Đề tài
MỘT SỐ BIỆN PHÁP “RÈN CHỮ - GIỮ VỞ “ CHO HỌC SINH
LỚP 2
PHẦN 1 : ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong mấy năm gần đây, cùng với nhiều biện pháp chỉ đạo để nâng
cao chất lượng giáo dục. Nhà trường luôn chú trọng đến việc rèn chữ - giữ
vở cho học sinh và đã phát động phong trào thi đua “Rèn chữ đẹp - Giữ vở
sạch “ trong nhiều năm qua và đã đạt được nhiều kết quả rất đáng trân
trọng đó là từ chỗ các em học sinh viết chữ cẩu thả, không đúng mẫu chữ
nhưng từ khi phong trào được phát động nhiều em đã khắc phục được tình
trạng viết chữ cẩu thả tuỳ tiện. Đặc biệt đã có nhiều em đạt các giải Nhất,
Nhì trong hội thi viết chữ đẹp - giữ vở sạch do nhà trường tổ chức như em
Anh Thư (lớp 5/1), em Hà (lớp 4/5), em Na (lớp 3/2), Hải (lớp 2/3),
Phương Thảo (lớp 2/5), em Ngân (lớp 2/6) Từ đó ý thức và lòng say mê
rèn viết chữ đẹp, giữ vở sạch được nhân rộng trong tất cả các học sinh
trong toàn trường.
Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn không ít học sinh và giáo viên trong
nhà trường còn chưa quan tâm đúng mức đến yêu cầu rèn chữ đẹp - giữ vở
sạch. Hiện tượng thờ ơ đối với phong trào vở sạch -chữ đẹp cũng như hội
thi phong trào rèn chữ, giữ vở mà nhà trường tổ chức còn chưa thực tế.
Nhất là đối với những học sinh gia đình cha mẹ mải làm ăn buôn bán . Cha
mẹ học sinh chưa quan tâm đến mặt rèn tính cẩn thận, tỉ mỉ cho con mình.
Vì vậy các em đến trường thiếu dụng cụ học tập mà có thì cũng
không đảm bảo được chất lượng cho việc rèn chữ, giữ vở. Điều này đã dẫn
đến tình trạng viết chữ sai, quá tuỳ tiện trong học sinh. Đặc biệt tư thế ngồi
không đúng tư thế, cách cầm bút không đúng làm ảnh hưởng đến sức khoẻ
và các bệnh học đường như cong vẹo cột sống; cận thị mắt. Chính vì vậy
1
mấy năm qua tôi cũng luôn tìm tòi; suy nghĩ để tìm ra những giải pháp tối
ưu nhất trong quá trình dạy học để rèn luyện và hướng dẫn các em cách rèn
chữ đẹp, giữ vở sạch cũng như tránh các bệnh học đường để nhằm nâng

mà nhà trường tổ chức còn chưa thực tế. Nhất là đối với những học sinh
gia đình cha mẹ mải làm ăn buôn bán . Cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến
mặt rèn tính cẩn thận, tỉ mỉ cho con mình. Bởi vậy chữ viết của các em học
sinh lớp 2 có những ưu điểm và tồn tại như sau :
*Ưu điểm:
- Các em dã nắm được quy trình viết, biết cách viết chữ ghi âm
Tiếng việt.
- Các em viết đúng các cỡ chữ ghi âm, vần, tiếng và đảm bảo đúng
cỡ chữ quy định.
- Các em nắm khá vững về luật chính tả và viết đúng chính tả.
- Khi viết nhiều em đã thể hiện được tính thẩm mĩ, biết cách trình
bày một bài viết theo thể loại văn xuôi hoặc thơ.
- Tốc độ viết đạt tương đối theo mục tiêu Tiếng Việt đề ra.
*Tồn tại:
3
Song song với ưu điểm trong chữ viết của các em thì cũng không ít
tồn tại được thể hiện ở những lỗi sai sót :
- Một bộ phận không nhỏ trong học sinh viết chữ sai, chưa đúng mẫu
chữ hoa, chữ thường, các chữ cái ghi âm, vần, tiếng không đúng cỡ chữ về
độ cao, bề rộng của chữ ghi âm, khoảng cách giữa các con chữ và các chữ
thường quá hẹp hoặc quá rộng, vị trí dấu thanh đặt không đúng.
Ví dụ: Các em thường viết sai mẫu chữ nhất là những chữ dễ lẫn
như n với u , ô với â, r với s , tr với th , k với h ,
- Dấu thanh đặt không đúng vị trí như thừơng, phựơng, hòang,
qủa, cuả, .
- Một số em chưa nắm chắc quy luật chính tả của c/k ; d/gi/r; gh/g ;
ngh/ng; iê/yê; iên/yên
- Phần lớn học sinh viết chữ chưa đẹp (chưa có tính thẩm mĩ), các
nét chữ, con chữ chưa đều, sự kết hợp giữa các con chữ chưa mềm mại,
chữ viết còn sai độ cao một cách rất tuỳ tiện.

