BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG
TÀI LIỆU HỎI - ĐÁP
VỀ CÁC NGHỊ QUYẾT HỘI NGHỊ TRUNG
ƯƠNG 5, KHÓA X
Dành cho việc tuyên truyền,
phổ biến rộng rãi trong nhân dân
NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HÀ NỘI - 2007
1
CHÚ DẪN CỦA NHÀ XUẤT BẢN
Thực hiện chương trình toàn khoá, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp
hành Trung ương Khoá X đã họp tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 5 -7 đến
ngày 14-7-2007.
Sau 10 ngày làm việc, trên tinh thần phát huy cao độ ý thức trách
nhiệm, trí tuệ tập thể, tập trung tinh thần làm việc tích cực, khẩn
trương, dân chủ của các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương,
Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá X đã thành
công tốt đẹp, hoàn thành chương trình đề ra.
Để tổ chức triển khai thực hiện tốt các nghị quyết của Hội nghị Trung
ương 5, khoá X, mau chóng đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, vì
mục tiêu đổi mới và hội nhập thắng lợi, Ban Tuyên giáo Trung ương đã
biên soạn Tài liệu Hỏi - Đáp về các nghị quyết Hội nghị Trung ương
5, khoá X (Dành cho việc tuyên truyền, phổ biến rộng rãi trong nhân
dân). Cuốn sách gồm 36 câu hỏi và trả lời về các vấn đề quan trọng:
- Công tác tư tưởng , lý luận và báo chí trước yêu cầu mới.
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.
- Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động
của hệ thống chính trị.
- Đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý
của bộ máy nhà nước.
- Đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan đảng, định hướng về

trung vào chủ đề lớn là đổi mới hệ thống chính trị, đồng bộ
3
và hài hoà với đổi mới kinh tế, thực hiện đổi mới toàn diện
theo tư tưởng chỉ đạo của Đại hội X: “Nâng cao năng lực
lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh
toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm
đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”.
VỀ NGHỊ QUYẾT HỘI NGHỊ
TRUNG ƯƠNG 5, KHOÁ X
CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, LÝ LUẬN
VÀ BÁO CHÍ TRƯỚC YÊU CẦU MỚI
Câu hỏi 2: Tình hình tư tưởng trong Đảng và trong nhân
dân từ Đại hội IX đến nay, những mặt tích cực, tiêu cực nổi
lên là gì?
Trả lời:
a) Về mặt tích cực:
- Trước những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của 20
năm đổi mới, trực tiếp là những kết quả giành được
trong 5 năm qua, đại đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân
phấn khởi, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, vào công cuộc
đổi mới và triển vọng phát triển tốt đẹp của đất nước.
- Lòng yêu nước, ý thức tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết,
tương thân, tương ái, tính năng động, chủ động, sáng tạo
của con người Việt Nam được phát huy và nâng cao.
- Tư tưởng tích cực được mở rộng, là xu hướng chủ đạo,
tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của dân tộc ta trong thời
kỳ mới.
b) Về mặt tiêu cực:
Một số mặt tiêu cực về tư tưởng đang có biểu hiện phức
tạp và nghiêm trọng hơn, tiềm ẩn các nguy cơ trực tiếp gây

- Công tác tư tưởng đã gắn kết chặt chẽ hơn với những
nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
- Có nhiều cố gắng tìm tòi, đổi mới nội dung và phương
thức hoạt động.
- Các sinh hoạt văn hoá, văn học - nghệ thuật phát triển đa
dạng.
- Việc đấu tranh chống lại các luận điệu tuyên truyền,
xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính
trị vu cáo Đảng, Nhà nước ta bước đầu được đẩy mạnh.
b) Yếu kém, khuyết điểm:
- Công tác tư tưởng còn thiếu sắc bén, thiếu sức thuyết
phục, tính chiến đấu còn hạn chế, chưa sát thực tiễn và
chưa linh hoạt.
- Chưa làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và đấu
tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơ hội, những
quan điểm mơ hồ, sai trái.
- Thiếu quan tâm giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống.
- Chất lượng sinh hoạt tư tưởng trong tổ chức đảng thấp,
thiếu tính chiến đấu.
- Phạm vi tác động, ảnh hưởng của công tác tư tưởng có
dấu hiệu bị thu hẹp.
- Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch còn
bị động, hiệu quả thấp.
6
- Xuất hiện xu hướng hạ thấp chức năng giáo dục, xa rời
các chức năng cao quý của văn học, nghệ thuật cách mạng.
- Nội dung, phương pháp công tác tư tưởng chậm đổi mới,
công tác tư tưởng trở nên lạc hậu so với yêu cầu của thực
tiễn trong tình hình mới.
2. Về công tác lý luận

