BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm gần đây ngành nuôi trồng nấm phát triển mạnh mẽ trên cả
nước, tổng các loại nấm ăn và nấm dược liệu trong năm 2006 ước tính đạt khoảng 1,5
triệu tấn. Nghề nuôi trồng nấm ra đời đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, tăng
thu nhập cho người nông dân và làm giàu cho rất nhiều hộ gia đình. Với nguồn
nguyên liệu chủ yếu là phế thải nông nghiệp và công nghiệp, do đó ngành nuôi trồng
nấm đã góp phần giải quyết nạn ô nhiễm môi trường đang xảy ra trên toàn cầu. Hiện
nay, trước những thách thức và cơ hội mới đối với việc phát triển nông nghiệp và
nông thôn nói chung, cũng như nghề trồng nấm nói riêng, việc trồng nấm theo hướng
sản xuất hàng hóa với khoa học và công nghệ sản xuất thích hợp đang thu hút nhiều
chủ trang trại trồng nấm ở nhiều địa phương.
Đồng Nai là một tỉnh có sản lượng nấm lớn và có nhiều thuận lợi về điều kiện
tự nhiên, và cũng là địa điểm mà chúng tôi đã chọn lựa để khảo sát nuôi trồng nấm
bào ngư. Vậy làm thế nào để có thể phát triển trở thành trung tâm sản xuất nấm của
cả nước là một vấn đề cần thiết. Phần lớn các cơ sở, trang trại sản xuất nấm ở Đồng
Nai còn nhỏ lẻ và vẫn chưa áp dụng kỹ thuật khoa học trong việc nuôi trồng nấm nên
chất lượng sản phẩm chưa được cao. Nắm bắt được tình hình đó sau đây chúng tôi
đưa ra mô hình trồng nấm bào ngư để áp dụng vào vùng đất này với mong muốn sẽ
đạt được hiệu quả cao trong công nghệ mà lại giảm chi phí đầu vào cho bà con.
I. ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA NẤM BÀO NGƯ
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 1
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
1.1 khái quát chung về nám
Nấm bào ngư trắng( P.florida ) ra nấm ở 27
0
C – 28
0
C
Nấm bào ngư là tên dùng chung cho các loài thuộc giống Lleurotus, trong đó có

e. Dạng lá lục bình: cuống ngừng tăng trưởng, mũ vẫn tiếp tục phát triển.
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 2
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
1.2 Điều kiện sinh trưởng và phát triển của nấn bào ngư
- Độ ẩm: độ ẩm rất quan trọng đối với sự phát triển của tơ và quả thể nấm. trong giai
đoạn tăng trưởng, độ ẩm nguyên liệu yêu cầu từ 50% - 60% còn độ ấm không khí
không được nhỏ hơn 70%. Ở giai đoạn hình thành quả thể độ ấm không khí là 85% -
90%. Độ ẩm không khí ở khoảng 70% chỉ ra quả thể nhỏ, dưới 60% không ra quả thể,
nếu nấm ở giai đoạn phễu lệch và dạng lá thì sẽ bị khô mặt và cháy vàng bìa mũ nấm.
Nhưng nếu độ ẩm cao trên 95% tai nấm bị nhũn và rũ xuống.
- pH: nấm bào ngư có khả năng chịu đựng sự giao động pH tương đối tốt. Tuy nhiên,
pH thích hợp đối với hầu hết các loại nấm bào ngư trong khoảng 5 – 7.
Hình nấm được trồng trong nhà nấm
- Ánh sáng: ở thể sợi nấm nuôi ngoài ánh sáng không tốt bằng nuôi trong tối. Ánh sang
chỉ cần thiết trong giai đoạn quả thể. Cụ thể là trong giai đoạn mọc quả thể cần áng
sáng nhẹ ( 200 lux ) nhằm kích thích nụ phát triển, giai đoạn phát triển cần quả thể cần
ánh sáng từ 300- 500 lux để thỏa mãn yêu cầu làm quả thể lớn lên. Nếu giai đoạn này
thiếu ánh sáng thì lượng gốc nấm ít, cuống dài, hình dạng không bình thường.
- Không khí: phải lưu thông, nồng độ CO
2
giai đoạn ra quả thể không vượt quá 1%.
Nếu nồng độ CO
2
cao sẽ có hại cho sự sinh trưởng của quả thể
( cuống dài, tán không bình thường, quả thể vàng và thối ).
Như vậy đối với điều kiện ở Đồng Nai thì thích hợp với trồng giống nấm bào
ngư thuộc nhóm chịu nhiệt hơn nên ở đây ta nên trồng giống nấm bào ngư trắng sẽ
đem lại năng suất cao hơn.
II. ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA VIỆC TRỒNG NẤM Ở ĐỒNG NAI

