TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM
&
BÁO CÁO: HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÍ ĐẠI CƯƠNG
ĐỀ TÀI: ỨNG DỤNG HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÍ(GIS)
VÀO QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TẠI THÀNH PHỐ
BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI
GVHD: Võ Thành Hưng
Nhóm thực hiện:
Trần Thị Hồng Phụng 11127170
Trần Thị Hương 11127110
Nguyễn Thị Dung 11127066
Phạm Thị Anh Thư 11127318
Lâm Thị Thu Thảo 11127032
05-2013
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
MỤC LỤC:
MỞ ĐẦU:
MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề.
Thu gom chất thải rắn(CTR) là quá trình thu nhặt rác thải từ các hộ dân, công
sở hay từ những điểm thu gom, chất chúng lên xe và vận chuyển đến điểm trung
chuyển trạm xử lý hay những nơi chôn lấp CTR. Thu gom CTR trong khu đô thị
là vấn đề gặp khó khăn và phức tạp vì CTR phát sinh từ mọi nhà, mọi khu
thương mại, khu công nghệp cũng như trên các đường phố, công viên và ngay
cả ở các khu vực trống. Sự phát triển như nấm của các vùng ngoại ô lân cận
trung tâm đô thị đã làm phức tạp thêm cho công tác thu gom. CTR phát sinh
phân tán( không tập trung) và tổng khối lượng CTR gia tăng làm cho công tác
thu gom trở nên phức tạp hơn bởi chi phí nhiên liệu và nhân công cao. Do đó,
việc vạch tuyến thu gom đang là vấn đề cần giải quyết để đảm bảo cho công tác
thu gom, vận chuyển CTR đạt hiệu quả tối ưu.
II. Mục tiêu đề tài.
liệu quản lý trên giấy dưới dạng báo cáo, sơ đồ trước đây từng bước được đưa
vào máy tính, với khả năng xử lý của công nghệ GIS, thông tin cung cấp cho
lãnh đạo sẽ nhanh chóng, trực quan và chính xác hơn rất nhiều so với cách
quản lý và xử lý thủ công trên giấy. Do đó sẽ tiết kiệm được kinh khí cho việc tìm
kiếm và xử lý thông tin.
II. Ứng dụng GIS quản lý CTR tại Việt Nam.
- Năm 2005, ứng dụng GIS trong việc quản lý rác ở các tỉnh thành.
- Năm 2006, thành công trong việc ứng dụng công nghệ thông tin để xác định bãi
chôn lấp rác tại thành phố Đà Nẵng. Phần mềm LANDFILL ra đời nhằm hỗ trợ
các nhà quy hoạch xác định vị trí bãi chôn lấp phù hợp nhất với địa phương khảo
sát.
- Ứng dụng công nghệ GIS sắp xếp lại hệ thống thu gom chất thải cho cả khu vực
Nam sông Hương Tp Huế đã khắc phục được bất cập trong thu gom chất thải ở
khu vực có thùng rác quá tải, rác đổ ra vỉa hè, lề đường, bờ sông
Ứng dụng GIS sắp xếp lại hệ thống thu gom chất thải giúp đánh giá được chi tiết
hiện trạng hệ thống thu gom và sắp xếp lại hệ thống thùng rác ở nhiều khu vực.
Kết hợp công nghệ GIS với các phương pháp khác để giả quyết đầy đủ mối
quan hệ giữa hệ thống thu gom và các yếu tố tác động, cho hiệu quả cao khi
thành lập bản đồ, đặc biệt khi yêu cầu nhanh chóng, chính xác. Giúp khắc phục
được nhược điểm của phương pháp lập bản đồ thu gom rác truyền thống.
Chương 2 : ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN- XÃ HỘI, HỆ THỐNG THU GOM VẬN
CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
I. Điều kiện tự nhiên.
1. Vị trí địa lý.
Trang 3
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
Thành phố Biên Hòa là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của tỉnh
Đồng Nai, có tầm quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có tổng
diện tích là 15,473.4 ha. Thành phố Biên Hòa là đô thị loại 2 cách thành phố Hồ
Chí Minh 30km theo quốc lộ 1A, cách Bà Rịa – Vũng Tàu 90km theo quốc lộ 51,
- Văn hóa: Một số công trình văn hóa truyền thống được đầu tư sửa chữa, nâng
cấp, một số được xây mới tạo nét văn minh cho thành phố đã đáp ứng được nhu
cầu sinh hoạt tinh thần của nhân dân thành phố. Tuy nhiên, hệ thống công viên
cây xanh công cộng tại nội thành còn bé, chật hẹp và chưa được hoàn thiện.
