặc điểm khác của trí tuệ cảm xúc. Những người giỏi giao tiếp thường có khả
năng làm việc nhóm tốt. Họ quan tâm đến việc giúp người khác phát triển và làm
việc hiệu quả hơn là thành công của chính mình. Họ biết cách tranh luận hiệu quả và
là những “bậc thầy” trong việc thiết lập và duy trì quan hệ xã hội.
3. Cấu trúc của trí tuệ xúc cảm
- Khả năng nhận biết, đánh giá và thể hiện cảm xúc của mình: là khả năng nhận biết

lời ngắn gọn là: rất lớn! Nó là một cách thức mạnh mẽ để tập trung năng lượng của
bạn về một hướng, nhằm đạt được những thành quả đáng kể. trí tuệ cảm xúc có liên
quan đến phần lớn những hành vi đó, bao gồm việc quản lý thời gian, động lực, tầm
nhìn, và giao tiếp. Bạn có thể sử dụng trí tuệ cảm xúc của mình để nâng cao hiệu
suất công việc bằng rất nhiều cách thức khác nhau. Trí tuệ cảm xúc quan trọng đối
với thành công đến nỗi nó chiếm 60% hiệu suất làm việc trong tất cả các loại ngành
nghề. Nó là công cụ dự báo lớn nhất về hiệu suất công việc và là yếu tố định hướng
mạnh mẽ nhất trong nghệ thuật lãnh đạo cũng như sự xuất chúng của từng cá nhân.
Trong hoạt động giao tiếp, cảm xúc là nhân tố mang năng lượng cho ứng xử, thể
hiện ở điều kiện ban đầu của mỗi ứng xử. Bất cứ một ứng xử nào cũng đều bắt
nguồn từ cảm xúc. Nếu không có cảm xúc chi phối tác động thì sẽ không tồn tại ứng
N02 – TL2 - 381731 5
Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
xử. Trong mối quan hệ với con người, trí tuệ xúc cảm chi phối việc xây dựng tốt các
mối quan hệ giữa người với người (quan hệ gia đình, công việc, bạn bè…) thông
qua quá trình đồng cảm (hiểu cảm xúc của mình thông qua hiểu cảm xúc của người
khác) đảm bảo cho não bộ diễn ra bình thường, tránh được những căn bệnh tinh thần
như lo sợ, sự trầm cảm, thái độ giận dữ, bi quan… ảnh hưởng tới cuộc sống con
người. Với bạn bè, việc bạn làm chủ cảm xúc của mình như thế nào cũng quyết định
không chỉ số lượng mà còn có cả chất lượng các mối quan hệ đó. Những mối quan
hệ bền vững thường được xây dựng trên một nền tảng hiểu biết lẫn nhau của hai
bên. Ví dụ như trong những mối quan hệ mới, bạn nhận thấy bạn của mình là người
rất tốt, bạn có thể học tập nhiều điều từ người ấy. Tuy nhiên, sự thể hiện cảm xúc
như thế nào để họ không nghĩ rằng mình đang bị lợi dụng hoặc dựa dẫm. Cảm xúc
có thể làm hỏng một mối qua hệ. Người có trí tuệ cảm xúc thấp sẽ không tạo được
những mối quan hệ hợp tác tốt với đồng nghiệp, với đối tác, khách hàng và ngay cả
trong quan hệ gia đình. Những người có trí tuệ xúc cảm biết cách thể hiện tình cảm
của mình phù hợp với hoàn cảnh, có khả năng điều khiển nó vì thế họ có thể dễ dàng
tạo dựng một mối quan hệ tốt đẹp với nhiều người, làm tăng khả năng tương tác
trong công việc giữa các đồng nghiệp, công việc sẽ hoàn thiện nhanh hơn, tốt hơn.

