PHẦN MỞ ĐẦU
1- Lý do chọn đề tài
Quản lý hoạt động dạy học là một trong những chức năng cơ bản của quản lý.
Đó là hoạt động nghiệp vụ mà bất kỳ nhà quản lý ở cấp nào, cương vị nào cũng phải
thực hiện để thu nhận thông tin phản hồi về tình hình thực hiện các kế hoạch, các
quyết định quản lý cũng như mức độ đạt được của mục tiêu quản lý của cấp thừa
hành. Trong những năm gần đây công tác đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) nói
chung, đổi mới phương pháp dạy học ở bậc trung học phổ thông nói riêng là một trong
những nhiệm vụ được nhà nước đặc biệt quan tâm nhằm tăng cường hiệu quả hoạt
động của mỗi đơn vị.
Quản lý hoạt đông day học rất đa dạng và phức tạp, cần thiết phải đổi mới quản
lý, tích cực, chủ động và quyết tâm trong đổi mới quản lý dạy học ở trường phổ thông,
không chỉ là trách nhiệm của lãnh đạo các cơ quan quản lý giáo dục, là công cụ sắc
bén góp phần tăng cường hiệu quả dạy và học, còn là nhiệm vụ trọng tâm của nhà
trường.
Hoạt động dạy học trên lớp là hình thức tổ chức chủ yếu của quá trình dạy học
và việc chỉ đạo đổi mới PPDH của nhà quản lý là thu nhận những thông tin hết sức
xác thực, cô đọng, phong phú về trình độ chuyên môn, phương pháp dạy học, năng
lực, phong cách sư phạm của giáo viên, về tình hình, chất lượng học tập của học sinh.
Qua đó, nhà quản lý xác định những sai lệch của hoạt động sư phạm thực tế so với
quyết định quản lý đã đề ra để kịp thời điều chỉnh, uốn nắn giúp giáo viên thực hiện
tốt vai trò trong việc giảng dạy trên lớp theo hướng đổi mới.
Thực tế hiện nay việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở một số trường
Trung học phổ thông(THPT) trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk nói chung và của trường
THPT Buôn Ma Thuột nói riêng chưa nhận thức rõ tác dụng thiết yếu của đổi mới
phương pháp dạy học đối với mục tiêu, hiệu quả đào tạo của nhà trường, chưa thực sự
gắn liền việc đổi mới với yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học, chưa đổi mới phương
háp dạy học (PPDH) thường xuyên hoặc đổi mới với tư tưởng làm cho có, ngại đổi
mới vì “sợ khó, mất nhiều thời gian nghiên cứu”, có một số nhà quản lý quan niệm đổi
mới PPDH thì phải cho giáo viên đi đào tạo lại, sẽ không có kinh phí, thời gian nên
vấn đề đổi mới PPDH là chiến lược, một quá trình lâu dài mới thực hiện được.
lớp thanh niên có kiến thức cơ bản phổ thông vững chắc về tự nhiên, xã hội. Biết tư
duy sáng tạo, năng động, dám nghĩ, dám làm, có kỹ năng làm việc và biết cách ứng xử
trong cuộc sống; có nhân sinh quan duy vật biện chứng, biết yêu thương đồng loại,
chan hoà với mọi người. Lớp thanh niên này sẽ tiếp tục học lên các bậc học cao hơn
để được đào tạo thành các cán bộ khoa học - kỹ thuật, các chuyên gia lành nghề, các
nhà khoa học nhân tài của đất nước. Một bộ phận thanh niên này sẽ được đào tạo nghề
để trở thành những công nhân kỹ thuật lành nghề cung cấp cho các ngành kinh tế - văn
hoá - xã hội của đất nước.
Trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước hiện nay, nhu cầu về
nguồn nhân lực tăng nhanh về số lượng và đa dạng về loại hình lao động, cũng như
chất lượng của nguồn nhân lực để có thể tiếp thu công nghệ mới, nhanh chóng nắm
bắt, đuổi kịp nhịp độ phát triển của các nước trong khu vực và trên thế giới, nhanh
chóng hội nhập với thế giới đang phát triển như vũ bão.