phát triển và yêu cầu của xã hội.
3. Về công tác báo chí:
a) Thành tựu:
- Báo chí tiếp tục phát triển nhanh về số lượng, loại hình,
ấn phẩm, đội ngũ người làm báo và số lượng người đọc.
- Cơ sở vật chất - kỹ thuật, công nghệ, năng lực tài chính
được tăng cường.
- Tác động, ảnh hưởng của báo chí được mở rộng.
- Phần lớn báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, phản
ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, biểu
dương phong trào thi đua yêu nước, đấu tranh phòng,
chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các tệ nạn xã
hội, chống “diễn biến hoà bình" góp phần tích cực vào
thành tựu chung của đất nước.
b) Yếu kém, khuyết điểm:
- Trong hoạt động báo chí, một số yếu kém, khuyết điểm
được nhắc nhở nhiều lần nhưng chậm khắc phục, có mặt,
có lúc, có nơi còn trầm trọng hơn.
8
- Một số cơ quan báo chí thiếu nhạy bén chính trị, chưa
làm tốt chức năng tư tưởng, văn hoá, có biểu hiện xa rời sự
lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, xa rời tôn
chỉ, mục đích.
- Khuynh hướng tư nhân hoá, thương mại hoá báo chí, tư
nhân núp bóng để ra báo, kinh doanh báo chí ngày càng
tăng.
- Một số báo chí phản ánh nhiều về tiêu cực và tệ nạn xã
hội, ít tuyên truyền điển hình tiên tiến.
- Các cơ quan báo chí quan trọng của Đảng, Nhà nước
chậm đổi mới, nội dung và hình thức chưa hấp dẫn, chất

luận, báo chí.
- Những biến đổi mạnh mẽ của cơ cấu giai cấp, xã hội, sự
đa dạng về lợi ích kinh tế, sự chênh lệch về trình độ phát
triển giữa các vùng, phân hoá giàu, nghèo giữa các tầng
lớp dân cư, các tiêu cực và tệ nạn xã hội (quan liêu, tham
nhũng, lãng phí ), tạo ra những khó khăn và thách thức
lớn đối với sự ổn định, phát triển đất nước, đối với công
tác tư tưởng, lý luận, báo chí.
- Từ dự báo trên, Nghị quyết xác định: "công tác tư tưởng,
lý luận, báo chí phải đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương
pháp, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt
động”.
Câu hỏi 5: Mục tiêu của công tác tư tưởng, lý luận, báo
chí trong những năm sắp tới?
Trả lời:
Trung ương xác định 3 mục tiêu của công tác tư tưởng, lý
luận, báo chí như sau:
10
Một là, công tác tư tưởng, lý luận, báo chí phải góp phần
tích cực vào việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X
của Đảng, cụ thể là:
- Củng cố tăng cường sự thống nhất tư tưởng, chính trị
trong Đảng, sự đồng thuận về chính trị, tinh thần trong
nhân dân.
- Giữ vững và mở rộng trận địa tư tưởng của Đảng, bảo vệ
và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh.
- Phát huy sức mạnh của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, của
đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao ý chí phấn đấu thực hiện
thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá,

