“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LỰA CHỌN ĐỀ TÀI VÀ THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
Môn ngoại ngữ nói chung, tiếng Anh nói riêng, là một trong những môn
văn hóa cơ bản, bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông, là môn học
không thể thiếu trong học vấn phổ thông.
Hòa nhập với xu thế phát triển của xã hội nói riêng và của toàn thế giới
nói chung, bộ môn tiếng Anh có một vị trí quan trọng trong việc phát triển toàn
diện cho mỗi học sinh giúp các em có điều kiện hòa nhập với cộng đồng quốc tế
và khu vực, tiếp cận những thông tin về khoa học kỹ thuật. Để giúp các em có
thể áp dụng những kiến thức đã học ở trường một cách có hiệu quả, các cấp giáo
dục đã liên tục tổ chức các buổi học chuyên đề, các đợt thao giảng các cấp,…
xoay quanh vấn đề đổi mới phương pháp dạy và học ngoại ngữ.
Hiện nay, mục tiêu chính của đổi mới phương pháp dạy và học ngoại ngữ
ở trường phổ thông là hình thành và phát triển những kỹ năng cơ bản về sử
dụng tiếng phục vụ thiết thực bậc học cao hơn cũng như ứng dụng trong công
việc sau khi ra trường. Do vậy việc chú trọng cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết
nhằm mục đích giúp học sinh làm chủ một ngôn ngữ.
Trước khi áp dụng chương trình sách giáo khoa đổi mới, kỹ năng viết là
một trong những kỹ năng được thực hành nhiều hơn cả. Tuy vậy, do yêu cầu cao
và được cung cấp thêm một số kỹ năng viết mới trong chương trình sách giáo
khoa hiện nay nên học sinh và ngay cả giáo viên cũng cảm thấy kỹ năng truyền
thống này không dễ hoàn thành. Điều này không chỉ là thách thức với học sinh
có mức học khá mà còn là lý do để giáo viên không ngừng tìm tòi, tự nâng cao
khả năng của mình để có thể đáp ứng được yêu cầu của những bài dạy viết.
Đặc biệt một trong những kỹ năng viết làm cho nhiều giáo viên lúng túng,
đa phần học sinh không hào hứng là miêu tả biểu đồ. Thực tế, số bài viết liên
quan đến miêu tả biểu đồ trong chương trình SGK không nhiều, học sinh ít có
cơ hội dược học và tiếp xúc với với dạng bài viết theo phong cách viết này. Do
vậy, khi gặp dạng bài này học sinh từ việc tự ti do không đủ lượng kiến thức cơ
bản đến việc ngại học cách viết và một số học sinh không thực hiện việc viết

trung mụ t chiu hng, s tng hay gim, cỏc im bin ng trờn biu .
- Chỳ ý ng phỏp, c bit l thỡ ca ng t. Thụng thng ta s dng
thỡ Quỏ kh n (nu mc thi gian c cho trong quỏ kh), thỡ Hin ti hon
thnh (vi cỏc t nh since, recently),
- S dng vn phong chớnh thng, hp lớ v vn t vng chuyờn dng
mụ t cỏc biu .
Giáo viên: Trần Thị Thu Hiền Tổ: Ngoại Ngữ - Trờng THPT Ba Đình
2
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
- Đưa ra đáng giá khách quan và mô tả những gì có trong biểu đồ. Không
cho các ví dụ mang tính đời tư hoặc nhận xét mang tính chủ quan. Không viết về
những suy nghĩ của cá nhân, không dùng đại từ nhân xưng như: chúng ta – we,
us; tôi – me, my, I; bạn – you, your…
• Ví dụ: Không viết “As we can see from the chart,……… ”
Thay vì vậy ta có thể viết: “As it can be seen from the chart………”
- Một bài viết miêu tả biểu đồ có 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài.
- Sử dụng các số liệu cụ thể để bài vết có tính thuyết phục cao.
III. HỆ THỐNG TỪ VỰNG, CẤU TRÚC THƯỜNG GẶP:
Khác với tất cả các thể loại viết mà chúng ta đã gặp, để dạy học sinh cách
miêu tả biểu đồ thì trước tiên giáo viên phải là người nắm chắc những cấu trúc
ngữ pháp, những cụm từ cũng như số lượng từ căn bản thường được sử dụng
trong bài miêu tả biểu đồ. Sau đây là một số dữ liệu về biểu đồ mà tôi đã đọc, đã
học và tổng hợp được qua thực tế giảng dạy.
1. Phần giới thiệu chung về biểu đồ: Ở phần giới thiệu khái quát ta thường sử
dụng các cấu trúc sau:
-The table illustrates /describes /reveals / shows / indicates the information /
propotion / rate …
(Biểu đồ chỉ ra/minh hoạ/thể hiện thông tin về /phần trăm về/ )
-As can be seen from the chart/table that the data on……….
- It can be seen from the chart/table that the data on……….