Những định hướng chiến lược phát triển giáo dục của Đảng, nhà nước, nhu cầu
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đã chỉ rõ vị trí, vai trò, nhiệm vụ trọng tâm,
cũng như phương thức quản lý trường THPT. Vậy cần có sự quan tâm đúng mức và có
biện pháp quản lý cho phù hợp để nâng cao hiệu quả giáo dục ở trường THPT.
1.1. Một số đặc điểm của cấpTHPT
3
- Cấp THPT gồm ba năm học từ lớp 10 đến lớp 12, là cấp học cuối cùng của giáo
dục phổ thông, nối tiếp cấp trung học cơ sở và có trách nhiệm hoàn thành việc đào tạo
tiếp thế hệ trẻ học sinh đã qua các cấp trước đó của nhà trường phổ thông. Nói cụ thể
hơn, cấp học này chuẩn bị cho học sinh những tri thức và kĩ năng về khoa học xã hội
– nhân văn, khoa học tự nhiên –kỹ thuật để các em tiếp tục được đào tạo ở bậc học
cao hơn, mặt khác cần hình thành và phát triển cho học sinh những hiểu biết về nghề
phổ thông cần thiết cho cuộc sống, tham gia lao động sản xuất, xây dựng xã hội và khi
có điều kiện thì tiếp tục học lên. Từ nền tảng đó mà phát triển các hệ thống phẩm chất,
năng lực cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước trong giai đoạn mới.
- Trường THPT chú trọng tới phân hoá trong giáo dục. Tuy nhiên phân hoá theo
hướng nào và ở mức độ nào vẫn phải đảm bảo tính phổ thông với nội dung giáo dục
dục ban hành năm 2005 ở Điều 49 mục 1 quy định: “Hiệu trưởng là người chịu trách
nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ
nhiệm, công nhận”.
1.2.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường THPT
- Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;
- Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản 3 Điều
20 của Điều lệ này;
- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế
hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường
và các cấp có thẩm quyền;
- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà
trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình
cấp có thẩm quyền quyết định;
- Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm
tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối
với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng
lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;
- Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét
duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành
chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều
cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật học sinh;
- Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;
5
- Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên,
học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện
công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;
- Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực
hiện công khai đối với nhà trường;
- Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng
các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.
- Đổi mới PPDH là vấn đề cốt lõi của quá trình dạy học, là đòn bẩy trực tiếp để
nâng cao chất lượng, hiệu quả trong nhà trường. Giáo viên phải hiểu rõ đổi mới PPDH
là sử dụng hợp lý các PPDH để tổ chức quá trình dạy học nhằm phát huy tính tích cực
chủ động học tập của học sinh, dạy cho học sinh phương pháp học tập, phát huy tốt
các trụ cột của việc học, giúp học sinh có khả năng tự học để có thể học suốt đời. giáo
viên phải biết vận dụng kết hợp các phương pháp trong một giờ dạy phù hợp với đặc
trưng môn học và kiểu bài lên lớp, phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện dạy
học.
Để quản lý đổi mới PPDH, Hiệu trưởng yêu cầu giáo viên thực hiện một số
yêu cầu sau: Đổi mới việc thiết kế và chuẩn bị bài dạy học; cải tiến các PPDH truyền
thống; kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học; lựa chọn và sử dụng hợp lý phương
tiện dạy học và công nghệ thông tin trong dạy học; sử dụng các kỹ thuật dạy học phát
huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh; lựa chon và sử dụng các phương pháp dạy
học phù hợp đặc thù bộ môn; chú trọng bồi dưỡng phương pháp học tập cho học sinh;
đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Chương II
7
THỰC TRẠNG VIỆC HIỆU TRƯỞNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT
1.Tình hình trường lớp, giáo viên, học sinh trường trung học phổ thông
Buôn Ma Thuột năm học 2011 - 2012
1.1- Đội ngũ quản lý ( Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng )
TT Cán
bộ
quản
lý
Tuổi Th
âm
niên
giáo
CC
LL
Sơ
cấp
1 Hiệu
trưởng
> 50 1 1 1 1 1
2 P. Hiệu
trưởng
40 3 3 1 2 3 3
Qua điều tra cho thấy Hiệu trưởng nhà trường có trình độ chuyên môn là Đại
học sư phạm, công tác trong ngành trên 20 năm và có thâm niên quản lý trên 15 năm,
có trình độ Cao cấp lý luận chính trị. Các Phó Hiệu trưởng có trình độ chuyên môn
Đại học sư phạm và thạc sĩ chuyên ngành, thâm niên quản lý giáo dục < 05 năm và đã
được bồi dưỡng về công tác quản lý trường trung học phổ thông. Nhìn chung đội ngũ
quản lý của trường THPT Buôn Ma Thuột đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, đủ
năng lực, trình độ để thực hiện tốt công tác quản lý của nhà trường.