động nào mà thiếu vắng cảm xúc. Cảm xúc chi phối tới các quyết định hành động.
Bạn sẽ không bao giờ làm một việc mà không có cảm xúc chi phối cho dù việc đó
có hay không có mục đích.
Ngày nay, bên cạnh năng lực chuyên môn, trí tuệ cảm xúc càng lúc càng đóng
vai trò quan trọng đối với thành công của con người trong sự nghiệp. Những nhà
tuyển dụng có xu hướng sử dụng chỉ số trí tuệ cảm xúc như một tiêu chí đánh giá
năng lực con người khi tuyển dụng và đề bạt. Trí thông minh không chưa đủ đảm
bảo cho sự thành công của con người. Có IQ cao là một lợi thế trong cuộc sống,
nhưng lợi thế đó chỉ phát huy tốt khi được kết hợp với trí tuệ cảm xúc. Người có trí
N02 – TL2 - 381731 7
Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
tuệ cảm xúc tốt sống lạc quan, biết lắng nghe để thấu hiểu người khác, dễ thích nghi
với ngoại cảnh, linh hoạt, chủ động và sáng tạo trong công việc, có khả năng chịu áp
lực và vượt qua nghịch cảnh.
Nói rộng ra hơn, sự tinh thông nghề nghiệp chính là sự kết hợp của một cảm
nhận chung với kiến thức chuyên môn và kĩ năng mà chúng ta thu được trong suốt
thời gian làm công việc nào đó. Sự tinh thông nghề nghiệp đến từ quá trình học hỏi
liên tục những xu hướng mới, và nó chỉ có được bằng những kinh nghiệm thực tế.
Thí dụ những bác sĩ tài năng nhất chính là những người không ngừng mở rộng kiến
thức của mình bằng cách tiếp cận những phát minh mới. Ngoài ra họ còn có kinh
nghiệm phong phú để có thể áp dụng trong việc chuẩn đoán và điều trị cho bệnh
nhân. Chính thói quen cập nhật thông tin này khiến họ có thể giúp các bệnh nhân
của mình nhiều hơn bất cứ điểm số xuất sắc nào mà họ đạt được trong trường. Như
vậy có thể nói bác sĩ giỏi chính là những bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong việc
chuẩn và chữa bệnh chứ không phải là những người đạt diểm xuất sắc khi tốt
nghiệp.
Sự khác biệt lớn trong khả năng của mỗi con người là ở giữa trí tuệ và trái tim,
nhận thức và tình cảm. Những lý lẽ có sức mạnh và thuyết phục nhất là những lý lẽ
chinh phục được cả trái tim và khối óc. Những nhà lãnh đạo có thể kêu gọi được dân
chúng tham gia chiến tranh bởi họ kích thích được tinh thần yêu nước trong nhân

Kết luận
Trí tuệ xúc cảm rất cần thiết trong cuộc sống con người, nó là yếu tố quan trọng
giúp ta thành công trong cuộc sống, đặc biệt trong sự nghiệp. Cuộc sống con người
chúng ta phần lớn là do các cảm xúc nảy sinh và chi phối, chất lượng của cảm xúc
ảnh hưởng đến chất lượng của tư duy và chất lượng tư duy quyết định chất lượng
của các suy nghĩ của chúng ta. Trong khi đó, nguồn lương thực cho tâm trí chúng ta
chính là suy nghĩ của chúng ta, những suy nghĩ ấy sẽ quyết định phẩm chất trong
các mối liên hệ của chúng ta, đến cách thức chúng ta xử lý những tình huống khó
khăn trong cuộc sống. Antoine de Saint – Exupery rất có lý khi cho rằng : “Với trái
tim, người ta có thể nhìn thấy những cái cốt yếu mà đôi mắt không thể nhìn thấy
được”. Trí tuệ cảm xúc là một trong những kỹ năng quan trọng cần có và là nền tảng
để phát triển các kỹ năng khác - yếu tố quan trọng để giúp bạn đạt đến thành công
trong sự nghiệp và cuộc sống.
N02 – TL2 - 381731 10
Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
Tài liệu tham khảo
- Tập bài giảng tâm lý học đại cương, trường đại học Luật Hà Nội.
- Thông minh cảm xúc để thành công, tác giả Travis Bradberry & Jean Greaves
- Trí tuệ xúc cảm ứng dụng trong công việc, Tác giả: Daniel Goleman.
- http://yourwant.com.vn/news-details/9/146/dieu-ky-dieu-cua-cam-xuc-va-tri-
tue
N02 – TL2 - 381731 11
Trí tuệ xúc cảm và ứng dụng…
Mục lục
N02 – TL2 - 381731 12