việc làm cho những người thất nghiệp ở những vùng nông thôn.
Một nhược điểm dễ nhận thấy là nghề trồng nấm ở Đồng Nai tuy có sản lượng
lớn song chủ yếu theo mô hình kinh tế hộ gia đình, vẫn còn mệnh ai nấy làm và uy tín
của sản phẩm có cấp độ khác nhau tùy theo mỗi cơ sở. Do vậy, thị trường tiêu thụ,
nhất là thị trường xuất khẩu không thể chủ động. Vấn đề cần phải làm là có quy hoạch
tổng thể và định hướng về sản xuất chế biến nấm ở Đồng Nai. Trên cơ sở này, xây
dựng trung tâm sản xuất nấm chất lượng cao và tổ chức lại các hộ gia đình sản xuất
nấm để hình thành vùng sản xuất tập trung, với sản lượng lớn và chất lượng đồng đều
để có thể đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu với đơn đặt hàng lớn. Chính vì vậy, việc tổ
chức lại nghề sản xuất nấm và xây dựng cho được thương hiệu nấm ở Đồng Nai đang
là yêu cầu bức thiết để nghề nấm có thể phát triển mạnh và yên tâm về đầu ra.
III. MÔ HÌNH TRỐNG NẤM
Quá trình làm nấm bao gồm 5 công đoạn:
- Nhân giống.
- Chế biến nguyên liệu trồng nấm.
- Nuôi ủ tơ.
- Chăm sóc và tưới đón nấm.
- Thu hái và bảo quản sản phẩm.
Do đó việc sắp xếp trang trại phù hợp sẽ giảm nhiều công sức lao động, hao phí trong
sản xuất và nhất là những thiệt hại do lây nhiễm.
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 4
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
Mô hình bố trí trang trại nấm
Mô hình nhà trồng nấm
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 5
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
Mô hình nhà nấm
• Khu vực nhân giống cách ly hẳn với khu vực sản xuất vì giai đoạn này cần điều

PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 6
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
- Sạch sẽ và đủ ánh sáng nhưng không bị chiếu sáng.
- Cần khử trùng nhà nấm cho sạch sẽ trước khi treo bịch nấm.
-Nhiệt độ thích hợp 20 – 30
0
C. Độ ẩm không khí cần trong khoảng 80-90%.
• Thu hái và bảo quản sản phẩm: cần đảm bảo yêu cầu mặt bằng cho thu hái và bảo quản
nấm.
IV. Kỹ THUẬT TRỒNG NẤM BÀO NGƯ
Kỹ thuật sản xuất meo
1. Phân lập thuần khiết
a/ Cách tạo môi trường phân lập
Môi trường thích hợp để phân lập giống là môi trường PGA (thạch - glucose -
khoai tây).
 Khoai tây (200 g) không mọc mầm, không biến màu xanh: gọt vỏ, cắt
mỏng và nhỏ.
 Đường glucose 20 g (có thể thay bằng đường kính hoặc đường
maltose).
 Thạch 20 g.
 1 lít nước sạch.
Nấu khoai tây chín nhuyễn, lọc lấy nước, bổ sung đường và thạch vào nước vừa
mới tách và tiếp tục nấu đến sôi.
Phân môi trường vào các ống nghiệm (khoảng 1/3 ống nghiệm). Đậy nút bông và
đem hấp khử trùng.
Lấy các ồng nghiệm ra và để nghiêng tới khi nguội để tạo thành, môi trường thạch
nghiêng. Đây là môi trường thích hợp để meo phát triển.
b/ Phương pháp phân lập
Thao tác phân lập phải thực hiện trong điều kiện vô trùng. Các bước như sau:

