LOGO
CHƯƠNG1:
TỔNG QUAN VỀ
NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
LOGO
1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ngân hàng
1.1.1 Lịch sử hình thành ngân hàng
Có nhiều quan điểm khác nhau về sự hình thành ngân hàng:

Tiền thân của ngân hàng là các thánh đường, nhà thờ

Các nhà cho vay nặng lãi tích trữ nhiều tiền và cho vay

Do nền kinh tế của các nước phát triển, những quan hệ ngoại thương cũng phát triển theo, những
người đổi tiền kiêm luôn việc giữ hộ tiền và thu lệ phí giữ hộ tiền.
LOGO
1.1.2 Quá trình phát triển của kệ thống ngân hàng
1.1.2.1 Ngân hàng thời sơ khai
3500 năm TCN, đã có bằng chứng chứng tỏ
có hoạt động ngân hàng.
Thời kỳ này người ta chưa gọi nó là ngân
hàng.
Nhà thờ, thợ vàng, nhà quý tộc được chọn
gửi tiền
Hoạt động giống như ngân hàng ký thác
ngày nay.
LOGO
Bảng kết toán thể hiện như sau:

Tài sản Có Tài sản Nợ

LOGO
Đặc điểm của các NH trong giai đoạn này là:

Hoạt động độc lập, riêng lẻ, mỗi NH thực hiện tất cả các hoạt động.

Nhiều NH đua nhau phát hành tiền mà không căn cứ vào lượng vàng, bạc dự trữ.
LOGO
o
Nhà nước dùng các biện pháp hạn chế số lượng NH phát hành
này (NH được phát hành & NH không được phát hành)
o
Đầu TK 19, Nhà nước giới hạn dần chỉ còn 1 NH được phát
hành.
o
Cuối TK 19, Nhà nước không cho NH phát hành tiếp xúc và
giao dịch với công chúng nữa (để tạo công bằng với NH không
phát hành)
•
NHPH ko giao dịch trực tiếp với công chúng và trở thành nơi
cung cấp tài chính cho Chính phủ, nơi gởi tiền thuế, làm đại lý
cho CP trong giao dịch tài chính.
•
Các NH khác nhận thấy có lợi khi gửi tiền tại NHPH (dự trữ
vàng lớn nhất). NHPH trở thành trung tâm thanh toán, bù trừ.
•
Do các NH cho vay quá mức, mất khả năng thanh toán phải
cầu cứu NHPH xuất vàng cho vay với LS nhất định, NHPH yêu
cầu các NH khi huy động được thì phải gửi vào một ít, tỷ lệ
DTBB ra đời.
=> Nhà nước tiến hành Quốc hữu hóa NHPH.


Giảm thiểu rủi ro (nhiều chi nhánh)

Các nhà quản lý được hỗ trợ phương tiện quản lý hiện đại và có hội đồng tư vấn
LOGO
1.2 Khái niệm, vai trò, chức năng của ngân hàng
1.2.1 Khái niệm ngân hàng

Anh: NHTM là tổ chức tài chính trực tiếp giao dịch với công chúng để huy động các khoản tiền gửi,
cho vay và cung cấp các dịch vụ tài chính khác cho công chúng.

FED: NHTM là tổ chức tài chính dưới dạng một công ty cổ phần, hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận,
sẵn sàng cho việc cho vay.
LOGO
Ở Việt Nam
Theo Luật các TCTD 2010
Ngân hàng là loại hình tổ chức tín
dụng có thể được thực hiện tất cả các
hoạt động ngân hàng theo quy định
của Luật này. Theo tính chất và mục
tiêu hoạt động, các loại hình ngân
hàng bao gồm ngân hàng thương mại,
ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp
tác xã.
Tổ chức tín dụng?
LOGO
1.2.2 Chức năng của ngân hàng
1.2.2.1 Chức năng trung gian tín dụng
Do thời điểm và lượng thừa thiếu vốn không khớp nhau
=> cần cơ chế chuyển giao vốn từ người thừa sang người

Ưu thế của NHTM trong cung ứng dịch vụ?
•
Các dịch vụ ngân hàng thường gặp:
Dịch vụ ngân quỹ và chuyển tiền nhanh quốc nội
Dịch vụ kiều hối và chuyển tiền nhanh quốc tế
Dịch vụ ủy thác (Bảo quản, thu hộ, chi hộ…mua
bán hộ…)
Dịch vụ tư vấn đầu tư, cung cấp thông tin…
Dịch vụ ngân hàng điện tử (E-Banking)
LOGO
1.2.2.4 Chức năng tạo tiền
Giả định:
- Các NH không có dự trữ dư thừa
- Tiền không đi ra khỏi ngân hàng
Ví dụ minh họa: NHTW đưa vào lưu thông lượng tiền 1000đ thông qua việc mua chứng khoán của
ông A thông qua NHTM X. Tiền gửi của ông A tại NHTM X tăng lên 1000đ.

Bảng CĐTS ở NHTM X:
Tài sản Có Tài sản nợ
TM tại quỹ: 1000 Tiền gởi A: 1000
LOGO
Giả sử DTBB mà NHTW qui định là 10%,
NH X giữ lại đúng bằng DTBB là 100, còn lại đem cho B
vay hết 900 để phát séc trả nợ cho ông C tài khoản tại NH
Y.
Bảng CĐ tại NHTM X:
Tài sản Có Tài sản Nợ
TM tại quỹ: 100 Tiền gởi A: 1000
Cho vay B: 900


13
LOGO
Công thức tính tổng:
)1(
)1(
q
qM
S
n
n
−
−×
=
LOGO
: Tổng lượng tiền được tạo ra
n : Số ngân hàng tham gia tạo tiền
: Tiền gửi ban đầu
(1-q): Tỷ lệ DTBB (q: công bội, tỷ lệ tiền gửi tối đa có
khả năng cho vay)
Theo ví dụ trên ta tính được S = 10000
Vậy, các NHTM đã tạo ra được lượng tiền gấp 10 lần so
với khối tiền ban đầu. Đây chính là số nhân mức cung
tiền tệ, ký hiệu là n:
S: Tổng lượng tiền mặt trong lưu thông
M: Lượng tiền mà NHTW đưa thêm vào lưu thông
n
S
1
U
r

DM
+
+
rDaD
DaD
**
*
+
+
ar
a
+
+1
LOGO
Ví dụ: NHTW phát hành M = 10.000 tỷ,
r = 15%, a = 25%.
Tính S, D, M1 =?
LOGO
1.3 Các loại hình ngân hàng thương mại
- Phân loại theo hình thức sở hữu
- Phân loại theo loại hình kinh doanh
- Phân loại theo quan hệ tổ chức
- Phân loại theo đối tượng kinh doanh
LOGO
1.3.1 Phân loại theo hình thức sở hữu (5)

NHTMNN

NHTM cổ phần