- Các chỉ số đảo chiều tăng hoặc giảm.
Để thể hiện sự thay đổi này ta có một số động từ và danh từ thông dụng, cùng
kết hợp với các trạng từ và tính từ để làm rõ hơn những thông tin cần miêu tả.
* Một số tính từ và trạng từ hay được sử dụng:
Adjectives Adverbs
slight/ slow slightly/ slowly
steady steadily
moderate moderately
sharp sharply
gradual gradually
significant/ considerable Significantly/ considerablely/
vast/huge vastly/hugely
dramatic/ rapid/ quick dramatically/ rapidly/ quickly
Nhìn vào miêu tả bằng hình ảnh sau ta có thể thấy các tính từ và trạng từ thể
hiện rất rõ mức độ cũng như tốc độ thay đổi của các số liệu.
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
4
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
Ngoài các tính từ và trạng từ thông dụng như trên, ta cũng cần biết một số
danh từ và động từ được sử dụng trong miêu tả các xu hướng tăng, giảm của các
số liệu.
*Thể hiện xu hướng tăng:
Verbs Nouns
(to) increase (an) increase
(to) rise (a) , a rise
(to) go/be up (an) upswing
(to) grow (a) growth
(to) jump, (to) skyrocket (tăng mạnh) (a) jump
(to) reach a peak, (to) peak (tăng mạnh) (a) peak
Ví dụ:

*Thể hiện sự đảo chiều tăng hoặc giảm:
Verbs Nouns
(to) stop falling/rising (a) change
(to) stop falling and start rising
(to) stop rising and start falling
*Ngoài ra ta có thể sử dụng một số mẫu câu để thể hiện sự tăng, giảm như:

There
(be) a
quick/slow/sharp/rapid/considerable/steady
increase/ grow/
reduction/ rise/ fall/
drop (có sự tăng hoặc
giảm mạnh ở )
There (be) an upward trend +in có xu hướng tăng ở
There (be) a downward trend +in có xu hướng giảm ở
-There (be) a fluctuation có 1 sự dao động ở
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
6
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
Trong một tiết dạy viết ta không thể đem tất cả dữ liệu này để dạy học
sinh do thời gian một tiết dạy không nhiều cũng như khả năng tiếp thu của học
sinh không cho phép. Do đó giáo viên phải tìm ra đâu là những dữ liệu quan
trọng nhất giúp ích trong bài miêu tả và quan trọng hơn cả là với mỗi bài miêu tả
giáo viên phải đầu tư thời gian để tìm ra cách hiệu quả nhất để cung cấp cho học
sinh những kiến thức đó.
Trên đây là một số chú ý cũng như lượng từ vựng căn bản được coi là
phần “dữ liệu cứng” giúp ta dễ dàng hơn trong việc triển khai các dữ liệu trong
bài. Tuy vậy, để tiến tới mục đích cuối cùng là học sinh có được các “sản
phẩm” viết của mình giáo viên cần tiến hành những gợi ý gần hơn, thiết kế thêm

six and a half million greater than Poland's.”
Từ bài viết mẫu này, học sinh sẽ có những kiến thức cơ bản về cấu trúc
một bài viết miêu tả biểu đồ: Phần giới thiệu chung về biểu đồ cần viết gì? phần
miêu tả chi tiết nên tập trung vào những dữ liệu nào,tổ chức các dữ liệu ra sao?
phần kết cần đưa ra thông tin gì? Hơn thế nữa các em có thể học được một số
cấu trúc câu, cách miêu tả các dữ liệu có trong biểu đồ vì hai biểu đồ này có một
số điểm dữ liệu tương đồng.
Một số cấu trúc học được trong bài mẫu như:
- This chart shows…………
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
8
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
- It is clear that…………
- According to the chart……………….
- To have the largest………
- whereas the smallest………….
- To have the smallest ……. in……….
- nearly … greater than ……
Hiểu rõ về cấu trúc bài và cách sử dụng ngôn ngữ học sinh sẽ cảm thấy tự
tin hơn khi tiến hành các bước trong bài miêu tả của mình.
II. PHƯƠNG PHÁP DỰNG CÂU:
Lấy ví dụ trong tiết dạy viết Unit 15(Women in society) ở SGK lớp 12,
tiết học này SGK đã cung cấp nguồn câu hỏi gợi ý khá đầy đủ. Tuy vậy, việc sử
dụng dữ liệu có sẵn này được áp dụng với các học sinh có lực học tương đối khá
còn đối với đối tượng lớp có mức học trung bình thì việc trả lời các câu hỏi này
là một việc tương đối khó. Trong trường hợp đó tôi lại áp dụng phương pháp
cung cấp dữ liệu gần hơn, đó là cung cấp một phần bài phụ như sau:
Task: Study the chart and write complete sentences with the given
prompts: (các câu được sắp xếp không đúng thứ tự các câu hỏi trong bài):
- Married men/ have/ do/ housework/ they/ have/ more children.

accounts for greatest
approximately more than double
1. It can be seen that the world population is ……………………
2. The South Asian which ….………accounts for nearly half of the
world population with 32%.
3. The region with the smallest population is Oceania,
which………… only 2% of world population
4. Compared with the Oceania which…… in the chart, Latin has
… 8% of the world population while Northern American has lower
rate with only 6%.
5. East Asia has…… the population of Africa with 26% for the former
and 15% for the later.
6 As can be seen, the …… concentration of the world population is
in Asia, with Europe far behind.
Keys : 1. distributed unevenly 4. ranks last - approximately
2. ranks first 5. more than double
3. accounts for 6. greatest
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
10
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
IV. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH VÀ SẮP XẾP THÔNG TIN:
Đối với một số bài khó tôi thường áp dụng phương pháp này trong tiến
trình bài. Mục đích để kiểm tra học sinh thực sự hiểu thông tin trong biểu đồ và
biết sắp xếp các thông tin một cách hợp lý.
Lấy ví dụ như tiết dạy viết của Unit 7(Economic reforms), bảng cần miêu
tả trong bài có rất nhiều thông tin và việc miêu tả cũng khá khó, do đó tôi sẽ
cung cấp cho học sinh phần bài như sau :
Task : Study the information given in the table and decide whether the given
statements are true(T) or false(F). If they are false, corect them.
1. Before 1980 the economy in Tango was not under-developed and

thành điền từ ở task học sinh đã có vốn từ vựng cũng như cấu trúc khá căn bản,
do vậy nếu được cung cấp thêm định hướng câu hỏi cho phần miêu tả thì học
sinh sẽ dễ dàng viết được bài.
Task : Study the table in task 2 and analyse it to answer these questions :
1. What is the topic of the table ? Does it describe the past, the present or
the future ?
2. Which region had the highest rate of literacy in 1998? 2002? 2004?
2007?
3. Which region had the lowest rate of literacy in 1998? 2002? 2004?
2007?
4. Did the rate of literacy in the Lowlands increase or decrease between
1998 and 2007?
5. Did the rate of literacy in the Midlands increase or decrease between
1998 and 2007?
6. What about the literacy rate in the Highlands between 1998 and 2007?
Hoàn thành trả lời những câu hỏi này học sinh đã có sườn bài đầy đủ
thông tin dễ dàng hoàn thành bài viết.
Trên đây là một số phương pháp được tôi tiến hành trong các tiết dạy viết
miêu tả biểu đồ. Không có phương pháp nào được coi là tối ưu, tùy thuộc vào đối
tượng học sinh và tùy thuộc vào từng loại hình miêu tả giáo viên phải tìm ra
phương pháp hiệu quả nhất hoặc đồng thời kết hợp 2 hay nhiều phương pháp tiếp
cận để mục đích cuối cùng là học sinh có được sản phẩm viết của riêng mình.
PHẦN V: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
I. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Để đánh giá mức độ hiệu quả của những phương pháp trên, tôi đã tiến
hành đưa vào thực nghiệm như sau:
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
12
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
1. Chọn hai lớp có trình độ tương đương nhau: Đó là lớp 11P và lớp 11G (cả

24%
17
38%
13
29%
4
9%
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
13
“Kinh nghiệm dạy học sinh THPT miêu tả biểu đồ trong sách giáo khoa tiếng Anh”.
Nhóm
thực
nghiệm
(Lớp 11G)
45 5
11%
8
18%
22
49%
10
22%
Nhìn vào bảng tổng hợp trên đây ta dễ dàng nhận thấy: Với hai lớp có khả
năng tiếp thu như nhau nhưng sau hai năm tiến hành áp dụng các phương pháp
khác nhau trong tiết học dạy viết miêu tả biểu đồ, kết quả mang lại ở hai lớp
trong các tiết học này đã có sự khác biệt rõ rệt. Khi áp dụng những kinh nghiệm
mới vào giảng dạy, số học sinh trước đây có khả năng viết còn hạn chế hay
những học sinh còn e ngại vì những rào cản ngôn ngữ đã giảm xuống. Ngược lại
nhóm học sinh tự tin, có khả năng sử dụng các cấu trúc đơn giản hay đặc biệt
các học sinh tự biết cách miêu tả biểu đồ đã tăng lên đáng kể. Cụ thể như sau:

không sao chép nội dung của người khác
Trần Thị Thu Hiền
Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Thu HiÒn Tæ: Ngo¹i Ng÷ - Trêng THPT Ba §×nh
15