BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
PHẨM CHẤT TẠO NÊN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO Họ tên : Đỗ Đức Toàn
Số thứ tự : 96
Giảng viên : TS. Lê Thị Thu Thủy Hà Nội, tháng 7/2010
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương
3
1.1. Khái niệm 3
1.2. Các học thuyết về lãnh đạo 3
1.2.1. Lý thuyết hành vi 3
1.2.2. Lý thuyết lãnh đạo theo tình huống 4
2. C
ÁC PHẩM CHấT TạO NÊN MộT NHÀ LÃNH ĐạO
5
KẾT LUẬN 13
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 3
NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Khái ni ệm
Lãnh đạo là khả năng ảnh hưởng, động viên các nhóm hay cá nhân đóng góp
vào thành công và hiệu quả hoạt động của tổ chức mà họ là thành viên. Khả
năng ảnh hưởng của người lãnh đạo có thể xuất phát từ vị trí của họ trong tổ
chức, nhưng cũng có thể từ chính họ.
Lãnh đạo và quản lý là hai phạm trù hoàn t oàn khác biệt:
- Người quản lý thích hợp với tính phức tạp trong tổ chức. Một người quản lý
giỏi là người biết đưa ra mệnh lệnh và kiên định để hoàn thành kế
hoạch chính thức được đề ra, biết thiết kế cơ cấu tổ chức cứng nhắc và điều
khiển kết quả theo kế hoạch.
- Người lãnh đạo phải biết thích ứng với thay đổi, người lãnh đạo đề ra đường
Mô hình lãnh đạo này cho rằng kết quả làm việc của nhóm có hiệu quả hay
không là phụ thuộc vào phong cách lãnh đạo. Trong mô hình này, Fiedler
giả định rằng phong cách của người lãnh đạo là không thay đổi và ông đưa ra
những cách lãnh đạo cũng như các dạng tình huống khác nhau.
- Học thuyết tình huống của Hersey và Blanchard:
Trong học thuyết này, tình huống liên quan đến mức độ ‘sẵn sàng’ của
cấp dưới. Tính sẵn sàng ở đây được định nghĩa là mức độ mà cấp dưới có khả
năng hoàn thành nhiệm vụ và sẵn lòng hoàn thành nhiệm vụ.
Cũng giống mô hình của Fiedler sẽ có 2 dạng phong cách lãnh đạo chính là chú
trọng nhiệm vụ và chú trọng quan hệ. Tuy nhiên, Hersey và Blanchard lại
tiếp tục chia 2 dạng lãnh đạo này thành 4 hình thức lãnh đạo cụ thể tuỳ theo
tính sẵn sàng của nhân viên: chỉ đạo, hướng dẫn, tham gia và ủy quyền. Tùy
theo mức độ sẵn sàng của cấp dưới mà người lãnh đạo có thể áp dụng hình thức
chỉ đạo, hướng dẫn, tham gia hay ủy quyền.
- Lý thuy ết đường dẫn-mục tiêu:
Trong nhiều nhiều học thuy ết lãnh đạo tình huống được đề xuất, lý thuyết
đường dẫn-mục tiêu do Robert H ouse khởi xướng được coi là phù hợp nhất. Lý
thuyết này dựa trên lý thuyết kỳ vọng trong động viên vì nó liên quan nhiều
phong cách lãnh đạo đối với từng nhân viên và từng tình huống cụ thể.
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 5
Theo lý thuyết này, phong cách lãnh đạo được chia thành các dạng: chỉ huy, hỗ
trợ, tham gia, định hướng thành tựu.
2. Các phẩm chất tạo nên một nhà lãnh đạo
Lãnh đạo doanh nghiệp là một trong những vị trí quan trọng bậc nhất trong một
Bề dày thành tích Kỹ năng làm việc
N
gư
ời
lãnh đạo
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 6
Các phẩm chất cần có để tạo nên một nhà lãnh đạo:
o Tự tin
o Quyết đoán
o Có tầm nhìn xa
o Biết lắng nghe và khiêm tốn
o Cam kết giữ lời hứa
o Chấp nhận thách thức
o Thừa nhận sai lầm
o Dám chịu trách nhiệm
o Quan tâm đến cấp dưới
o Có tính tuân thủ triệt để
a. Tự tin
Một điều hết sức đơn giản nhưng lại hiển nhiên đúng đó là: Nếu ngay cả bạn
cũng không tin vào chính mình thì làm sao người khác có thể tin được bạn. Tự
tin là hoàn toàn tin tưởng vào bản thân, là nhận thức và nắm rõ được bản thân
mình, tuy nhiên không có nghĩa là tin tưởng bản thân một cách mù quáng.
