Đề tài
Con ngựa thành Troy
Khoa Kinh tế thương mại – Ngành Quản trị kinh doanh
Lớp Lý thuyết trò chơi_L3
NGƯỜI HƯỚNG DẪN:
Thầy Phạm Văn Minh
Tháng 11 năm 2010
Thành phố Hồ Chí Minh.
HOA SEN
Đ
Ạ
I H
Ọ
C
Ạ
I H
Ọ
C
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
i
TRÍCH YẾU
Chúng ta đã trải qua 12 tuần với bộ môn Lý thuyết trò chơi. Một câu hỏi nhỏ được
đặt ra là: “Chúng ta đã học được những gì?”. Và để trả lời cho câu hỏi đó, hôm nay
nhóm chúng tôi sẽ phân tích về cái “lý thuyết trò chơi” nằm trong tác phẩm phim
“Con ngựa thành Troy” của đạo diễn Wolfgang Petersen dựa trên tất cả những kiến
thức đã được học. Chiến tranh luôn là một đề tài nóng bỏng với những tình huống
chiến lược, đối đầu giữa 2 bên, và đặc biệt là ở những cuộc chiến đã trở thành
huyền thoại trong lịch sử như trận chiến thành Troy thì yếu tố chiến lược là không
thể không có và càng không thể không biết đến. Qua bài báo cáo, nhóm chúng tôi
muốn trình bày cho các bạn hiểu được dễ dàng nhất và rõ ràng nhất về các tình
huống chiến lược cũng như về mặt ý nghĩa sâu sắc trong cốt truyện của tác phẩm
phim này.
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực hiện báo cáo, nhóm đã gặp không ít khó khăn, từ việc
chọn phim cho đến sự thiếu hụt về kiến thức để phân tích. Nhưng qua những bài
giảng, bài tập về nhà và tình huống, vỉ dụ cụ thể của thầy Phạm Văn minh thì nhòm
chúng tôi đã được tiếp thêm sức mạnh về kiến thức. Nhóm xin cảm ơn thầy Phạm
2.3
Sự lựa chọn của vị vua già 7
2.4
Cuộc chiến đã đến hồi kết thúc với con ngựa 9
3.
KẾT LUẬN 11
Nhận xét & đánh giá của giáo viên 12
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
1
DẪN NHẬP
Một cuộc chiến lịch sử sẽ chỉ còn là một trận đánh tay đôi nhàm chán nếu
bạn không thấy và hiểu được tình huống chiến lược của nó. Và nếu bạn nhìn một
cuộc chiến như cuộc chiến thành Troy dưới con mắt của một người đã được học lý
thuyết trò chơi thì ắt hẳn bạn sẽ cảm nhận được tầm vĩ đại và ý nghĩa lịch sử vĩ đại
của nó. Giá trị của một tác phẩm phim nằm ở khả năng diễn tả của nó để người xem
Đạo diễn: Wolfgang Petersen
Kịch bản: Homer & David Benioff
Thể loại: Tình cảm, Lịch sử, Hành động
Độ dài: 163 phút
Ngày phát hành: 14/08/2004
Đánh giá: 7/10
Các diễn viên chính: Brad Pitt, Eric Bana & Orlando Bloom
Tóm tắt nội dung phim
Câu chuyện bắt đầu từ năm 1184 trước công nguyên, khi mà vị hoàng tử thứ 2 của
Troy là Paris đã cướp đi người vợ sinh đẹp Helen của Menelaus(là em trai Vua
Agamemon của Hi Lạp). Nỗi nhục nhã, lòng hận thù khi bị cướp mất vợ của người
em Menelaus và cùng với ý định thâu tóm Troy của người anh là Vua Agamemon đã
đủ để khơi mào cho một cuộc chiến với vẻ ngoài là chiến đấu vì công lí để giành lại
vợ cho Menelaus nhưng thực chất bên trong là để thỏa mãn cơn thèm khát xâm
chiếm Troy của vua Agamemon. Còn về phía Troy, vị hoàng tử cả của Troy là
Hector nhận thấy hành động sai lầm của người em Paris nhưng vì tình thương em
đã khiến Hector bỏ qua tất cả chỉ giữ lại ý chí nghênh chiến với kẻ thù để bảo vệ
người em trai duy nhất của mình. Ngược lại về phía Hi Lạp thì vua Agamemon với
sự giúp sức của 2 người tài là Odysseus và Achilles(người được bảo vệ dưới sức
mạnh của thần linh) thì lòng đã chắc chắn sẽ đánh sập thành Troy một cách dễ dàng
và xua quân xâm chiếm không chút do dự.
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
3
Trận chiến này sẽ đi đến đâu? Mọi việc sẽ xảy ra như thế nào? Khi đi đến kết thúc
thì bên nào sẽ là bên chiến thắng? Cả 2 bên sẽ được gì và mất gì sau trận chiến
này? Các bạn hãy theo dõi qua các mục sau đây.
2. Các giai đoạn chính
2.1 Trận chiến vào lúc mở đầu, chưa đánh
THỦ nếu Troy nghĩ rằng tình thế bây giờ thì trước sau gì mình cũng bị chiếm đánh
và suy nghĩ lấy công làm thủ thì Troy sẽ huy động binh lính, nâng cao sĩ khí của binh
lính trong thành, quyết tâm đánh để bảo vệ đất nước, bảo vệ hoàng tử Paris. Và
Troy đem quân ra để đánh bất ngờ vào quân Hi Lạp trong khi Hi Lạp nghĩ rằng Troy
sẽ không dám tiến đánh mình vì quân lực phe Hi Lạp quá hùng hậu. Ở đây chính vì
quân Troy đã đánh bất ngờ với Hi Lạp nên dựa vào kết quả Trường hợp 1 ta công
thêm cho Troy 1 điểm và trừ của Hi Lạp 1 điểm do sơ xuất trong suy nghĩ. Vậy nên
thu hoạch lần lượt của Troy và Hi Lạp sẽ là (-3:-3).
Trường hợp 4
Quân Hi lạp suy nghĩ lại về lực lượng của Troy và cả tường thành Troy trước
giờ nổi tiếng là kiên cố nên vẫn chưa tiến đánh Troy. Về mặt Troy thì cũng cố thủ
trong thành không ra tiến đánh vì biết rõ quân Hi lạp rất mạnh. Vậy thì thu hoạch của
Troy và Hi Lạp lần lượt sẽ là (0:0).
Phân Tích
o Ta xét về phía Troy
Nếu quân Hi lạp chọn ĐÁNH thì Troy sẽ Best Respone là cố THỦ trong tường thành
vì thiệt hại sẽ chỉ là -1 < -3 do tường thành Troy rất vững chắc, đồng thời cũng có
thể làm cho quân Hi lạp bị tổn thất nhiều hơn, thay vì là -2 khi Troy ĐÁNH thì là -3
khi Troy THỦ.
Nếu quân Hi lạp thủ thì Troy sẽ có Best Respone là cố THỦ trong thành vì nếu đem
quân ra ĐÁNH thì kết quả sẽ là – 3 < 0. Troy luôn muốn hòa bình nên nếu quân Hi
lạp không đánh thì Troy cũng sẽ không đánh.
Quân Troy có chi
ến lược trội là THỦ.
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
5
o Ta xét về phía Hi lạp
Nếu quân Troy chọn ĐÁNH thì quân Hi lạp chắc chắn sẽ chọn ĐÁNH vì quân Hi Lạp
Phân Tích
Đối với tình huống thứ 2 này thì cả Troy và Hi lạp đều thấy rõ được các kết cục có
thể xảy ra.
o Ta xét về phía Troy
Phía Troy sẽ có 2 sự lựa chọn là ĐÁNH và THỦ. Về mặt lý thuyết trò chơi thì Troy
sẽ đặt mình vào suy nghĩ của quân Hi lạp và biết được rằng Hi lạp sẽ ĐÁNH nếu
Troy ĐÁNH vì kết quả là -3 dù sao cũng đỡ hơn -6 nếu Hi lạp THỦ. Về mặt lý thuyết
thì Troy sẽ lựa chọn THỦ vì kết quả sẽ là 0 > -2 nếu ĐÁNH.
o Ta xét về phía Hi lạp
Như đã nêu trên thì quân Hi lạp sẽ chỉ có lựa chọn ĐÁNH nếu Troy quyết định
ĐÁNH vì nếu THỦ(rút lui, bỏ chạy) thì quân Hi lạp sẽ mất đi uy danh của mình và ở
đây nhóm chúng tôi cho giá trị của Uy danh đó là 4 nên nếu ĐÁNH thì thiệt hại là -3
còn nếu THỦ sẽ bị trừ thêm 3 và còn 1 điểm thì được chuyển thành điểm cộng cho
Troy (nếu Hi lạp bỏ chạy, rút lui thì dĩ nhiên Troy sẽ bớt thiệt hại nên từ -2 còn lại là
-1).
TROY
TROY
HI LẠP
0
0
Hector. Achilles giết chết Hector đồng thời cũng mang xác Hector đi, không để
người dân Troy có thể an táng cho vị hoàng tử của mình một cách tử tế theo phong
tục bấy giờ. Đứng trước tình thế như vậy, vì tình thương con nên vị vua già thành
Troy đã can đảm quyết định đến gặp Achilles để xin xác con trai mình về. Và dưới
con mắt chiến lược thì một trò chơi TUẦN TỰ đã xuất hiện với lượt lựa chọn đầu
tiên là của vị vua già thành Troy:
Phân Tích
Vua TROY
Vua TROY
Achilles
-3
3
Không đi
Achilles
Đ
i
nếu giết chết vua Troy thì Achilles sẽ chẳng được lợi ích gì cho bản thân.
Nếu Achilles tha mạng cho vui Troy và cho vua Troy mang xác con mình về, Achilles
sẽ có được lòng biết ơn của vua Troy mang giá trị là 2. Như vậy sự đánh đổi là hợp
lí và Achilles sẽ quyết định ĐỒNG Ý.