Chương 3 : HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG THU GOM, VẬN CHUYỂN VÀ QUẢN
LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TẠI THÀNH PHỐ BIÊN HÒA, ĐỒNG NAI.
I. Hiện trạng thu gom – vận chuyển CTR SH tại Tp.Biên Hòa.
Trang 4
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
Công tác thu gom, vận chuyển rác sinh hoạt của thành phố Biên Hoà được
thực hiện bởi Công ty Dịch vụ Môi trường Đô thị theo cơ chế thuê bao. Còn đối
với chất thải rắn từ các cơ quan, công sở, trường học, nhà máy, xí nghiệp…
được thu gom bằng cơ chế dịch vụ. Cụ thể có thể được tóm tắt như sau:
Đối với rác sinh hoạt của hộ dân cư: có thể được thu gom bằng xe ba gát đẩy
tay và xe tải nhẹ. Tần suất thu gom 7 lần/ tuần. Người dân có thể để thùng rác
của gia đình trước cửa nhà hay đặt rác sinh hoạt khi có kẻng báo của công nhân
thu gom. Bằng cách này rác sinh hoạt của hộ gia đình sẽ được thu gom vận
chuyển đến bãi chôn lấp.
Đối với rác của các cơ quan, trường học, cơ sở sản xuất kinh doanh: rác thải
được chứa vào thùng rác 240l hoặc 660l. Sau khi thùng đầy sẽ được chở về bãi
chôn lấp.
Đối với rác chợ hoặc rác đường phố: được công nhân vệ sinh quét dọn và
thu gom tại nơi phát sinh, được vận chuyển bằng xe đẩy tay(7 lần/ tuần).
Rác xây dựng: rác xây dựng phát sinh trên đường, vỉa hè do các công trình
thi công xây dựng, sửa chữa thải ra không đúng nơi quy định, công ty DVMTĐT
phải tiến hành thu gom, vận chuyển về BCL Trảng Dài.
Rác bệnh viện và rác công nghiệp không nguy hại: công ty chỉ thu gom rác
sinh hoạt, phần rác này được cho vào các thùng chứa và vận chuyển ra BCL.
- Phương tiện sử dụng cho công tác thu gom gồm 3 loại phương tiện sau:
Xe đẩy tay, xe tải nhẹ 500 kg, xe ép rác chuyên dụng.
càng phức tạp thêm và khó xử lý. Cần sớm thực hiện việc phân loại rác tại
nguồn để giảm lượng rác phát sinh, tái thu gom, sử dụng phế liệu và xử lý hiệu
quả rác thải sinh hoạt cũng như nước rỉ rác.
Đối với các phương tiện thu gom lỗi thời cần được đổi mới bằng những
phương tiện mới nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và sức khỏe cho người
công nhân lao động và cho cả người dân, đồng thời góp phần xây dựng thành
phố văn minh, sạch đẹp
Đối với các điểm hẹn rác tự phát gây ô nhiễm môi trường sống của người
dân khu vực lân cận cần có biện pháp giải quyết hoặc phải xóa bỏ chọn nơi hợp
lý hơn.
Cần tính toán, sắp xếp lại số công nhân thu gom hoạt động trên từng phường
để có thể quản lý được công tác thu gom sâu xác hơn.
Các lộ trình thu gom – vận chuyển hiện nay vẫn chỉ được vạch dựa trên
kinh nghiệm và thực hiện trên bản đồ giấy, do đó khó xét đến các yếu tố như:
đường một chiều, giờ cao điểm, chiều rộng đường, tình trạng dân cư … Do vậy
cần thiết phải có việc áp dụng công nghệ thông tin vào việc vạch tuyến để xem
xét tất cả các đặc tính của con đường cũng như việc chọn đường đi ngắn nhất
nhằm đảm bảo chất lượng vệ sinh môi trường mà vẫn đạt hiệu quả thu gom -
Trang 6
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
vận chuyển trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và từng
bước áp dụng công nghệ thông tin địa lý (GIS) vào công tác quản lý này.