chính trị, lý luận, trí tuệ, văn hoá và đạo đức.
- Thể hiện vai trò đi trước, mở đường trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hai là, công tác tư tưởng, lý luận, báo chí phải đóng vai
trò quan trọng trong việc:
- Bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng.
- Làm cho hệ tư tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân,
lý tưởng xã hội chủ nghĩa, những giá trị tốt đẹp trong
truyền thống văn hoá dân tộc, những tinh hoa văn hoá thế
giới chiếm vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội.
Ba là, công tác tư tưởng là nhiệm vụ của toàn Đảng, của
tất cả đảng viên.
- Trước hết công tác tư tưởng là nhiệm vụ của cấp uỷ các
cấp và đồng chí bí thư cấp uỷ.
12
- Công tác tư tưởng là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị
với sự tham gia, đóng góp của nhân dân, trong đó lực
lượng nòng cốt là đội ngũ chuyên trách làm công tác tư
tưởng, lý luận, báo chí của Đảng.
- Phát huy dân chủ, khai thác mọi tiềm năng sáng tạo của
toàn Đảng và toàn xã hội để tạo bước phát triển mạnh mẽ
trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, báo chí.
Bốn là, công tác tư tưởng của Đảng là công tác đối với con
người, một nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, đòi hỏi phải nắm
vững:
- Những quy luật riêng của tư tưởng.
- Có thái độ, phương pháp khoa học.
- Kết hợp chặt chẽ giữa yêu cầu định hướng tư tưởng với
sự tự nguyện, giữa lý trí và tình cảm, giữa lời nói và việc

tưởng. Xây dựng và thực hiện quy chế, quy định trong toàn
Đảng, từ Trung ương đến cơ sở và mọi đảng viên có trách
nhiệm trực tiếp làm công tác tư tưởng, tham gia tổng kết
thực tiễn.
- Triển khai sâu rộng nhiệm vụ xây dựng đạo đức đối với
các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là cán bộ, đảng viên, công
chức và thế hệ trẻ. Tổ chức thực hiện rộng khắp, có chiều
14
sâu, thiết thực và hiệu quả Cuộc vận động “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
- Xây dựng và thực hiện chiến lược, các kế hoạch cụ thể về
phát triển văn học - nghệ thuật. Đưa cuộc vận động "Toàn
dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" đi vào chiều sâu,
nâng cao hiệu quả chính trị - kinh tế - xã hội của cuộc vận
động.
- Triển khai đồng bộ, chủ động cuộc đấu tranh trên mặt
trận tư tưởng, phản bác các luận điệu tuyên truyền xuyên
tạc, vu cáo, chống phá Đảng, Nhà nước ta; làm thất bại âm
mưu "diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch.
- Củng cố tổ chức, tăng cường cán bộ và phương tiện để
mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả công tác thông tin
đối ngoại.
- Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ chuyên trách, tăng
cường đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật cho công tác tư
tưởng theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu của hoạt động
tư tưởng trước những đòi hỏi mới trong bối cảnh hội nhập
kinh tế quốc tế.
2. Nhiệm vụ, giải pháp của công tác lý luận
- Nghiên cứu, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm:

sách, pháp luật của Nhà nước, bám sát nhiệm vụ công tác
tư tưởng, tích cực tuyên truyền, cổ vũ thành tựu công cuộc
đổi mới.
16
- Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao
hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo
chí. Coi trọng, chăm lo công tác xây dựng Đảng trong các
cơ quan báo chí.
- Đề cao trách nhiệm chính trị của người làm báo, nhất là
người giữ cương vị lãnh đạo và đảng viên.
- Xây dựng quy chế để thường xuyên làm tốt việc định
hướng và cung cấp thông tin cho báo chí, nhất là đối với
các vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm về đối nội, đối
ngoại; nghiên cứu bổ sung, sửa đổi Luật Báo chí và các
văn bản quy phạm pháp luật liên quan.
- Rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển hệ
thống báo chí, các đài phát thanh, truyền hình từ Trung
ương đến địa phương và báo chí điện tử; sắp xếp, thu gọn
đầu mối theo hướng khoa học, hợp lý, hiệu quả.
- Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác đào
tạo, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, trình độ nghiệp vụ,
năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ
những người làm báo.
- Có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, bổ sung cán bộ có đủ
phẩm chất, năng lực, tạo điều kiện về cơ sở vật chất - kỹ
thuật để các báo, đài, tạp chí chủ lực đổi mới, nâng cao
chất lượng về nội dung, hình thức, tăng tính thuyết phục,
tính hấp dẫn, lượng phát hành, phạm vi phủ sóng, làm tốt
khả năng chi phối, định hướng thông tin và dư luận xã hội.
17

