BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
BÙI THỊ YẾN LINH
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC
CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TỈNH QUẢNG NGÃI
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾHÀ NỘI - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
BÙI THỊ YẾN LINH
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC
CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TỈNH QUẢNG NGÃI
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 62.34.30.01
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. Phạm Văn Đăng
2. TS. Trần Văn Hợi
HÀ NỘI - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi.
Công trình này chưa từng được sử dụng cho việc nhận học vị nào.
Số liệu sử dụng trong luận án là chính xác, trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
Luận án có kế thừa kết quả nghiên cứu của một số nghiên cứu khác dưới dạng
trích dẫn, nguồn gốc trích dẫn được liệt kê trong mục tài liệu tham khảo.
1.3.4. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán 41
1.3.5. Tổ chức phân tích thông tin kế toán 44
1.3.6. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán 46
1.3.7. Tổ chức bộ máy kế toán 49
1.3.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán 55
1.4. Tình hình áp dụng chuẩn mực kế toán công quốc tế ở một số nước trên thế
giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam 57
1.4.1. Hệ thống chuẩn mực kế toán công quốc tế 57
1.4.2. Tình hình áp dụng chuẩn mực kế toán công quốc tế ở một số nước trên thế
giới 59
1.4.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam 62
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 66
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC
CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TỈNH QUẢNG NGÃI 67
2.1. Tổng quan về hệ thống cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi 67
2.1.1. Hệ thống cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi 67
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của các cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi 70
2.1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý ở các cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi 73
2.1.4. Công tác quản lý tài chính tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi 75
2.2. Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các cơ sở y tế
công lập tỉnh Quảng Ngãi 87
2.2.1. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán 88
2.2.2. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán 96
2.2.3. Tổ chức vận dụng hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán 103
2.2.4. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán 105
2.2.5. Tổ chức phân tích thông tin kế toán 107
2.2.6. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán 108
2.2.7. Tổ chức bộ máy kế toán 109
2.2.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán 112
2.3. Đánh giá thực trạng về công tác quản lý tài chính và tổ chức công tác kế
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
KÝ HIỆU VIẾT TẮT
ATVSTP
TÊN VIẾT ĐẦY ĐỦ
An toàn vệ sinh thực phẩm
BHTN Bảo hiểm thất nghiệp
BHXH Bảo hiểm xã hội
BHYT Bảo hiểm y tế
BV Bệnh viện
CNTT Công nghệ thông tin
CSSK Chăm sóc sức khỏe
CSSKSS Chăm sóc sức khỏe sinh sản
CSYT Cơ sở y tế
GĐYK Giám định y khoa
HCSN Hành chính sự nghiệp
HCTH Hành chính tổng hợp
HSCC Hồi sức cấp cứu
KBNN Kho bạc nhà nước
KCB Khám chữa bệnh
KHTH Kế hoạch tổng hợp
KSNB Kiểm soát nội bộ
KTNB Kiểm toán nội bộ
NSNN Ngân sách nhà nước
TCKT Tài chính kế toán
TH – ĐY Tổng hợp - Đông y
TSCĐ Tài sản cố định
TT Trung tâm
bệnh viện công lập 185
i
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sức khỏe là tài sản và là vốn quý nhất của mỗi người và của toàn xã hội. Bảo
vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là nhu cầu thiết yếu của mỗi người dân
và của cả cộng đồng. Đầu tư cho hoạt động này là trực tiếp đảm bảo nguồn nhân lực
cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và là một trong những chính sách ưu
tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước (Nghị quyết 46/NQ-TW của Bộ Chính trị,
chiến lược về công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình
hình mới). Tham gia vào hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân
dân có sự đóng góp của nhiều tổ chức, lực lượng xã hội và các tầng lớp nhân dân
như Nhà nước, các cơ sở khám, chữa bệnh, YTDP, dược, các tổ chức phi lợi nhuận,
người dân thụ hưởng… Trong đó các CSYT chính là bộ phận trung tâm trực tiếp
quyết định mức độ hiệu quả của công tác này. Chính vì vậy ở mọi quốc gia, hoạt
động của các CSYT luôn là vấn đề được quan tâm nhằm đem lại những đóng góp to
lớn cho sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Trong thời gian qua, cùng với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
Quảng Ngãi, ngành y tế đã đạt được những thành tựu trong việc chăm sóc, bảo vệ,
nâng cao sức khỏe cho nhân dân. Hệ thống y tế từ tỉnh đến cơ sở được kiện toàn một
bước, mạng lưới khám chữa bệnh đã được đầu tư nâng cấp và thực sự có những tiến
bộ mới. Hệ thống cung cấp các dịch vụ y tế được mở rộng, tỷ lệ người ốm được chăm
sóc y tế đã tăng lên. Công tác quản lý đã chấn chỉnh một bước, nâng cao trách nhiệm,
y đức của người thầy thuốc đối với bệnh nhân, nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh.
