Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 1

 Khi thị trường đang có xu hướng (Trending Market): nhà đầu tư có thể
sử dụng Moving Averages (MA), đường xu hướng (trendline) và một số các chỉ
báo tiếp tục xu hướng khác.
 Khi thị trường đang không có xu hướng rõ ràng (sideways market)
hay đang biến động trong một phạm vi giá nào đó (trading range
market): các nhà đầu tư có thể sử dụng các chỉ báo như là Stochastic, RSI,
hoặc Williams’%R và các chi báo range-bound khác như là Bollinger Bands
hoặc Moving Average Envelope.
SIDEWAYS MARKET OR TRADING RANGE MARKET
Stochastic:
Chỉ báo Stochastic (Stoc) là chỉ số căn bản cho khuynh hướng của thị trường. Trong
giai đọan tăng giá (bull market) thì chỉ số này đi lên, còn trong giai đọan giảm giá (bear
market) thì chỉ số này đi xuống.
Chỉ số dao động Stochastic có 4 biến:
1. Các thời kì %K.
Đây là số thời kì thời gian được sử dụng trong cách tính Stochastic.
2. Các thời kì chậm %K .
Giá trị này kiểm soát quá trình làm trơn của %K. Giá trị 1 được thừa nhận là
Stochastic nhanh và giá trị 3 được thừa nhận là Stochastic chậm.
3. Các thời kì %D .
Đây là số các thời kì được sử dụng khi tính trung bình trượt của %K. Trung bình
trượt được gọi là “%D” và được vẽ ngay trên đồ thị của %K.
4. Phương pháp tính %D .
Phương pháp (ví dụ: mũ, giản đơn, theo chuỗi thời gian, tam giác, biến đổi,
hoặc tỷ trọng) được sử dụng để tính %D.
Công thức tính %K là:


sự đảo chiều của thị trường.
1. Mua khi đường %K lên trên đường %D và bán khi đường %K rơi xuống dưới
đường %D.
2. Khi fast stochastic (%K) cắt low stochastic (%D) và hướng từ dưới lên sẽ cho
tín hiệu mua, việc này có hiệu quả cao khi nằm trong vùng dưới 20. Tương tự,
khi %K cắt %D từ trên xuống sẽ cho tín hiệu bán, điều này có hiệu quả cao khi
nằm trong vùng trên 80.
3. Phân kỳ: Khi đường giá tăng nhưng đường stochastic giảm thì cho tín hiệu bán.
Khi đường giá giảm mà đường stochastic tăng thì sẽ cho tín hiệu mua.
Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 3 Một tín hiệu mạnh xảy ra khi cả 3 tín hiệu trên đều cho ra 1 tín hiệu mua hay bán.
Đôi khi tại những lúc thị trường đạt đỉnh thì stochastic cũng nằm ở vị trí cao nhất
và khi thị trường ở đáy thì stochastic cũng ở vị trí thấp nhất. Đây cũng là dấu hiệu
nhận biết để thóat ra hay nhảy vào của những nhà đầu tư.
Ví dụ
Đồ thị dưới đây là KDC và chỉ số dao động Stochastic 14 ngày của nó.

- Mũi tên “mua” được vẽ ra khi đường %K đi xuống dưới và rồi lên trên mức 20. Tương
tự, mũi tên “bán” được vẽ ra khi đường %K lên trên và rồi lại xuống dưới mức 80.
Bollinger band
Các đường BB cũng tương tự như các đường bao trung bình trượt (MA envelopes),
chúng được xây dựng trên cơ sở đường trung bình trượt (MA), do vậy chúng đều có ý
nghĩa là đưa ra dự báo về xu hướng biến động giá trong tương lại dựa vào những số
liệu thu thập được trong quá khứ. Điểm khác biệt giữa đường BB và đường bao trung
bình trượt là:
- Các đường Upper Band (UB) và Lower Band (LB) được hình thành bằng cách nối