b/ Giai đoạn vô bịch
Bã mía sau khi ủ được đưa vào túi ni long, nện chặt vừa phải. Mỗi túi thường chứa
khoảng 1,2–1,5 kg nguyên liệu. Nên đóng túi đồng loạt cho đến hết nguyên liệu,
không để thừa nguyên liệu qua đêm. Nếu không đóng hết thì phải đưa phần nguyên
liệu thừa vào đống ủ để ủ tiếp.
d/ Giai đoạn hấp khử trùng túi bã mía
Sau khi đóng túi thì đưa đi khử trùng.
Có thể sử dụng các phương pháp khử trùng sau:
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 8
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
Sử dụng nồi cao áp ( 121
0
– 125
0
C/ 90 phút ). Trong sản xuất thì thường người
dân sử dụng nồi hấp thủ công. Dùng dạng nồi này thì chỉ tạo được nhiệt độ 100
0
C. Do
vậy mà cần phải kéo dài thời gian khử trùng. Để làm điều này thì tốt nhất dùng
phương pháp Tyndall. Đó là khử trùng 3 lần, mỗi lần 30 phút và cách nhau 24 giờ.
Nguyên tắc của phương pháp này là giữa các lần khử trùng các bào tử sẽ nảy mầm và
sẽ bị chết bởi lần khử trùng tiếp theo.
Lò hấp tự chế tiết kiệm chi phí
e/ Giai đoạn cấy meo
• Cách chọn meo
Khi chọn meo giống cần chú ý các đặc điểm sau:
 Quan sát thấy tơ mọc thẳng; nhánh tơ hình lông chim, phân phối đều
khắp chai,có màu trắng.
 Mật độ tơ đóng dày.

0
C, độ ẩm không khí 60% - 70%.
g/ Giai đoạn tưới đón thu hoạch
Quả thể nấm
4. Chăm sóc
Để loại bỏ bụi bẩn bên ngoài bịch đồng thời tạo sốc nhiệt ta có thể nhúng bịch
vào xô nước đến cổ bịch rồi rút ra, treo chúng vào nhà trồng nấm.
Sau khi treo bịch vào nhà trồng nấm thì tiến hành rạch bịch. Mỗi bịch khoảng 9
rạch, đường rạch khoảng 3 cm.
Trong giai đoạn này độ ẩm đóng vai trò rất quan trọng, quyết định đến năng
suất , do vậy mà cần phải tưới nước nhưng 5-8 ngày sau khi rạch bịch mới được
tưới.
• Cách tưới
Không tưới thẳng lên bịch phôi mà phun xịt tạo mưa nhẹ rơi từ trên xuống, tưới
ướt các vách, nóc và nền nhà để tạo độ ẩm không khí cần thiết cho nhà trồng nấm.
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 10
BÀI BÁO VỀ NẤM BÀO NGƯ
tùy theo thời tiết mà tưới nhiều hay ít để tạo ẩm cho nhà trồng nấm, mỗi ngày tưới
1-2 lần ( khi mưa dầm ẩm ướt, không cần tưới ).
Khi tưới nước cần chú ý:
 Sử dụng nguồn nước tưới phải sạch. Nếu nước bị nhiễm phèn, nhiễm
mặn sẽ làm quả thể nấm bị dị dạng.
 Tưới với lượng vừa đủ, nếu thừa bịch nấm sẽ dễ bị úng làm giảm
năng suất đồng thời tạo điều kiện cho các nấm mốc lạ phát triển.
 Không để giọt nước bắn vào nụ nấm hoặc không tưới với giọt nước
lớn rất dễ làm tai nấm bị nhũn ra, rũ xuống và bị chết.
• Thu hái nấm
Việc thu hái nấm bào ngư tiến hành ở giai đoạn trưởng thành, đó là lúc tai nấm
chuyển từ dạng phễu lệch sang dạng lá lục bình (mũ nấm mỏng lại và căng rộng ra,