Chương 4 : ỨNG DỤNG GIS VÀO CÔNG TÁC QUẢN LÝ CTR SINH HOẠT
TẠI THÀNH PHỐ BIÊN HÒA, ĐỒNG NAI.
I. Xây dựng cơ sở dữ liệu.
Các lớp dữ liệu thiết kế gồm các kiểu sau:
String: kiểu chuỗi
Number: kiểu số
Date: kiểu ngày tháng
Boolean: kiểu lí luận
Loại đối tượng: đường
Tên bảng: attributes of dgtnhua.shp
Bảng 4.3 : Bảng dữ liệu về giao thông
Tên field Loại Chiều dài Mục tin
Shape Polyline
Id Number
Ten_dgt String 20 Tên đường giao thông
Length Number 10 Chiều dài
Width Number 3 Chiều rộng
Speed Number 5 Tốc độ
Rushhour Number 5 Giờ cao điểm
Drivetime Number 5 Thời gian lái xe
Oneway String 5 Đường một chiều
Mô tả mục tin và mã hiệu:
• Id: mã đường giao thông
• Ten_dgt: tên của đường giao thông
• Length: chiều dài của đoạn đường
• Width: chiều rộng của đoạn đường
• Speed: vận tốc di chuyển của xe chuyên dụng trên dụng trên một đoạn đường
(km/h)
• Rushhour: giờ cao điểm trên một đoạn đường ( tính từ 1-24h, nếu không có giờ
cao điểm thì giờ cao điểm dược gán bằng 0).
• Drivertime: thời gian người công nhân lái xe phải tiêu tốn trên một đoạn đường.
• Oneway: quy định thuộc tính chiều lưu thông của xe chuyên dụng ( nếu đoạn
đường 2 chiều được kí hiệu bằng B, đoạn đường cấm kí hiệu là NOT, nếu là
đường 1 chiều thì tùy thuộc vào chiều số hóa và chiều thực tế của đoạn dường
mà được kí hiệu bằng FT hoặc TF).
Bảng 4.4: Bảng dữ liệu đường giao thông nhựa
Trang 8
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
Mô tả mục tin và kí hiệu:
• Id: mã bệnh viện
• Tenbv: tên đầy đủ của bệnh viện
• Phuong: tên phường mà bệnh viện đó trực thuộc
• Klr(kg): khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh từ bệnh viện trong ngày (kg/ngày)
Bảng 4.8 : Bảng dữ liệu các bệnh viện
• Lớp dữ liệu công viên:
Lớp đồ họa: congvien.shp
Loại đối tượng: điểm
Tên bảng: attributes of congvien.shp
Trang 10
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
Bảng 4.9 : Bảng dữ liệu các công viên khu vực nội thành (congvien.shp)
Tên field Loại Chiều dài Mục tin
Shape Point
Id Number
Tencv String 15 Tên công viên
Mô tả mục tin và kí hiệu:
• Id: mã công viên
• Tencv: tên công viên
Bảng 4.10 : Bảng dữ liệu các công viên (congvien.shp)
• Lớp dữ liệu bãi chôn lấp:
Lớp đồ họa: bcl.shp
Loại đối tượng: điểm
Tên bảng: attributes of bcl.shp
Bảng 4.11: Bảng dữ liệu các bãi chôn lấp của thành phố Biên Hòa
Tên field Loại Chiều dài Mục tin
Shape Point
Id
Tenbcl String 16 Tên
thành phố Biên Hòa ( coposit.shp )
Trang 12
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
Tên field Loại Chiều dài Mục tin
Shape Point
Id
phuong String 15 Phường
Mô tả mục tin và kí hiệu:
• Id: mã thùng composit
• Phuong: tên phường dặt thùng coposit
Bảng 4.16: Bảng dữ liệu các điểm đặt thùng rác composit của khu vực nội thành
thành phố Biên Hòa ( coposit.shp )
Trang 13
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
II. Xây dựng bản đồ các điểm hẹn, điểm dọc tuyến, thùng rác công
cộng, hệ thống thu gom CTR sinh hoạt trên các phường nội thành TP
Biên Hòa.