+ Do quên mặt chữ ghi âm, ghi tiếng, ghi từ .
+ Do không nắm được nghĩa của từ.
+ Do nghe hiểu còn hạn chế.
+ Do chưa nắm thật chắc về luật chính tả nên không biết khi nào viết
r, khi nào viết d, khi nào viết gi, khi nào viết k, khi nào viết c
+ Chưa nắm vững luật viết hoa và cách viết hoa.
- Việc hướng dẫn và yêu cầu của giáo viên trong những giờ Tập viết
hay Chính tả cũng chưa đến nơi đến chốn, chưa thật nghiêm khắc với học
sinh nên khi viết các em ngồi chưa đúng tư thế (em ngồi nghiêng bên phải,
5
em thì ngồi nghiêng bên trái), cách để vở , để tay, cách cầm bút chưa khoa
học, chưa hợp lý dẫn đến việc viết chữ cẩu thả, tuỳ tiện. Qua dự giờ thăm
lớp cho thấy càng lên lớp trên giáo viên càng ít chú ý đến khâu rèn chữ viết
cho các em nên chữ viết của nhiều em càng xấu đi, càng cẩu thả tuỳ tiện
hơn.
-Một nguyên nhân cơ bản nhất đó là : để hoàn thành khối lượng kiến
thức bài học, chương trình mới bài tập ngày càng nhiều. Vì thế các em phải
tăng tốc độ viết trong giờ học, giờ làm bài nên chữ viết thường không được
nắn nót, không đúng quy cách, kích cỡ, khoảng cách giữa các chữ không
đều. Hiện tượng viết sai nét, sai chữ, hở nét, thừa nét, thiết nét, thiếu dấu
hoặc dấu thanh đánh không đúng vị trí diễn ra thường xuyên .
- Đa phần phụ huynh lại chưa thấy được tầm quan trọng của chữ viết
nên chưa thực sự quan tâm đến chữ viết của con em mình mà chủ yếu là
quan tâm đến kiến thức các em có nắm được bài, làm được bài hay không.
Vì thế nên các bậc phụ huynh chỉ sắm đủ dụng cụ sách vở học tập mà
không cần quan tâm đến chất lượng đồ dùng đó có giúp được cho các em
viết chữ đẹp, giữ vở sạch hay không.
3.Biện pháp khắc phục :
Từ tình hình thực tế trên mà tôi đã rút ra được một số biện pháp
nhằm khắc phục những tình trạng nêu trên trong chữ viết của học sinh cụ

