•
Đề tài: Trình bày 10
đặc điểm thích nghi
của Gastropoda.
•
GVHD: Lê Thị Hồng
Mơ
•
Thực hiện:
Nhóm 1 – Lớp 48 nt2

- Lớp Gastropoda là lớp phong phú
có số lượng loài nhiều nhất trong ngành
Mollusca. Chiếm khoảng 75 – 80 % số
loài thân mềm, có khoảng 9000 loài.

- Gastropoda có vùng phân bố
rộng: Đa số sống ở biển, một số sống ở
nước ngọt, ở cạn và một số sống ký sinh
ngoài trên cở thể động vật (…), để thích
nghi với môi trường như vậy nên hình
dạng của chúng thay đổi hình thành nên
các đặc điểm thích nghi.

- Đa số các đối tượng thuộc
Gastropoda đều có giá trị kinh tế. Một số
đối tượng đã được nuôi và sản xuất giống.

Vì vậy nghiên cứu đặc điểm thích
nghi-sinh học của chúng có ý nghĩ thực
tiễn lớn.

của mắt ở đỉnh, ở giữa hoặc ở gốc của
xúc tu.
-
Do đặc điểm phân bố:
+ Những loài sống trên cạn có
tầm ngắm rộng để phát hiện kẻ thù nên
vị trí của mắt thường ở đỉnh của xúc tu.
+ Những loài sống dưới nước chủ
yếu quan sát địch hại, bắt mồi ở nền
đáy nên vị trí của mắt nằm ở gốc của
xúc tu. Mắt ở đỉnh

Mắt ở gốc
Chân nằm ở mặt bụng, chân diện
rộng thích ứng với những loài bò ở mặt
đáy.
Hình dạng của chân còn thay đổi
lớn dựa vào phương thức sống, khả
năng bắt mồi, khả năng vận động (chủ
động hay bị động)
+ Giữ chân có nếp nhăn dọc chia chân
làm 2 phần, lúc di động thì đại bộ phận
chân này thay đổi vị trí cho nhau. VD:
Pematias.
+ Chân dạng lưỡi cày là bọn sống vùi
ở nền đáy cát. VD: Oliva, Harpa…
+ Chân dạng lưỡi dao là bọn sống vùi

về bên phải dẩn đến kết quả làm
thoái hóa và biến mất của
mang,thận, tâm và cơ quan khứu
giác bên phải.
+ Hầu hết những loài sống trôi
nổi hoặc sống kí sinh thì vỏ thường
mỏng, nhẹ để hoặc bị tiêu giảm
giúp chúng dễ di chuyển. VD: họ
Janthinidae, nhóm Heteropoda
(Pterotrachea…)
Stylommatophora
+ Những loài sống ở
nước ngọt thì vỏ thường
mỏng hơn những loài sống
ở biển nước mặn, do sống ở
biển thì có nhiều ion tạo vỏ
Ca… và chúng phải thường
xuyên chịu áp lực của sóng
gió nên vỏ phải dày để khả
năng chống chịu tốt hơn.
VD: Họ Trochidae gồm:
Gibbulla, Margarites,
Calliostroma…
Ốc nhồi Pilidae
Margarites(Margarites pupillus)
Hiện tượng xoắn ốc của vỏ:
Đây là một đặc điểm tiến hóa để
thích nghi của Gastropoda.
+ Những đặc điểm tổ tiên làm cho
chúng rất khó giữ thăng bằng khi

fulica.
+ Hầu hết bọn hô hấp bằng phổi
cũng không có nắp vỏ hoặc nắp vỏ
hở thuận lợi cho quá trình trao đổi
khí và hô hấp.
* Cấu tạo trong:
+ Là hai đôi dây thần kinh nối
liền hạch tạng chéo nhau
thành hình số 8.
+ Hệ thần kinh phát triển
khả năng truyền đạt thông
tin nhanh hơn hệ thần kinh
tập trung,mỗi hạch có thể
điều kiển cơ thể từng chỗ
một, giúp cảm giác và trả
lời cảm giác nhanh hơn.
Bao bọc bên ngoài bộ
phận phần mềm, bảo vệ cơ
thể, chỉ còn đầu và chân,
các lỗ bài tiết, sinh dục và
hậu môn trực tiếp đổ ra
ngoài. Còn nhiều loài mép
màng áo phát triển kéo dài
thành ống thoát, hút để
phù hợp với điều kiện sống.
Gồm những nút thần kinh chuyên làm
nhiệm vụ cảm giác
Xúc tu được nằm ở vị trí đầu, thích cho
quá trình bò lê, bơi lội, leo và bám để tìm
kiếm thức ăn và sàn lọc thức ăn

•
Chân bụng ký sinh nhìn chung có ống tiêu hóa và vỏ tiêu
giảm với mức độ thay đổi tùy loài, sự thích nghi tùy điều
kiện sống của từng con, từng nơi sống.
• Hệ hô hấp ở Gastropoda rất đa dạng
nên nó có rất nhiều hình thức hô hấp:
- Hô hấp bằng mang (sống dưới nước).
- Hô hấp bằng phổi
- Một số loài hô hấp bằng da, do không
có cơ quan hô hấp (pulmonata)
•
Cơ quan hô hấp là mang lá đôi hoặc
phổi.
• Mang từ dạng bản chuyển sang dạng
phổi để thích nghi, nắp vỏ mất chuyển
sang hô hấp bằng mạch máu.
• Một số ốc ở cạn chuyển trở lại dưới
nước vẫn hô hấp bằng phổi(ốc nhồi),
nhờ thế chúng sống trên cạn lâu hơn.
•
Hô hấp bằng phổi như lớp phụ
Pulmonata ốc phổi nên thích nghi lớn.
• Số lượng và vị trí của mang, từ đó quyết
định đến sự phân bố của Gastropoda
Chân bụng đơn tính hoặc lưỡng tính
Gastropoda có gờ giao cấu, làm nhiệm vụ thụ tinh cho trứng.
Có 2 dạng là đực cái dị thể và đực cái đồng thể.
-
Đực cái dị thể:
+ Những loài có cơ quan giao cấu (con đực) nhìn hình dạng bên ngoài