Tuy nhiên, công tác dự phòng và khám chữa bệnh cũng như công tác quản lý
tài chính trong lĩnh vực y tế ở tỉnh Quảng Ngãi trong những năm qua gặp không ít
khó khăn, bất cập. Chất lượng các dịch vụ y tế chưa đáp ứng nhu cầu ngày càng đa
dạng của nhân dân, nguồn nhân lực còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng; cơ
sở vật chất, trang thiết bị cho các CSYT công lập mặc dù đã và đang được đầu tư
xây dựng và mua sắm trang bị, nhưng chưa hoàn chỉnh và đồng bộ, còn lạc hậu,
công tác kế toán trong các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi nhằm nâng cao hiệu
quả quản lý tài chính của ngành y tế tỉnh là yêu cầu bức xúc, cả trong lý luận lẫn
iii
thực tiễn hoạt động hiện tại và tương lai của các CSYT công lập. Nhằm đóng góp
thêm cơ sở khoa học và thực tiễn hoàn thiện công tác quản lý tài chính, tổ chức
công tác kế toán trong các CSYT công lập, tác giả chọn đề tài “Tổ chức công tác
kế toán tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi”.
2. Mục đích nghiên cứu của luận án
Tổ chức công tác kế toán được coi như là một hệ thống các yếu tố cấu thành,
bao gồm tổ chức vận dụng các phương pháp kế toán để thu nhận, xử lý và cung cấp
các thông tin; tổ chức vận dụng chính sách, chế độ, thể lệ kinh tế tài chính, kế toán
vào đơn vị; tổ chức các nhân sự để thực hiện công việc kế toán nhằm đảm bảo cho
công tác kế toán phát huy hết vai trò, nhiệm vụ của mình, giúp công tác quản lý và
điều hành hoạt động của đơn vị có hiệu quả.
Một cách tổng quát, luận án làm rõ một số vấn đề về cơ sở khoa học của tổ
chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập cũng như phân tích các
nhân tố chi phối đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập;
luận án phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các CSYT công
lập tỉnh Quảng Ngãi thời gian qua và trên cơ sở đó, luận án đề xuất, gợi ý một số
giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các CSYT công lập tỉnh
Quảng Ngãi trong thời gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận án
- Đối tượng nghiên cứu
Luận án nghiên cứu tổ chức công tác kế toán tại các CSYT công lập tỉnh
Quảng Ngãi, trong đó luận án tập trung nghiên cứu các bệnh viện công lập và trung
tâm YTDP tại tỉnh Quảng Ngãi. Với đối tượng này, luận án đi sâu nghiên cứu các
vấn đề lý luận cơ bản và tiến hành khảo sát thực trạng tổ chức công tác kế toán tại
các bệnh viện công lập và trung tâm YTDP, cùng với việc đề xuất các giải pháp
hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các bệnh viện công lập và trung tâm YTDP
của tỉnh Quảng Ngãi hiện nay.
chứng; trong đó dựa trên nền tảng nhận thức các vấn đề nghiên cứu từ cơ sở lý luận
v
đến hiện thực khách quan về tổ chức công tác kế toán của các CSYT công lập tỉnh
Quảng Ngãi.
