BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN NGỌC MỸ DUYÊN THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT
ĐỘNG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP (M&A) TRONG
NỀN KINH TẾ VIỆT NAM HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2011 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH


tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào.
Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá
được thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo. Nếu
phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội
đồng, cũng như kết quả luận văn của mình.
TP Hồ Chí Minh, ngày…… tháng …… năm 2011
Tác giả Nguyễn Ngọc Mỹ Duyên MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG VÀ ĐỒ THỊ
DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Chương 1 - TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP
(M&A)
1.1 Khái quát về hoạt động mua bán và sáp nhập
1.1.1 Khái niệm Sáp nhập (Mergers) và mua bán (Acquisition)
1.1.2 M&A theo lý thuyết SPECIAL:
1.1.3 Các hình thức của M&A:
1.1.4 Các dạng M&A chủ yếu:
1.2 Các trình tự của M&A
1.2.1 Đối với bên bán:
1.2.2 Đối với bên mua:
1.3 Các động cơ thúc đẩy hoạt động M&A

3.2.2 Doanh nghiệp cần tận dụng đặc điểm, xu hướng M&A của từng ngành trong
thực hiện thương vụ M&A
3.2.3 Công tác định giá doanh nghiệp cần được chú trọng đặc biệt khi tiến hành
M&A
3.2.4 Giải pháp hỗ trợ từ quản lý kinh tế vĩ mô
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
KẾT LUẬN 4
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BCTC : Báo cáo tài chính
DNNN : Doanh nghiệp Nhà Nước
NHNN : Ngân hàng Nhà Nước
NHTW : Ngân hàng trung ương
NHTM : Ngân hàng thương mại
NHTMCP : Ngân hàng thương mại cổ phần
ĐTNN : Đầu tư nước ngoài
CAGR : Compound annual growth rate (Tỷ lệ lãi gộp hàng năm)
PMI : Post merger integration (Hậu hợp nhất sau M&A)
PPMI : Pre and Post Merger Intergration (Tiền và hậu hợp nhất sau M&A)
EBITDA : Thu nhập trước thuế, lãi vay và khấu hao
DCF : Discounted Cash Flow (Chiết khấu dòng tiền)
NPV : Net Present Value (Giá trị hiện tại thuần)
GDP : Gross Domestic Product (Tổng thu nhập quốc gia)
WTO : World Trade Organisation (Tổ chức thương mại thế giới)
BTA : Bilateral Trade Agreement (Thỏa thuận thương mại song phương)

DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC

Phụ lục 1 - Thực trạng M&A tại Trung Quốc thời gian qua
Phụ lục 2 - Một số văn bản luật cơ bản điều chỉnh hoạt động M&A
Phụ lục 3 - Danh mục các thương vụ M&A tiêu biểu tại Việt Nam trong 3 năm vừa
qua 2008-2009-2010
1 PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Trong thời gian vừa qua, các hoạt động Mua bán và Sáp nhập doanh nghiệp (M&A)
diễn ra trên thế giới rất sôi động và thu hút được rất nhiều sự quan tâm của cộng
đồng doanh nghiệp toàn thế giới. Thực tiễn thị trường cho thấy Mua bán và Sáp
nhập là một trong các con đường ngắn nhất và hiệu quả nhất của hoạt động đầu tư
bởi nó tiết kiệm được nguồn lực, thời gian và tránh được các rào cản gia nhập.
Trong tiến trình hội nhập cũng như cạnh tranh trên thị trường, Mua bán và Sáp nhập
là một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp thu hút nguồn lực cũng như bành trướng quy mô
hoạt động. Cũng theo xu thế đó, hoạt động M&A tại Việt Nam trong những năm gần
đây ngày càng gia tăng mạnh mẽ cả về số lượng và giá trị giao dịch. Khi kinh tế khó
khăn, nhiều doanh nghiệp đặt ra yêu cầu phải sắp xếp, sáp nhập để tồn tại khiến cho
nhu cầu về M&A ngày càng lớn. Tuy nhiên hiện nay để hiểu rõ vấn đề M&A là một
thách thức lớn đối với hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam, vì các quy định pháp
luật về M&A vẫn còn nằm rải rác trong các bộ Luật, thông tin cũng chưa thật rõ
ràng, minh bạch. Chính vì thế đề tài “Thực trạng và giải pháp đẩy mạnh hoạt động
mua bán và sáp nhập trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay” được nghiên cứu nhằm
đưa ra một số giải pháp thúc đẩy hoạt động M&A tại Việt Nam thông qua đánh giá
lại năng lực trong nước đồng thời tham khảo kinh nghiệm của nước đã tiến hành
thành công lĩnh vực này nhằm mang lại hiệu quả tối đa cho hoạt động mua bán và
sáp nhập.

