BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.HCM
KHOA KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Ngành: KẾ TOÁN
Chuyên ngành: KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH

Giảng viên hướng dẫn : Ths. Phan Thị Thương Huyền
Sinh viên thực hiện : Võ Trần Lan Anh
MSSV: 0954030044 Lớp: 09DKTC2 TP. Hồ Chí Minh, 2013
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.HCM
KHOA KẾ TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Ngành: KẾ TOÁN
4. Các yêu cầu chủ yếu : 5. Kết quả tối thiểu phải có:
1)
2)
3)
4)
Ngày giao đề tài: ……./…… /……… Ngày nộp báo cáo: ……./…… /……… Chủ nhiệm ngành
(Ký và ghi rõ họ tên)

TP. HCM, ngày … tháng … năm ……….
Giảng viên hướng dẫn chính
(Ký và ghi rõ họ tên) Giảng viên hướng dẫn phụ
(Ký và ghi rõ họ tên) Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền


nghiệp đúng thời hạn.
Cuối cùng, em cảm ơn gia đình, bạn bè luôn ủng hộ và giúp đỡ em trong suốt
quá trình thực hiện bài này.
Trong quá trình thực hiện đề tài, do hạn chế về mặt thời gian và kinh nghiệm
nên đề tài nghiên cứu sẽ còn nhiều thiếu sót, em rất mong nhận được những ý kiến
đóng góp của Quý Thầy Cô, cô chú, anh chị phòng kế toán trong công ty để em có
thể hoàn thành tốt đề tài này.

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh i
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ………………………………………………………… 1
CHƯƠNG I: TỔNG QUÁT MUA BÁN HÀNG HÓA…… ………………4
1.1. Khái quát chung về nghiệp vụ mua hàng……… ………………….…….4
1.1.1. Đặc điểm nghiệp vụ mua hàng…………… …………………………. 4
1.1.2. Thời điểm xác định hàng mua …………………… ………………… 4
1.1.3. Nhiệm vụ hạch toán hàng mua …… ………………………………….4
1.2. Khái quát chung về nghiệp vụ bán hàng.………………………………… 5
1.2.1. Đặc điểm nghiệp vụ bán hàng…………………………………… …… 5
1.2.2. Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng…………………………….… 6
1.2.3. Các phương pháp bán hàng trong doanh nghiệp thương mại………… 6
1.2.3.1. Phương thức bán buôn….……………………………………………………6
1.2.3.2. Bán lẻ hàng hóa….………………………………………….……………… 7
1.2.3.3. Phương thức bán hàng đại lý……………………………………………… 7
1.2.3.4. Phương thức bán hàng trả góp, trả chậm…………………………………7
1.2.4. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán nghiệp vụ bán hàng….………….8
1.3. Kế toán mua hàng……………………………………………………………8
1.3.1. Nguyên tắc tính giá …………………………………………………… 8

2.1.3. Phương hướng hoạt động trong thời gian tới …………………………46
2.2. Tổ chức bộ máy quản lý……………………………………………………47
2.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý………………… …………………… 47
2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ từng bộ phận…………….……….…………… 48
2.3. Tổ chức phòng kế toán…………………………………………………… 51
2.3.1. Cơ cấu tổ chức phòng kế toán …………………………………………51
2.3.2. Chức năng, nhiệm vụ từng bộ phận……………………………………51
2.3.3. Hình thức kế toán……………………………………………………… 52

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh iii
2.3.3.1. Trình tự và phương pháp ghi sổ……… …………………………………53
2.3.3.2. Hệ thống báo cáo tài chính……………………………………………. …54
2.4. Đánh giá chung……… ……………………………………………………54
CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
MUA BÁN HÀNG HÓA …………………………………………………55
3.1. Đặc điểm kinh doanh và chính sách kế toán tại doanh nghiệp …………55
3.1.1. Đặc điểm kinh doanh……………………………………………………55
3.1.2. Chính sách kế toán………………………………………………………56
3.2. Kế toán mua hàng ………………………………………………………….57
3.2.1. Nguyên tắc tính giá………………………………………………… …57
3.2.2. Chứng từ sử dụng…………………………………………………… 58
3.2.3. Kế toán chi tiết………………………………………………………… 58
3.2.3.1. Quá trình mua hàng……………………………………………………… 58
3.2.3.2. Mua hàng thừa, thiếu so với hóa đơn…….………………………………63
3.2.3.3. Mua hàng được hưởng chiết khấu, giảm giá …….……………………63
3.2.3.4. Mua hàng có khuyến mãi………………………………………………… 64
3.2.3.5. Mua hàng trả lại nhà cung cấp…………………….…………………… 64

