Phương pháp Nghiên
cứu Kinh tế
TS Vũ Hoàng Linh,
Khoa Kinh tế Phát triển,
Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội
Email: [email protected]
1
Chương 4: Thu thập thông tin và nghiên cứu tài liệu
2

Nghiên cứu là quá trình thu thập và xử lý
thông tin.

Thông tin vừa là “đầu vào” vừa là “đầu
ra” của nghiên cứu.

Việc thu thập thông tin diễn ra trong tất
cả các bước trong quy trình nghiên cứu
Mục đích thu thập thông tin

Xác nhận lý do nghiên cứu

Tìm hiểu các nghiên cứu trước đó

Xác định mục tiêu nghiên cứu

Phát hiện vấn đề nghiên cứu

Đặt giả thuyết nghiên cứu

Chứng minh giả thuyết nghiên cứu

môn sâu.
5
Một số ví dụ
6

Ví dụ phương pháp thực nghiệm

Áp dụng mô hình tăng trưởng kinh tế Cobb-Douglass, dự đoán mức
tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2020.

Thí điểm việc áp dụng mô hình quản lý mới cho doanh nghiệp X

Ví dụ phương pháp trắc nghiệm (bán thực nghiệm)

Đo lường các chỉ số chiều cao, cân nặng của trẻ em

Trắc nghiệm tâm lý qua các câu hỏi giả định. Ví dụ: nếu anh có 1
triệu USD thì anh sẽ dự định làm gì?

Đánh giá kết quả học tập bằng đề thi trắc nghiệm
Các phương pháp thu thập thông
tin
Các phương pháp
Gây biến đổi
đối tượng ks
Gây biến đổi
môi trường ks
Nghiên cứu tài liệu Không Không
Phi thực nghiệm Không Không
Thực nghiệm Có Có


Các tài liệu, số liệu chính thức của Chính phủ (Tổng cục Thống kê, NHNN…)

Các tài liệu, số liệu các tổ chức quốc tế, trong nước (Ngân hàng Thế giới,
VCCI…)

Tài liệu, số liệu từ các doanh nghiệp

Nguồn thông tin thương mại

Truyền thông đại chúng
9
Cấp tài liệu
10

Tài liệu cấp I (tài liệu sơ cấp): là những tài liệu nguyên gốc

Tài liệu cấp II (tài liệu thứ cấp): là những tài liệu trích dẫn,
tóm tắt, xử lý, biên dịch từ những tài liệu cấp 1

Trong nghiên cứu, nên sử dụng tài liệu cấp 1, hạn chế sử
dụng tài liệu cấp 2.

Các tài liệu biên dịch được coi như tài liệu cấp 2, không có
giá trị bằng bản gốc.

Trích dẫn khoa học nên trích dẫn các tài liệu gốc, hạn chế
trích dẫn tài liệu cấp 2.
Cấp số liệu
11

12
Phân tích tài liệu
3. Phân tích tài liệu theo nội dung

Đóng góp: Tác giả đã có đóng góp gì?

Luận điểm: Tác giả muốn chứng minh gì? Điểm mạnh, điểm yếu?

Luận cứ: Tác giả chứng minh như thế nào? Điểm mạnh, điểm yếu?

Phương pháp (luận chứng): Tác giả áp dụng phương pháp gì? Điểm mạnh, điểm
yếu

Số liệu: Tác giả dùng nguồn số liệu gì? Cách thức thu thập, chọn mẫu như thế
nào? Có hợp lý không?

Xử lý và phân tích: Xử lý số liệu có hợp lý không? Các phân tích của tác giả có
chính xác, đúng đắn, thuyết phục không?

Chứng minh: Chứng minh giả thuyết NC có vững chắc không?

Kết quả và diễn giải: Các kết quả có thú vị, mới mẻ, hợp lý thuyết không? Các
diễn giải kết quả của tác giả có thuyết phục không?
13
Cách đọc tài liệu
14

Đọc theo vấn đề nghiên cứu. Có thể chia làm 3 giai đoạn

Đọc lướt để chọn tài liệu phù hợp


Ghi chú vào sổ tay, máy tính

Không chỉ ghi chú lại ý kiến người khác mà nên có phân tích và
nêu ý kiến bản thân
Cách viết “Các nghiên cứu trước đây” (Literature
Review)

Phần “Các nghiên cứu trước đây” hay “Lịch sử
nghiên cứu” gần như là bắt buộc trong các nghiên
cứu ở nước ngoài.

Mục tiêu phần này: tổng hợp các nghiên cứu có
liên quan tới đề tài đã được thực hiện.

Có thể viết dưới dạng các đề mục phân cấp theo
mục tiêu tác giả muốn: ví dụ

Các nghiên cứu trong nước/nước ngoài;

Các nghiên cứu về chủ đề A/ chủ đề B…
16
Cách viết “Các nghiên cứu trước đây”
17

Nêu tóm tắt nghiên cứu trước đó (ai làm, năm nào, mục tiêu gì) sau
đó phân tích, so sánh nhằm giúp độc giả có thể hiểu được mối liên
hệ giữa nghiên cứu này với đề tài nghiên cứu của tác giả

Nếu có thể, nêu điểm mạnh, điểm yếu cũng như đóng góp của tác