B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
oOo TRNG NGUYN TNG VI
HOÀN THIN H THNG QUN LÝ CHT LNG
THEO TIÊU CHUN ISO 9001:2008 TI CÔNG TY CP
XÂY DNG - C KHÍ TÂN BÌNH TANIMEX
LUN VN THC S KINH T
Thành ph H Chí Minh, nm 2011
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
oOo
TRNG NGUYN TNG VI
HOÀN THIN H THNG QUN LÝ CHT LNG
THEO TIÊU CHUN ISO 9001:2008 TI CÔNG TY CP
XÂY DNG - C KHÍ TÂN BÌNH TANIMEX
DANH MC T VIT TT
HTQLCL H thng qun lý cht lng
TANICONS Công ty C phn Xây dng – C khí Tân Bình Tanimex
SPC Statistical Process Control
SXKD Sn xut kinh doanh
VLXD Vt liu xây dng
CCDC Công c dng c
P. DA Phòng D án
P. KD Phòng Kinh doanh
P. Kth Phòng K thut
NTKT Nghim thu k thut
TB im trung bình theo phng pháp bình quân gia quyn
CHNG 1: C s lý lun v qun lý cht lng và HTQLCL 5
1.1 Các khái nim c bn 5
1.1.1 Cht lng sn phm 5
1.1.1.1 Khái nim cht lng sn phm 5
1.1.1.2 Giá tr và tm quan trng ca vic nâng cao CL sn phm 6
1.1.2 Qun lý cht lng 7
1.1.2.1 Khái nim qun lý cht lng 7
1.1.2.2 Các nguyên tc ca qun lý cht lng 9
1.1.3 Chi phí cht lng 11
1.1.3.1 Khái nim chi phí cht lng 11
1.1.3.2 Phân loi chi phí cht lng 11
1.1.4 H thng qun lý cht lng 12
1.2 H thng qun lý cht lng theo tiêu chun ISO 9000 14
1.2.1 T chc ISO 14
1.2.2 ISO 9000 và lch s hình thành 15
1.2.3 Cu trúc ca b tiêu chun ISO 9000 16
1.2.3.1 Các yêu cu ca HTQLCL theo tiêu chun ISO 9001:2008 17
1.2.3.2 Các hng dn ci tin ca tiêu chun ISO 9004:2000 20
1.2.3.3 Các hng dn qun lý cho s thành công lâu dài ca mt t chc
theo tiêu chun ISO 9004:2009 21
1.2.3.4 S khác nhau gia ISO 9004:2000 và ISO 9004:2009 22
1.2.4 Li ích ca vic áp dng h thng qun lý cht lng ISO 9000 23
1.2.5 Phng pháp đánh giá hiu lc, hiu qu HTQLCL 26
1.2.6 Các công c qun lý cht lng 27
1.2.6.1 Nhóm cht lng 27
1.2.6.2 Kim soát quá trình bng thng kê (SPC) 28
1.2.6.3 Chu trình PDCA 29
CHNG 2: Thc trng HTQLCL ISO 9001:2008 ca Tanicons 31
2.1 Gii thiu chung v công ty Tanicons 31
2.1.1 Lch s hình thành 31
ca nhóm cht lng 77
Kt lun 79
Tài liu tham kho
Ph lc
DANH MC BNG
Bng 2.1 Kt qu hot đng sn xut kinh doanh t nm 2008 đn nm 2010 34
Bng 2.2 Danh mc tài liu ca công ty Tanicons 40
Bng 2.3 Quy c đánh giá mc đ nhun nhuyn 43
Bng 2.4 Kt qu kho sát thc trng HTQLCL ISO 9001:2008 44
Bng 2.5 Qun lý h thng và các quá trình (điu khon 4.1) 47
Bng 2.6 H thng tài liu (điu khan 4.2) 48
Bng 2.7 Trách nhim ca lãnh đo – Hng dn chung (điu khon 5.1) 48
Bng 2.8 Nhu cu và mong đi ca các bên quan tâm (điu khon 5.2) 49
Bng 2.9 Hoch đnh (điu khon 5.4) 50
Bng 2.10 Trách nhim, quyn hn và thông tin (điu khon 5.5) 50
Bng 2.11 Xem xét ca lãnh đo (điu khon 5.6) 51
Bng 2.12 Qun lý ngun lc – Hng dn chung (điu khon 6.1) 52
Bng 2.13 Con ngi (điu khon 6.2) 52
Bng 2.14 Các ngun lc tài chính (điu khon 6.8) 53
Bng 2.15 To sn phm – Hng dn chung (điu khon 7.1) 53
Bng 2.16 Các quá trình liên quan đn các bên quan tâm (điu khon 7.2) 54
Bng 2.17 Mua hàng (điu khon 7.4) 54
DANH MC HÌNH
Hình 1.1 Mi quan h gia chi phí cht lng và kh nng đáp ng nhu cu 12
Hình 1.2 Quan h gia ngi cung ng, doanh nghip và khách hàng 13
Hình 1.3 Cu trúc ca b tiêu chun ISO 9000 17
Hình 1.4 Mô hình qun lý theo quá trình ca HTQLCL ISO 9001:2008 19
Hình 1.5 Mô hình m rng ca HTQLCL theo quá trình kt hp gia TCVN ISO
9001:2008 và ISO 9004:2009 22
Hình 2.1 S đ t chc công ty Tanicons 32
Hình 2.2 S đ tng tác các quá trình 42
Công ty CP Xây dng & C khí Tân Bình Tanimex (Tanicons) là doanh nghip
hot đng trong lnh vc xây dng, c khí đã xây dng thành công h thng qun lý
cht lng (HTQLCL) theo tiêu chun ISO 9001:2000 và đc cp chng nhn vào
ngày 13/8/2007, sau đó nâng cp lên phiên bn ISO 9001:2008 vào ngày 15/9/2009.
