HỌC VIỆN KỸ THUẬT QUÂN SỰ
KHOA CÔNG TÁC ĐẢNG – CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN TÂM LÝ HỌC
000
TIỂU LUẬN
TÂM LÝ HỌC QUÂN SỰ
ĐỀ TÀI: Tìm hiểu về chứng rối loạn Stress sau chấn thương(PTSD)
và các cách khắc phục
Giáo viên hướng dẫn :
Học viên thực hiện :
Lớp :
Hà Nội - 2014
Lời Mở Đầu
Hiện nay, ngày càng có nhiều người phải tiếp xúc với các sang chấn trong môi trường
sống xung quanh như bạo lực trong xã hội (bị tấn công, bị cưỡng hiếp ), bạo lực trong
gia đình (bị đánh đập, hành hạ ), thảm họa thiên nhiên (động đất, lũ lụt, núi lửa ) và các
thảm họa do con người gây ra (chiến tranh, tai nạn xe cộ, tai nạn máy bay, cháy nhà,
khủng bố ) với nỗi khủng khiếp và sợ hãi. Nạn nhân khi tiếp xúc với các sang chấn này
có thể bị một số rối loạn tâm thần, mà rối loạn stress sau chấn thương (PTSD) là dạng
thường gặp trong trường hợp này.
Sự xuất hiện này ngày càng nhiều trong đời sống dân sự và cũng như đời sống quân sự,nó
có sự ảnh hưởng lớn tới quá trình sinh hoạt,làm việc,học tập và rèn luyện của những
người bị mắc phải,ảnh hưởng này có thể gây ra các chứng trầm cảm,tự tử,sợ hãi,….Chính
vì vậy tôi chọn đề tài “Tìm hiểu về chứng rối loạn Stress sau chấn thương(PTSD) và các
cách khắc phục” để làm đề tài tiểu luận nhằm tăng thêm hiểu biết về chứng bệnh này để
có các biện pháp phòng tránh trong khi tham gia các hoạt động xã hội. Quá trình thực
hiện tôi cũng tham khảo một số tài liệu kết hợp với những hiểu biết của cá nhân tuy
nhiên cũng do trình độ hiểu biết và năng lực nên bài viết cũng chưa hoàn chỉnh và còn có
sai sót rất mong được thầy đóng góp để tôi có thể hoàn thiện tiểu luận của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Bố cục của bài tiểu luận bao gồm:

vào năm 1980 sau khi các bác sĩ tâm thần Mỹ nghiên cứu nhiều về một loại rối loạn tâm
thần gọi là “ Hội chứng sau Việt Nam” xuất hiện ở khoảng 700.000 cựu binh Mỹ đã
từng tham chiến tại Việt Nam. Ngoài ra người ta cũng nhận thấy rằng hội chứng này
xuất hiện ngày càng nhiều trong đời sống dân sự sau các tai họa như bị cưỡng hiếp, tai
nạn xe hay máy bay, lũ lụt, động đất hay khủng bố mà sự kiện khủng khiếp ngày 11-9
vừa qua tại Mỹ là một thí dụ điển hình.
TPHCM: Tỉ lệ mắc PTSD trong nhóm nguy cơ cao là 6%
Ở Mỹ, PTSD xuất hiện ở khoảng 1% – 3% trong nhóm dân chúng bình thường và 5% –
75% trong nhóm nguy cơ cao (thí dụ như binh lính tham gia chiến đấu, người dân sống
trong vùng chiến sự ). Ở TPHCM, tỉ lệ này trong nhóm dân chúng bình thường là
0,56% và trong nhóm nguy cơ cao là 6%.
PTSD thường xuất hiện ở người trẻ tuổi. Chấn thương đối với nam giới chủ yếu là tham
gia chiến tranh, trong khi ở nữ lại thường là bị bạo hành hay cưỡng hiếp. Rối loạn này
thường xảy ra nhất ở những người độc thân, ly dị , góa, ít tiếp xúc về mặt xã hội hay tình
trạng kinh tế xã hội thấp kém. Độ trầm trọng, thời gian tiếp xúc và cự ly tiếp cận với hoàn
cảnh sang chấn là những yếu tố quan trọng nhất liên quan đến khả năng xuất hiện rối loạn
này. Sự giúp đỡ của gia đình, tiền sử bệnh tâm thần trong gia đình, quá trình phát triển
trong thời thơ ấu, những nét nhân cách và các rối loạn tâm thần mắc phải trước đó của
nạn nhân cũng có thể ảnh hưởng đến sự xuất hiện PTSD.
II. DẤU HIỆU VÀ TRIỆU CHỨNG
Những người bị PTSD thường trải nghiệm các cảm giác sợ hãi hay kinh sợ tột
cùng, có thể giống các cảm giác đã được cảm nhận trong biến cố bi đát. Người bị
PTSD có bốn loại khó khăn chính:
1. Bệnh nhân thường nhớ lại hoàn cảnh sang chấn một cách ngoài ý muốn. Sự nhớ
lại này cũng có thể được thể hiện qua các giấc mơ (thường là ác mộng). Nếu là trẻ
em thì thường chơi hoài những trò chơi có nội dung liên quan đến hoàn cảnh
sang chấn. Trong một số ít trường hợp, bệnh nhân có những khoảng thời gian (từ
vài giây đến vài giờ) tách rời khỏi thực tế và cư xử như hiện đang sống trong hoàn
cảnh sang chấn. Khi phải tiếp xúc với những hoàn cảnh hay dấu hiệu gợi nhớ đến
sang chấn (thí dụ như khi phải đi thang máy trong trường hợp một phụ nữ đã bị

nguy cơ cao hơn nếu biến cố này đã liên quan đến hành vi cố tình hãm hại như hành
hung thể xác hay tình dục, hay họ đã trải nghiệm các biến cố bi đát lặp đi lặp lại nhiều
lần, như việc bị lạm dụng tình dục lúc ấu thơ hay sống trong một vùng có chiến tranh.
Ngoài bản thân biến cố, các yếu tố nguy cơ gây hình thành PTSD bao gồm bệnh sử bị
chấn động hay các vấn đề về sức khỏe tâm thần trước kia, cũng như các sự kiện căng
thẳng, tiếp diễn trong cuộc sống sau biến cố bi đát và không có sự hỗ trợ xã hội.
Theo Bessel van der Kolk những sang chấn tâm lý nghiêm trọng nhất là khi có sự phá vỡ
mối quan hệ thân thiết, gây mất lòng tin nặng nề, như những trường hợp loạn luân, chứng
kiến cái chết thảm khốc của người mà mình thương yêu; hoặc khi có sự phá vỡ sự toàn
vẹn của bản ngã như trong trường hợp nạn nhân bị hiếp dâm, tra khảo.
Người ta nhận thấy sự tác động khác nhau của sự kiện gây sang chấn đến những người
khác nhau, với người này thì để lại hậu quả nghiêm trọng người khác thì không. Trong
cùng một biến cố thì người trực tiếp là nạn nhân có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người chỉ
gián tiếp liên quan, chẳng hạn như chỉ nhìn thấy sự kiện. Theo nghiên cứu của Trường Y
tế John Hopkins của Mỹ thì những người sống sót sau cơn động đất bị mất mát nhiều
nhất về vật chất và tài chính, ít học và một mình trải qua thảm họa có nguy cơ bị rối loạn
stress sau sang chấn cao hơn. Cụ thể người bị tổn thất nhiều nhất có các triệu chứng của
PTSD cao gấp 4 lần. Ngoài ra cũng phải kể đến yếu tố tâm lý riêng của từng người,
những người có khả năng chịu đựng stress tốt hơn thì ít nguy cơ hơn, tuy nhiên tất cả mọi
người đều có mức độ chịu đựng nhất định, hiếm có người nào sống sót trở về từ các trại
tập trung của Đức Quốc xã mà lại không bị tổn thương về tâm lý.
