TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
*****
Lấ THANH MAI
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG QUỐC TẾ VIB
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Hà Nội, năm 2010
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
*****
Lấ THANH MAI
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG QUỐC TẾ VIB
Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS Lấ QUỐC TUẤN
Hà Nội, năm 2010
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung luận văn này là do bản thân tự
nghiên cứu từ những tài liệu tham khảo và hoạt động thực tế của Ngõn hàng VIB
và hướng dẫn của thầy giáo hướng dẫn khoa học theo qui định.
Bản thõn tụi đó tự thu thập thông tin và dữ liệu của VIB và một số ngân
hàng khác từ đó chọn lọc những thông tin cần thiết nhất để phục vụ cho đề tài.
Tôi xin cam đoan với đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân
hàng Quốc Tế VIB” là công trình nghiên cứu của riêng tụi. Cỏc số liệu đó nờu
trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, xác thực và luận văn này chưa được ai công
bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào
Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình trước nhà
trường và những qui định pháp luật.
Hà Nội, tháng 10 năm 2010.
Người cam đoan

Bảng 2.1: Cơ cấu nguồn vốn của VIB từ 2006 đến 2009 33 33
Bảng 2.2: Cơ cấu nguồn vốn của các NHTMCP từ 2007 đến 2009. 34 34
Bảng 2.3: Số liệu huy động vốn của VIB từ 2006 đến 2009 36 36
Bảng 2.4: Số liệu huy động vốn của một số NHTMCP từ 2007 đến 2009 38 38
Bảng 2.5: Cơ cấu Huy động – Dư nợ -Tổng tài sản của VIB từ 2006 đến 2009 39.39
Bảng 2.6: Cơ cấu Huy Động - Dư Nợ - Nợ xấu của các NHTMCP từ 2007 đến 2009 41
41
Bảng 2.7: Tổng hợp lợi nhuận của các NHTMCP từ 2007 đến 2009 44 44
Bảng 2.8: Chỉ tiêu ROA, ROE của VIB từ 2006 đến 2009 45 45
Bảng 2.9: Chỉ tiêu ROA, ROE của một số NHTMCP từ 2007đến 2009 45 45
Bảng 2.10: Hệ số an toàn vốn CAR của các NHTM từ năm 2007 đến 200946 46
Bảng 2.11: Cơ cấu trình độ nguồn nhân lực của một số NHTM Việt Nam năm 2009 52. 52
Biểu đồ 2.1: Vốn chủ sở hữu của các NHTMCP từ 2007 đến 2009 34 34
Biểu đồ 2.2: Tổng nguồn vốn của các NHTMCP từ 2007 đến 2009 35 35
Biểu đồ 2.3: Cơ cấu Huy động – Dư nợ - Tổng tài sản của VIB từ 2006 đến 2009 39.
39
Biểu đồ 2.4: Lợi nhuận trước thuế của các NHTMCP từ 2007 đến 2009 44 44
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
*****
Lấ THANH MAI
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG QUỐC TẾ VIB
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Hà Nội, năm 2010
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam đang trong quá trình mở cửa hội nhập hướng tới một nền kinh tế
phát triển ổn định bền vững. Điều đó đòi hỏi các ngành, các đơn vị, các chủ thể phải
phát huy tối đa năng lực của mình để phát triển từ bên trong tạo nên sức mạnh tổng
thể trong toàn ngành, toàn lĩnh vực. Trong nền kinh tế thì ngành NH được coi là hệ

cao hơn mức trung bình của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sự hoạt
động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động
bất lợi của môi trường kinh doanh”.