Vic áp dng HTQLCL đã giúp cho công ty có đc nhng qui trình tác nghip rõ
ràng, s phân đnh trách nhim quyn hn gia các phòng ban b phn đc hình thành
2
c th, hình nh công ty trên thng trng cng đc nâng cao hn… Nhng nh vy
vn cha đ vì nhu cu ca khách hàng và các bên quan tâm luôn đa dng và ngày
càng tng lên. Vì vy, làm th nào đ giúp cho công ty Tanicons gii quyt đc vn
đ ci tin HTQLCL ca mình, qua đó nâng cao cht lng sn phm, dch v, tng
cng s hài lòng ca khách hàng và các bên quan tâm nhm đa công ty đi đn s
thành công, thành công lâu dài là vn đ mà đ tài này cn gii quyt.
tài: “Hoàn thin h thng qun lý cht lng theo tiêu chun ISO 9001:2008
ti công ty CP Xây dng - C khí Tân Bình Tanimex” đc thc hin đ gii quyt vn
đ này.
Mc tiêu ca đ tài
1. Phân tích, đánh giá thc trng ca HTQLCL theo tiêu chun ISO 9001:2008 ca
Tanicons nhm xác đnh nhng nguyên nhân ni ti làm cho HTQLCL ca
Tanicons cha phát huy hiu qu;
2. T đó đa ra nhng gii pháp hoàn thin HTQLCL theo tiêu chun ISO
9001:2008 ca Tanicons nhm giúp Tanicons có đc li th cnh tranh và
đng vng trên thng trng.
i tng và phm vi ca đ tài
i tng ca đ tài là h thng qun lý cht lng theo tiêu chun ISO
9001:2008 ca Tanicons.
Phm vi ca đ tài là vic tìm hiu, phân tích thc trng áp dng và ci tin
HTQLCL ca Tanicons trong giai đon sau chng nhn đ thy đc tính hiu lc,
hiu qu, tìm ra nhng mt hn ch và nguyên nhân gây ra hn ch trong vic áp dng
ISO ca Tanicons.
Kt cu ca lun vn
Ngoài phn m đu, kt lun, danh mc, tài liu tham kho, ph lc lun vn gm
3 chng:
Chng 1: C s lý lun v qun lý cht lng và h thng qun lý cht lng
Chng 2: Thc trng h thng qun lý cht lng ISO 9001:2008 ca công ty c phn
Xây dng - C khí Tân Bình Tanimex
Chng 3: Mt s gii pháp hoàn thin h thng qun lý cht lng ISO 9001:2008 ti
công ty c phn Xây dng - C khí Tân Bình Tanimex
5
CHNG 1
C S LÝ LUN V QUN LÝ CHT LNG VÀ H THNG
QUN LÝ CHT LNG
1.1 Các khái nim c bn
1.1.1 Cht lng sn phm
1.1.1.1 Khái nim cht lng sn phm
Cht lng sn phm là mt khái nim phc tp. ng nhng góc đ khác
nhau và tùy theo mc tiêu, nhim v sn xut kinh doanh có th đa ra nhng
tha mãn ca ngi tiêu dùng ngoài nhng tính cht công dng ca sn
phm còn tính đn chi phí phi b ra, thi gian giao hàng, thái đ phc
v, ch đ hu mãi, tính an toàn đi vi ngi s dng và môi trng…
· Cht lng có th đc áp dng cho mt đi tng bt k, đó có th là
sn phm, hot đng, quá trình, h thng; mt t chc hay mt con
ngi. Cht lng ca sn phm do cht lng ca h thng, ca các
quá trình to ra sn phm đó làm nên. Vì vy, quan nim v cht lng
bao gm c cht lng h thng, cht lng quá trình liên quan đn sn
phm.