1.2.Đội ngũ giáo viên
Số
lượng
Tình
hình
đội
ngũ
giáo
viên
Tuổi Trình
độ
chuyê
n môn
1.3. Tình hình trường lớp và học sinh
Năm học 2011 - 2012, trường THPT Buôn Ma Thuột có số lượng học sinh là
1996 chia thành 03 khối lớp: Lớp 10, Lớp 11, Lớp 12.
- Xếp loại học lực
Khối Tổng số Gi
ỏi
Khá Tr
ung
bìn
h
Yếu Ké
m
SL % SL % SL % SL % SL %
Khối 10 679 45 6,6% 463 68,1% 169 24,9% 2 0,4% 0 0%
Khối 11 557 36 6,5% 380 68,2% 139 24,9% 2 0,4% 0 0%
Khối 12 648 41 6,3% 513 79% 92 14,2% 2 0,5% 0 0%
- Kết quả về hạnh kiểm :
Khối Tổng số Tốt Khá Tr
ung
bình
Yếu
9
SL % SL % SL % SL %
Khối 10 679 614 90% 47 6,9% 18 2,65
%
0 0%
Khối 11 557 506 91% 41 7,3% 10 1,7% 0 0%
Khối 12 648 623 96% 23 3,6% 2 0,4% 0 0%
Đa số học sinh của trường đều ngoan: 98% được xếp hạnh kiểm khá tốt. Trường
đạt chuẩn Quốc gia nên tỷ lệ học sinh giỏi toàn diện 6,5%, học sinh khá 71%, học sinh
thực hành, học tại hiện trường, giúp các em có điều kiện vận dụng lý thuyết vào thực
tiễn, hình thành năng lực nhận thức, năng lực hành động và kĩ năng sống; tạo điều
kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu của chương trình giáo
dục phổ thông, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, chú ý hơn nữa tới việc rèn luyện
nhân cách, đạo đức cho học sinh, tăng cường thể chất, phát huy khả năng sáng tạo, giải
quyết các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, có hứng thú và phương pháp để
học sinh có thể tự học suốt đời.
2.1. Nhận thức và quan điểm của Hiệu trưởng về mục đích của đổi mới giáo
dục Trung học phổ thông.
Mục tiêu đổi mới giáo dục phổ thông nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt Nam; tiếp cận
trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực và thế giới.
Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tăng cường bồi dưỡng cho thế hệ trẻ
lòng yêu nước, yêu quê hương và gia đình; tinh thần tự tôn dân tộc, lý tưởng xã hội
chủ nghĩa; lòng nhân ái, ý thức tôn trọng pháp luật; tinh thần hiếu học, chí tiến thủ lập
thân, lập nghiệp.
Đổi mới phương pháp dạy và học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự học
của học sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức phân luồng sau trung học cơ sở
và trung học phổ thông, chuẩn bị tốt cho học sinh học tập tiếp tục ở bậc sau trung học
hoặc tham gia lao động ngoài xã hội. Đổi mới giáo dục phổ thông nhằm hình thành và
phát triển ở học sinh nền tảng tư duy của con người trong thời đại mới.
2.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch đổi mới quản lý PPDH ở trường trung
học phổ thông.
2.2.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý đổi mới PPDH
Kế hoạch đổi mới quản lý giáo dục phổ thông được Hiệu trưởng quan tâm xây
dựng ngay từ đầu năm học cùng với việc xây dựng kế hoạch năm học được công bố
11
công khai sau khi thống nhất trong hội nghị cán bộ công chức của nhà trường. Chỉ đạo
các Phó Hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn triển khai thực hiện trong toàn
tiện dạy học trong dạy học hiện đại. Bên cạnh việc sử dụng đa phương tiện trình diễn,
cần tăng cường khuyến khích giáo viên sử dụng các phần mềm dạy học cũng như các
phương pháp dạy học sử dụng mạng điện tử (E-Leaming). Phương tiện dạy học mới
cũng hỗ trợ việc tìm ra và sử dụng các phương pháp dạy học mới. Webquest là một ví
dụ về PPDH mới với phương tiện mới là dạy học sử dụng mạng điện tử, trong đó học
sinh khám phá tri thức trên mạng một cách có định hướng.
e. Sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh.
Kỹ thuật dạy học là cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình
huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học. Các kỹ thuật
dạy học là đơn vị nhỏ nhất của PPDH. Có những kỹ thuật dạy học chung, có những
kỹ thuật đặc thù của từng phương pháp dạy học, ví dụ kỹ thuật đặt câu hỏi trong đàm
thoại. Ngày nay có thể phát triển và sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích
cực, sáng tạo của người học như “động não”, “tia chớp”, “bể cá”,…
f. Lựa chon và sử dụng các PPDH phù hợp với đặc thù bộ môn.
PPDH có mối quan hệ biện chứng với nội dung dạy học. Vì vậy bêm cạnh những
phương pháp chung có thể sử dụng cho nhiều bộ môn khác nhau thì việc sử dụng các
PPDH đặc thù có có vai trò quan trọng trong dạy học bộ môn. Các PPDH đặc thù
bộ môn được xây dựng trên cơ sở lý luận dạy học bộ môn. Ví dụ thí nghiệm là một
PPDH đặc thù của các môn khoa học tự nhiên (Hóa học, Vật lý…)
g. Chú trọng bồi dưỡng phương pháp học tập cho học sinh.
Phương pháp học tập một cách tự lực đóng vai trò quan trọng trong việc tích cực
hóa, phát huy tính sáng tạo của học sinh. Có những phương pháp nhận thức chung
như phương pháp thu thập, xử lý, đánh giá thông tin, phương pháp tổ chức làm việc,
phương pháp làm việc nhóm, có những phương pháp học tập chuyên biệt của từng bộ
môn.
Bằng nhiều hình thức khác nhau, giáo viên cần luyện tập cho học sinh các phương
pháp học tập chung và các phương pháp học tập trong bộ môn.
Xác định rõ không có giờ học nào mà cả giờ dạy, giáo viên chỉ sử dụng một
phương pháp day học duy nhất. Giáo viên cần biết vận dụng linh hoạt, mềm dẻo một
13
14
học sinh có thể đạt yêu cầu của chuẩn,…
Chỉ đạo đổi mới PPDH đối với học sinh là đổi mới phương pháp học tập.
Để thực hiện đổi mới PPDH, cần giúp giáo viên hiểu rằng: Đổi mới PPDH không
phải thay cái cũ bằng cái mới mà kế thừa có chọn lọc một cách sáng tạo các PPDH
truyền thống, loại trừ các PPDH lạc hậu, truyền thụ một chiều nhồi nhét, thụ động,
bình quân, đồng loạt,…, mạnh dạn vận dụng những thành tựu mới của khoa học kỹ
thuật, công nghệ tin học trong việc đổi mới PPDH; tổ chức chỉ đạo thực hiện các biện
pháp quản lý có hệ thống, khoa học, đồng bộ và có tính khả thi việc đổi mới PPDH.
Đổi mới PPDH là nhiệm vụ chung của nhà trường. Do đó cần có chính sách, cơ
chế phù hợp, tạo điều kiện và khuyến khích tính sáng tạo, độc lập và trách nhiệm của
giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy học.
