Bé tµi chÝnh
Häc viÖn tµi chÝnh
M
ôn h cọ
Tµi chÝnh - tiÒn tÖ
* Ph ơng pháp duy vật lịch sử
Nghiên cứu sự ra đời, sự tồn tại và phát triển của
tài chính, tiền tệ phải gắn với những thời gian và
không gian nhất định
Sản xuất và l u
thông hàng hoá
Tài chính, tiền tệ
Làm nảy sinh
Tác động ng ợc lại
Tác động lẫn nhau
Đối t ợng nghiên cứu của môn học:
- Nghiờn c u v Ti chớnh, Ti n t
+ S ra i t n t i phỏt tri n
+ Cỏc nh ngha, khỏi ni m, ch c nng, c i m

Ph ơng pháp nghiên cứu (2 ph ơng pháp chủ yếu):
* Ph ơng pháp duy vật biện chứng
Chơngtrìnhmônhọc
Ch ơng 1: Tng quan v ti chớnh tin t
Ch ơng 2: Tín dụng và lãi suất tín dụng
Ch ơng 3: Thị tr ờng tài chính
Ch ơng 4: Các tổ chức tài chính trung gian
Ch ơng 5: Ngân hàng TƯ và chính sách tiền tệ
Ch ơng 6: Tài chính công
Ch ơng 7: Tài chính doanh nghiệp
Ch ơng 8: Tài chính hộ gia đình

phẩm của nhau.
Từ 2 điều kiện ú có nhiều hàng hoá tham gia trao
đổi.
- Ph ơng trình trao đổi
5 đấu thóc = 1 tấm vải = 2 cái cuốc = 1 con cừu
b. Hình thái mở rộng
- Nhận xét:
Trong hình thái mở rộng có nhiều hàng hoá tham
gia trao đổi, nh ng vẫn là trao đổi trực tiếp.
Mỗi hàng hoá là vật ngang giá riêng biệt của một
hàng hoá khác (ch a có VNG chung), nên những ng
ời trao đổi khó đạt đ ợc mục đích ngay.
c. Hình thái chung
- Điều kiện ra đời
Cuộc phân công lao động xã hội lần thứ hai xuất hiện (thủ
công nghiệp tách khỏi nông nghiệp).
Từng vùng, khu vực hình thành chợ (thị tr ờng) trao đổi hàng
hoá
Đòi hỏi tách ra một hàng hoá để trao đổi nhiều lần với các
hàng hoá khác
- Ph ơng trình trao đổi
5 đấu thóc = 1 tấm vải
2 cái cuốc =
1 con cừu =
0,2 gr vàng =
- Nhận xét:
Trong ph ơng trình trao đổi trên chỉ có một hàng
hoá đóng vai trò VNG chung, giá trị mọi hàng hoá
đều đ ợc biểu hiện ở VNG chung, trao đổi chỉ thực
hiện qua 2 lần bán và mua.

1.1.2. Sự phát triển của tiền tệ
Sự phát triển của tiền tệ phụ thuộc vào 3 yếu tố:
- Sự phát triển của sản suất và trao đổi hàng hoá.
- Sự phát triển của hệ thống ngân hàng
- Trình độ phát triển khoa học công nghệ trong hoạt
động ngân hàng
S sự phát triển của tiền tệ
Tính vật chất của tiền tệ giảm dần
Theo quan điểm các nhà kinh tế hiện đại
Theo quan điểm của Các Mác
(1)
Tiền bằng hàng
hoá thông th ờng
(2)
Tiền vàng
(3)
Tiền đúc bằng
kim loại kém giá
(4)
Tiền giấy
(5)
Tiền chuyển
kho n
Những hàng hoá đóng vai trò VNG chung để trao đổi
trực tiếp nhiều lần với hàng hoá khác.
Hàng hoá đó là quý, hiếm, gọn, nhẹ, dễ bảo quản, dễ
chuyên chở và phù hợp với tập quán trao đổi từng địa
ph ơng.
Hàng hoá tiền tệ là: da thú, vỏ sò, vòng đá, muối,
vải


Tiền đ ợc làm bằng nguyên liệu giấy

Tiền giấy đ ợc phát hành từ các triều đại phong
kiến: Trung Hoa đời nhà Tống thế kỷ 11, ở Việt Nam
thời vua Hồ Quý Ly thế kỷ 15.

Giấy bạc ngân hàng là loại tiền giấy thực sự cần
thiết cho l u thông xuất hiện từ đầu thế kỷ 17 ở Hà
Lan, do Ngân hàng Amstecdam phát hành.

Ngày nay, Ngân hàng Trung ơng các n ớc đều phát
hành giấy bạc ngân hàng vào l u thông.
các hình thức tiền tệ
L tin t c th hin bng cỏc con s ghi chép trong
sổ sách kế toán của ngân hàng và khách hàng.
Tiền chuyển khoản xuất hiện lần đầu tiên tại n ớc Anh vào giữa
thế kỷ 19.
Tiền chuyển khoản đ ợc sử dụng thông qua các công cụ thanh
toán:
Giấy tờ thanh toán
(séc, UNC, NPt
2
)
Thẻ thanh toán
(ghi nợ, ký quỹ, TD )
Thanh toán tức thời
(qua hệ thống máy vi
tính đã nối mạng)
các hình thức tiền tệ

Giá cả
Khi thực hiện chức năng đơn vị định giá, tiền đã chuyển giá trị
thành giá cả. Giá cả là biểu hiện bằng tiền của giá trị.
1.2.1. Chức năng đơn vị định giá
- Đặc điểm:
+ Tiền phải có giá trị danh nghĩa pháp định
+ Tiền phải quy định thành đơn vị (tiền đơn vị)
Tiền đơn vị là chuẩn mực của th ớc đo, đ ợc biểu hiện
bằng 01 đơn vị.
+ Khi thực hiện chức năng đơn vị định giá không phải là
tiền thực.
- ý nghĩa:
+ Dùng chức năng này xác định đ ợc giá cả để thực hiện
trao đổi.
+ Giảm đ ợc số giá cần phải xem xét, do đó giảm đ ợc chi
phí và thời gian trao đổi.
1.2.2. Chức năng ph ơng tiện trao đổi
- Khái niệm: là chức năng trong đó tiền tệ c s d ng
làm môi giới trung gian trong quá trình trao đổi hàng hoá
(có nghĩa là tiền đ ợc dùng để chi trả, thanh toán lấy hàng
hoá)
Trao đổi có thể xảy ra 2 tr ờng hợp:
Lấy tiền ngay:
Bán chịu hàng hoá, thanh toán tiền sau:
H - T -H
*
H . . .
. . . T
1.2.2. Chức năng ph ơng tiện trao đổi
- c i m :

gian
- Đi u ki n :
+ Phi l phng tin truyn ti giỏ tr hin thc
+ Cú th dự trữ giá trị bằng tiền vàng,tiền dấu hiệu hoặc
gửi tiền vào Ngân hàng với điều kiện đồng tiền ổn đ nh
H - T . . . T - H
*