1.1.1.2 Giá tr và tm quan trng ca vic nâng cao cht lng sn phm
Trong xu th toàn cu hóa v kinh t nh hin nay, cht lng sn phm
hàng hóa và dch v có mt vai trò ht sc quan trng và đang tr mt thách thc
ln đi vi mi t chc. Các doanh nghip ý thc sâu sc hn v vn đ nâng cao
cht lng. Cht lng không còn là mt vn đ k thut đn thun na mà nó đã
tr thành mt vn đ mang tính chin lc hàng đu, liên quan đn s sng còn
ca tt c các t chc khác nhau [1, trang 9].
7
Trong thng mi quc t, các doanh nghip nc ngoài luôn xem vic có
giy chng nhn v cht lng sn phm là điu kin bt buc trong các cuc
đàm phán, ký kt hp đng. Cht lng sn phm là mt trong nhng công c
quan trng nht trong “cuc chin” giành th trng tiêu th c trong và ngoài
nc [3, trang 14]. Vì vy đ thu hút khách hàng, các doanh nghip cn phi đa
vn đ cht lng vào h thng qun lý hot đng ca mình.
Tuy vic nâng cao cht lng thng phi tn kém chi phí nhng khi giành
đc th phn thì li nhun s là phn thng xng đáng cho các doanh nghip đã
đu t nó. u t chi phí hp lý cho vic nâng cao cht lng luôn đc các
doanh nghip quan tâm hàng đu.
Giá tr và ý ngha ca vic nâng cao cht lng là rt rng ln. Nó không
ch có ý ngha sng còn đi vi các doanh nghip mà còn có ý ngha ht sc to
ln trên bình din kinh t quc gia. Nâng cao cht lng s to ra thng hiu
lng, hoch đnh cht lng, kim soát cht lng, đm bo cht lng và ci
tin cht lng.
Trong đó chính sách cht lng là ý đ và đnh hng chung ca mt t
chc có liên quan đn cht lng đc lãnh đo cao nht công b chính thc.
Chính sách cht lng cn phi nht quán vi mc đích ca t chc và cung cp
c s đ lp các mc tiêu cht lng. Các nguyên tc ca qun lý cht lng
đc trình bày mc 1.1.2.2 có th to thành c s đ thành lp chính sách cht
lng. Mc tiêu cht lng là điu đnh tìm kim hay nhm ti có liên quan đn
cht lng. Các mc tiêu cht lng nói chung cn da trên chính sách cht
lng ca t chc, chúng đc quy đnh cho các b phn và các cp tng ng
trong t chc.
9
Hoch đnh cht lng là tp trung vào vic lp mc tiêu cht lng và quy
đnh các quá trình tác nghip cn thit và các ngun lc có liên quan đ thc hin
các mc tiêu cht lng.
Kim soát cht lng tp trung vào thc hin các yêu cu cht lng.
m bo cht lng tp trung vào cung cp lòng tin rng các yêu cu cht
lng s đc thc hin.
Còn ci tin cht lng thì tp trung vào nâng cao kh nng thc hin các
yêu cu cht lng. Các yêu cu liên quan đn mi khía cnh nh hiu lc, hiu
qu hay xác đnh ngun gc. Trong đó, hiu lc là mc đ thc hin các hot
đng đã hoch đnh và đt đc các kt qu đã hoch đnh; hiu qu là quan h
gia kt qu đt đc và ngun lc đc s dng; và xác đnh ngun gc là kh
nng đ truy tìm v lch s, s áp dng hay v trí ca đi tng đc xét [4].
1.1.2.2 Các nguyên tc ca qun lý cht lng
lãnh đo và điu hành thành công mt t chc, cn đnh hng và kim
soát t chc mt cách h thng và rõ ràng. Có th đt đc thành công nh áp
dng và duy trì mt h thng qun lý cht lng đc thit k đ ci tin liên tc
kt qu thc hin trong khi vn lu ý đn các nhu cu ca các bên quan tâm. Vic
qun lý mt t chc bao gm các nguyên tc ca qun lý cht lng, trong s các
doanh nghip s có nhiu cách khác nhau đ áp dng các nguyên tc qun lý cht
cht lng nêu trên. Vn đ quan trng là doanh nhip phi xác đnh xem làm th
nào đ trin khai thc hin nhng nguyên tc này mt cách có hiu qu nht.
