Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
Mục lục
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
1
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
LỜI CẢM ƠN
Qua 18 tháng học tập và rèn luyện tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam,
được sự quan tâm, giúp đỡ của cô giáo chủ nhiệm và các thầy cô trong Học viện
đã giảng giải, truyền đạt nhiều kiến thức quan trọng, bổ ích về các môn lý luận
cơ bản, khoa học cơ sở, phương pháp luận thanh thiếu nhi cũng như các kỹ năng
đoàn kết tập hợp thanh niên.
Em xin dành trang viết đầu tiên để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy
cô giáo trong Học viện đã dành cả trí tuệ và tâm huyết để truyền thụ cho em
những kiến thức khoa học, phương pháp luận, kỹ năng, nghiệp vụ cũng như đạo
đức nghề nghiệp. Đặc biệt là thầy giáo Hoàng Vân đã trực tiếp hướng dẫn giúp
đỡ em trong quá trình nghiên cứu hoàn thành tiểu luân tốt nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn các đồng chí trong Thành Đoàn Hoà Bình, Phòng
Văn hoá - Thông tin thành phố Hoà Bình đã cung cấp những thông tin, số liệu
chính xác, cụ thể để tôi hoàn thành tiểu luận tốt nghiệp của mình.
Tuy nhiên vì thời gian nghiên cứu chưa được nhiều, do trình độ nhận thức
và lý luận, kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên tiểu luận không tránh khỏi
những thiếu xót nhất định. Vậy kính mong các thầy cô giáo cùng các đồng chí
đóng góp ý kiến bổ sung để chuyên đề được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hoà Bình, ngày tháng năm 2010
Học viên
Nguyễn Thị Thu Trang
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
2
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
Mở Đầu

xã hội. Cho đến nay chúng ta chưa biết đích xác những chuẩn mực xã hội Việt
Nam chuyển mình như thế nào?
Ngày nay trước những biến đổi của xã hội, nền văn hóa đang bị coi nhẹ, lớp
trẻ ngày nay có xu thế thích hưởng thụ nền văn hóa hiện đại, văn hóa phương
Tây. Mặt khác do văn hóa dân gian chưa phát huy thế mạnh của mình, các
chương trình văn hóa dân gian chưa mang lại cho quần chúng nhân dân những
tiết mục hay, đặc sắc vì thế chưa khơi dậy được niềm say mê, yêu thích văn hóa
dân tộc, các di sản văn hoá chưa được bảo tồn thật tốt…ở nhiều địa phương
người dân thậm chí không biết về di sản văn hóa của địa phương mình…
Tổng kết thực tiễn xây dựng Chủ nghĩa xã hội không thể không coi trọng
vấn đề văn hoá:văn hoá lịch sử với lòng tự hào dân tộc, tiếp thu tinh hoa của các
dân tộc trên Thế giới làm giàu “Kế thừa và phát huy các giá trị tinh thần, đạo
đức thẩm mỹ của di sản văn h sử, văn hóa dân tộc, kế thừa và phát huy các
truyền thống đạo đức, tập quán tốt đẹp thêm nền văn hoá Việt Nam, đấu tranh
chống lại sự xâm nhập của các loại văn hoá độc hại, những khuynh hướng sùng
ngoại, lai căng mất gốc, khắc phục tâm lý sùng bái đồng tiền, bất chấp đạo lý,
coi thường giá trị nhân văn” (Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII). Vì vậy việc
giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong nhân dân nói chung và giáo
dục lý tưởng cho thanh niên Việt Nam nói riêng là một trong những vấn đề được
quan tâm hàng đầu, là trách nhiệm nặng nề - một việc hết sức có ý nghĩa đối với
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
4
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
sự phát triển của đất nước. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay và trước yêu cầu của
nhiệm vụ CNH, HĐH đất nước, giữ vững độc lập chủ quyền, giữ gìn an ninh trật
tự xã hội thì việc giữ gìn và phát huy bản săc văn hoá dân tộc và giáo dục lý
tưởng cho thanh niên ngày càng trở nên quan trọng và cấp bách. Đại hội Đoàn
toàn quốc lần thứ VII đã xác định nhiệm vụ của công tác giáo dục lý tưởng với
mục tiêu: “Giáo dục lý tưởng độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội, xây dựng
nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh”,