Trung Quốc trong ngắn hạn cũng như dài hạn.
Chương 2 – Thực trạng của hoạt động M&A tại Việt Nam trong thời gian qua
3 Đánh giá thực trạng thị trường M&A Việt Nam từ đó rút ra những tính chất tiêu
biểu của hoạt động M&A, hoạt động này có tác dụng như thế nào đến nền Kinh tế
Việt Nam và tính quan trọng của giai đoạn hậu sáp nhập, từ đó làm cơ sở lý luận
cho các giải pháp cần thiết đề xuất cho hoạt động này phát triển hơn.
Chương 3 – Các giải pháp đẩy mạnh hoạt động M&A tại Việt Nam trong thời gian
tới
Dựa trên những nghiên cứu cơ sở và tình hình thực tế, phần này sẽ trình bày những
đề xuất về mặt chiến lược cho những công ty thực hiện M&A cũng như sự hỗ trợ
của chính phủ nhằm hướng đến mục tiêu tăng giá trị cho hoạt động này trong thời
gian sắp tới.
5. Những điểm nổi bật và hạn chế
Do thị trường M&A Việt Nam mới phát triển những năm gần đây nên về quy mô
cũng như số lượng giao dịch còn hạn chế. Bên cạnh đó có một số thương vụ cho dù
đã tiến hành cũng không công bố rộng rãi thông tin khiến cho việc thống kê và tham
khảo gặp nhiều khó khăn. Vì vậy hạn chế của đề tài là chưa có chiều sâu về số liệu
mà chủ yếu mang tính định hướng.
Tuy nhiên do M&A ngày càng trở nên phổ biến và sẽ là giải pháp tối ưu cho nhiều
doanh nghiệp trong giai đoạn hậu khủng hoảng kinh tế, điều này khiến nước ta từng
bước hội nhập vào thị trường M&A quốc tế. Hơn nữa đối tác trong các giao dịch
M&A phần lớn là các tổ chức nước ngoài, do đó những kết luận rút ra từ những
nghiên cứu trên thế giới cũng mang tính ứng dụng cao đối với Việt Nam. Đây cũng
chính là điểm nổi bật của đề tài khi kết hợp những nghiên cứu quốc tế với thị trường
Việt Nam.
hơn nữa hệ thống pháp lý. Ngoài ra đối với các doanh nghiệp cần phải có kế hoạch
thẩm định chi tiết cụ thể, định giá cặn cẽ tránh những sai lầm đáng tiếc trong việc
hoạch định và hành động chiến lược M&A của mình. Có như thế hoạt động M&A
tại Việt Nam mới tăng trưởng vững mạnh để trở thành một hoạt động không thể
thiếu trong việc hình thành và phát triển doanh nghiệp có quy mô lớn. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt

Mạng mua bán sáp nhập Việt Nam (2009), Cẩm nang mua bán & sáp nhập tại Việt
Nam, NXB Tài Chính.

Đặc san báo Đầu tư (2011), Toàn cảnh thị trường Mua bán - Sáp nhập doanh
nghiệp Việt Nam 2011, Báo Đầu tư.

Michael E.S Frankel (2009), Mua lại và sáp nhập căn bản, NXB Tri Thức.

Scott Moeller & Chris Brady (2009), Mua lại và sáp nhập thông minh, NXB Tri
Thức.

Timothy J. Galphin & Mark Herndon (2009), Cẩm nang hướng dẫn mua lại và sáp
nhập, NXB Tổng hợp TPHCM

Avalue Vietnam (2010), Báo cáo Mua bán Sáp nhập 2009.

Avalue Vietnam (2011), Báo cáo Mua bán Sáp nhập 2010.