1.2 Các yếu tố cấu thành nên NLCT của NHTM
- Qui mô vốn: bao gồm vốn tự có và chất lượng tài sản có. Vốn tự có của NH
bao gồm: vốn điều lệ, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ dự trữ đặc biệt để dự
phòng bù đắp rủi ro, lợi nhuận chưa chia, giá trị tài sản tăng thêm do định giá lại tài
sản cố định, thu nhập từ các công ty thành viên. Hiệp định Basel II về tiêu chuẩn
vốn quốc tế áp dụng với các NH quy định tỷ lệ vốn tối thiểu: là vốn tự có phải
chiếm trên 8% tổng tài sản theo tỷ lệ rủi ro qui đổi. Chất lượng tài sản Có là chỉ tiêu
tổng hợp nói lên khả năng bền vững về mặt tài chính, khả năng sinh lời, năng lực
quản lý và hầu hết rủi ro trong kinh doanh tiền tệ đều tập trung vào tài sản Có. Việc
đánh giá chất lượng tài sản Có dựa trên việc đánh giá nhóm tài sản Có, từng loại
cho vay, từng loại dịch vụ theo một chuẩn mực nhất định sau đó tổng hợp lại. Nó
được phản ánh bằng các chỉ số như tỷ lệ nợ xấu trên tổng tài sản Có, mức độ lập dự
phòng và khả năng thu hồi các khoản nợ xấu, mức tập trung và đa dạng hoỏ cỏc
danh mục tín dụng, rủi ro tín dụng tiềm ẩn.
- Chất lượng khoa học công nghệ: Tất cả các hoạt động của một NH hiện đại
đều sử dụng đến hệ thống máy tớnh, hệ thống mạng Internet. Khoa học công nghệ
tham gia vào tất cả các hoạt động của một NH, chớnh vì vậy mà chất lượng khoa
học công nghệ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hoạt động NH. Hay nói
cách khác chất lượng khoa học công nghệ là một yếu tố cấu thành nên NLCT của
một NH
- Chất lượng nguồn nhân lực: NH thuộc loại hình kinh doanh dịch vụ, vì vậy
có thể nói chất lượng nguồn nhân lực là nhân tố quan trọng nhất tạo nên NLCT của
các NHTM
- Quản trị chiến lược kinh doanh và hệ thống kiểm soát: Để có thể quản lý
NH và phát triển tốt, các nhà lãnh đạo phải có một chiến lược quản trị NH theo lối
tư duy chiến lược, bên cạnh đó hệ thống kiểm soát NH là một bộ phận không thể
thiếu được trong toàn bộ quá trình quản trị chiến lược vỡ nó giỳp Ban lãnh đạo NH

Nguồn vốn huy động
Thị phần huy động vốn = x 100 %
Tổng nguồn vốn huy động của
toàn bộ các ngân hàng
Nguồn vốn huy động năm nay –
Nguồn vốn huy động năm trước
Mức tăng vốn huy động = x 100 %
Nguồn vốn huy động năm trước
Nguồn vốn huy động năm trước
Huy động vốn càng lớn, ổn định với chi phí thấp là cơ sở để NHTM giảm
được chi phí đầu vào, hạ lãi suất cho vay, mở rộng cho vay và thực hiện các dịch vụ
NH, tăng thu nhập và lợi nhuận cho NH.
1.3.2 Khả năng cho vay và đầu tư
Huy động vốn là cơ sở để NH cung cấp các dịch vụ tín dụng và đầu tư. Để
đánh giá khả năng hoạt động về tín dụng và đầu tư, cần phải sử dụng một số chỉ tiêu
bổ trợ cho nhau để có thể nhìn nhận một cách toàn diện hơn:
- Qui mô tín dụng đầu tư: đó là tỷ trọng của tổng dư nợ hoặc tổng đầu tư so
với tổng tài sản có.
- Kết cấu cho vay và đầu tư: là tỷ lệ của mức dư nợ cho vay các loại so với
tổng dư nợ và mức đầu tư các loại so với tổng mức đầu tư.
- Tốc độ tăng trưởng dư nợ và đầu tư: là mức (hoặc tỷ lệ) so sánh giữa mức
tăng dư nợ và đầu tư ở các thời kỳ kế tiếp nhau.
1.3.3 Khả năng cung cấp các dịch vụ thanh toán
Cung cấp dịch vụ NH là hoạt động có độ an toàn cao và chi phí thấp. Do vậy,
đa dạng và nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ NH có ý nghĩa quan trọng
trong sự phát triển NH. Phát triển dịch vụ NH, nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm
thu hút khách hàng, tăng tỷ trọng thu dịch vụ trên tổng thu góp phần tăng lợi nhuận
và tăng khả năng cạnh tranh cho NH.