Hoà Bình là tỉnh miền núi phía Tây Bắc của Tổ quốc, là địa bàn cư trú của
nhiều dân tộc anh em sinh sống trong đó chủ yếu là dân tộc Mường, mỗi dân tộc
có nền văn hoá đắc sắc riêng qua nhiều phương tiện: kho tàng dân ca, kho tàng
văn học dân gian, các lễ hội truyền thống, trang phục Hoà Bình tự hào là cái nôi
của văn hoá Hoà Bình, miền đất sinh sống của người Việt cổ cách đây hàng vạn
năm. Đây là những điều kiện hết sức thuận lợi để phát triển tiềm năng du lịch của
tỉnh Hòa Bình.
Tuy nhiên điều kiện kinh tế văn hoá còn thấp, người dân ở đây sống chủ
yếu bằng nghề nông nghiệp trồng lúa nước nên đời sống khó khăn, còn chịu ảnh
hưởng của địa lý tự nhiên, cơ sở hạ tầng còn nghèo nàn, thiếu thốn, nhiều nơi
còn tồn tại những tập quán, hủ tục lạc hậu…
Từ những lý do trên tôi nhận thấy tổ chức Đoàn thanh niên với nhiệm vụ của
mình là tuyên truyền giáo dục, đoàn kết tập hợp thanh thiếu niên cần đóng góp công
sức nhỏ bé của mình vào việc nghiên cứu, tìm giải pháp có tính khả thi trong sự
nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Chính và vậy mà tôi chọn
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
6
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
chuyên đề: “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố Hoà Bình- tỉnh Hoà Bình với
công tác giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc” với mong muốn là góp
phần cùng các cấp, các ban ngành giáo dục nhận thức, tư tưởng tình cảm và hành
động của đoàn viên thanh niên trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa
dân tộc.
2.Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất các giải phát,khuyến nghị nhằm giúp Đoàn TNCS Hồ Chí Minh TP Hoa
Bình Tỉnh Hòa Bình trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam
3.Nhiệm vụ của đề tài:
Đề tải có 3 nhiệm vụ cơ bản sau đây
-Nghiên cứu ly luận về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với việc giữ gìn và phát
huy bản sắc văn hóa Việt Nam.

Lí LUN V ON TNCS H CH MINH VI VIC GI GèN
V PHT HUY BN SC VN HểA VIT NAM
1.1.Khỏi niờm v Thanh niờn,on TNCS H Chớ Minh
1.1.1: Khỏi niờm Thanh niờn:
Thanh niờn l cụng dõn Vit Nam t 16-30 tui, l mt lc lng xó hi to
ln,l ngun lc mnh m thỳc y s phỏt trin ca xó hi, l ch nhõn tng
lai ca t nc.Thanh niờn cú mi quan h thõn thit vi tt c cỏc tng lp
trong xó hi, bn thõn h úng vai trũ quyt nh i vi s phỏt trin xó hi ca
mi quc gia dõn tc.
1.1.2: Khỏi nim on TNCS H Chớ Minh:
on TNCS H Chớ Minh l t chc chớnh tr-xó hi ca thanh niờn Vit Nam
do ng cng sn Vit Nam v ch tch H Chớ Minh sỏng lp, lónh o v rốn
luyn.on bao gm nhng thanh niờn tiờn tin nguyn phn u vỡ mc tiờu lý
tng ca ng l dõn giu, nc mnh, xó hi cụng bng, dõn ch v vn minh.
1.2 Khái niệm văn hóa, bn sc vn húa Vit Nam.
1.2.1. Khỏi nim vn húa:
Văn hóa là tòa bộ các giã trị vật chất, tinh thần do loài ngời sáng tạo ra
nhằm mục đích phục vụ cho sự tồn tại, phát triển của cộng đồng, loài ngời.
Khai niờm vn hoa theo Hụ Chi Minh:
Vi l sinh tụn cung nh muc ich cuục sụng, loai ngi mi sang toa va
phat minh ra ngôn ng, ch viờt, ao c, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học
nghệ thuật, những công cụ hàng ngày về ăn, ở, mặc và các phơng thức sử dụng.
Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp
Hc vin Thanh thiu niờn Vit Nan
9
Tiu lun tt nghip Nguyn Th Thu Trang K48B
của mọi phơng thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà mọi ngời sản sinh ra
nhằm thích ứng với yêu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn.
1.2.2: khỏi niờm về vn húa dõn tc.
Cng nh khỏi nim vn húa, khỏi nim v vn húa dõn tc vn cha cú mt