Việc mất người thân, việc làm, ly hôn… tuy rằng thường chỉ dẫn đến rối loạn stress cấp
tính (tức là những biểu hiện lo âu quá độ chỉ diễn ra một thời gian ngắn sau sự kiện đau
buồn) nhưng cũng có trường hợp kéo dài và dẫn đến PTSD nên cũng phải lưu ý.
Mặc dù mới được công nhận chính thức vào năm 1980 nhưng hội chứng này đã được biết
đến từ trước vào thế chiến thứ nhất với cái tên shell shock (nghĩa đen là: cú sốc do
đạn trái phá). Người ta nhận thấy những binh sĩ mặc dù đã giải ngũ và có cuộc sống
như mọi người nhưng sau một thời gian có những biểu hiện tâm lý bất thường. Tới
thế chiến thứ hai, nó được biết đến nhiều hơn và mang tên battle fatigue. PTSD chỉ
thực sự được chú ý và nghiên cứu kỹ sau khi có một số lượng không nhỏ cựu

lý hơn là dùng thuốc như là một giải pháp đầu tiên và duy nhất cho vấn đề này.
Phần quan trọng của việc điều trị PTSD là đối mặt với ký ức bi đát và giải quyết các ý
nghĩ và đức tin liên quan đến kinh nghiệm đó.
Các cách điều trị tâm lý chú trọng đến biến cố bi đát có thể giảm được các triệu chứng
của PTSD, làm bớt đi chứng lo âu và trầm cảm, và cải thiện chất lượng cuộc sống. Các
cách điều trị này cũng hữu hiệu cho những người đã trải nghiệm các biến cố bi đát kéo
dài hay lặp đi lặp lại, nhưng trong các trường hợp này, có thể cần nhiều thời gian hơn.
Các cách điều trị dùng thuốc không nên được dùng trong bốn tuần sau khi các triệu
chứng xuất hiện trừ khi mức độ trầm trọng của sự đau buồn không thể quản lý được bằng
chỉ riêng các cách điều trị tâm lý không thôi.
Cũng có nhiều cách theo đó người bị có thể giúp đỡ trong quá trình hồi phục của bản
thân. Điều quan trọng là nhớ rằng quá trình hồi phục không phải là điều xảy ra ngay tức
thì, và cũng không đơn giản. Các triệu chứng của PTSD có thể quản lý được trong một
thời gian, rồi lại quay trở lại vào những thời điểm căng thẳng. Các ngày lễ kỷ
niệm, tin tức về các biến cố tương tự hay trải qua một thay đổi lớn như việc làm mới hay
ly dị có thể làm các vấn đề quay trở lại hoặc bị nặng hơn trong một thời gian. Tuy nhiên,
đối với hầu hết mọi người, những điều “NÊN và KHÔNG NÊN” sau đây sẽ giúp được:
. NÊN
• Dành thời gian với những người quan tâm đến bạn
• Dành thời gian cho bản thân
• Tìm hiểu về tác động của biến cố bi đát và lường trước những gì có thể xảy ra
• Cố giữ một nề nếp sinh hoạt hàng ngày – chẳng hạn, làm việc, học tập
• Trở lại với các sinh hoạt bình thường
• Nói về bạn cảm thấy như thế nào hay những gì đã xảy ra khi bạn thấy sẵn sàng
cho việc này
• Làm những việc giúp bạn thư giãn
• Làm những việc bạn hứng thú
Các mách nhỏ nhằm thúc đẩy quá trình hồi phục:
• Hãy đặt ra các đích thực tế - đừng đảm nhận quá nhiều, mà cố tìm các đích làm
bạn được thúc đẩy tích cực.

đỡ như thế nào. Có nhiều cách quý vị có thể giúp đỡ:
• Lắng nghe và thể hiện là bạn quan tâm. Đôi khi, mọi người nói những điều có
chủ ý là hữu ích, nhưng thay vào đó lại chỉ làm người bị cảm thấy bị thêm cô lập
và hiểu lầm. Ví dụ về những câu nói không hữu ích là “Anh/chị chỉ cần tiếp tục
với cuộc sống của mình” và “Tôi biết anh/chị cảm thấy như thế nào”.
