1.Hương ước
1.1.Khái niệm
1.2 Nội dung
1.3 Lịch sử hình thành và những chính sách của nhà nước
1.4 Những giá trị và hạn chế của hương ước
1.1.Khái niệm
Hương ước(HƯ) ra đời là sản phẩm của văn hóa làng
và việc dùng hương ước để quản lí xã hội từng có tiền lệ
trong lịch sử, không riêng ở Việt Nam mà cả các nước
như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật,, hương ước cũng
được chú trọng
•
Theo Đinh Gia Khánh –VHDG VN: “HƯ là bản ghi chép
cá điều lệ liên quan đến tổ chức xã hội cũng như đến đời
sống trong làng,các điều lệ hình thành dần trong lịch sử,
được điều chỉnh và bổ sung mỗi khi cần thiết.”
•
Theo:Lời giới thiệu của cuốn “Hương ước cổ Hà Tây”
của Nguyễn Tá Nhí dịch: “HƯ là những qui ước điều lệ
của 1 cộng đồng người cùng chung sống trong cùng 1
khu vực, để điêu hòa quan hệ giữa các cá nhân, cá
nhân với tập thể, tập thể này với tập thể khác.”
Vậy hương ước là 1 hệ thống các lệ làng, luật tục, là công
cụ để điều chỉnh mối quan hệ thống cộng đồng làng xã.
Hay dễ hiểu đó chính là pháp luật của 1 làng
1.2.Những nội dung chính
Nội dung chính
Liên quan đến
tổ chức nông
nghiệp và môi

luât
•
Trong văn bản pháp luật chỉ qui định các hình thức xử
phạt mà không có hình thức khen thưởng như hương
ước. Khung hình phạt của hương ước thường đơn giản
và ít mang tính nghiêm khắc hơn
•
Trong hương ước không có hình thức giảm tội cho bất kì
cho bất kì ai có hành vi, vi phạm, trong khi pháp luật
phong kiến có qui định cho 1 số giai tầng trong xã hội
được giảm mức hình phạt khi phạm tội
•
Hương ước có tính bảo lưu lâu dài ít thay đổi trở thành
thói quen, 1 nếp sống trong khi đó pháp luật được hình
thành do ý chí của giai cấp thống trị trong xã hội mang
tính cưỡng chế và dễ thay đổi khi thể chế thay đổi
1.4.Giá trị của hương ước
•
Hương ước có vai trò quan trọng đối với việc ổn định
nếp sống trong làng xã, sức mạnh của nó 1 phần dựa
vào hình phạt, 1 phần dựa vào phần thưởng. Các HƯ có
nhiều điều khoản với nội dung khác nhau có ý nghĩa lớn
trong việc bảo vệ an ninh làng xã, phát triển sản xuất,giữ
gìn thuần phong mĩ tục, văn hóa giáo dục
•
Phản ánh tâm lí của dân làng, quan điểm về điều hay lẽ
phải, đúng sai. Hương ước có ý nghĩa quan trọng trong
việc bổ sung luật pháp khi cần xử lí những vấn đề rất cụ
thể náy sinh từ nếp sống đặc thù của làng
•

Khái
niệm
Hiện trạng
Đặc điểm


Về xâm phạm đến
tính mạng (xâm
phạm thân thể, tính
mạng người khác,
về các trọng tội, các
tội giết người…)
Quan hệ gia đình
(hôn nhân, quan
hệ nam nữ, cha
mẹ với con cái,
đính hôn, ly hôn,
tội ngoại tình…)
Những tội
phạm về tình
dục (tội giam
dâm, loạn
luân, những
điều cấm
kỵ…)
Quan hệ với cộng
đồng (các vi
phạm lợi ích
cộng đồng, về
trật tự an ninh xã


đ
ế
n

n
h
i
ề
u

m
ặ
t

t
r
o
n
g

c
u
ộ
c

s
ố
n
g

súc, đất đai…)
Những quy định
chung về luật tục (các
quy định mở đấu, về
các tội và việc xét xử,
các điều tổng quát, kết
thúc một vụ việc…)
Về vai trò của người
đứng đầu làng (các tội
xúc phạm đến già làng,
trưởng thôn, về quan
hệ với thủ lĩnh, các tội
chống chủ làng…)





Phần 3: Luật tục trong xây dựng
hương ước.
•
Trong mỗi cộng đồng dân tộc thiểu số đều có LT riêng.
Những LT chứ đựng phong tục tập quán cổ hủ,lạc hậu
dần được xóa bỏ,những LT chứa những điểm tiến bộ
vẫn được giữ lại,nhằm mục đích tổ chức quản lý thôn
làng.
•
LT đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các
nguyên tắc của việc xây dưng hương ước của đồng bào
dân tộc thiểu số.