con người mới sử dụng được kiến thức để tham gia vào việc tạo ra những giá trị
văn hoá xã hội lành mạnh.
Hội nghị lần thứ 5 (khóa VIII) Ban chấp h nh TW à Đảng đã thảo luận và
ra Nghị quyết V“ ề xây dựng v phát trià ển nền văn hoá tiên tiến đậm đ bà ản
sắc dân tộc .” Đây l Nghà ị quyết có ý nghĩa rất quan trọng đối với đời sống
của xã hội trong thời kỳ đổi mới. Hội nghị cho rằng sự cần thiết phải có một
nghị quyết của Đảng về văn hoá trong tình hình đổi mới với những trọng tâm
cần tập trung giả i quyế t hiện nay là : T“ ư tưởng, đạo đức, lối sống, đời
sống văn hoá .”
Trong Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành TW Đảng (khoá VIII) đồng chí Đỗ
Mười đã khẳng định “Văn hoá Việt Nam vừa là nền tảng tinh thần của xã hội,
vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển của kinh tế xã hội.
cùng với khoa học công nghệ, GD - ĐT các hoạt động văn hoá văn nghệ có vị
trí quan trọng trong việc hình thành nhân cách, làm phong phú đời sống tinh
thần con người Việt Nam”.
Bản sắc dân tộc là những đặc trưng tiêu biểu, riêng có không thể trộn lẫn
giữa một nền văn hoá của dân tộc này với một dân tộc khác. Trải qua lịch sử mấy
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
11
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
ngàn năm dựng nước và giữ nước dân tộc ta luôn đứng vững, tồn tại và phát triển
trước những khó khăn thử thách là do chúng ta bảo vệ được bản sắc văn hoá dân
tộc của mình.
Bản sắc văn hoá dân tộc là những vấn đề về văn hoá, đời sống tinh thần của
dân tộc, là sự kết tinh giá trị truyền thống. Hình thành, tồn tại suốt quá trình phát
triển của dân tộc tạo thành những nét đặc trưng trong nhân cách con người, trong
nếp nghĩ, lối sống và cách ứng xử của con người.
Nghiên cứu bản sắc văn hoá dân tộc chính là trả lời cho câu hỏi: Ta là ai ?
Sau khi nghiên cứu xong ta có thể trả lời được: Ta là Việt Nam! Lịch sử đã
chứng minh bản sắc văn hoá dân tộc gắn liền với tiền đồ dân tộc, không chỉ là

“đóng cửa thu mình trong chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, giữ mãi những cái đã lỗi
thời lạc hậu”…Phải mở rộng giao lưu thế giới, tiếp thu có chọn lọc những cái hay,
cái tiến bộ trong văn hoá của dân tộc khác trong khu vực và trên Thế giới, nêu cao
tinh thần độc lập dân tộc với lòng tự hào sâu sắc về những giá trị truyền thống
Việt Nam như ông cha ta đã làm, nâng cao năng lực nội sinh từ đó khẳng định giá
trị bản thân trước Thế giới. Tổng GĐ UNESCO đã báo động: Nguy cơ ghê gớm
nhất hiện nay trên Thế giới là “sự đồng hoá các hệ thống giá trị và tiêu chuẩn”
(tức là nguy cơ tha hoá về văn hoá)
Nền văn hoá mà chúng ta đang xây dựng phải là nền văn hoá tiên tiến đậm
đà bản sắc dân tộc, tính chất tiên tiến gắn với đậm đà bản sắc dân tộc là đặc
trưng cơ bản của nền văn hoá Việt Nam, đó là sự thống nhất giữa hai thành tố
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
13
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
căn bản là: tiên tiến và bản sắc dân tộc trong tiên tiến, cả hai hoà quyện tạo nên
giá trị tổng thể của nền văn hoá mới do nhân dân ta đang xây dựng.
Văn hoá tiên tiến phải được xây dựng trên nền tảng chủ nghĩ Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, nó biểu hiện trình độ đạo đức cao của văn minh xã hội,
sự tiến bộ không ngừng về đời sống vật chất và đời sống tinh thần, nó biểu hiện
khát vọng của cả dân tộc về một cuộc sống tốt đẹp hơn, dân chủ, công bằng, văn
minh, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩ xã hội.
Vậy những tinh hoa văn hóa nào của thế giới chúng ta cần lựa chọn tiếp
thu? Đó là những yếu tố nhân bản, hợp lý, khoa học và tiến bộ (theo Nghị quyết
09 Bộ Chính trị khoá VII) để làm giàu thêm văn hoá dân tộc mà quan trọng là
làm giàu thêm hệ giá trị của nó, phấn đấu cho hoà bình, độc lập và phát triển.
Nền văn hoá mà chúng ta đang xây dựng hôm nay và mai sau có nguồn gốc sâu
xa từ bản thân văn hoá dân tộc trong đó linh hồn của nó chính là biểu hiện cái cốt
lõi của bản lĩnh, bản sắc truyền thống tốt đẹp của dân tộc từ ngàn xưa để lại, là
tinh hoa quý giá nhất được hun đúc trong quá trình đấu tranh sinh tồn trước tự
nhiên và xã hội. Như vậy nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc bao gồm