Vì vậy khi dạy và luyện chữ viết cho các em, tôi luôn chú trọng đến
phương pháp thực hành luyện tập để giúp các em hình thành và trau dồi kỹ
năng viết chữ. Theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học thì tiết Tập
viết, tiết Chính tả tôi phải tạo điều kiện để cho các em tự phát hiện và chủ
động tiếp nhận kiến thức (các em từ quan sát, tự nhận xét, tự ghi nhớ), tự
7
giác luyện tập và rút kinh nghiệm qua thực hành luyện viết dưới sự hướng
dẫn của giáo viên.
Ví dụ : Kiểu chữ thường nhóm rèn luyện trọng tâm là nét móc: u, ư,
m, n , nét khuyết : l, b , h , k , y , g nét cong c, o
Kiểu chữ hoa tôi cũng hướng dẫn học sinh chia nhóm theo cấu tạo
nét giống nhau :
(A , Ă , Â ), (B, P , R ), (C , G , L , S ), (H ,
K )
Tôi phải luôn theo dõi chữ viết của các em trong quá trình học tập để
kịp thời uốn nắn và có kế hoạch giúp đỡ các khắc phục mọi khó khăn trong
khi viết.
-Trong các giờ Tập viết, Chính tả hay những giờ khác như làm Toán,
làm Tập làm văn viết, Tôi phải nghiêm khắc trong việc hướng dẫn các
em tuân thủ theo các nguyên tắc sau :
+ Cách cấm bút : cầm bút xuôi theo chiều ngồi, bút nghiêng so với
mặt giấy một góc 45
0
(một góc nhọn), cầm bút vừa chặt không để tuột bút,
không co thắt cơ tay, dùng ba ngón tay để cầm bút (ngón cái, ngón trỏ và
ngón giữa). Hai ngón còn lại và phần dưới của bàn tay dùng làm chỗ tựa
khi viết. Ngón trỏ đế cách đầu quản bút 1 cm (khoảng một đốt ngón tay).
Khi viết, ngòi bút úp xuống không quay nghiêng ngòi bút, không ấn mạnh
ngòi bút xuống mặt giấy dễ bị cạo giấy dẫn đến bị nhoè. Phải đưa bút liền
mạch từ trái sang phải, từ trên xuống dưới.

huynh không đáp ứng được những yêu cầu tối thiểu cho các em thì chất
lượng phong trào sẽ thấp, chất lượng chữ viết của các em sẽ bị ảnh hưởng.
Nhưng điều đặc biệt cần phối hợp và quan tâm nhất của tôi với phụ huynh
là hệ thống vở Tập viết và bút viết của các em.
c. Đối với học sinh :
9
Việc xây dựng phong trào ‘‘Rèn chữ - Giữ vở’’ có ý nghĩa hết sức
quan trọng đối với các em. Vì kết quả của phong trào này chính là những
sản phẩm do bản thân học sinh làm ra, vì vậy các em rất tự hào về những gì
mà mình đã đạt được. Nhưng để hoạt động này thực sự tạo được không khí
sôi nổi, ý thức tự giác và khát khao viết đúng, viết đẹp trong mỗi học sinh
thì điều đầu tiên tôi cần chú trọng đến đó là khâu rèn đọc cho các em. Bởi
tôi nghĩ các em có đọc thông thì viết mới thạo. Khi mà các em đã đọc thông
thì chắc chắn các em sẽ viết đúng, viết đẹp, mà đã viết đúng, viết đẹp thì vở
sẽ luôn sạch đẹp. Vì thế ngay từ đầu năm học tôi cũng xây dựng phong trào
Đọc đúng - Đọc diễn cảm - Nói hay - Ứng xử có văn hoá trong khi học. Để
phong trào này đạt tốt tôi đã tiến hành kiểm tra phần đọc tiếng của các em
để nắm được những em đọc trôi chảy, lưu loát, diễn cảm. Những em đọc
chưa trôi chảy, chưa lưu loát từ đó tôi có biện pháp giúp đỡ các em như sau
:
* Ở lớp: Tôi chia nhóm tập luyện: Đối với nhóm học sinh đọc trôi
chảy, lưu loát, chính xác tôi nâng cao yêu cầu đọc như đọc diễn cảm, đọc
hay để nhằm lôi cuốn các em vào cuộc đua. Nhóm học sinh đọc yếu tôi rèn
đọc đúng, đọc trôi chảy thông qua các giờ đọc. Ngoài ra tôi phân công cho
những em đọc chuẩn, lưu loát, chính xác, kèm đọc cho những em đọc yếu
vào 10 phút đầu giờ hay thông qua việc đọc các đề toán, đọc báo trong giờ
sinh hoạt để tạo điều kiện cho những em này đọc đúng, chuẩn.
*Ở nhà : Tôi khuyến khích các em ngủ điều độ, đúng giờ để dậy
sớm hơn đọc bài vào buổi sáng sớm từ 15 - 20 phút. Tôi kiểm tra việc dậy
sớm đọc bài của học sinh thông qua phụ huynh.