( P(j): giá đóng cửa phiên giao dịch thứ j ) Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 5

- Đường MB là đường cơ sở để xây dựng nên các đường UB và LB.
- Công thức Middle Band trên được tính toán tương tự như công thức tính trung bình
trượt giản đơn (Simple MA). Vì có rất nhiều cách tính số trung bình trượt khác nhau
như trung bình trượt mũ (Exponential MA), trung bình trượt trọng số (Weighted
MA) …(xem phần MA) nên cũng có rất nhiều cách tính Middle Band. Tuy nhiên, các nhà
phân tích nên dùng công thức tính trung bình trượt giản đơn (như công thích trên) để
xây dựng các đường BB và nên dùng n=20 và D=2. Trong quá trình xây dựng và ứng
dụng các đường BB, nếu sử dụng n ≤10 thì các đường BB sẽ cho kết quả không chính
xác.
3. Ứng dụng thực tế
CDựa vào đồ thị các đường BB, nhà phân tích có thể dự báo khả năng biến động của
giá chứng khoán trong tương lai, cụ thể như sau:
- Khi khoảng cách 2 đường LB và UB thu hẹp thì nhiều khả năng giá chứng khoán ít
biến động trong thời gian tới.
- Khi khoảng cách 2 đường LB và UB nới rộng thì nhiều khả năng giá chứng khoán
sẽ biến động.
- Sau một giai đoạn khoảng cách các đường BB thu hẹp (khi thị trường ít biến
động), nhiều khả năng sẽ xuất hiện một xu hướng biến động mạnh về giá.
- i đường giá vượt ra khỏi đường UB hoặc LB, nhiều khả năng xu thế hiện tại của thị
trường sẽ tiếp diễn trong thời gian tới.
- Khi xuất hiện các điểm cực đại (hoặc cực tiểu) vượt lên trên đường UB (hoặc
xuống phía dưới đường LB) và tiếp đó xuất hiện các điểm cực đại (hoặc cực tiểu)

đường RSI tăng vượt qua đường màu xám này, đó là dấu hiệu giá của loại chứng khoán
đó có kỳ vọng tăng giá (bullish). Ngược lại, nếu đường RSI giảm xuống dưới đường
màu xám này, đó là dấu hiệu giá của loại chứng khoán đó có kỳ vọng giảm giá
(bearish).
:: Đường 70 phía trên được coi là ngưỡng quá mua (tạm dịch từ “overbought”
nghĩa là đã mua quá nhiều so với mức cân bằng của thị trường. Khi đó, nhà đầu tư
sẽ bán bớt ra để trở về mức cân bằng làm cho giá giảm xuống). Thường khi đường
RSI rớt xuống dưới ngưỡng 70, đó là dấu hiệu giá chứng khoán có dấu hiệu giảm
giá.
:: Đường 30 ở dưới được coi là ngưỡng quá bán (tạm dịch từ “oversold” nghĩa là
lượng bán ra quá nhiều làm giá giảm xuống thấp hơn so với giá cân bằng. Nhà đầu
tư sẽ mua thêm vào để đẩy giá lên). Thường khi đường RSI từ dưới đi lên và vượt
qua ngưỡng 30, đó là dấu hiệu giá chứng khoán đó sắp tăng giá.

:: Đường cong chạy giữa 2 đường ngang trên là đường RSI.
Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 7 - Đường RSI (tôi sử dụng RSI 14 ngày) trong trường hợp này chúng ta có thể lấy 2 mức
biên là 80 (overbought) và 20 (eoversold), biểu đồ đã cho thấy RSI đang đi xuống khi
gặp mức 80 như vậy giá sẽ không thể vượt hơn mức trước đó và bạn nên mua khi giá
rớt xuống tới lúc mà đường RSI chạm mức 30 ( chúng ta nên chọn 30 thay cho 20 trong
trường hợp này). Tuy nhiên để rõ hơn thì cần kết hợp với đường Stochastic Oscillator
hay ADX.
Sử dụng RSI trong hệ thống mua bán (trading system)
• Các mức của RSI: 70% (thường dùng là 80%) là mức mà nhà đầu tư bán quá
nhiều (overbought), 30% (thường dùng là 20%) là mức mà nhà đầu tư mua quá nhiều
(oversold). Mua khi thị trường ở mức oversold và bán khi thị trường ở overbought lưu