4.1.2.4. Phương pháp hạch toán …………………………………… …………95
4.2. Một số kiến nghị, giải pháp ……………………………………………….96
KẾT LUẬN ……………………………………………………………….98
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………………………….100
PHỤ LỤC …………………………………………………………………100
Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh v
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

Ký Hiệu Giải Thích
AFTA Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN
ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
BCTC Báo cáo tài chính
CBCNV Cán bộ công nhân viên
CCDC Công cụ dụng cụ
CKTM Chiết khấu thương mại
Co.op Food Co-operatives Food
Co.op Mart Co-operatives Market
CP Cổ phần
DV Dịch vụ
ĐV Đơn vị
GT Giá trị
GTGT Giá trị gia tăng
HACCP Hazard Analysis and Critical Control Points_ Là
những nguyên tắc đươc sử dụng trong việc thiết lập hệ

n
Saigon Co.op
SGGP Sài Gòn Giải Phóng

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh vii
TK Tài khoản
TM Thương mại
TNHH Trách Nhiệm Hữu Hạn
TP Thành phố
TSCĐ Tài sản cố định
TTPP Trung tâm phân phối
UB Ủy Ban
UBND Ủy Ban Nhân Dân
UNDP United Nations Development Programme
VAT Value added tax_ thuế GTGT
VDA., JSC Viet Nam Distribution Network Development And
Investment Join Stock Company_ Công Ty Cổ Phần
Đầu Tư Phát Triển Hệ Thống Phân Phối Việt Nam
VNĐ Việt Nam Đồng
WTO World Trade Organization_ Tổ chức Thương mại
Thế giới
XH Xã Hội
XHCN Xã Hội Chủ Nghĩa
XNK Xuất nhập khẩu Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền

Mẫu sổ 1.3 Sổ chi tiết thanh toán với người mua (người
bán)
19
Mẫu sổ 3.1 Sổ chi tiết sản phẩm, hàng hóa 60
Mẫu sổ 3.2 Sổ chi tiết thanh toán 76
Mẫu sổ 3.3 Sổ chi tiết doanh thu bán hàng giao thẳng 77
Sơ đồ 1.1 Kế toán hạch toán mua hàng trong nước 13
Sơ đồ 1.10 Kế toán hạch toán bán hàng vận chuyển thẳng_
phương thức giao tay ba
25
Sơ đồ 1.11 Kế toán hạch toán bán vận chuyển hàng_
phương thức gởi hàng
26
Sơ đồ 1.12 Kế toán hạch toán nghiệp vụ bán lẻ hàng hóa 26
Sơ đồ 1.13 Kế tán hạch toán tiêu thụ qua đại lý_ tại đơn vị
gởi hàng
27
Sơ đồ 1.14 Kế toán hạch toán tiêu thụ qua đại lý_ tác các
đơn vị
27
Sơ đồ 1.15 Kế toán hạch toán bán trả chậm, trả góp 28
Sơ đồ 1.16 Kế toán hạch toán bán trao đổi hàng hóa cùng
thời điểm
28
Sơ đồ 1.17 Kế toán hạch toán bán trao đổi hàng hóa khác
thời điểm_ nhận hàng trước
29
Sơ đồ 1.18 Kế toán hạch toán bán trao đổi hàng hóa khác 29

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền

Sơ đồ 1.6 Kế toán hạch toán các khoản giảm trừ hàng 15

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh xi
mua và chiết khấu thanh toán
Sơ đồ 1.7 Kế toán hạch toán mua hàng theo phương pháp
kiểm kê định kỳ
17
Sơ đồ 1.8 Kế toán hạch toán bán hàng qua kho_phương
thức tiêu thụ trực tiếp
24
Sơ đồ 1.9 Kế toán hạch toán bán hàng qua kho_ phương
thức chuyển hàng
25
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý 47
Sơ đồ 2.2 Sơ đồ cơ cấu tổ chức phòng kế toán 51
Sơ đồ 2.3 Trình tự ghi sổ Nhật Ký Chung 53
Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh 1
PHẦN MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài:
Sau 38 năm giành được độc lập, thống nhất đất nước, nước ta đang mở cửa