3.1 Thực trạng việc tổ chức, xây dựng lực lượng đánh giá đổi mới PPDH của nhà
trường
- Tổ chức đánh giá đổi mới PPDH
Ban kiểm tra chuyên môn được thành lập từ đầu năm học theo quyết định của
Hiệu trưởng. Ban kiểm tra gồm: Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng chuyên môn, tổ trưởng
chuyên môn, giáo viên dạy giỏi. Theo kế hoạch, thành phần dự giờ đánh giá một tiết
dạy của giáo viên trên lớp gồm từ 2 đến 3 người (Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng
chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên dạy giỏi), kết quả đánh giá nhận xét giờ
dạy theo hướng đổi mới PPDH là của Hiệu trưởng hoặc phó Hiệu trưởng. Nhưng trên
thực tế là trưởng ban kiểm tra nhưng Hiệu trưởng thường ủy quyền cho phó Hiệu
trưởng chuyên môn làm công tác dự giờ, nhận xét đánh giá giờ dạy thay mình và
nhiều khi bận việc nên hầu như phó Hiệu trưởng chuyên môn lại ủy quyền cho tổ
trưởng chuyên môn và giáo viên dự giờ đánh giá thay và nếu có dự giờ thì Hiệu
trưởng, phó Hiệu trưởng chuyên môn chỉ dự giờ giáo viên có cùng chuyên môn với
mình. Do đó việc dự giờ, đánh giá, nhận xét giờ dạy trên lớp của nhà trường dẫn đến
nhiều bất cập. Chúng ta cùng xem lại kết quả kiểm tra nội bộ của nhà trường từ năm
2011 đến nay:
Năm
nhà trường cần đầu tư nhiều hơn trong việc lựa chọn lực lượng dự giờ, đánh giá và cần
có phương hướng cải tiến hiệu quả.
●
Chế độ bồi dưỡng, đãi ngộ lực lượng dự giờ.
Có đến 50% tổ trưởng chuyên môn và giáo viên được hỏi cho là khó khăn chủ
yếu khi tham gia vào công tác dự giờ, đánh giá giờ dạy trên lớp là không có đủ thời
16
gian (tổ trưởng chuyên môn được tính 03 tiết/tuần, giáo viên giỏi không có chế độ
khuyến khích để nghiên cứu bài trước khi dự, thời gian góp ý rút kinh nghiệm rất hạn
chế nên ít có thời gian đầu tư cho công tác dự giờ, đánh giá giờ dạy và đa số chỉ thực
hiện công tác dự giờ, đánh giá góp ý cho đồng nghiệp.
3.2 Thực trạng việc Hiệu trưởng đo lường, đánh giá giờ dạy hướng đổi mới
PPDH của giáo viên
Để xác định thực trạng này, Hiệu trưởng nhà trường đã tiến hành các bước sau:
- Kiểm tra khâu chuẩn bị lên lớp của giáo viên, được đánh giá qua kết quả điều
tra sau:
Thời điểm kiểm tra Kết quả
Tổ
trưởng
chuyên
môn
Giáo
viên
Số lượng % Số lượng %
1. Kiểm tra trước dự giờ 4 ngày 5 50% 58 59%
2. Sau dự giờ 0 0% 17 17%
3. Kết hợp kiểm tra trong giờ sinh hoạt tổ 7 70% 43 44%
Từ kết quả trên ta nhận thấy, việc Hiệu trưởng kiểm tra giáo án của giáo viên có
những bất cập:
+ Giáo án là một công cụ quan trọng với hiệu quả giờ lên lớp của giáo viên bao
Tổ trưởng
chuyên môn
Giáo
viên
Số lượng % Số lượng %
1. Dự giờ báo trước 2 20% 80 82%
2. Dự giờ đột xuất 2 20% 10 10%
3. Kết hợp hai hình thức 3 30% 15 15%
Đa số giáo viên (90%) muốn được báo trước khi tiến hành dự giờ vì theo họ,
như vậy mới có thời gian chuẩn bị và kết đánh giá giờ dạy mới tốt. Đối với cán bộ
quản lý cho rằng hình thức dự giờ tốt nhất là kết hợp hài hòa giữa hai hình thức vừa
dự giờ báo trước vừa dự giờ đột xuất là để đánh giá cả hai mặt năng lực và ý thức
trách nhiệm của giáo viên khi thực hiện nhiệm vụ trên lớp. Vì vậy, việc lựa chọn hình
thức dự giờ phù hợp với từng mục đích, đối tượng cụ thể và tùy thuộc vào năng lực,
kinh nghiệm quản lý của Hiệu trưởng nhà trường.
