HUTECH
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC K THUT CÔNG NGH TP. HCM
NGUYN LÊ DUY PHC
NGHIÊN CU VÀ ÁNH GIÁ MC
NH HNG CA BIN I KHÍ HU N
NGÀNH NÔNG NGHIP TNH PHÚ YÊN VÀ
XUT GII PHÁP KHC PHC LUN VN THC S
Chuyên ngành: Công ngh môi trng
Mã s ngành: 608506
TP. H CHÍ MINH, tháng 06 nm 2012
HUTECH
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC K THUT CÔNG NGH TP. HCM
LÊ TH THÚY HNG
NGHIÊN CU VÀ ÁNH GIÁ MC NH
tài lun vn: Chuyên ngành:
Ngi nhn xét:
C quan công tác:
Ý KIN NHN XÉT
1-V ni dung & đánh giá thc hin nhim v nghiên cu ca đ tài:
2-V phng pháp nghiên cu, đ tin cy ca các s liu:
3-V kt qu khoa hc ca lun vn:
HUTECH
1. Tính cp thit
Hin nay chúng ta phi đi mt vi hàng lot các vn đ môi trng bc
xúc trên phm vi toàn cu, bao gm: s bin đi khí hu (BKH), suy thoái
đa dng sinh hc (DSH), suy thoái ngun tài nguyên nc ngt, suy thoái
tng Ôzôn, suy thoái đt và hoang mc hóa, ô nhim các cht hu c đc hi
khó phân hy…
Sn xut nông nghip ca Vit Nam còn ph thuc rt nhiu vào thi tit,
khi nhit đ tng, tính bin đng và d thng ca thi tit và khí hu tng
nh hng rt ln ti sn xut nông nghip. S bt thng v chu k khí hu
không ch dn ti s gia tng dch bnh, dch hi, gim sút nng sut mùa
màng, mà còn gây ra các ri ro nghiêm trng khác. Trong đó, Phú Yên là mt
trong nhng tnh ven bin chu nh hng trc tip ca tác đng Bin đi khí
hu lên các ngành sn xut nói chung và ngành sn xut nông nghip nói
riêng.
Vì vy tôi chn đ tài tt nghip Khóa hc Cao hc là: “nghiên cu và
đánh giá mc đ nh hng ca bin đi khí hu đn ngành nông nghip
tnh phú yên và đ xut gii pháp khc phc” . Mc đích là đ hiu hn na
v s Bin đi khí hu và các gii pháp ca các Nhà khoa hc đ nông
nghip thích ng vi s bin đi khí hu.
ca đ tài:
2. Mc tiêu ca
+ Lit kê các tác đng ca bin đi khí hu ti ngành sn xut Nông nghip
ti Phú Yên
+ ánh giá mc đ nghiêm trng ca các tác đng
+ a ra mt s kin ngh v gii pháp ng phó vi bin đi khí hu
đ tài
3. Ni dung nghiên
:
+ Tng quan vn đ nghiên cu
+ Thc trng ngành Nông nghip ti Phú Yên
sang ông và b chia ct mnh. B bin dài gn 190km, có nhiu dãy núi nhô
ra bin hình thành các vnh, đm, vng nh vnh Cù Mông, vnh Xuân ài,
đm Ô Loan, Vng Rô , là điu kin thun li cho phát trin du lch, nuôi
trng, đánh bt hi sn và vn ti bin.
1.2.1 Thc trng dân s và lao đng
Theo kt qu Tng điu tra dân s và nhà Vit Nam nm 2009 đc công
b tháng 6 nm 2010, dân s ca Phú Yên là 852,231 ngi. Mt đ dân s
trung bình 157 ngi/km
2
, phân b không đu gia các đa phng: Tp. Tuy
Hoà là ni có mt đ dân s cao nht vi 1.425 ngi/km
2
, Sông Cu có mt
đ dân s thp nht vi 205 ngi/km
2
1.2.2 Nhng li th phát trin KTXH
. Cng đng dân c ch yu là dân tc
Kinh, các dân tc khác (dân tc Hoa, Chm ) không đáng k.
- Li th v v trí đa lý
- Li th v đa hình, đa mo
- Li th v ngun nc
- Li th v tài nguyên bin đa dng
- Li th v nhân lc
- Li th v đào to
- Li th v nhng thành tu đã đt đc trong nhng nm qua
HUTECH
3
1.2.3 Nhng hn ch phát trin KTXH
- Cha phát huy li th vn có v mt đa lý
Bng 1. Din tích lu vc các sông chính ti Phú Yên
H thng sông ngòi
Sông Din tích lu vc (km2)
Sông Ba
13.043
Sông K L
1.950
Sông Bàn Thch
590
Sông Cu
146
1.4. iu kin đa hình – đa cht
1.4.1 a hình
a hình Phú Yên khá phc tp: din tích đi núi chim khong 70 din
tích toàn tnh; đc bit có 6 đnh núi cao trên 1.000 m và có đnh cao nht là
1.470 m. Phú Yên có đng b bin dài 189 km vi nhiu vng, vnh thun
li cho phát trin nuôi trng thu sn.
1.4.2 a cht
- a tng: có mt các đa tng đa cht t Proterozoi đn đ t
- Magma xâm nhp: chim khong 50% din tích t nhiên
- Kin to: Phú Yên nm phía ông Nam đa khi Kontum và ông Bc
đi à Lt
HUTECH
4
1.5 Tài nguyên thiên nhiên
1.5.1. Tài nguyên đt
Tng din tích t nhiên 127.748ha, chim 25,2% din tích t nhiên toàn
tnh, bình quân 0,25ha/ngi. c phân thành 5 nhóm ch yu sau: t cn
5
CHNG 2: TNG QUAN V BIN I KHÍ HU
2.1 Khái nim BKH
i vi nc ta, các tác đng ca bin đi khí hu ban đu có th nhn
thy đc thông qua nhng thay đi v khí hu theo mùa các vùng min
khác nhau; lng ma và mùa ma cng s thay đi Tuy nhiên, thách thc
ln nht li là khi mc nc bin dâng cao.
Bng 2: Khu vc b ngp nc nng nht theo kch bn nc bin dâng
1m
Tnh
Tng
din tích
(km
2
Din tích b
ngp (km
)
2
% b
ngp )
Bn Tre
2.257
1.131
50,1
Long An
4.389
2.169
49,4
758
24,7
Tng cng
29.827
11.474
38,6
(Ngun: Carew-Reid, 2007)
Vit Nam, xu th bin đi ca nhit đ và lng ma là rt khác nhau
trên các vùng trong 50 nm qua. Nhit đ trung bình nm tng khong 0,5
o
C
trên phm vi c nc và lng ma có xu hng gim na phn phía Bc,
tng phía Nam lãnh th.
Trung bình hàng nm có khong 12 cn bão và áp thp nhit đi hot đng
trên Bin ông, trong đó khong 45% s cn ny sinh ngay trên Bin ông
và 55% s cn t Thái Bình Dng di chuyn vào. S cn bão và áp thp
nhit đi nh hng đn Vit Nam vào khong 7 cn mi nm và trong đó có
5 cn đ b hoc nh hng trc tip đn đt lin nc ta.
S lng xoáy thun nhit đi hot đng trên khu vc Bin ông có xu
hng tng nh, trong khi đó s cn nh hng hoc đ b vào đt lin Vit
Nam không có xu hng bin đi rõ ràng
HUTECH
6
2.3 Tác đng ca BKH đn ngành nông nghip Vit Nam
2.3.1. Tác đng ca BKH ti Vit Nam
Theo đó, kch bn trung bình (B2) xác đnh:
- V nhit đ: vào cui th k 21, nhit đ trung bình nm có th tng lên
2,6
0
hng trc tip đn gn 06 triu ngi chim 7,3% dân s toàn quc
- Nghèo đói: dân s nghèo sng nhng khu vc có nguy c b ngp lt
do nc bin dâng trong tng lai cao. 90% nhng ngi nghèo b tác đng
sng BSCL.
- ng sá: 4,3% hay 9.200 km ca h thng đng b hin hu s vnh
vin nm di mc nc. 90% h tng đng b b nh hng là BSCL
và phn ln Sóc Trng, Kiên Giang, Bc Liêu và Trà Vinh.
- Công nghip: Mi hai tnh thành s có nhng c s sn xut b ngp
lt. Phn ln tnh thành có s lng ln công ty b nh hng là BSCL và
vùng ông Nam b.
- nh c: Ch 02% tng din tích b ngp lt vnh vin đc xp loi đt
đnh c mc dù con s các làng mc, thành ph b tác đng s tng nhanh
chóng nu bão cng đc tính đn.
- Rng: 08% ngp lt do nc bin dâng bao ph rng hay thm thc vt
t nhiên (bao gm c vùng đng c và cây bi), 67,5% s đó ri vào châu th
Mê Kông và 22,5% vùng kinh t ông Nam B.
- Vùng cha nc: 82,5% vùng cha nc b tác đng nm vùng đt
thp phía nam, trong đó 71,7% là BSCL và 10,8% vùng kinh t ông
Nam B
HUTECH
7
- Khu vc đc bo v: Vit Nam có 128 khu vc trên cn đc bo v
và 68 đm ly có tm quan trng cp quc gia. 36 khu vc đc bo v s b
tác đng bi ngp lt do mc nc bin dâng mt phn hay toàn b. Tám
trong 27 vn quc gia, 16 khu bo tn t nhiên và 11 di tích vn hóa, lch
s, môi trng nm trong khu vc b ngp lt hay có nguy c rt cao.
2.3.2. Tác đng BKH đn ngành nông nghip Vit Nam
- Có th lit kê my loi thiên tai có nh hng nhiu đn sn xut nông
nghip:
Din tích (ha)
Bông
381
358
306
323
Cói
67
66
84
87
HUTECH
8
Nm
Cây
2007
2008
2009
2010
Mía
20329
18128
18209
19907
Lc
882
987
921
1008
1026
941
1061
Thuc lá
653
588
671
723
u
tng 369 321 371 448
Vng
1378
1045
1662
1169
(Ngun: Niên giám thng kê tnh Phú Yên nm 2010- Cc Thng kê tnh Phú Yên)
3.1.2 Chn nuôi
Theo thng kê ca Cc thng kê tnh Phú Yên 2010 thì s lng và sn
lng ca mt s gia súc gia cm trên đa bn tnh nh Bng sau:
Bng 4: S lng và sn lng ca mt s gia súc gia cm tnh Phú
Yên 2007-2010
Nm
Gia súc,
gia cm
2.007 2.008 2.009 2.010
S lng (con)
Trâu
3.782
2.939
1.020
1.119
Vt, ngang, ngng
961
1.070
1.105
1.089
Sn lng (tn)
Tht trâu hi xut
chung
112 126 132 138
Tht bò hi xut
chung
8.258 10.601 11.030 11.457
Tht ln hi xut
chung
13.218 14.099 14.847 14.738
HUTECH
9
Nm
Gia súc,
gia cm
2.007 2.008 2.009 2.010
Tht gia cm git bán
2.315
2.537
2.713
3.282
2.386
3.862
4.890
4.337
Trng rng phân tán (ha)
1.000
1.000
1.000
950
Chm sóc rng (ha)
11.128
9.104
9.435
11.000
Khoanh nuôi tái sinh
(ha)
500
350
79
73
G tròn khai thác (m3)
18.500
21.500
24.800
30.500
Rng t nhiên
3.900
4.500
800
1.200
17,4% din tích tôm th nuôi)
3.1.5 Công tác thu li
Công tác điu tit nc ti phc v sn xut 2 v lúa chính trong nm
2011 c bn đc đm bo
3.2 Hin trng và c cu s dng đt ngành nông nghip Phú Yên
Tng hp hin trng và c s dng đt nông nghip tnh Phú Yên đc th
hin trong biu đ sau đây: a) T l s dng din tích đt sn
xut nông nghip giai đon
2000-2010
b) T l c cu s dng đt sn xut
nông nghip
giai đon 2000-2010
Hình 1: Hin trng và c cu s dng đt ngành nông nghip Phú Yên
3.3 nh hng ca tác đng ca BKH đn hot đng sn xut nông
nghip ti Phú Yên
Vùng ven bin Phú Yên có din tích khong 1.279km
2
, gm TP Tuy Hòa,
TX Sông Cu và 2 huyn Tuy An, ông Hòa vi 51 xã, phng, th trn có
khong 483,8 nghìn ngi dân sinh sng, chim 56% dân s toàn tnh. Do tác
đng ca bão và ma l, trong các nm 2007 và 2009, ngh nuôi tôm hùm
Phú Yên đã b thit hi rt nng n.