các chương trình kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước tạo sự chuyển
biến tích cực trong công tác xây dựng tổ chức Đoàn trên toàn quốc nói chung và
tại thành phố Hoà Bình nói riêng. Là lực lượng tin cậy của Đảng, Nhà nước và
nhân dân, đoàn viên thanh niên đã nhận thức rõ vai trò và nhiệm vụ của mình
trong tương lai, xây dựng lý tưởng, có bản lĩnh chính trị, luôn xác định mỗi đoàn
viên thanh niên là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hoá. Công tác giáo dục tư
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
15
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
tưởng văn hoá truyền thống của Đoàn bám sát với chủ trương, đường lối của
Đảng, được thanh niên tiếp nhận một cách tích cực, các hoạt động đều thu được
hiệu quả.
Nghị quyết 04 của Ban chấp hành TW Đảng khoá VIII đã khẳng định vai trò
của thanh niên: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không? đất nước ta bước
vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không? Là tuỳ
thuộc vào thanh niên. Công tác thanh niên là công tác sống còn của dân tộc, quyết
định sự thành bại của cách mạng Việt Nam”. Nghị quyết 05 của Ban chấp hành
TW Đảng khoá VIII chuyên bàn về văn hoá và sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản
sắc văn hoá dân tộc Việt Nam đã đề ra mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ cho
thanh niên vì thanh niên đóng vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp giữ gìn và phát
huy bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam.
Văn hoá luôn gắn liền với thế hệ trẻ như một quá trình tự nhiên bởi lẽ văn
hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, một động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế -
xã hội đồng thời là mục tiêu của CNXH. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
là sự nghiệp của nhiều thế hệ kế tiếp nhau. Trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay
trong việc chuẩn bị hành trang đi vào thế kỷ mới là phải góp phần đắc lực xây
dựng con người Việt Nam về tâm hồn, tình cảm, lối sống. Quá trình hội nhập,
giao lưu với nền văn hoá trên thế giới đã giúp cho tuổi trẻ có cơ hội nâng cao
tầm hiểu biết, trình độ quản lý, tiếp thu được khoa học, công nghệ mới…Song
mặt trái của cơ chế thị trường đã tác dộng không ít đến giới trẻ, nổi bật là: lối

Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
Chương 2:
THỰC TRẠNG GIỮ GIN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN
HÓA VIỆT NAM TẠI THÀNH PHỐ HÒA – TỈNH HÒA BÌNH
2.1. Các điều kiện địa lý, kinh tês, chính trị, văn hóa xã hội tai thành
phố Hòa Bình – Tỉnh Hòa Bình.
Hoà Bình là tỉnh miền núi phía Tây Bắc của Tổ quốc, Hoà Bình là cửa ngõ
giao lưu giữa các tỉnh Tây Bắc, đồng bằng châu thổ sông Hồng và tam giác tăng
trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh thông qua mạng lưới giao
thông đường bộ (quốc lộ 6, đường Hồ Chí Minh, quốc lộ 12B, quốc lộ 15) và
đường sông (sông Đà, sông Bôi).
Tỉnh Mường (tỉnh Hoà Bình) được thành lập vào năm 1883 bao gồm các
vùng đất của người Mường thuộc các tỉnh Hưng Hoá, Sơn Tây, Hà Nội và Ninh
Bình. Tỉnh Mường được chia thành 4 phủ: phủ Vàng An, phủ Lương Sơn, phủ
Lạc Sơn và phủ Chợ Bờ, trung tâm tỉnh lỵ ở Chợ Bờ sau chuyển về xã Hoà Bình
(nay là phương Tân Thịnh - TP Hoà Bình) từ đó tỉnh Mường đổi tên thành tỉnh
Hoà Bình gồm 4 châu: Lương Sơn, Kỳ sơn, Lạc Sơn và Mai Đà.
Tỉnh Hoà Bình được tái lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01- 10-
1991, gồm 10 huyện và 01 thị xã (ngày nay là thành phố), có diện tích tự nhiên
4.663,53km2 trên bản đồ Việt Nam, tỉnh Hoà Bình có hình dáng giống như một
con rùa đang bò về hướng Tây Bắc. Hoà Bình có vị trí chiến lược quan trọng
của khu vực cả nước, phía Bắc giáp tỉnh Phú Thọ, phía Nam giáp tỉnh Thanh
Hoá, Ninh Bình; phía Đông giáp tỉnh Hà Tây, Hà Nam; phía Tây giáp tỉnh Sơn
La, gồm 7 dân tộc anh em sinh sống: Mường, Kinh, Thái, Tày, Dao, H’ Mông,
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
18
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
Hoa. Đây chính là cái nôi văn hoá của Hoà Bình với sự hội tụ của các sắc thái
nghệ thuật đặc sắc và đa dạng của các dân tộc anh em với nhiều lễ hội như:
Cồng chiêng, ném còn, nhảy sạp, múa xòe