Cách sử dụng
- Cách sử dụng MACD khá đơn giản, tín hiệu giao dịch chủ yếu dựa trên sự giao nhau
của đường MACD và MACDA. Trong ví dụ trên, màu xanh là đường MACD và màu đỏ là
đường MACDA. Mua vào khi đường xanh cắt và vượt lên trên đường đỏ và bán ra khi
đường xanh cắt và ở phía dưới đường đỏ.
- Từ đồ thị trên có thể thấy tín hiệu mua đầu tiên vào đầu tháng 11, sau đó là tín hiệu
mua vào tiếp tục xuất hiện vào đầu năm 2007 và tiếp theo là một tín hiệu bán khác vào
khoảng giữa tháng tháng 3. Mỗi tín hiệu này được xem như một dấu hiệu cho phép ta
chuyển sang một vị thế mới mà không nhất thiết phải dừng hoặc thoát ra khỏi thị
trường.
- Divergence, hay còn gọi là phân kì, xảy ra khi 2 đường tách xa nhau. Convergence,
hay còn gọi là hội tụ, xảy ra khi 2 đường tiến lại gần nhau. Việc xem xét liệu 2 đường
chỉ số là phân kì hay hội tụ đóng vai trò quan trọng trong việc dự đoán xu thế. Khi 2
đường hội tụ, đó biểu hiện của sự thay đổi xu hướng. Ngược lại, khi 2 đường phân kì thì
đó là sự phát triển của xu hướng: xu hướng tăng tốc khi 2 đướng di chuyển xa nhau và
suy yếu khi 2 đường tiến gần nhau.
- MACD là chỉ số xu hướng, nó không có các giới hạn trên và dưới. Nó cũng có thể sẽ
tăng mãi chứ không dừng lại như các chỉ số giao động, vì thế chúng ta không nên áp
dụng các nguyên tắc của đường bán quá nhiều/mua quá nhiều cho MACD. Thay vì thế,
chúng ta nên dùng đường 0 như một đường tham chiếu: khi đường MACD vượt lên trên
hoặc xuống dưới đường 0, đó là báo hiệu cho một sự thay đổi xu thế dài hạn. Nếu MACD
vượt lên trên đường 0, xu thế thị trường bò tót xuất hiện và nếu dưới 0, đó là xu thế thị
trường gấu. Trong ví dụ trên, tất cả các giao điểm đều nằm phía trên đường 0, vì thế
rõ ràng chúng đang ở thị trường bò tót.
Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 9

- Mặc dù MACD là chỉ số không có giới hạn, nó vẫn có những nét đặc thù riêng của mình.
Thường thì các đỉnh của đường MACD xảy ra ở cùng một mức. Vì thế khi chỉ số MACD

• Cho dù cả chỉ số xung lượng và RSI đều chỉ ra thời điểm mua quá nhiều trùng
nhau, chúng ta vẫn không chắc chắn liệu có thể đó chỉ là một sự dịch chuyển mạnh để
sau đó dẫn đến một sự phá vỡ (breakout) trong dài hạn hay không. Vì thế, chúng ta
phải đợi cho đến khi 2 chỉ số này bắt đầu giảm. Khi đường giá tiến đến giữa Bollinger
band (điểm M), chúng ta bắt đầu đặt lệnh bán trong ngắn hạn.
• Đặt mức dừng thua lỗ (stop loss) ngay sau đỉnh vừa được thiết lập (điểm P),
nơi mà RSI cũng chạm đỉnh (điểm R) và sau đó bắt đầu giảm.
• Khi giá chạm đường dưới của Bollinger Band (điểm T1) chúng ta đã có thể
thoát khỏi thị trường.
Bạn có thể sử dụng chiến thuật riêng của bạn. Đây chỉ là một phương pháp mà tôi thấy
hiệu quả.
Tín hi
ệu mua