Phú Yên đc hng ch đ mt tri nhit đi mà tiêu biu là hin tng
hàng nm mt tri đi qua thiên đnh hai ln, ln th nht vào h tun tháng
IV và ln th hai vào trung tun tháng VIII. Vì vy, nhit đ đây cao quanh
nm, các đc trng ca nhit đ không khí đu vt tiêu chun nhit đi loi
CHNG 4: ÁNH GIÁ MC NH HNG CÁC TÁC NG
CA BIN I KHÍ HU N NGÀNH NÔNG NGHIP PHÚ YÊN
HUTECH
12 4.1 ánh giá mc đ nh hng ca tác đng BKH đn din tích canh
tác và sn lng nông nghip ti Phú Yên
4.1.1. Mc đ nh hng đn din tích và sn lng nông nghip ti Phú
yên do hn hán
Tnh Phú Yên có trên 80% din tích t nhiên đu nm vùng đt dc (15-
25
o
), ch y
– .
4.1.2 Mc đ nh hng do xâm nhp mn
Lng ma ti Phú Yên qua các nm không đng đu, tng gim bt
thng. Mc dù khí hu phân theo hai mùa: mùa khô và mùa ma, tuy nhiên:
tháng 1 nm 2008, lng ma tng đt bin và bt thng so vi mi nm.
Nm 2007 và 2010 mùa khô kéo dài t tháng 1 đn tháng 8 làm cho tình hình
hn hán kéo dài hn.
Hn hán đã tác đng mnh m đn din tích canh tác và sn lng sn xut
ngành nông nghip Phú Yên.
Nm 2007 và 2010, là hai nm vi tình hình hn hán kéo dài, lng ma
thp t tháng 1 đn tháng 8, lng nc thng ngun đ v không đ đ
cung cp ti tiêu cho ni đng. iu này to điu kin cho nc mn càng
ln sâu vào đng bng. Kéo theo là hin tng xâm nhp mn xy ra.
Nm 2011, nhng ngày đu tháng 1, triu cng xâm thc làm ngp úng
khong 3.078 t đng.
4.2 ánh giá mc đ nh hng ca tác đng BKH đn ngành hot
đng nuôi trng thy sn ti Phú Yên
Nm 2009, sau cn bão Mirine là hin tng xã l ca các h thy li dn
đn vùng đng bng ngp trên din rng.
Nm 2010, nh hng ca hin tng El Nino và bin đi khí hu khin
môi trng nuôi trng thy sn Phú Yên phc tp. BKH tác đng nng n
đn din tích và sn lng NTTS hàng nm ti Phú Yên.
4.3 ánh giá mc đ nh hng ca tác đ ng BKH đn công tác thy
li ti Phú Yên
Mi nm, khong tháng 5 đn tháng 6, Phú Yên nhit đ liên tc tng
cao, thi tit hanh khô, đ m thp… là nhng nguyên nhân khin mc nc
ti các công trình thy li xung thp, gây thiu nc ti và dn đn khô
HUTECH
14
hn mt s din tích lúa v hè thu. Nhng vì din tích lúa gieo s đi trà
nhiu, nhu cu ly nc sánh cho rung cùng mt lt, dn đn vic mt s
din tích lúa các x đng cui ngun thuc h thng thy nông thiu nc.
Tác đng ca BBKH đn công trình thy li sông Ba:
L lt đang có xu th gia tng khu vc h lu và cho đn này vn cha
có kh nng gim thiu đc đáng k các thit hi còn do trên dòng chính
sông Ba, trung và thng lu lu vc, mc dù đã xây dng đc mt s h
cha thy đin, thy li ln
Bng 6: Các trn l lch s trên lu vc sông Ba
Nm
Qmax Cng sn
(m
3
Zmax Tuy Hòa
mui Phú Yên
6. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi phát
trin nông thôn Phú Yên
HUTECH
15
PHN 3: KT LUN
tài thc hin đánh giá mc đ nh hng các tác đng BKH đn
ngành nông nghip ti Phú Yên.
đây:
V kt qu kho sát và thu thp s liu:
- Kho sát và thu thp s liu v din tích, nng sut, li nhun trung
bình nm ca tng đa phng trong tnh.
- Nhn đnh v nhn thc ca ngi dân v BKH và tác đng ca
BKH đn sn xut nông nghip.
- Tng hp tình hình thit hi ca ngành Nông nghip do các tác đng
BKH qua nhng nm gn đây.
- Din tích ngp các vùng ven bin ng vi 2 kch bn NBD 0,6m và
1,0m trong đó có tnh Phú Yên
TT
Vùng đng bng
Din tích
(ha)
Tng 0,69m
Tng 1,0m
bán
10.000
6.000
16.000
10.000
5
Khánh Hòa
12.000
7.000
4.000
10.000
7.000
6
Tng cng
172.000
74.000
33.000
103.000
53.000
- ánh giá đc mc đ nh hng tác đng ca do s gia tng nhit đ,
hn hán, bão l và tri u cng, mc nc bin dâng và s xâm nhp
mn đn din tích canh tác, nng sut và sn lng nông nghip ti
Phú Yên.
- ánh giá mc đ thit hi do bão l, xâm nhp mn gây ra ti Phú Yên:
Nm
Tác đng
Khu vc
Thit hi
Giá tr
2001
100ha da b b
cánh cng
HUTECH
16
Nm
Tác đng
Khu vc
Thit hi
Giá tr
Toàn tnh
362 ha lúa b
bnh nghn đòng,
lép ht
2009
Bão Mirine
Toàn tnh
553ha hoa màu
3.078
t
đng 92 ha lúa
Tháng
Xã Hòa
Tân ông
155ha đu b bùn
bám đen
- ánh giá đc mc đ nh hng tác đng BKH đn h thng thy
li qua cao trình mc l các trn l lch s trên lu vc sông Ba
Nm
Qmax Cng sn
(m
3
Zmax Tuy Hòa
(m)
/s)
1986
9200
4,64
1988
10500
4,39
2009
13540
4.65
T các kt qu nghiên cu trên, đ tài đã đ xut các gii pháp và th t u
the sea. These are advantages of the province to develop aquaculture, agricultural production and
maritime economy. Besides these advantages, these are risks, consequences of these impacts of climate
change on agriculture sector in Phu Yen province.
Thread has obtained Situation in agriculture sector in Phu Yen in recent years.
Situation in the area and structure of agricultural land use in Phu Yen province.
Situation in productivity and agricultural area of each locality of recent years
Thread put out these impacts of extreme weather phenomena for agricultural activities in the province
in recent years
HUTECH
These impacts of natural disasters: droughts, floods, tidal surges of agriculture for the province of
Phu Yen province
The impact due to sea level rise and salinization of agricultural sector of Phu Yen province.
Accordingly, the thread was evaluated and analyzed level negative effects of climate change
impacts to agriculture sector in Phu Yen.
Finally, the thread put out some climate change adaptation measures for some fields of agricultural
sector activities in Phu Yen.Keywords: climate change, aquaculture, sea level rise, salinization…
Phú Yên là mt tnh thuc vùng duyên hi Nam Trung b, din tích t nhiên 5.060km
2
Phú Yên có 3 sông chính chy qua tnh: sông Ba (à Rng), sông K L và sông Bàn Thch vi
tng din tích lu vc là 16.400km
. i núi
chim 70% din tích, đa hình dc t Tây sang ông và b chia ct mnh. B bin dài gn 190km, có
nhiu dãy núi nhô ra bin hình thành các vnh, đm, vng nh vnh Cù Mông, vnh Xuân ài, đm Ô
Loan, Vng Rô , là điu kin thun li cho phát trin du lch, nuôi trng, đánh bt hi sn và vn ti
bin.