Kết quả
Trên thực tế trong tác phẩm thì có 1 nguyên nhân chính khiến vua Troy quyết định đi
đó là tình thương con của mình và muốn con mình được an táng một cách tử tế.
Việc áp dụng chiến lược chỉ mang tầm quan trọng một phần trong việc quyết định đi
của vua Troy mà thôi. Và một điều nữa cũng trong thực tế là Achilles đồng ý để vua
Troy mang xác Hector về vì anh khâm phục lòng can đảm và tình thương con của
vua Troy. Việc áp dụng tính chiến lược cũng chỉ mang tầm quan trọng một phần
trong vi
ệc quyết định của Achilles.
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
9
2.4 Cuộc chiến đã đến hồi kết thúc với con ngựa
Sau khi để vua Troy mang xác con mình về an táng, Achilles cũng đã hứa sẽ ngưng
chiến trong 12 ngày để chờ nghi lễ an táng Hector hoàn tất. Nhưng vấn đề nan giải
vẫn còn ở trước mắt quân Hi lạp đó là làm sao xuyên thủng được thành Troy. Chính
trong lúc này, vị tướng tài Odysseus đã nghĩ ra một kế sách là chế tạo một con ngựa
lớn để cho một nhóm binh tinh nhuệ (trong ấy có cả Odysseus và Achilles) vào ấy
để đột nhập vào thành và mở cửa thành. Odysseus biết rõ vua Troy rất tin vào
những dấu hiệu của thần linh nên đã sai binh lính kéo xác chết lại và giả như bệnh
dịch do thần linh trừng phạt Hi lạp và con ngựa chính là một món quà của thần linh.
Nhưng chuyện gì cũng có mức độ rủi ro của nó, nếu như vua Troy không mang con
ngựa vào thành mà đem thiêu đốt theo lời hoàng tử Paris hoặc phát hiện ra các binh
lính bên trong thì hậu quả sẽ vô cùng to lớn. Vậy thì rốt cuộc có nên xài kế sách này
hay ko ? Chiến lược của Odysseus tiếp tục xuất hiện dưới dạng một trò chơi TUẦN
TỰ như sau:
6
Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
10
Nếu Hi lạp KHÔNG SƯ DỤNG kế sách con ngựa của Odysseus thì có lẽ quân Hi
lạp vẫn sẽ mãi bị kẹt ở thế nan giải. Vì cho dù với sự giúp sức của Achilles tài năng
nhưng dù sao thì một mình Achilles làm sao có thể đủ sức quật ngã cả một thành
Troy vững chắc. Như vậy thì tình thế kết quả sẽ là quân Hi lạp ngày càng bị yếu thế
và bị quân Troy đẩy lùi một cách dễ dàng vì dù sao thì đây cũng là vùng biển của
Troy, địa thế của Troy. Nếu đánh về lâu dài thì chắc chắn quân Hi lạp sẽ hao tổn từ
từ cho đến không còn một tên lính nào. Và ở đây nhóm cho kết quả của Hi lạp và
Troy lần lượt co giá trị là (-3;-1).
Việc SỬ DỤNG con ngựa xem ra là kế sách duy nhất của quân Hi lạp để có thể
xuyên thủng được thành Troy. Vì theo như bảng trên thì rõ ràng nếu quân Troy
mang ngựa về thì tường thành chắc chắn sẽ đổ sụp. Troy sẽ mất đi 4 điểm giá trị
của tường thành cộng thêm binh lính sẽ lơ là đề phòng là 3 điểm giá trị Troy sẽ
có tổng thiệt hại là -7 và phần thiệt hại đó cũng chính là phần lợi ích của Hi lạp là 7.
Kết cục của Hi lạp và Troy sẽ lần lượt là (7;-7).
Nhưng một phần nữa là giả sử kế hoạch của quân Hi lạp bị Troy phát hiện, tức là
vua Troy sẽ ko mang con ngựa về mà nghe theo lời hoàng tử Paris đốt con ngựa thì
quân Hi lạp sẽ thiệt hại lớn vì mất đi 2 người tài là Achilles và Odysseus, ở đây
nhóm cho giá trị của mỗi người là 3 điểm. Như vậy quân Hi lạp sẽ bị thiệt hại -6 và
quân Troy sẽ lợi 6.
Kết quả
Đi vào cụ thể thực tế thì quân Hị lạp đúng là đã sử dụng kế sách xây dựng con ngựa
và đã đánh lừa được quân Troy, tạo nên một chiến thắng vô cùng vang dội trong lịch
sử Hi lạp vì đã xuyên thủng được tường thành Troy kiên cố.
Một điều nữa là tại sao cả Odysseus và Achilles lại đều tin chắc rằng kế hoạch này
sẽ khả thi?
các phương pháp, cách lập luận, cách làm giàu, cách thức quyết định… nhưng tóm
lại vẫn nằm trong câu nói mà chúng ta đã được thầy Phạm Văn Minh giảng dạy:
“Nhìn xa hơn và suy luận ngược về”. Đại Học Hoa Sen Đề án Lý thuyết trò chơi
12
Nhận xét & đánh giá của giáo viên