• Bạn có thể khích lệ thành viên trong gia đình bạn chia sẻ các ý nghĩa và cảm xúc
của họ về những gì đang xảy ra với họ. Hãy nhớ là bạn không phải là chuyên viên
trị liệu của người này và không phải tìm ra các giải pháp. Bạn cũng không cần
phải nghe tất cả các chi tiết của biến cố bi đát – trong nhiều trường hợp, tốt nhất là
không nghe. Nếu cần, hãy cho người đó biết là bạn không cảm thấy đủ cứng rắn
để nghe tất cả các chi tiết, đồng thời làm người đó yên tâm là bạn hỗ trợ và thông
cảm.
• Nhớ là việc cung cấp sự hỗ trợ không cần phải là phức tạp. Sự hỗ trợ thường
liên quan đến những việc nhỏ như dành thời gian cùng nhau, uống tách trà, tán
gẫu về cuộc sống hàng ngày hay dành cho người đó một cái ôm.
• Một số người thấy việc dành thời gian cho bản thân mình sau một kinh nghiệm
bi đát, là một việc hữu ích. Nếu bạn ở vào trường hợp này, hãy cố cho người đó
có thời gian và không gian chỉ có một mình khi được yêu cầu. Khuyến khích sự
cân bằng giữa thời gian chỉ có một mình và thời gian cùng với những người khác.
• Khuyến khích thành viên trong gia đình bạn tìm đến sự giúp đỡ và tập trung vào
sự hồi phục. Người đó có thể không nhận ra l người đó cần được giúp đỡ hoặc có
thể thấy khó chấp nhận là sự giúp đỡ là cần thiết. Người đó có thể lo lắng về tình
trạng dễ bị tổn thương hay phải nói về những gì đã xảy ra. Nhận sự giúp đỡ
chuyên môn đôi khi có thể khó khăn, bởi điều này thường có nghĩa là đối mặt với
các ký ức đau đớn. Nhận xét về những thay đổi tích cực hay các bước tiến bộ nhỏ
mà người đó đã làm được, cũng có thể giúp người đó tiếp tục có hy vọng vào quá
trình hồi phục.
• Chăm sóc bản thân mình. Việc này có thể là việc quan trọng nhất bạn có thể làm
được để giúp thành viên trong gia đình bạn. Việc hỗ trợ ai đó đã trải qua một biến
cố bi đát có thể làm bạn phải trả giá, đôi khi nhiều tới mức sức khỏe của chính

PTSD giúp cho chúng ta có các biện pháp thích hợp,kịp thời để phòng tránh cũng như
giảm thiểu tác hại của PTSD đối với mỗi người khi mà các biểu hiện của trầm cảm,tự
kỉ,tự tử,bạo lực,….đang có dấu hiệu gia tăng.
Tài liệu tham khảo
-Một số sách về tâm lý học cũng như các bệnh tâm lý như :
• Tâm bệnh học(Psychopathology) của Phạm Toàn
• Các học thuyết tâm lý nhân cách ,Nxb Lao động(Tác giả: ThS. NGUYỄN
THƠ SINH)…
-Các nguồn INTERNET như:
• http://www.masterstudies.vn/B%C3%A1c-S%C4%A9-T%C3%A2m-L
%C3%BD-Trong-T%C3%A2m-L%C3%BD-H%E1%BB%8Dc-L
%C3%A2m-S%C3%A0ng-Qu%C3%A2n-S%E1%BB%B1/USA/Adler-
School/
• http://www.military.com/benefits/veterans-health-care/posttraumatic-stress-
disorder-overview.html
• http://omedicine.info/vi/post-traumatic-stress-disorder.html
• http://lifeartvietnam.org
• …………
-Và một số bài khảo sát thực tế của các trường học,bệnh viện có chuyên ngành tâm
lý,các bài báo thực tế,….