Phương pháp luận duy vật biện chứng vận dụng bước đầu trong nghiên cứu
được dựa trên quá trình khảo sát các công trình nghiên cứu đã công bố có liên quan
đến tổ chức công tác kế toán nhằm tìm ra những vấn đề cần phải giải quyết về mặt lý
thuyết. Trên cơ sở đó, luận án đã phân tích và tổng kết những vấn đề nghiên cứu có
liên quan đến tổ chức công tác kế toán và xác định mục tiêu nghiên cứu của mình.
Cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng cũng được vận dụng thông qua
quá trình thu thập và xử lý dữ liệu. Quá trình khảo sát số liệu và dẫn chứng thực tế
được tiến hành thông qua việc điều tra, chọn mẫu và áp dụng phiếu khảo sát để thu
thập số liệu.Trong quá trình thu thập số liệu, các cơ sở dữ liệu được so sánh để tìm
ra giải pháp tốt nhất phản ánh được bản chất của vấn đề nghiên cứu. Nhờ đó, cũng
đã giảm thiểu được vai trò chủ quan của tác giả nhằm bảo đảm tính khách quan của
kết quả nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình tiến hành hoạt động của các đơn vị HCSN, trong đó có các
CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi chịu tác động rất nhiều các nhân tố khác nhau xuất
phát từ khách quan hay chủ quan xuất phát từ chính nội tại của các đơn vị. Do đó để
nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán cần thiết phải kết hợp sử dụng nhiều phương
pháp nghiên cứu khác nhau để nhận biết được thực trạng tổ chức công tác kế toán
tại các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên
cứu cụ thể như sau:
Phương pháp thu thập dữ liệu và nghiên cứu tài liệu: Là một công việc rất
cần thiết cho bất kỳ hoạt động nghiên cứu khoa học nào, các nhà nghiên cứu khoa
học luôn đọc và tra cứu tài liệu có trước để làm nền tảng cho nghiên cứu khoa học
bởi đây là nguồn kiến thức quí giá được tích lũy qua quá trình nghiên cứu mang tính
lịch sử lâu dài. Các phương pháp sử dụng để thu thập tài liệu sử dụng trong công
trình luận án này là:
vii
về đặc điểm của các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ chế quản lý tài chính, nguồn tài
chính đầu tư cho các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có các CSYT công lập
tỉnh Quảng Ngãi và sự ảnh hưởng của công nghệ thông tin đối với tổ chức công tác
kế toán trong đơn vị này.
Trong quá trình thu thập tài liệu và tìm hiểu thực tế đã giúp em nhận biết được
thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi, qua đó
phát hiện được hạn chế, tồn tại của tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị này.
Luận án đã tiến hành thu thập các tài liệu, số liệu tại các CSYT công lập tỉnh
Quảng Ngãi, trong đó tập trung chủ yếu vào các bệnh viện công lập và trung tâm
YTDP. Trên cơ sở các số liệu thu thập được, nghiên cứu sinh đã lựa chọn những số
liệu cần thiết, phù hợp để đưa vào sử dụng.
Để thực hiện được phương pháp này cần tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ các
chứng từ và sổ kế toán, báo cáo kế toán có liên quan đến tổ chức công tác kế toán
tại các bệnh viện công lập và trung tâm YTDP. Việc áp dụng phương pháp này sẽ
nhằm phát hiện sự tác động của các nhân tố từ môi trường khách quan ảnh hưởng
đến hoạt động và tổ chức công tác kế toán của các bệnh viện công lập và trung tâm
YTDP tỉnh Quảng Ngãi.
+ Phương pháp quan sát thực tế: Đây là phương pháp rất sinh động và thực
tế vì qua phương pháp này tất cả các giác quan của người phỏng vấn đều được sử
dụng như mắt nhìn, tai nghe qua đó các thông tin được ghi lại trong trí nhớ, qua
ghi chép, chụp lại một cách cụ thể, thực tế, phong phú và khách quan.
+ Phương pháp tổng hợp, phân tích dữ liệu: Dựa vào những thông tin, tài
liệu thu thập được qua các cuộc phỏng vấn, qua việc khảo sát tại các bệnh viện công
lập và trung tâm YTDP của tỉnh Quảng Ngãi, qua việc sưu tầm trên sách báo, tạp
chí, qua việc tìm kiếm trên các website,… các thông tin được lựa chọn, phân loại và
sắp xếp một cách có hệ thống, tác giả đã sử dụng phần mềm EXCEL để phân tích,
tính toán khoa học tỉ lệ phần trăm áp dụng hay không áp dụng ở từng nội dung, từng
phần hành. Kết quả của việc điều tra, phỏng vấn đã tổng hợp lại và phân tích, đánh
giá ở chương 2 của luận án.
ix
(Healthcare Finance - An introduction of Accounting and Financial Management).
Trong tài liệu này, tác giả đã phân tích môi trường tài chính của ngành y tế, hướng dẫn
về tổ chức kế toán trên cả hai nội dung kế toán tài chính và kế toán quản trị.
Bên cạnh những công trình nghiên cứu của các tác giả, tìm hiểu về tổ chức
công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp nói chung và các CSYT nói riêng cần
phải tìm hiểu các nguyên tắc kế toán chung được chấp nhận (Generally accounting
priciples - GAAP) áp dụng cho các bệnh viện và các tổ chức y tế khác do Hiệp hội
các Bệnh viện Hoa Kỳ (American Hospital Association - AHA), Hiệp hội Quản lý
Tài chính Y tế Hoa Kỳ (Healthcare Fianancial Management Association - HFMA)
và Viện Kế toán viên công chứng Hoa Kỳ (American Institute of Certified Public
Accountants - AICPA). Tuy nhiên nhìn chung các công trình nghiên cứu và tài liệu
này chủ yếu được thực hiện bởi các giáo sư của các trường Đại học Hoa Kỳ, do đó
có thể nghiên cứu của các tác giả là khá toàn diện trong điều kiện áp dụng tại các
CSYT của Mỹ và các nước phương Tây bởi Mỹ là quốc gia điển hình đại diện cho
các nước có hệ thống bệnh viện tư tự hạch toán.
6.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước
Ở Việt Nam, trong những năm qua đã có một số công trình và đề tài nghiên
cứu của các tác giả như Luận án Tiến sĩ Kinh tế: “Các giải pháp tài chính thúc đẩy
phát triển sự nghiệp y tế ở Việt Nam” của Hoàng Thị Thúy Nguyệt (2006), Học
viện Tài chính; Luận án Tiến sĩ Kinh tế: “Giải pháp quản lý sử dụng các nguồn tài
chính tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập do địa phương quản lý ở Việt Nam”
của Đỗ Thị Thu Trang (2010), Học viện Tài chính; các đề tài do Vụ HCSN - Bộ Tài
chính thực hiện: “Đổi mới cơ chế quản lý tài chính sự nghiệp y tế trong nền kinh tế
thị trường Việt Nam” năm 1996, “Đổi mới và hoàn thiện các giải pháp tài chính
nhằm thúc đẩy xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục, y tế” năm 2002; Và các tài liệu
hội thảo: “Bệnh viện tự chủ: thực trạng, hướng phát triển và bước đi” của Phan
Huy Dũng, Nguyễn Thị Kim Chúc hay “Nguồn tài chính y tế - Thực trạng, hiệu quả
sử dụng và những kiến nghị” của Phan Thị Cúc (2004). Các nghiên cứu này chỉ bàn
đến khía cạnh tài chính y tế và đứng trên quan điểm của các cơ quan quản lý Nhà
xi
công lập. Các kiến nghị và giải pháp chủ yếu đề cập đến vấn đề công tác quản lý tài
chính và tổ chức công tác kế toán tại các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa thuộc
Bộ Y tế và Sở Y tế quản lý.