18
+ Họp rút kinh nghiệm, đánh giá giờ dạy
Qua kết quả nghiên cứu cho thấy, hầu hết số tiết dự, Hiệu trưởng, tổ trưởng
chuyên môn đều tổ chức rút kinh nghiệm. Nhưng hầu như các buổi họp rút kinh
nghiệm chưa tác động nhiều đến việc đổi mới PPDH để nâng cao hiệu quả, chất lượng
giảng dạy của giáo viên, vì Hiệu trưởng còn hạn chế trong việc vận dụng phương pháp
phân tích sư phạm, bài học trong quá trình dự giờ và nhận xét, đánh giá. Khi tìm hiểu
về vấn đề này chúng tôi thu được kết quả như sau:
Những căn cứ để phân tích đánh giá giờ dạy
Căn cứ Kết quả
lựa chọn
Ban giám
hiệu
TT
chu
tạo của giáo viên trong giờ dạy và ảnh hưởng nhiều đến bầu không khí sư phạm của
nhà trường.
Thực tế ở trường THPT Buôn Ma Thuột cũng như các trường THPT khác trong
địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, khi đánh giá giờ dạy theo hướng đổi mới của giáo
viên đều áp dụng theo yêu cầu của hướng dẫn 1022/THPT ngày 11/09/2011 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo. Theo hướng dẫn này, việc đánh giá tiết dạy phải căn cứ vào các
mặt nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức và kết quả giờ dạy, trong
10 tiêu chuẩn chung, các tiêu chuẩn 1,4,6,9 được coi trọng:
- Tính khoa học;
- Sử dụng phương pháp phù hợp với bộ môn;
- Kết hợp phương tiện, thiết bị phù hợp nội dung bài;
- Tổ chức và điều chỉnh học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.
3.3.Thực trạng việc Hiệu trưởng xử lý, điều chỉnh sau kết quả dự giờ dạy
trên lớp đối với giáo viên.
Để nắm bắt được thực trạng trên, chúng tôi đã khảo sát Ban Giám hiệu (3), tổ
trưởng chuyên môn (10), giáo viên (98) ở nội dung sau:
Biện pháp xử lý cần được Hiệu trưởng sử dụng trong việc dự giờ dạy của giáo
viên
Các biện pháp Ban
Giám
hiệu
TT
chu
yên
môn
Giáo
viên
Số lượng % Số lượng % Số lượng %
1. Đánh giá đúng năng lực
giáo viên để biểu dương
khi góp ý đánh giá giờ dự, chúng tôi thu được kết quả:
Các ý kiến Kết quả
Số lượng Tỷ lệ (%)
1. Không chính xác 27 28%
2. Chính xác 50 51%
3. Còn chung chung 21 21%
21
Những khó khăn bất cập trong quá trình tổ chức dự giờ nhận xét theo hướng đổi
mới dẫn đến hiệu quả dự giờ chưa được như mong muốn, đến 28% giáo viên thẳng
thắn cho rằng mức độ góp ý của Hiệu trưởng chưa chính xác và 21% cho là Hiệu
trưởng góp ý còn chung chung.
- Việc xác định và thống nhất chuẩn quản lý đổi mới PPDH có ý nghĩa quyết
định việc nâng cao chất lượng giờ dạy. Nhưng Hiệu trưởng nhà trường chưa đặt đúng
vị trí.