ngày càng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời kỳ.
2. Yếu kém
19
- Chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra chưa cao.
+ Chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp của các ngành,
các lĩnh vực trong công tác kiểm tra.
+ Chưa coi trọng kiểm tra phòng ngừa, phát huy nhân tố
tích cực.
+ Nhiều khuyết điểm, sai lầm của đảng viên và tổ chức
đảng chậm được phát hiện và khắc phục.
- Công tác kiểm tra của nhiều tổ chức đảng còn mang tính
hình thức, chất lượng, hiệu quả thấp; kiểm tra việc thực
hiện nhiệm vụ chính trị, nghị quyết, chỉ thị của Đảng chưa
được quan tâm đúng mức.
- Năng lực, trình độ, phong cách công tác của một bộ phận
cán bộ kiểm tra chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.
3. Nguyên nhân và bài học kinh nghiệm
a) Nguyên nhân của những kết quả đạt được
Một là, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí
thư và cấp ủy các cấp đã kịp thời ban hành các nghị quyết,
chỉ thị, quy chế, quy định về công tác xây dựng Đảng,
trong đó có công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật, tạo sự
chuyển biến tích cực về nhận thức và trách nhiệm của tổ
chức đảng, trước hết là các cấp ủy đảng về công tác quan
trọng này.
Hai là, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp đã nghiêm túc quán
triệt và triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, quy định
của Đảng về công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật của Đảng.
20
Ba là, ủy ban kiểm tra các cấp vừa thực hiện tốt nhiệm vụ

toàn Đảng, trước hết là nhiệm vụ của cấp ủy và người
đứng đầu cấp ủy, do cấp ủy trực tiếp tiến hành.
- Công tác kiểm tra phải được tiến hành công khai, dân
chủ, khách quan, thận trọng và chặt chẽ theo đúng nguyên
tắc, phương pháp công tác đảng.
- Tổ chức đảng và đảng viên chịu sự kiểm tra, giám sát của
Đảng và chịu sự giám sát của nhân dân.
Thứ hai, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát phải gắn
chặt với công tác tư tưởng, công tác tổ chức và đổi mới
phương thức lãnh đạo của Đảng.
- Phải được thực hiện toàn diện, đồng bộ, có hiệu lực, hiệu
quả.
- Góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư
tưởng và tổ chức.
- Thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng.
Thứ ba, thực hiện đồng bộ giữa công tác kiểm tra và công
tác giám sát.
22
- “Giám sát phải mở rộng”, “kiểm tra phải có trọng tâm,
trọng điểm” để chủ động phòng ngừa vi phạm.
- Kịp thời phát hiện những nhân tố mới để phát huy, khắc
phục thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm ngay từ lúc mới
manh nha.
Thứ tư, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng phải
kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” là chính.
Khi các vụ việc vi phạm bị phát hiện, phải kiên quyết xử lý
nghiêm minh để răn đe và giáo dục.
Thứ năm, đề cao tránh nhiệm của tổ chức đảng và đảng
viên; phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức trong
hệ thống chính trị và nhân dân trong công tác kiểm tra,

- Góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
- Phục vụ việc tổng kết thực tiễn, nhân rộng những nhân tố
mới, bổ sung, hoàn thiện và phát triển đường lối, chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Chống tư tưởng bảo thủ, trì trệ, cục bộ, bản vị, chống
quan liêu, tham nhũng, tiêu cực.
2. Về nhiệm vụ
Thứ nhất, cấp ủy các cấp:
- Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nâng
cao chất lượng nghiên cứu các nghị quyết, chỉ thị, quy
định của Đảng để các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên
nắm vững và tự giác chấp hành.
- Đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực, suy thoái
trong Đảng.
24
- Tăng cường quản lý, giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng
viên để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra vi phạm
hoặc không để tái phạm, góp phần chủ động thực hiện có
hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
Thứ hai, đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra,
giám sát trong Đảng và trong cả hệ thống chính trị.
- Chú trọng kiểm tra, giám sát người đứng đầu cấp ủy, tổ
chức đảng, tổ chức nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và đoàn
thể chính trị-xã hội ở các cấp trong việc thực hiện chức
trách, nhiệm vụ được giao.
- Tập trung kiểm tra, giám sát việc chấp hành chủ trương,
đường lối, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng về các
nội dung, lĩnh vực tư tưởng chính trị, quản lý báo chí; chấp
hành nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; việc thực
hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí; cải