khi viết chữ hoa thì cách viết khác, chữ thường cách viết khác.
11
*Chẳng hạn như viết chữ hoa .
Học sinh phải nhận xét được cấu tạo của chữ : cao 5 li có một nét
nhưng lại được kết hợp bởi hai nét cơ bản : cong dưới và cong trái nối liền
nhau, tạo thành vòng xoắn to ở đầu chữ .
Học sinh nắm cách viết: đặt bút trên đường kẻ 6 viết nét cong dưới
rồi dừng bút trên đường kẻ 6 rồi chuyển hướng bút viết tiếp nét cong trái
tạo vòng xoắn to ở đầu chữ. Phần cuối nét cong trái lượn vào trong và dừng
bút trên đường kẻ 2 .
C
*Viết chữ thường:Cấu tạo : Có 1 nét cong trái. Cách viết: Đặt bút ở
giữa đường kẻ 2 và đường kẻ 1 viết nét cong trái và dừng bút ở giữa đường
kẻ 1 và đường kẻ 2 :
c
Nhưng cũng với chữ cái ( i dài) thì cách viết hoa hay viết thường đều
giống nhau, chỉ khác nhau về độ cao.
Ví dụ như : Y y
Giáo viên nhấn mạnh vào các bài viết để nắm vững nguyên tắc của
chữ viết thì các em viết mới đúng mà chữ viết ở vở tập viết có đúng và đẹp
thì viết ở vở khác cũng mới đúng, mới đẹp được. Sau mỗi tiết Tập viết trên
lớp thì về nhà các em phải rèn bài viết đó ngay vào vở ở nhà. Mỗi tuần tôi
kiểm tra một lần vở viết ở nhà và ngoài ra còn tranh thủ kiểm tra bằng giấy
kẻ ô li xem mức độ vận dụng của các em như thế nào để tôi lại có biện
pháp giúp đỡ kịp thời nhằm giúp các em nâng cao được chất lượng chữ viết
tối ưu nhất.
12
Trong giờ Chính tả những bài tập chép tôi dùng bảng phụ có kẻ li
như vở của học sinh. Khi viết bài tôi phải viết chữ liền mạch, đủ độ cao, bề
rộng, khoảng cách giữa các chữ và giữa các chữ cái trong chữ để các em

Lần đầu nghe đọc để xác định chữ viết.
Lần hai nghe đọc để viết.
Lần ba nghe đọc để soát bài.
Khi đọc bài tôi phát âm chuẩn, rõ ràng về tiếng, dấu thanh để các em
xác định đúng. Sau khi học sinh viết xong thì tôi thu bài chấm, kiểm tra và
đánh giá mức độ viết của các em .
Đối với các môn học khác tôi cũng không thể lơ là trong việc rèn
viết chữ hay cách trình bày được mà luôn luôn nhắc nhở các em viết cẩn
thận đúng, đẹp .
Ví dụ : Ở vở toán thì cần ít nhất là viết số, tôi phải luôn nhắc nhở
các em viết số đúng 2 ô li và hướng dẫn kỹ từng chữ số vì mỗi chữ số được
viết ở vị trí khác nhau của điểm đặt bút.
Chữ số 4 gồm có một nét xiên; một nét ngang và một nét thẳng các
em phải viết nét xiên trước và đến nét ngang và cuối cùng mới viết nét
thẳng.
14
4 4 4 4 4 4
Chữ số 8 khi viết số 8 tôi hướng dẫn các em phải viết nét cong trên
hẹp hơn so với nét cong dưới.
8 8 8 8 8
Hay khi viết các ký hiệu của dấu (< , >, =) của các đơn vị đo như
(cm, dm, mm , kg , l ) các em đều phải viết đủ độ cao, đúng mẫu
như đã được học ở giờ tập viết thì vở ghi mới rõ ràng và đẹp.
Với vở Tập làm văn, vở ghi chung, vở Luyện từ và câu đều phải chú
trọng thường xuyên việc nhắc nhở các em viết đúng mẫu chữ, đủ độ cao
như đã được hướng dẫn khi đã học Tập viết.
*Rèn giữ vở sạch :
Viết đúng và đẹp ở tất cả các loại vở là vở đã sạch rồi song để vở
thật sự luôn sạch đẹp như mới hay không lại còn phụ thuộc vào việc giữ vở
của các em. Vì vậy để tập vở vừa đẹp vừa sạch tôi không quên việc rèn giữ