Luận án Tiến sĩ Kinh tế “Hoàn thiện Tổ chức kế toán trong các bệnh viện
trực thuộc Bộ Y tế ở Việt Nam” của tác giả Lê Thị Thanh Hương (2012), Trường
Đại học Thương mại. Trong công trình này tác giả đã phân tích đặc điểm tổ chức
đơn vị sự nghiệp có thu công lập (so sánh với đơn vị sự nghiệp có thu ngoài công
lập, so sánh hoạt động dịch vụ trong đơn vị sự nghiệp có thu công lập và trong
doanh nghiệp) chi phối đến cơ chế quản lý tài chính và tổ chức công tác kế toán
trong loại hình đơn vị này. Luận án đã có tập trung phân tích, đánh giá thực tiễn và
đề xuất các giải pháp để hoàn thiện tổ chức kế toán đối với loại hình đơn vị sự
nghiệp có thu nói chung và các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế nói riêng.
Ngoài ra ở tỉnh Quảng Ngãi, trong những năm qua đã có một số công trình
nghiên cứu về tài chính y tế và tổ chức công tác kế toán ở các CSYT công lập tỉnh
Quảng Ngãi của các tác giả như Đoàn Thị Xuân Mỹ (2011), Trường Đại học Đà
Nẵng với Luận văn Thạc sỹ “Phát triển dịch vụ y tế ở các huyện miền núi tỉnh
Quảng Ngãi”. Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về
phát triển dịch vụ y tế và phân tích thực trạng, đánh giá những thành tựu và hạn chế
trong việc phát triển dịch vụ y tế tại các huyện miền núi của tỉnh Quảng Ngãi. Từ đó
Luận văn đã đưa ra một số giải pháp phát triển dịch vụ y tế ở các huyện miền của
tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2020.
Luận văn Thạc sỹ với đề tài “Tổ chức công tác kế toán thu, chi hoạt động
trong các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn Quảng Ngãi” (2007) của tác giả
Nguyễn Thị Thanh Vân - Học viện Tài chính. Trọng tâm của đề tài này là nghiên
cứu về tổ chức công tác kế toán thu, chi hoạt động trong các đơn vị sự nghiệp nói
chung của tỉnh. Đề tài đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức kế toán
thu, chi hoạt động trong các đơn vị sự nghiệp công lập và đánh giá tình hình thực tế
về cơ chế quản lý tài chính cũng như công tác kế toán thu, chi hoạt động tại các đơn
vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Từ đó, đưa ra những giải pháp hoàn
xiii
6.3. Những vấn đề luận án sẽ tập trung nghiên cứu, giải quyết
Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán trong các CSYT công lập nói chung và
các CSYT công lập ở tỉnh Quảng Ngãi nói riêng là yêu cầu cấp thiết trong quá trình
chuyển sang cơ chế tự chủ tài chính. Đặc biệt đối với ngành y tế tỉnh Quảng Ngãi,
những phương hướng và giải pháp hoàn thiện phải phù hợp với các định hướng phát
triển hệ thống CSYT của Việt Nam và yêu cầu đồng thời đạt được hai mục tiêu lớn
là đảm bảo công bằng y tế và đảm bảo tính hiệu quả kinh tế. Xuất phát từ quá trình
tìm hiểu về đề tài nghiên cứu, Luận án sẽ tập trung nghiên cứu các vấn đề chính như
sau:
- Trình bày hệ thống và toàn diện về khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của tổ
chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập cũng như những nội dung
của tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Ngoài ra, luận án sẽ
phân tích các nhân tố chi phối đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp
công lập như đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập, công tác quản lý tài chính
của đơn vị sự nghiệp công lập và sự ảnh hưởng của công nghệ thông tin đối với tổ
chức công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp công lập;
- Trên cơ sở các tư liệu phong phú, đáng tin cậy có liên quan đến tổ chức
công tác kế toán tại các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi được thu thập từ các cơ
quan, đơn vị có trách nhiệm của tỉnh Quảng Ngãi, luận án đã khái quát, mô tả bức
tranh hiện thực về tổ chức công tác kế toán tại các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi.
