CHỨNG ĐAU DÂY THẦN KINH V3-Điều trị
FRIDAY, 28. MARCH 2008, 18:23:28
Nguyên nhân của bệnh :
Căn bệnh này còn có tên là đau dây thần kinh số 5 vô căn, thường gặp ở người trên 50 tuổi
(nữ nhiều hơn nam) với biểu hiện là những cơn đau đột ngột và dữ dội ở vùng mặt. Bệnh ít
nguy hiểm nhưng rất dễ chẩn đoán nhầm với các vấn đề răng miệng, nhiều người bị nhổ nhầm
cả hàm răng mà cơn đau vẫn không chấm dứt.
Dây 5 là một trong 12 dây thần kinh sọ não; ngoài vai trò vận động các cơ nhai, nó còn có
nhiệm vụ cảm giác. Nó có 3 nhánh:
- Nhánh 1: Phụ trách cảm giác ở đỉnh, trán, phía trên hốc mắt và mũi, giác mạc mắt.
- Nhánh 2: Phụ trách cảm giác phía dưới hốc mắt, môi trên, hàm trên.
- Nhánh 3: Phụ trách phần từ sau thái dương đến hàm dưới, môi dưới.
* Triệu chứng của bệnh / Mô tả của bệnh :
Trong chứng đau dây thần kinh sinh ba, cơn đau xuất hiện đột ngột ở một bên mặt, khu trú tại
vùng cảm giác do một trong 3 nhánh của dây 5 phụ trách, hay gặp nhất là nhánh 2 (vùng môi
trên và hàm trên). Rất hiếm khi đau toàn bộ một bên hoặc cả hai bên mặt. Trong vài giây đến
vài phút, bệnh nhân đau dữ dội như điện giật, kim châm, như bị cấu xé; các cơ mặt ở bên đau
co giật, khiến họ phải lấy tay ôm mặt, giữ nguyên tư thế đầu, không dám cử động, kể cả nói.
Cơn đau thường xuất hiện vào ban ngày khi có kích thích (như rửa mặt, cạo râu), có khi không
rõ nguyên cớ. Giữa cơn có giai đoạn trơ; lúc đó mọi kích thích đều không gây đau (giai đoạn
này có thể kéo dài nhiều phút).
Một số vùng da, niêm mạc ở mặt bệnh nhân rất nhạy cảm (thường là ở lợi, môi, cằm), chỉ cần
kích thích rất nhẹ vào đó là cơn đau xuất hiện, được gọi là vùng bùng nổ. Đây là một dấu hiệu
quan trọng để chẩn đoán phân biệt đau dây thần kinh 5 với các chứng bệnh khác.
Những người có các triệu chứng trên cần được khám kỹ tai mũi họng, răng hàm mặt và mắt để
loại trừ các chứng bệnh khác như đau mặt do có vấn đề về mạch máu, viêm nhiễm ở răng,
đau dây thần kinh số 9 và nhất là chứng đau dây thần kinh 5 thứ phát (do có các hối u ở
hầu họng, ở não).
* Phương pháp điều trị :
Phương pháp điều trị chủ yếu là dùng các thuốc chống động kinh. Đầu tiên, bệnh nhân được
dùng carbamazepin; nếu không đỡ có thể phối hợp với rivotril hoặc liorésal, dihydan. Các

tuần, carbamazepine được sử dụng rộng rãi trong một thời gian dài và có kết quả tốt, nếu sau
2 ngày sử dụng carbamazepine mà không kết quả thì phải xem lại chẩn đoán, tuy nhiên thuốc
carbamazepine có tác dụng phụ chóng mặt, lẫn ban đỏ ngứa, rùng mình, có thể thiếu máu do
cản trở sự tạo máu, cần phải xét nghiệm máu để kiểm tra.
Bệnh nhân có thể được phong bế dây thần kinh bằng cách tiêm thuốc tê, steroid, tiêm thuốc
phá hủy các tế bào thần kinh bị hỏng bằng thuốc glycerolysis.
Đau dây V hậu Zona (Postherpetic neuralgia) chỉ cần điều trị bằng cách tiêm thuốc tê hoặc
thuốc steroid.
Cách tiêm thuốc vào vùng hạch Gasser: Dùng kim nhỏ dài chọc vào giữa gò má đi qua lỗ
bầu dục để đến hốc Meckle là nơi hạch Gasser nằm, kết hợp phim X-quang để đi đúng hướng,
chú ý tiêm đúng nhánh dây thần kinh gây hội chứng đau dây V để tránh tê bì quá mức sau khi
tiêm. Biến chứng có thể là tê bì mãi mãi.
Phẫu thuật: Áp dụng cho trường hợp có động mạch bất thường đè lên dây thần kinh, làm
giảm sức ép lên dây thần kinh, chú ý các biến chứng có thể xảy ra với dây thần kinh. Phẫu
thuật phá bỏ hạch hoặc nhánh dây thần kinh sinh ba bằng nhiệt (thermocoagulation) sau đó
bệnh nhân sẽ tê bì vùng chi phối của nhánh dây thần kinh.
Một hướng điều trị khác là cấy một điện cực vào các thụ cảm của vỏ não, điện cực đươc nối với
một máy tạo xung nhịp đặt dưới da, phương pháp này được sử dụng khi điều trị nội ít kết
quả.
Tiên lượng: Hội chứng này không chết người, tuy nhiên ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống (suy
kiệt, mất nước, tần suất cơn đau có thể tăng dần theo tuổi, ảnh hưởng đến tinh thần), có thể
có các biến chứng của thuốc điều trị.