2. Tình hình nghiên cứu:
Khóa luận nghiên cứu thực trạng mua bán hàng hóa tại Liên Hiệp Hợp Tác
Xã Thương Mại Thành phố Hồ Chí Minh, được tiếp nối từ bài báo cáo thực tập tại
doanh nghiệp của em thực hiện vào tháng 3/2013 và tham khảo các bài tốt nghiệp
khác thực hiện tại Liên hiệp 2012.
3. Mục đích nghiên cứu:
- Áp dụng những kiến thức chuyên ngành Kế toán – Tài chính mà em đã học
tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Kỹ Thuật Công Nghệ Thành Phố Hồ
Chí Minh vào thực tế.
- Tìm hiểu các chính sách chế độ kế toán của Bộ Tài Chính ban hành.
- Hiểu biết thêm những kiến thức chuyên sâu về ngành Kế Toán- Tài Chính và
lĩnh vực mua bán hàng hóa.
- Tự bản thân đưa ra những nhận xét, kiến nghị để góp phần hoàn thiện quá
trình mua bán hàng hóa tại doanh nghiệp.
- Có tầm nhìn tổng quát chung về quá trình mua bán hàng hóa trong nước.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nhắm vững lý thuyết về quá trình mua bán hàng hóa trong nước.
- Nghiên cứu vấn đề mua bán hàng hóa trên phương diện lý thuyết kết hợp với
thực tế: mua bán hàng hóa trong nước, quy trình lưu chuyển hàng hóa, chứng
từ phát sinh trong quá trình mua bán của bản thân công ty và với nền kinh tế.
- Phân tích tổng quát mua bán hàng hóa của Liên Hiệp Hợp Tác Xã Thương
Mại Thành Phố 2010, 2011, 2012.
- Đưa ra những nhận xét, kiến nghị góp phần phát triển, hoàn thiện quá trình
mua bán hàng hóa tại doanh nghiệp.

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh 3
5. Phương pháp nghiên cứu đề tài:

doanh nghiệp thương mại, tạo tiền đề vật chất cho các quá trình tiếp theo. Trong quá
trình này, vốn của doanh nghiệp chuyển biến từ hình thái tiền tệ sang hình thái hàng
hóa, doanh nghiệp nắm được quyền sở hữu về hàng hóa và mất quyền sở hữu về
tiền tệ hoặc có trách nhiệm phải thanh toán nợ cho nhà cung cấp.
Hàng hóa được coi là hàng mua khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau:
- Hàng hóa phải được thông qua một phương thức mua bán thanh toán tiền hàng
nhất định.
- Doanh nghiệp đã nắm được quyền sở hữu về hàng hóa, mất quyền sở hữu về tiền
tệ hay một loại hàng hóa khác.
- Hàng hóa mua vào với mục đích để bán ra hoặc qua gia công sản xuất rồi bán ra.
1.1.2. Thời điểm xác định hàng mua:
Hàng mua được ghi nhận khi hàng hóa đã chuyển giao quyền sở hữu từ
người bán sang người mua và người mua đã thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh
toán. Thời điểm xác định mua hàng có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý vì:
- Là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu về hàng hóa giữa 2 bên.
- Là điểm mốc để phân định trách nhiệm vật chất giữa bên mua, bên bán về giá trị
lô hàng, tránh những tổn thất về hàng hóa và sự tranh chấp, khiếu nại.
1.1.3. Nhiệm vụ hạch toán hàng mua:
Hạch toán nghiệp vụ mua hàng trong doanh nghiệp thương mại cần thực hiện
tốt các nhiệm vụ sau:
- Theo dõi, ghi chép và phản ánh kịp thời chính xác chỉ tiêu hàng mua về số
lượng, chủng loại, quy cách, thời điểm ghi nhận hàng mua.

Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh 5
- Theo dõi, kiểm tra giám sát để thực hiện tốt kế hoạch mua hàng theo từng nguồn
hàng, từng nhà cung cấp, từng đơn vị đặt hàng với người bán và tình hình thanh
toán nợ với nhà cung cấp.