Vì nấm bào ngư là loại nấm dễ trồng, thích hợp với điều kiện của vùng nên hiệu
suất đạt được tương đối khoảng 90%. Theo giá tiêu thụ bình quân hiện nay thì số tiền
thu được cho 1 kg nấm tươi là khoảng 12-14 ngàn/ kg. Tuy nhiên yêu cầu về kỹ thuật
phair đảm bảo vệ sinh môi trường, vệ sinh nhà trồng nấm thật tốt để tránh những bệnh
và sâu hại gây tổn thất cho nuôi trồng nấm.
VI. NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
a/ Nhận xét
Tóm lại bào ngư là một loại nấm dễ trồng, cho hiệu quả kinh tế cao nên được
trồng nhiều ở những vùng có điều kiện khí hậu thuận lợi như Đồng Nai. Trồng nấm
bào ngư trên bịch phôi đã xử lý cấy meo với mức đầu tư không nhiều kỹ thuật chăm
sóc đơn giản, ít cực nhọc hơn so với một số nghề khác, lại cho lợi nhuận khá cao, có
thể trồng quanh năm, ngay cả trong mùa nước nổi và trong mùa mưa dầm. Phải chăng
đây là một nghề đầy triển vọng mà chúng ta cần quan tâm nhiều hơn nữa trong thời
gian tới?
b/ Kiến nghị
- Nhạy cảm với môi trường: ngoài các tác nhân ảnh hưởng như nhiệt độ, độ ẩm, pH,
ánh sáng,…. nấm bào ngư đặc biệt nhạy cảm với tác nhân gây ô nhiễm môi trường như
hóa chất, thuốc trừ sâu, các kim loại nặng, kể cả trong nguyên liệu cũng như không khí
và môi trường xung quanh khu vực nuôi trồng. Trong điều kiện ô nhiễm trên, tai nấm
sẽ bị biến dạng hoặc ngừng tạo quả thể. Vì vậy, khi nấm bào ngư phát triển tốt thì nấm
thu hoạch được chắc chắn sẽ là một loại ra sạch.
- Dịch bệnh gây hại nấm: chủ yếu là mốc xanh Trichoderma và ấu trùng ruồi nhỏ. Đối
với mốc xanh, có thể hạn chế bằng cách khử trùng tốt nguyên liệu hoặc nâng pH. Đối
với ấu trùng ruồi nhỏ, để ngăn ngừa nhà trồng cần có lưới chắn và vệ sinh nhà trại,
không cho ổ dịch phát sinh.
- Dị ứng do bào tử nấm bào ngư: nếu hít phải có triệu chứng khó thở, có nhiều vết đỏ ở
tay, nhức đầu, ho và sốt. Khắc phục bằng cách đeo khẩu trang khi vào nhà nuôi trồng,
tưới ẩm cho nhà trồng.
Phụ lục
Một số món ăn được chế biến từ nấm

7. www.foodsubs.com/Mushroom.html
8. www.goldengourmetmushrooms.com/oyster.html
9. www.freshes.com/en/mushinfo/xingbao.html
10. www.maivang.nld.com.vn/ /nuoi-nam-bao-ngu-hieu-qua-kinh-te-cao
11. www.dongnai.gov.vn
12. www.azgo.vn/ /130-gap-vua-nam-bao-ngu-tren-dat-tay-do
13. www. tags.mydaily.vn/tài+liệu+kỹ+thuật+trồng+nấm +bào+ngư
14. www.bannhanong.vietnetnam.net
15. www. v3.mushclubvn.com
16. www. mythanh.yenthanh.vn
17. www.tinkinhte.com
18. rausach.com.vn /kỹ thuật trồng nấm bào ngư
19. www.dost-dongnai.gov.vn
20.
21. www.luagao.com/ /56D011_ky_thuat_trong_nam_bao_ngu.aspx
PHẠM VĂN LỘC Lớp : 08CDSH
trang 14