Từ đó, luận án đã rút ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng
đến thực trạng, làm cơ sở thực tiễn quan trọng để xây dựng định hướng và đưa ra
các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán ở các CSYT công
lập tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới.
- Đề xuất những giải pháp có tính khả thi để hoàn thiện tổ chức công tác kế
toán tại các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi như:
Một là, hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản kế toán, hệ
thống sổ kế toán cũng như hoàn thiện hệ thống báo cáo kế toán và phân tích thông
tin kế toán tại các CSYT công lập tỉnh Quảng Ngãi;
nhà quản lý ở các đơn vị có cơ sở để hoạch định các chính sách, đường lối phát
triển kinh tế xã hội, phương hướng hoạt động của đơn vị phù hợp với phạm vi toàn
xã hội và trong từng đơn vị.
Như vậy, kế toán - một trong những công cụ quản lý có hiệu lực được sử
dụng trong các đơn vị để quản lý tài sản, quản lý quá trình tiếp nhận và sử dụng các
nguồn kinh phí. Song để kế toán thực sự trở thành công cụ quản lý đắc lực ở các
đơn vị sự nghiệp công lập, thì vấn đề tổ chức công tác kế toán hợp lý và khoa học là
một trong những tiền đề tiên quyết của các đơn vị.
Do đó để đạt được yêu cầu trên theo chúng tôi mỗi đơn vị sự nghiệp công lập
cần phải tổ chức công tác kế toán khoa học. Có nhiều quan điểm khác nhau về tổ
chức công tác kế toán như sau:
Theo Giáo trình Tổ chức công tác kế toán, trường Đại học Kinh tế Thành
phố Hồ Chí Minh thì “Tổ chức công tác kế toán là việc xác định những công việc,
những nội dung mà kế toán phải thực hiện hay phải tham mưu cho các bộ phận
2
phòng ban khác thực hiện, nhằm hình thành một hệ thống kế toán đáp ứng được
các yêu cầu của đơn vị” [92].
Theo Giáo trình Tổ chức công tác kế toán, Học viện Tài chính thì “Tổ chức
công tác kế toán là tổ chức việc thu nhận, hệ thống hóa và cung cấp thông tin về
hoạt động của đơn vị” [60].
Theo Giáo trình Nguyên lý kế toán, Học viện Tài chính thì “Tổ chức công
tác kế toán cần được hiểu như một hệ thống các yếu tố cấu thành gồm: tổ chức bộ
máy kế toán, tổ chức vận dụng các phương pháp kế toán, kỹ thuật hạch toán, tổ
chức vận dụng các chế độ, thể lệ kế toán… mối liên hệ và sự tác động giữa các yếu
tố đó với mục đích đảm bảo các điều kiện cho việc phát huy tối đa chức năng của
hệ thống các yếu tố đó” [58].
Như vậy theo chúng tôi, tổ chức công tác kế toán được coi như là một hệ
thống các yếu tố cấu thành, bao gồm tổ chức vận dụng các phương pháp kế toán để
thu nhận, xử lý, phân tích, kiểm tra và cung cấp các thông tin; tổ chức vận dụng
chính sách, chế độ, thể lệ kinh tế tài chính, kế toán vào đơn vị; tổ chức các nhân sự