1.3.4 Khả năng sinh lời và đảm bảo an toàn
Theo thông lệ quốc tế đo lường khả năng sinh lời của NHTM bằng các chỉ

Trong chương II luận văn chủ yếu nghiên cứu các số liệu của VIB về nguồn
vốn, lợi nhuận, các chỉ tiêu lợi nhuận, hoạt động tín dụng cho vay đầu tư, phát triển
sản phẩm dịch vụ, phát triển thương hiệu. Thực trạng về nguồn nhõn lực, mô hình
tổ chức - quản trị - điều hành, hệ thống thông tin nền tảng công nghệ, hoạt động
quản trị rủi ro…. Từ việc nghiên cứu số liệu luận văn đã phõn tích đánh giá một
cách khái quát NLCT của ngõn hàng VIB qua một số điểm sau:
Những điểm mạnh
Thứ nhất, sau 14 năm hoạt động, NH Quốc Tế VIB hiện đang có thị phần ổn
định, khách hàng mục tiêu đã tương đối định hình là một lợi thế lớn của NH. Mục
tiêu của NH Quốc Tế là phát triển dịch vụ NH bán lẻ với khách hàng là dõn cư và
các DN ngoài quốc doanh trong đó đa số là các DN vừa và nhỏ. Đõy là một lợi thế
để VIB phát triển chiến lược khách hàng tập trung dựa trên nền tảng khách hàng
hiện có, kinh nghiệm thương trường, xuất phát điểm của những nhà quản trị, điều
hành NH. Hơn nữa đõy lại cũng chớnh là điểm yếu của các NHQD và các NHNg
Thứ hai, mạng lưới của NH VIB ngày càng được mở rộng. Tớnh đến
31/8/2009 ngoài hội sở chính, VIB hiện có 122 đơn vị kinh doanh bao gồm 118 chi
nhánh, 2 phòng giao dịch và 2 quĩ tiết kiệm. Bên cạnh đó VIB có 108 NH đại lý
trên 43 quốc gia trên khắp thế giới.
Thứ ba, VIB có đội ngũ nhõn viên trẻ, nhiệt tình năng động, tận tình, ham
học hỏi và có khả năng tiếp cận nhanh với các kiến thức, công nghệ hiện đại.
Thứ tư, hội sở của VIB đặt tại Hà Nội - trung tõm kinh tế năng động của Việt
Nam, là nơi tập trung các đầu mối kinh tế của cả nước, đồng thời đõy cũng là một
trọng điểm tiếp nhận các dự án đầu tư lớn trong nhiều lĩnh vực. Do đó, cơ hội quảng
bá hình ảnh, tiếp cận khách hàng mới và mở rộng kinh doanh của VIB là rất lớn.
Thứ năm, VIB đã nhiều năm liên tiếp nhận được các giải thưởng NH hoạt
động xuất sắc của NHNN Việt Nam, và danh hiệu “Thương hiệu mạnh Việt Nam”
góp phần củng cố và là động lực phát triển mạnh mẽ hơn nữa thương hiệu VIB
trong tõm trí khách hàng.
Những điểm yếu
Thứ nhất, dưới áp lực môi trường cạnh tranh trong điều kiện hội nhập, VIB

Nam, nhất là trên thị trường tài chớnh quốc tế, từ đó, VIB sẽ có cơ hội tiếp cận thị
trường tài chớnh quốc tế dễ dàng hơn.
Thứ hai, sự tham gia của các NHTM nước ngoài là một cơ hội lớn cho NH
trao đổi, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tài chớnh tiền tệ.
Thứ ba, hội nhập mang lại cho VIB cơ hội khai thác và sử dụng hiệu quả lợi
thế của các hoạt động NH hiện đại đa năng, có thể sử dụng vốn, công nghệ, kinh
nghiệm quản lý từ NH các nước phát triển thông qua hoạt động liờn kết hợp tác.
Thứ tư, hội nhập cũn thúc đẩy nõng cao tớnh minh bạch trong hoạt động của
hệ thống.
Những thách thức của VIB trong điều kiện hội nhập.