1.2.2. Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng:
Dựa vào điều 10 chuẩn mực kế toán số 14 (Quyết định số 149/2001/QĐ –
BTC ngày 31/12/2011) về Doanh thu và thu khác, doanh thu bán hàng được ghi
nhận chỉ khi giao dịch bán hàng đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau:
- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở
hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.
- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu
hàng hóa và quyền kiểm soát hàng hóa.
- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
- Doanh thu đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
- Xác định được khoản chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
1.2.3. Các phương pháp bán hàng trong doanh nghiệp thương mại:
1.2.3.1. Phương thức bán buôn:
Là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh nghiệp sản
xuất để thực hiện bán ra hoặc để gia công chế biến rồi bán ra.
Đặc điểm của hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu
thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng, do vậy giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa
chưa được thực hiện. Hàng hóa thường được bán theo lô hàng hoặc bán với số
lượng lớn, giá bán biến động tùy thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức
thanh toán. Trong bán buôn hàng hóa thường bao gồm 2 phương thức sau:
- Bán qua kho _ là dạng mua hàng hóa về dự trữ sau đó xuất ra bán. Gồm: bán
trực tiếp tại kho và bán theo hình thức gởi hàng.
- Bán vận chuyển thẳng_ là phương thức khi mua hàng hóa về từ nhà cung cấp
không đem về nhập kho của doanh nghiệp mà giao bán ngay hoặc chuyển bán
ngay cho khách hàng. Gồm: giao hàng trực tiếp (giao tay ba) và hình thức gửi
hàng. Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền


Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thương Huyền SVTH: Võ Trần Lan Anh 8
1.2.4. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán nghiệp vụ bán hàng:
- Yêu cầu quản lý nghiệp vụ bán hàng là theo dõi, phản ánh giá trị tài sản doanh
nghiệp từ hình thái hàng hóa chuyển sang hình thái tiền tệ. Do đó cần phải đảm
bảo các chỉ tiêu sau:
+ Quản lý về doanh thu bán hàng hóa: là cơ sở quan trọng để xác
định nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với nhà nước. Đó cũng là cơ sở để xác
định chính xác kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thương mại mà trong đó
bao gồm: quản lý doanh thu thực tế, quản lý các khoản giảm trừ doanh thu,
doanh thu thuần.
+ Quản lý tình hình thu hồi tiền, tình hình công nợ và thanh toán
công nợ phải thu khách hàng. Kế toán phải theo dõi chặt chẽ thời hạn thanh
toán tiền hàng để tránh tình trạng bị chiếm dụng vốn kinh doanh. Đồng thời
phải quản lý giá vốn của hàng hóa đã tiêu thụ để xác định kết quả bán hàng.
- Nhiệm vụ của kế toán nghiệp vụ bán hàng bao gồm:
+ Ghi chép và phản ánh chính xác kịp thời tình hình bán hàng của
doanh nghiệp cả về số lượng, giá trị theo từng mặt hàng, nhóm hàng.
+ Phản ánh chính xác tình hình thu hồi tiền, tình hình công nợ và
thanh toán công nợ phải thu ở người mua.
+ Tính toán chính xác giá vốn của hàng hóa tiêu thụ để từ đó xác
định chính xác kết quả bán hàng.
+ Cung cấp những thông tin cần thiết cho những bộ phận có liên
quan và Ban giám đốc để có thể nắm được thực trạng tiêu thụ hàng hóa, kịp
thời đưa ra những chính sách điều chỉnh cho phù hợp với thị trường.
1.3. Kế toán mua hàng:
1.3.1. Nguyên tắc tính giá:
Hàng hóa mua vào được ghi nhận theo giá thực tế:

kém phẩm chất, sai quy cách, doanh nghiệp mua không chấp nhận và trả lại
cho người bán.
- Chi phí mua hàng:
+ Chi phí vận chuyển bốc dở hàng hóa.
+ Chi phí bảo quản hàng hóa từ nơi mua về đến kho doanh nghiệp.
+ Chi phí thuê kho bãi.
+ Công tác phí của nhân viên thu mua.
+ Dịch vụ phí và lệ phí.
+ Khoản hao hụt tự nhiên trong định mức.
1.3.2. Chứng từ sử dụng bao gồm:
- Hóa đơn GTGT (đối với doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ).