KIỂM TRA BÀI CŨ
- Máu gồm những thành phần nào?
- Hãy trình bày chức năng của huyết tương,
hồng cầu và bạch cầu?

- Máu gồm:

Huyết tương

Tế bào máu : gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu
- Chức năng của huyết tương, hồng cầu và bạch cầu:

Huyết tương duy trì máu ở trạng thái lỏng để lưu thông
dễ dàng; vận chuyển các chất dinh dưỡng, các chất cần
thiết và các chất thải.

Hồng cầu vận chuyển O
2
và CO
2

Bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng các cơ chế: thực
bào, tạo kháng thể để vô hiệu hoá kháng nguyên, phá
huỷ các tế bào bị nhiễm bệnh
ĐÁP ÁN

BÀI 15 - TIẾT 15
ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN
TẮC TRUYỀN MÁU

<?> Hãy quan sát sơ đồ, thảo luận nhóm
trong 5 phút để hoàn thành các câu hỏi sau
•
Sự đông máu có ý nghĩa gì với sự sống của cơ
thể?
•
Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu?
•
Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?
•
Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông
máu?
I. Đông máu

•
Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống?
•
Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu?
•
Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?
•
Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?
I. Đông máu

Giúp bảo vệ cơ thể không mất máu khi bị thương

Liên quan tới tiểu cầu là chủ yếu và có sự tham gia
của ion Ca
2+
có trong huyết tương

trong hệ mạch lại
không bị đông?
•
Vận tốc máu chảy trong hệ mạch là đều đặn và ổn định.
•
Mặt trong của hệ mạch rất nhẵn và trơn nên không làm
cho tiểu cầu bị vỡ ra để giải phóng các yếu tố đông máu.
•
Một số tế bào còn tiết ra yếu tố chống đông tự nhiên như
muối oxalat, xitrat…

Do vậy mà máu chảy trong mạch không bị đông

Ý tưởng truyền
máu có từ bao
giờ?
Khi bị mất nhiều
máu chúng ta
phải làm gì đây?

Trong lịch sử phát triển y học, con người đã biết truyền
máu. Ý tưởng này thực sự bắt đầu vào đầu thế kỉ 17 do Các
Lanstâynơ nghĩ ra, trong suốt thể kỉ 18 đã có nhiều thử
nghiệm nhưng thường gặp tai biến chết người. Mãi tới đầu
thế kỉ 20 (1901) ông mới tìm ra nguyên nhân và nhận thấy
rằng khi truyền máu phải tuân thủ theo những nguyên tắc
nhất định.


Ở người có mấy nhóm máu? Đó là những nhóm máu nào?

không bị kết
dính
Hồng cầu
bị kết
dính
O
A B
AB

O O
A
A
B
B
AB AB
<? > Hãy đánh dấu mũi tên để phản ánh mối quan
hệ cho và nhận giữa các nhóm máu để không gây kết
dính hồng cầu trong sơ đồ sau:

O O
A
A
B
B
AB AB


Ở người có 4 nhóm máu : A, B, AB, O

Sơ đồ mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu:

Máu có cả kháng nguyên A và
B không truyền cho người có
nhóm máu O được vì sẽ bị kết
dính hồng cầu.

Máu không có kháng nguyên A
và B có thể truyền cho người có
nhóm máu O được vì không bị
kết dính hồng cầu.

Máu có nhiễm các tác nhân gây
bệnh (virut viêm gan B, virut
HIV ) không được đem truyền
cho người khác vì sẽ gây nhiễm
các bệnh này cho người được
truyền máu


Kết luận:
- Trước khi truyền máu cần phải xét
nghiệm để kiểm tra nhóm máu và
mầm bệnh.
- Khi truyền máu cần phải tuân thủ
theo các nguyên tắc sau:

Người cho và người nhận phải có
cùng nhóm máu hoặc thuộc hai
nhóm máu thích hợp

Máu người cho không được có



Học bài và làm các bài tập cuối bài

Ôn lại kiến thức về hệ tuần hoàn của lớp thú

Đọc trước bài 16 : “tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết
+ quan sát hình 16.1 : mô tả đường đi của máu trong hệ
tuần hoàn
+ tìm hiểu về vai trò của hệ tuần hoàn

Bài tập : Tại sao người có nhóm máu O(huyết tương có
cả α và β) khi truyền cho người có nhóm máu AB (hồng
cầu có cả A và B) thì kháng thể có trong huyết tương của
người đó lại không gây kết dính hồng cầu của người nhận?
BÀI TẬP VỀ NHÀ