Dưới đây là đồ thị với khung thời gian là 1 giờ. Chỉ số xung lượng và RSI tính cho 14
ngày, Bollinger bands đặt tại 20

Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 12

Chúng ta bắt đầu với việc xác định vùng RSI xuống dưới mức 30 (điểm R) và đi vào khu
vực bán quá nhiều. Cùng lúc ta tìm điểm mà ở đó giá chạm đường dưới của Bollinger
Band (điểm B).
Dưới đây là một trong những cách giao dịch sử dụng kỹ thuật này:
• Cho dù cả chỉ số xung lượng và RSI đều chỉ ra thời điểm bán quá nhiều trùng
nhau, chúng ta vẫn không chắc chắn liệu có thể đó chỉ là một sự dịch chuyển mạnh để
sau đó dẫn đến một sự phá vỡ (breakout) trong ngắn hạn hay không. Vì thế, chúng ta
phải đợi cho đến khi 2 chỉ số này bắt đầu tăng. Khi giá tiến đến giữa Bollinger band
(điểm M), chúng ta bắt đầu đặt lệnh mua với mục đích dài hạn. Một điểm quan trọng

hướng đó bị gãy (broken). Trong xu hướng tăng giá, cái cơ hội mua xảy ra khi đường
giá nằm trên đường xu hướng này. Đường xu hướng tăng giá nhằm giúp đỡ nhà đầu tư
kiểm tra lại tín hiệu mua của thị trường bằng cách: đường giá di chuyển gần sát hay
phía dưới đường xu hướng tăng và sau đó nó hồi phục và chuyển động theo hướng lên
trên đường xu hướng tăng.
- Ngược lại nếu đường xu hướng tăng bị gãy thì nó sẽ cho tín hiệu bán khi đường giá cắt
qua đường xu hướng hướng tăng và có hướng đi xuống.

Các công cụ và kỹ thuật cơ bản khi đầu tư vàng và forex

Page 14

2. Đường xu hướng giảm (downtrend):
a. Cấu tạo:
Nếu đường giá đang chuyển động giảm ta vẽ 1 đường thẳng nối các điểm cao nhất của
đường giá và kéo dài ra cho đến ngày hiện hành, ta được 1 đường xu hướng giảm. Nối
càng nhiều điểm thì đường xu hướng này càng chính xác. Đường này có ý nghĩa là:
hướng đi tòan bộ của 1 xu hướng. Nó có thể đo được xu hướng bị gãy như thế nào.
b. Sử dụng:
- Đường giá luôn nằm dưới đường xu hướng này, đâu là cơ hội mua tốt nhất của thị
trường trong tương lai.
- “ Tăng theo bậc thang, giảm dần theo độ cao”. Với ý nghĩa như vậy khi thị trường
đang đi xuống là vô cùng nguy hiểm đối với những nhà đầu tư vì họ sẽ có những cuộc
mua bán hết lớn trong giai đọan này. Nó giống như công việc đóng đinh vậy: khi đóng
1 cái đinh to thì chúng ta phải đóng thật chậm
- Nhưng khi thị trường đi xuống, xu hướng này sẽ kết thúc khi có sự giao dịch lớn và ít
biến động, thông thường thì chúng ta phải chờ cho đến khi đường xu hướng bị gãy
trước khi nói rằng xu hướng cũ đã kết thúc. Xu hướng xuống bị gãy khi giá nằm phía
dưới đường xu hướng và chuyển động vượt qua đường xu hướng. nhưng phải cẩn thận
với các bẫy của người bán; cái bẫy này là hiện tượng mua nhiều tạo ra tại 1 thời điểm