– Từ điển bách khoa toàn thư online
- Forum M&A Việt Nam
- Sàn mua bán doanh nghiệp và kết nối
đầu tư kinh tế
- Trang thông tin mua bán sáp nhập doanh nghiệp
– Cục quản lý cạnh tranh
- PriceWaterhouse Cooper
- Trang thông tin Công ty Cổ phần chứng khoán FPT
– Trang thông tin Kinh tế Tài chính
– Bộ Tài chính
– Trang thông tin Công ty Cổ phần chứng khoán Bản Việt
– Trang thông tin đầu tư nước ngoài
- Trang thông tin của Thomsonreuters
– Trang thông tin mua bán dự án, doanh nghiệp

PHỤ LỤC
Phụ lục 1
THỰC TRẠNG M&A TẠI TRUNG QUỐC THỜI GIAN QUA
Trong những năm trở lại đây, nền kinh tế của Trung Quốc đã tác động trực tiếp lên hoạt động
M&A.
Nền kinh tế ngày càng mở rộng
Câu chuyện thành công về kinh tế của Trung Quốc bao gồm tốc độ tăng trưởng cực nhanh và
đang tiến dần đến lãnh đạo toàn thế giới. Quốc gia này có trải qua 32 năm liên tiếp tăng trưởng
GDP, là thành quả của sự kết hợp của cải cách, toàn cầu hóa, và tăng trưởng dân số. Sự tăng
trưởng của Trung Quốc đã dẫn đầu những nền kinh tế lớn khác bởi một biên độ rộng. Từ năm
1980 đến năm 2010, hàng năm GDP ở Trung Quốc tăng trưởng trung bình 9,9%, gấp ba lần tỷ lệ

tháng 3/2011. Kế hoạch năm năm của Trung Quốc là kế hoạch mục tiêu tổng thể liên quan đến xã
hội và tăng trưởng kinh tế và công nghiệp trong các lĩnh vực trọng điểm và khu vực.
CÁC THƯƠNG VỤ M&A TẠI TRUNG QUỐC TRONG VÒNG 10 NĂM QUA

OUTBOUND M&A

Các thương vụ M&A của Trung Quốc ra nước ngoài xét theo ngành qua 2 năm 2009,
2010 phân chia theo số lượng và giá trị
INBOUND M&A

- Luật cạnh tranh số 27/2004/QH11 ngày 03/12/2004
- Nghị định số 116/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 15/09/2005 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật cạnh tranh
- Nghị định số 120/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/09/2005 quy định về xử
lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh
- Thông tư 07/2007/TT-NHNN ban hành ngày 20/04/2007 của Chính phủ về việc
nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của Ngân hàng Thương mại Việt Nam Một số văn bản về thuế trong M&A
- Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 ngày 03/06/2008 của Quốc hội
nước CHXHCNVN
- Thông tư số 85/2007/TT-BTC ngày 18/07/2007 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi
hành Luật quản lý thuế về việc đăng ký thuế
- Thông tư số 10/2006/TT-BTC ngày 14/02/2006 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi
hành Quyết định số 75/1998/QĐ-TTg ngày 04/04/1998 của Thủ tướng chính
phủ quy định về mã số đối tượng nộp thuế.
- Thông tư số 120/2002/TT-BTC ngày 30/12/2002 của Chính phủ hướng dẫn thi
hành Nghị định số 89/2002/NĐ-CP ngày 07/11/2002 của Chính phủ về việc in,
phát hành, sử dụng, quản lý hóa đơn.
- Thông tư số 99/2003/TT-BTC ngày 23/10/2003 hướng dẫn sửa đổi, bổ sung
Thông tư số 120/2002/TT-BTC, Công văn số 2926 TC/TCT ngày 14/03/2005
của Tổng cục Thuế V/v chứng từ, thuế đối với tài sản dịch chuyển, góp vốn của
DN
- Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 ngày 03/06/2008 của Quốc hội nước
CHXHCNVN
- Thông tư số 134/2007/TT-BTC; số 24/2007/NĐ-CP; 134/2007/TT-BTC


5
Maybank
An Bình
15
6
Motul
Vilube
100
7
Carlsberg
HABECO
16
8
Societe Generale
Seabank
15
9
PVD
PVD Invest
100
10
Holcim Vietnam
Công ty Xi mang COTEC
100 (50 tr)
11
Petro Vietnam
OceanBank
20 (24 tr)
12
Nippon Steel

1
Lotte
Coralis
100
2
Viettel
Vinaconex
18
3
Motul
Vilube
100
4
Eland
Công ty Thành Công
30
5
Xi măng Hà Tiên 1
Xi măng Hà Tiên 2
100
6
Pomina
Thép Việt
100
7
SAB Miller
Vinamilk
100
8
ICP

100
(Nguồn: Avalue Việt Nam)
2010-2011:

STT
Bên mua
Bên bán
Tỷ lệ cổ phần mua/
(%)
1
TH Milk
Tập đoàn Tate & Lyle (Anh)
100
2
Masan
Núi Pháo Vica
100
3
Viettel
Teleco
100
4
VNSTEEL
Lilama Hà nội