sạch sẽ, sáng sủa, vừa mắt, tự nhiên, thoải mái, mang tính quần chúng…
- Tìm một thần tượng hoặc xây dựng một hình tượng mẫu cho mình: bạn hãy
coi đó là hình mẫu để học tập những cái hay, cái phù hợp.
b. Quyết đoán
Bạn có gặp khó khăn khi nói "không" lúc bạn thật sự muốn? Bạn có khuynh
hướng chiều theo ý người khác vì bạn ngại không thể nói điều bạn muốn nói?
Nếu điều này xảy ra ở bạn thì bạn cần tìm cách làm mình thêm quyết đoán hơn.
Quyết đoán không phải là độc đoán. Quyết đoán là luôn bảo vệ cho những điều
bạn muốn nhưng không bỏ mặc quyền lợi của người khác.
Bạn có thể tập tính quyết đoán bằng cách dành thời gian để phân tích thật ra bạn
cảm thấy như thế nào. Hãy thành thật với chính mình. Nếu một nhóm bạn cùng
đi ăn trưa và mọi người đều gọi món mì, bạn không phải máy móc gọi theo họ
món đó. Nếu bạn muốn gọi món phở chẳng hạn, bạn cứ cảm thấy thoải mái mà
làm thế. Thay vì có nguy cơ bị trêu chọc vì bỗng dưng trở thành "người chơi
nổi", bạn sẽ ngạc nhiên trước việc có nhiều người đổi món cho bữa trưa giống
như bạn cho mà xem. Đừng sợ bị người khác trêu chọc, bạn chỉ đơn giản thể
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 8
hiện điều mình muốn và ao ước, trong trường hợp này là bạn muốn món phở
chứ không phải mì.
Một cách khác giúp bạn thêm quyết đoán trong cuộc sống là luôn tự chủ. Điều
này có nghĩa là bạn hãy giữ bình tĩnh tối đa khi đối mặt với những tình huống
kịch tính. Bạn càng tự chủ bao nhiêu thì bạn càng quyết đoán bấy nhiêu. Và chỉ
khi tự chủ, bạn mới có thể quyết đoán được. Hãy giữ sự sáng suốt và đừng để
người khác chọc giận mình. Bạn có thể kiểm soát mình - và hãy luôn như thế.
Khi có những xung đột trong cuộc sống, như nó vốn thế, sự thoả hiệp có thể là
song hành với diễn thuyết, phát biểu.
Biết cách lắng nghe thì bạn sẽ nhận được ý kiến phản hồi từ rất nhiều người mà
bạn có thể quan tâm đến trong công việc hay chính cương vị lãnh đạo mà bạn
đang gánh vác. Do đó lắng nghe chứng tỏ một hình thức tổ chức khá thuận lợi
cho việc phát biểu trước quần chúng
Dành thời gian lắng nghe ý kiến của các nhân viên là cách dễ dàng nhất giúp
lãnh đạo thể hiện được sự quan tâm và quan hệ thân thiện giữa sếp và nhân viên.
Đó cũng là cách tốt nhất để phá bỏ rào cản giữa quan hệ cấp trên và cấp dưới.
Trước hết, bạn phải hiểu rằng mọi người đều có nhu cầu được lắng nghe, và bạn
là lãnh đạo bạn càng cần phải lắng nghe. Khi bạn lắng nghe tích cực và tham gia
vào câu chuyện thì bạn sẽ biết chuyện gì đang xảy ra, hơn nữa nhân viên của bạn
sẽ không có cảm giác rằng bạn là người cái gì cũng biết và không chịu nghe ai
cả.
Kỹ năng lắng nghe có thể học hỏi dần dần. Trước hết bạn hãy khuyến khích
nhân viên của bạn nói, khi họ kết thúc câu chuyện bạn đừng vội quay câu
chuyện về phía mình, mà tiếp tục câu chuyện của nhân viên bằng ánh mắt, nụ
cười, thái độ, nét mặt của bạn, hỏi những câu hỏi xung quanh câu chuyện mà hai
người đang trao đổi.
Ai cũng t hích nói chuyện với người biết lắng nghe. Là lãnh đạo, điều này càng
đúng!
e. Cam kết giữ lời hứa
Người đáng tin cậy là người mà người khác có thể tin tưởng được. Họ là người
mà lời nói và việc làm lúc nào cũng đi đôi với nhau. Một người lãnh đạo đáng
tin cậy s ẽ giữ đúng lời khi hứa khen thưởng cho tập thể, luôn ở cạnh nhân viên
khi nhân viên cần. Một người trở nên đáng tin cậy khi họ biết người khác kỳ
vọng điều đó ở họ.
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 11
i. Biết quan tâm đến cấp dưới
Xây dựng một môi trường làm việc chuy ên nghiệp, năng động để kích thích
nhân viên làm việc tích cực, hiệu quả luôn là điều mà các tổ chức ngày nay
hướng tới.
Có thể, bạn bề bộn với trăm ngàn công việc, nhưng đừng quên một cấp trên tốt
là phải biết quan tâm đến cấp dưới của mình. M ỗi một nhân viên là một kho tàng
tri thức độc đáo, mà nếu cấp trên khéo léo sẽ biết khai thác để đóng góp cho tổ
chức.
Trong một tập thể nhân viên của một tổ chức, trước khi đến làm cho bạn, họ là
những con người hoàn toàn xa lạ. N guyên nhân nào đã gắn kết họ lại cùng lao
động, cùng vì một mục tiêu phát triển của tổ chức. Không ai khác đó chính là
bạn - người lãnh đạo.
Ngày nay các tổ chức thường đòi hỏi kỹ năng làm việc t heo nhóm ở nhân viên
của mình. Nhưng khi chưa có cơ hội hiểu nhau, hiểu về phương pháp và chuyên
môn của nhau, nhân viên của bạn sẽ kết hợp thế nào? Và lúc này đây, những
hoạt động tập thể, đôi khi là hoạt động ngoài trời sẽ gắn kết mọi người với nhau
hơn. Bên cạnh đó, hãy đảm bảo rằng những nhân viên của bạn sẽ được đào tạo
những kỹ năng cần thiết để giúp họ có mối quan hệ tốt hơn, không chỉ với cấp
trên, mà còn với cả đồng nghiệp và khách hàng nếu có.
Mỗi nhân viên là một cá nhân riêng biệt, có tính cách và trình độ khác nhau. Từ
những ý tưởng, rồi sự nhạy bén và tâm huy ết với công việc, tất cả đó là những gì
họ có thể làm để giúp doanh nghiệp thành công và phát triển. Nhân viên là tài
sản quý nhất của tổ chức. Hãy là nhà lãnh đạo khéo léo, để nhân viên của bạn sẽ
phục môi trường làm việc mới và cấp dưới của mình.
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 13
KẾT LUẬN
Quản lý học hiện đại coi lãnh đạo là một trong các chức năng quan trọng của
quản lý. Trong cộng đồng doanh nghiệp, các nhà điều hành luôn trọng dụng
những người có khả năng lãnh đạo. Nhà quản lý nào cũng đều mơ ước có trong
doanh nghiệp của mình một người lãnh đạo với đầy đủ những phẩm chất tốt đẹp.
Với những phẩm chất đó người lãnh đạo sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của
một doanh nghiệp nói nói riêng và của nên kinh tế nói chung.
Giảng viên: TS. Lê Thị Thu Thủy
Lớp Cao học QTKD K6.2 - Đại học Ngoại Thương 14 TÀI LIỆU THAM KHẢO
(1) Lê Thị Thu Thủy, Slide bài giảng môn Kỹ năng lãnh đạo
(2) Tạ Thị Hồng Hạnh, Hành vi tổ chức, Trường đại học Mở TP.HCM
(3) Nhà lãnh đạo hàng đầu
[http://lanhdao.net/default.aspx?tabid=440&ID=123721&CateID=431]
(4) Sáu phẩm chất lãnh đạo đáng quý