Tám nguyên tc qun lý cht lng này to thành c s cho các tiêu chun
v h thng qun lý cht lng trong b ISO 9000.
11
1.1.3 Chi phí cht lng
1.1.3.1 Khái nim chi phí cht lng
sn xut mt sn phm có cht lng, chi phí đ đt đc cht lng đó
phi đc qun lý mt cách có hiu qu. Nhng chi phí đó chính là thc đo
chính xác s c gng v cht lng.
Theo TCVN ISO 8402:1999, chi phí cht lng là toàn b chi phí ny sinh
đ tin chc và đm bo cht lng tha mãn cng nh nhng thit hi ny sinh
khi cht lng không tha mãn [1, trang 39].
1.1.3.2 Phân loi chi phí cht lng
Theo tính cht ca chi phí, chúng ta có th phân chia chi phí cht lng
thành 3 nhóm:
- Chi phí phòng nga là nhng chi phí liên quan đn các hot đng nhm ngn
nga s không phù hp có th xy ra hoc làm gim thiu các ri ro ca s
không phù hp đó. ó là chi phí nghiên cu, thit k, thc hin và duy trì
mt h thng qun lý cht lng, hun luyn đào to. Chi phí này đc đa
vào k hoch và phi gánh chu trc khi đi vào sn xut thc s.
- Chi phí kim tra, đánh giá là các chi phí phát sinh đ công ty xác đnh xem
các vt liu đã mua, quá trình chun b sn xut, các sn phm lot đu, các
quá trình vn hành, các sn phm trung gian và các sn phm cui cùng có
đáp ng đc các điu kin đã đc trù tính v k thut, môi trng, sinh
thái và các điu kin khác.
- Chi phí sai hng, tht bi là nhng chi phí hay thit hi gn lin vi vic x
lý, khc phc, loi b nhng trc trc, hng hóc, nhm ln trong sut quá
khách hàng và các bên có liên quan v h thng hot đng ca mình. Mun vy t
chc phi có chin lc, mc tiêu đúng; t đó có mt chính sách hp lý, mt c cu
Chi phí phòng nga
Chi phí kim tra
Chi phí sai hng
Chi phí cht lng
Hình 1.1 - Mi quan h gia chi phí cht lng và kh nng đáp ng nhu cu
Cht lng
13
t chc và ngun lc phù hp đ xây dng mt h thng qun lý có hiu qu và hiu
lc. H thng này phi giúp cho t chc liên tc ci tin cht lng, tha mãn khách
hàng và các bên có liên quan [1, trang 65]. H thng qun lý cht lng bao gm c
cu t chc, th tc, quá trình và ngun lc cn thit [1, trang 257].
Theo ISO 9000:2005: “H thng qun lý cht lng là mt h thng qun lý đ
đnh hng và kim soát mt t chc v cht lng”. H thng qun lý là h thng
đ thit lp chính sách và mc tiêu và đ đt đc các mc tiêu đó. H thng là tp
hp các yu t có liên quan ln nhau hay tng tác.
Theo nguyên tc ca qun lý cht lng, toàn b hot đng ca t chc đc
thc hin thông qua các quá trình. Quá trình là tp hp các ngun lc và hot đng
có liên quan vi nhau đ bin đi đu vào thành đu ra. Mi quá trình đu có khách
hàng, ngi cung ng. Trong mi quan h gia ngi cung ng, t chc và khách
hàng hình thành mt chui quan h vi các dòng thông tin phn hi.
xem xét tính hiu lc và hiu qu ca h thng qun lý cht lng, ngi
ta thng đt ra các câu hi đi vi mi quá trình thuc h thng đó, chng hn
Các tiêu chun quc t ISO đóng góp vào vic truyn bá các công ngh và các
thc hành kinh doanh tt, cng nh h tr cho quá trình phát trin, sn xut và cung
ng các sn phm, dch v hiu qu hn, an toàn hn và sch hn. Các tiêu chun
này còn giúp cho vic trao đi thng mi gia các nc tr nên d dàng và bình
đng hn.
c xut bn di dng tiêu chun quc t, các tiêu chun ISO th hin s
đng thun tm quc t v công ngh và các thc hành tt đc cp nht mi nht.
n tháng cui 10/2011, ISO đã ban hành hn 18.500 tiêu chun [11], nhm cung
cp các gii pháp thc hành và đt đc li ích cho hu ht các lnh vc kinh doanh,