2
, tng lng dòng chy 11.8 t m
3
Sn xut nông nghip ca Vit Nam còn ph thuc rt nhiu vào thi tit, khi nhit đ tng, tính
bin đng và d thng ca thi tit và khí hu tng nh hng rt ln ti sn xut nông nghip. S bt
nâng cao
2. ánh giá mc đ nh hng ca BKH đn ngành nông nghip ti Phú Yên
Nm 2007, huyn ng Xuân, lng nc các sông, sui đu gim so vi cùng k mi nm.
Riêng mc nc h Phú Xuân ngay t đu v hè thu này đã cao trình 33,86m/36,50m, tng ng vi
lng nc 7,450 triu m
3
, ch ti đc 260ha lúa, trong khi din tích toàn cánh đng ca 2 xã Xuân
Phc và Xuân Quang 3 đc hng ngun nc ca h Phú Xuân là 430ha. Kh nng ti ca h này
cho v hè thu theo tính toán là thiu đn 314.490m
3
Ti huyn ông Hòa, ti đp Dinh Ba thuc thôn Ho Danh, xã Hòa Xuân Tây gn 100 ha lúa trong giai
đon 45 ngày tui cng trong tình trng thiu nc.
.
Nm 2008, sn lng thp đc đánh giá là do hu qu hin tng hn hán và xâm nhp mn ca
nm 2007 đã nh hng đn cht lng đt canh tác, dn đn hiu qu sn xut thp v sn lng. Bên
cnh đó, Biu đ lng ma nm 2008 cho thy lng ma thp t tháng 2 đn tháng 8 đã làm tình hình
hn hán kéo dài nng hn.
Nm 2009,
mùa ma kt thúc sm hn mi nm nên ngay đu mùa khô nm nay, trên h thng
thy nông ng Cam có thi đim mc nc di tràn đn gn 0,5m, đây là mc nc thp nht trong
nhiu nm nay. Mt s h thy li đã thp hn mc nc thit k.
Nm 2010, T tháng 1, ti Phú Yên, nh hng ca áp thp nhit đi gây ma to làm gn 1.000ha
lúa đông xuân 2009-2010 va mi gieo s ngp úng trên din rng. Ti cánh đng Mu (xã An Chn,
huyn Tuy An), lúa v đông xuân gieo s trên 10 ngày tui vn b ngp sâu trong nc. Tháng 3, Phú Yên
đang nhng tháng chính ca mùa khô. Thi tit luôn tình trng ít ma, nng nhiu, thm chí xy ra
nng nóng, kéo theo gió tây khô nóng. Nhit đ lên cao, có khi ti 41- 42
0
Nm 2009, cn bão Mirine ti Phú Yên đã làm 553ha hoa màu, 92 ha lúa
C.
h hng nng.(Con s
Hn hán
Toàn tnh
7200 ha mía
500 ha sn
225 ha lúa nc
300 ha lúa nng
2007
Do ma ln trong nhiu
ngày làm ngt hóa môi
trng nc bin
Ca đm
Cù Mông
176.000 tôm hùm
31 t
đng
2008 Dch bnh
Huyn Sông
Cu
100ha da b b cánh
cng
Xâm nhp mn Xã An C
6.516ha lúa b lép ht,
nng sut gim
TpTuy Hòa
2.062ha lúa v đông
xuân gim nng sut
Xã Hòa Tân
ông
155ha đu b bùn bám
đen
ng trc nhng thit hi do BKH gây ra, đ tài đã đ xut mt s gii pháp nhm thích ng
vi BKH cho ngành nông nghip ti Phú Yên.
1. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi lnh vc nông nghip Phú
Yên.
2. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi lnh vc lâm nghip Phú Yên
3. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi lnh vc thy sn Phú Yên .
4. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi lnh vc thy li Phú Yên
5. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi ngh mui Phú Yên
6. xut các gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi phát trin nông thôn Phú Yên
Trong các gii pháp đ xut, đ tài u tiên gii pháp gim thiu và thích ng vi BKH đi vi
lnh vc thy li Phú Yên
Vi nhng kt qu đt đc ca lun vn:
- Kho sát và thu thp s liu v din tích, nng sut, li nhun trung bình nm c a tng đa
phng trong tnh.
- Nhn đnh v nhn thc ca ngi dân v BKH và tác đng ca BKH đn sn xut nông