- Chuẩn đánh giá quản lý đổi mới PPDH chưa chính xác, sử dụng PPDH mới
chưa thống nhất, trình độ của lực lượng kiểm tra đổi mới PPDH chưa đồng đều,
phương pháp thực hiện còn tùy tiện. Do đó việc dự giờ dạy trên lớp theo hướng đổi
mới PPDH chưa tạo được sự tin cậy thực sự đối với giáo viên.
- Việc điều chỉnh sau khi dự giờ, đánh giá giờ dạy của giáo viên theo hướng đổi
mới PPDH chủ yếu là yêu cầu giáo viên tự điều chỉnh, tự khắc phục khó khăn theo
hướng của Hiệu trưởng.
Kết quả dự giờ, đánh giá Đổi mới PPDH thường gắn với kết quả thi đua, khen
thưởng hàng năm đối với giáo viên nên nảy sinh tình trạng đối phó, thiếu trung thực
(giờ dạy chủ yếu là biểu diễn, dạy để cho Hiệu trưởng đánh giá), còn các tiết dạy khác
chưa chú trọng việc đổi mới phương pháp dạy học, không phát huy ý thức trách nhiệm
đối với chất lượng, hiệu quả dạy học thực sự.
Thu nhận thông tin, rút kinh nghiệm để điều chỉnh kế hoạch quản lý đổi mới
PPDH của trường THPT Buôn Ma Thuột chưa được chú trọng đúng mức. Có đến 51%
giáo viên đã yêu cầu Hiệu truởng cần quan tâm đến phương pháp xem xét, phát hiện
để giúp đỡ, uốn nắn kịp thời các sai lệch nhằm đảm bảo chất lượng giờ dạy trên lớp
và thực trạng của nhà trường, trình độ của đội ngũ giáo viên.
Trong quản lý đổi mới PPDH, việc xây dựng kế hoạch có ý nghĩa quyết định
quan trọng đối với hiệu quả dạy học, vì chính trong quá trình xây dựng kế hoạch quản
lý đổi mới, Hiệu trưởng đã xác định yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, đó là những tiền đề,
những cơ sở chủ yếu để hoàn thành các mục tiêu đổi mới PPDH nhằm nâng cao chất
lượng giờ dạy trên lớp. Kế hoạch quản lý đổi mới gắn liền kế hoạch năm học của nhà
trường nhằm thu nhận thông tin phản hồi về tình hình thực hiện các nhiệm vụ đề ra
trong kế hoạch năm học. Từ đó, Hiệu trưởng xác định được mức độ, hiệu quả cùng
những sai lệch để đề ra chương trình điều chỉnh hợp lý. Đây cũng chính là mục đích
của công tác quản lý đổi mới PPDH ở trường trung học phổ thông.
24
Hơn nữa kế hoạch quản lý đổi mới PPDH giúp giáo viên xác định các chỉ tiêu,
biện pháp thực hiện, xác định được mức độ yêu cầu để cụ thể hóa được thành kế
hoạch phấn đấu nâng cao trình độ của chính bản thân, đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH
đã đề ra.
- Hiệu trưởng nhà trường đã tuân thủ quy trình xây dựng kế hoạch đổi mới quản
lý PPDH như sau:
+ Xây dựng kế hoạch quản lý đổi mới PPDH ngay từ đầu năm học;
+ Tham khảo ý kiến của liên tịch;
+ Đưa về tổ chuyên môn bàn bạc, lấy ý kiến về đổi mới phương pháp dạy học;
+ Tổ chức hội nghị xây dựng, thống nhất đổi mới PPDH phù hợp với đặc trưng
từng môn học.
+ Quyết định chính thức về nội dung, chỉ tiêu, biện pháp thực hiện kế hoạch.
- Hiệu trưởng đánh giá đúng thực trạng hoạt động dạy học trên lớp theo hướng
đổi mới, tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn về điều kiên dạy học của giáo viên, để
xác định phương hướng, biện pháp tổ chức đổi mới PPDH phù hợp.
- Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch dự giờ theo hướng đổi mới PPDH hàng tuần,
hàng tháng, hàng năm.
+ Kế hoạch quản lý đổi mới trong năm: Xác định toàn bộ nội dung công việc
cần được kiểm tra.