Thách thức đầu tiên chớnh là NLCT cũn thấp của VIB. Cạnh tranh sẽ quyết
liệt hơn khi các NHNg ngày càng mở rộng quy mô và phạm vi hoạt động trên thị
trường Việt Nam. Bên cạnh đó, các đối thủ trong nước như NH Á Chõu ACB,
Sacombank, Techcombank… đang liên kết với các NHNg để nõng cao khả năng về
tài chớnh, công nghệ…
Thứ hai, các chớnh sách và quy định pháp lý liờn quan đến hoạt động NH
cũn thiếu đồng bộ, vẫn cũn những ưu tiên cho các NHQD, chưa tạo ra một môi
trường kinh doanh bình đẳng thực sự cho các thành viên tham gia thị trường, các
công cụ chủ yếu của chớnh sách tiền tệ chưa được đổi mới kịp thời, cơ chế giám sát
cũn nhiều bất cập.
Thứ ba, nguy cơ mất dần lợi thế cạnh tranh về khách hàng và hệ thống kênh
phân phối hay nguy cơ phải chia sẻ thị phần của VIB là rất lớn, khi tiến trình cổ
phần hoá một số NHQD thành công. Hơn nữa, việc mở cửa thị trường tài chớnh cho
các NHNg gia nhập thị trường tài chớnh trong nước làm tăng thêm các đối thủ cạnh
tranh có ưu thế hơn về năng lực tài chớnh, khả năng cạnh tranh, trình độ công nghệ
và quản trị kinh doanh hơn hẳn các NH Việt Nam.
Thứ tư, hội nhập làm gia tăng các giao dịch vốn cũng sẽ làm tăng rủi ro của
VIB trong khi cơ chế quản lý và hệ thống thông tin giám sát của NH chưa thật tốt,
chưa phù hơp với thông lệ quốc tế và chưa thực sự hiệu quả.
Thứ năm, hội nhập kinh tế làm cho cạnh tranh trong việc cung cấp dịch vụ

- Huy động vốn từ TTCK
- Phát hành trái phiếu trung - dài hạn
- Sát nhập hoặc mua lại các NH nhỏ
* Giải pháp về nhân lực
Giải pháp tăng cường bộ máy quản lý và nhân sự phải tập trung vào các vấn
đề sau đây:
- Đào tạo và huấn luyện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
- Giáo dục ý thức phục vụ khách hàng
- Hạn chế nạn chảy máu chất xám
* Xúc tiến truyền thông và quảng bá thương hiệu
Chiến lược marketing trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập của VIB cần phải
nhấn mạnh hơn nữa đến công tác xúc tiến, truyền thông và quảng bá thương hiệu.
3.3 Các kiến nghị đối với Chính phủ và Ngân Hàng Nhà Nước
- Kiến nghị đối với NHNN
- Kiến nghị đối với Chớnh phủ
KẾT LUẬN
Luận văn này là những nghiên cứu phân tích đánh giá về NLCT của Ngân
hàng Quốc tế VIB, từ đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao NLCT của
NH Quốc Tế VIB. Hy vọng rằng với nghiên cứu nhỏ này sẽ có giá trị thực tiễn giúp
VIB đạt được những kết quả tốt nhất trên con đường chinh phục đỉnh cao thành
công và trước tiên là trở thành một trong ba NHTMCP lớn nhất Việt Nam. Những
kết quả mà luận văn đã đạt được có thể tóm tắt như sau:
1- Từ cơ sở lý luận chung về NLCT trong lĩnh vực NH, luận văn đã nghiên
cứu những vấn đề về cạnh tranh và NLCT của NHTM.
2- Luận văn đã trình bày khái quát về NH Quốc tế VIB, phân tích đánh giá
thực trạng NLCT của NH Quốc tế VIB từ đó chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu, cơ
hội và thách thức đối với NH Quốc tế VIB trong điều kiện hội nhập.
3- Trên cơ sở những điểm mạnh, điểm yếu, định hướng hoạt động của VIB
đến năm 2013, luận văn đã đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao
NLCT của NH Quốc tế VIB.