ứng được mục tiêu phong trào “Rèn chữ - Giữ vở” đã đề ra.
Vì vậy kết quả xếp loại vở sạch chữ đẹp của các em được xếp loại
hàng tháng như sau:
Xếp loại V.S . C. Đ Tháng
9+10
Tỉ
lệ
Tháng
11+12
Kì I
18 56,3% 22 68,7 % 22 68,7%
11 34,4% 8 25 % 8 25%
3 9,3% 2 6,3% 2 6,3%
16
Số học sinh chưa đạt kết quả ‘’Vở sạch - Chữ đẹp’’ tôi sẽ cố gắng
khắc phục và tạo nhiều điều kiện thuận lợi nhất để giúp đỡ các em rèn viết
chữ đẹp và giữ vở sạch để đến hết học kỳ II các em cũng được xếp loại
“Vở sạch - Chữ đẹp” như các bạn.
Kết quả này đã được Ban giám hiệu nhà trường cùng với Ban đại
diện cha mẹ học sinh đánh giá cao trong quá trình rèn luyện và giảng dạy
của học sinh và giáo viên. Ngoài ra, tôi còn thấy các em có rất nhiều tiến bộ
trong học tập. Các em tham gia tích cực vào các giờ học, đặc biệt các em
cảm thấy thoải mái nhẹ nhàng hơn không còn gò bó ép buộc như hồi đầu
năm học nên ở nhà các em cũng chăm học hơn, thích đi học hơn.
Tuy nhiên đó vẫn chưa phải là kết quả mĩ mãn vì thế bản thân tôi vẫn
còn phải cố gắng nhiều hơn trong quá trình dạy học và rèn luyện sao cho
phù hợp với học sinh lớp mình nói riêng và chất lượng giáo dục môn Tập
viết ngày càng đạt hiệu quả cao hơn góp phần nâng cao chất lượng dạy -
học của lớp và toàn trường.
17

tập viết in sẵn, vở kẻ ô li loại 96 trang giấy tốt không nhoè; bút thì phải
dùng bút mực; thước thì dùng thướt vuông chiều dài 20 cm, không dùng
thước bẹt khi cầm khó, khi kẻ dễ lem mực ra vở; bảng nên dùng bảng cỡ 20
x 30 cm, mặt bảng có vạch rõ các ô vuông kích thước 3 x 3 cm; khăn lau
bảng phải ẩm; phấn dùng phấn trắng mềm không bụi, không nên dùng bút
dạ khó rèn chữ vì trơn).
* Đối với Ban giám hiệu:
- Luôn có trách nhiệm quan tâm chăm lo đến cơ sở vật chất đầy đủ
nhất và tốt nhất để phục vụ tốt cho việc dạy – học của cô và trò.
*Đối với phụ huynh:
- Phải mua đầy đủ các dụng cụ học tập để đáp ứng yêu cầu tối thiểu
cho các em trong quá trình học tập. Ngoài ra phụ huynh mua bảng mẫu
chữ cái viết hoa và viết thường gắn lên góc học tập cho con mình để các em
luyện viết đúng mẫu ở nhà. Phải chuẩn bị nơi học tập có đủ ánh sáng, bàn
ghế vừa tầm.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong giảng dạy phân môn
Tập viết và xây dựng phong trào “Rèn chữ- Giữ vở’’ mà tôi rút ra được
trong nhiều năm giảng dạy lớp 2. Tôi cũng xin bày tỏ ra đây mong sự nhiệt
tình góp ý của quý đồng nghiệp để góp phần vào sự nghiệp giáo dục chung
của nhà trường, của ngành.
Do khẳ năng trình bày của tôi có hạn và sẽ không tránh khỏi thiếu
sót, tôi mong quý đồng nghiệp và lãnh đạo cấp trên góp ý để Sáng kiến
19
kinh nghiệm của tôi ngày càng hoàn thiện hơn, đáp ứng ngày càng có hiệu
quả để nâng cao chất lượng chữ viết và chất lượng học tập cho học sinh.

Tôi xin chân thành cảm ơn !
20
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Dạy và học Tập viết ở Tiểu học - Trần Mạnh Hưởng (chủ biên)