Trang 14
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
• Các đường dọc tuyến chủ yếu nằm trên con đường Cách Mạng Tháng 8
còn các con đường khác hầu như chưa có điểm dọc tuyến nào
• Các thùng composit được triển khai đặt trên các tuyến đường chính của
thành phố trong khu vực nội thành như: Quốc lộ 1, Cách Mạng Tháng 8,
30/4, Hưng Đạo Vương, Phan ĐÌnh Phùng, Võ Thị Sáu, Quốc lộ 15, Phan
Chu Trinh, Tỉnh lộ 24 với mục đích chứa rác thải các khách vãng lai. Các
thùng được đặt cách nhau 10m và được thu gom bởi các xe đẩy tay khi xe
có tuyến thu gom đi qua các đoạn đường này.
III. Vạch lộ trình vận chuyển CTR sinh hoạt cho địa bàn thành phố.
• Các bước lập tuyến thu gom
Bước 1: Bố trí thuyến thu gom. Vẽ các dữ liệu cho mỗi điểm thu gom chất thải
Số xe đẩy tay hiện đang hoạt động trên các phường nội thành.
Số lượng về số lượng rác phát sinh trong ngày trên từng phường.
Số lần quay vòng của xe đẩy tay trong ca làm việc.
Tổng lượng rác thu gom được trên các phường nội thành.
Lượng rác một xe đẩy tay thu được trong một vòng.
Diện tích của từng phường.
• Dữ liệu đầu ra: Số xe đẩy tay hoạt động, bảng dữ liệu thuộc tính của nó.
• Dữ liệu nền: Bản đồ số hóa hành chính, bảng thuộc tính về thông tin các
phường nội thành.
Giải quyết:
Bảng 4.17: Bảng bố trí số xe thu gom trên các phường.
Phường
Số lượng xe đẩy tay cần để thu gon hết
lượng rác của phường
Số lượng xe thu gom
Tân Phong 39 5 xe ĐT + 1 xe 3,5 tấn
Thống Nhất 26 3 xe ĐT + 1 xe 1,75 tấn
Bửu Long 23 2 xe ĐT + 1 xe 1,75 tấn
Trung Dũng 27 7 xe ĐT
Quang Vinh 20 5 xe ĐT
Quyết Thắng 22 6 xe ĐT
Thanh Bình 9 2 xe ĐT
Hòa Bình 11 3 xe ĐT
Tân Tiến 22 5 xe ĐT
V. Bố trí số lượng thùng composit trên từng phường.
• Dữ liệu đầu vào:
Số lượng thùng hiện có trên các phường nội thành.
Điều kiện về khoảng cách đăt thùng: Các thùng cách nhau 100-150m,
đặt xen kẽ hai bên đường.
• Dữ liệu đầu ra: Bản đồ đặt thùng Composit hợp lý.
tế cần phải cập nhật vào số liệu mới cho đầy đủ hơn.
Nhiều số liệu thông tin( tên đường, chiều rộng đường ) chưa thu thập đủ và thật
chính xác.
Trong điều kiện hiện nay của nước ta, GIS chưa thực sự được phổ biến rộng rãi.
Kiến thức về Arcview còn hạn chế.
Nhóm thực hiện còn chưa có đủ trình độ và kinh nghiệm nên việc thực hiện đề
tài còn gặp nhiều khó khăn nên đề tài chưa được hoàn chỉnh và chi tiết.
II. Kiến nghị.
- Cần phổ biến và hỗ trợ cho việc sử dụng công nghệ GIS trong quản lý và quy
hoạch những vấn đề có liên quan đến tài nguyên và môi trường nói chung và
công tác quản lý rác nói riêng.
- Đẩy mạnh những hoạt động, chính sách về các khía cạnh xã hội của vấn đề quy
hoạch tuyến thu gom, vaanjc huyển CTR, đồng thời kết hợp hoạt động này với
biện pháp vạch tuyến bằng máy tính để cho ra kết quả có khả năng áp dụng vào
thực tế.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Nguyễn Kim Lợi, Hệ thống thông tin địa lý nâng cao, NXB Nông nghiệp.
- Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào công tác quản lý thu gom,
vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái
Nguyên – ĐH Nông Lâm.
Trang 17
Hệ thống thông tin địa lý đại cương
Trang 18