trình gia nhập WTO thì Việt Nam sẽ phải mở rộng thị trường cho các NH 100% vốn
nước ngoài vào hoạt động tại Việt Nam, khi đú cỏc NH trong nước sẽ phải đối mặt
với nhiều khó khăn hơn. Vì các NHNg họ có sức mạnh về tài chính, trình độ chuyên
môn vững vàng, hoạt động NH theo tiêu chuẩn quốc tế, kỹ năng đào tạo rất chuyên
nghiệp, công nghệ thông tin rất phát triển…. Vậy, ngay từ bây giờ các NH trong
nước nói chung, NH Quốc Tế VIB nói riêng phải nâng cao sức mạnh nội tại, thể
hiện rõ ràng chiến lược kinh doanh của mình để cạnh tranh không chỉ với các NH
trong nước mà còn cạnh tranh với các NHNg để giữ vững thị phần và đóng góp vào
công cuộc mở cửa, hội nhập của nền kinh tế Việt Nam.
Với yêu cầu cấp thiết đó tôi đã chọn đề tài: “Nõng cao năng lực cạnh tranh
của Ngân hàng Quốc Tế VIB” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hoá để làm rõ vấn đề cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của
NHTM.
- Đánh giá vị thế cạnh tranh của Ngân hàng Quốc Tế VIB.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng
Quốc tế VIB.
1
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là các yếu tố cạnh tranh, NLCT của NHTM.
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chủ yếu nghiên cứu nội dung về cạnh tranh, NLCT trong lĩnh vực NH
của NH VIB dưới góc độ kinh tế. Số liệu được sử dụng phục vụ mục đích nghiên
cứu là số liệu được thu thập, xử lý từ báo cáo thường niên, các bản tin tài chính của
NH VIB và một số NHTMCP khác từ năm 2006 đến năm 2009.
4. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học như:
- Phương pháp so sánh, tổng hợp.
- Phương pháp phân tích, đánh giá.

mục tiêu của mình.
Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là một điều kiện và là yếu tố kích
thích sản xuất kinh doanh, là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng năng suất
lao động và tạo đà cho sự phát triển của xã hội.
Như vậy, cạnh tranh là qui luật khách quan của nền sản xuất hàng hoá vận
động theo cơ chế thị trường. Sản xuất hàng hoá càng phát triển, hàng hoá bán ra
càng nhiều, số lượng người cung ứng càng đụng thỡ cạnh tranh càng gay gắt. Kết
quả cạnh tranh sẽ có một số DN bị thua cuộc và bị gạt ra khỏi thị trường trong khi
3
một số DN khác tồn tại và phát triển hơn nữa. Cạnh tranh sẽ làm cho DN năng động
hơn, nhạy bén hơn trong việc nghiên cứu thị trường, tìm hiểu nhu cầu thị hiếu của
người tiêu dùng, nâng cao chất lượng sản phẩm giá cả và các dịch vụ sau bán hàng
nhằm tăng vị thế của mỡnh trờn thương trường, tạo uy tín với khách hàng và mang
lại nguồn lợi nhuận cho DN.
1.1.2 Khái niệm NLCT của NHTM
Trong những năm gần đây, vấn đề NLCT được đề cập và nhấn mạnh như là
một trong những trụ cột của phát triển kinh tế thương mại. Khi hội nhập kinh tế
ngày càng lan rộng và mở rộng tới các quốc gia đang và kộm phỏt triển, liệu các
công ty lớn của nước ngoài sẽ tiếp sức cho nền kinh tế hay “búp nghẹt” các công ty
trong nước? Làm thế nào để các công ty trong nước với tiềm lực còn hạn chế có thể
cạnh tranh được?
Không phải đến bây giờ các nhà kinh tế mới quan tâm tới vấn đề NLCT.
Ngay từ thế kỷ 18, nhà kinh tế học Adam Smith đã đưa ra học thuyết lợi thế tuyệt
đối trong tác phẩm “Bản chất về sự giàu có của các quốc gia” để giải thích sự giàu
có của các quốc gia. Tiến bộ hơn học thuyết của Adam Smith, David Ricardo đã
xây dựng lý thuyết lợi thế so sánh để lý giải về những lợi ích trong TMQT đồng
thời lý giải vì sao những nước không có lợi thế tuyệt đối nhưng vẫn có thể phát triển
nhờ vào việc khai thác những lợi thế tương đối của mình.
Trên cơ sở kế thừa các học thuyết cổ điển, các nhà kinh tế học hiện đại đã tập
trung phân tích và dần hình thành nên một hệ thống khái niệm mới về lợi thế cạnh