dựng và đưa vào hoạt động, mở ra triển vọng phát triển mới cho ngành kinh tế
giàu tiềm năng này.
Tuy đất nông nghiệp chỉ chiếm 14,32% diện tích đất tự nhiên của Thành
phố nhưng rất phù hợp với nhiều loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao như: lúa
nước, cây lương thực (ngô, khoai, sắn…), cây công nghiệp (đậu, lạc, mía tím,
chè,…) và các loại cây ăn quả (nhãn, vải, dứa, cam…). Người dân Thành phố
trước đây chủ yếu trồng lúa ngô sau này phát triển còn chú trọng trồng thêm các
loại cây ăn quả như: nhãn, vải, mơ, trám, mía tím, chè, măng,…Nhiều mô hình
kinh tế trang trại phát triển mạnh tận dụng được tối đa đặc điểm đất đai, khí hậu
của từng vùng.
Tiềm năng phát triển chăn nuôi của Thành phố cũng đáng kể, đặc biệt là chăn
nuôi lợn, bò, gà với số lượng lớn; ngoài ra còn phải kể đến một số vật nuôi mới
như : dê, bò sữa…Với hệ thống sông suối, ao hồ phân bố tương đối đều, đặc biệt
là sông Đà với lưu vực rộng, diện tích mặt nước lớn với chất lượng nước cao đã
trở thành lợi thế cho phát triển nghề nuôi trồng thuỷ sản.
Ngoài ra tài nguyên rừng nơi đây rất phong phú trong rừng có nhiều loài gỗ
quý như: lim, sến, táu, chò chỉ, nghiến, lát hoa,… phục vụ cho ngành chế biến
bột giấy, ván sàn, ván ép; nhiều loại cây và quả còn dùng để làm thuốc chữa
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
20
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
bệnh, làm thức ăn, làm dược liệu quý như: củ bình vôi, dứa dại, xạ đen…. Hệ
động vật cũng phong phú và đa dạng trong đó đa số là các loại: thú, chim
Ngành công nghiệp đã phát triển theo đúng định hướng, có tốc độ tăng
trưởng kinh tế khá, bình quân đạt 19,4%/năm.Các sản phẩm công nghiệp – tiểu
thủ công nghiệp ngày càng phong phú, đa dạng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị
trường. Nhiều ngành nghề sản xuất mới được đưa vào khu vực nông thôn khai
thác hiệu quả nguồn nguyên liệu và giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động
lúc nông nhàn, như việc làm nấm rơm, chẻ tăm, đan lát…
Chú trọng phát triển các ngành công nghiệp có tiềm năng như: công nghiệp

rộng từ miền Nam Trung Quốc đến đông Sumatra, cách ngày nay khoảng 1.700
năm đến 7000- 8000 năm. Văn hoá Hoà Bình là gạch nối giữa văn hoá Sơn Vĩ và
văn hoá Bắc Sơn. Cư dân cổ trước đây sống bằng nghề săn bắn hái lượm ở trong
các hang đá họ có những đặc trưng văn hoá riêng tạo nên nền văn hoá khảo cổ
học có tên tuổi. Với các vùng văn hoá nổi tiếng, những trung tâm xứ Mường
thuở xưa như Mường Bi (Tân Lạc), Mường Vang (Lạc sơn), Mường Thàng (Cao
Phong), Mường Động (Kim Bôi).
Hoà Bình là nơi chung sống của 7 dân tộc anh em: Mường, Kinh, Thái,
Tày, Dao, Mông, Hoa; trong đó người Mường chiếm 64% dân số còn lại là các
dân tộc khác. Đồng bào nơi đây sống quần cư theo các làng, bản trên các sườn
đồi, ven thung lũng gần nguồn nước sinh hoạt, nhưng người dân nơi đây không
sống cục bộ và tự cô lập mình. Ngược lại chính địa thế văn hoá ấy giúp cho mọi
người giao lưu với nhiều dân tộc sống trên địa bàn vùng Bắc Bộ và Bắc Trung
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nan
22
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
Bộ, do vậy văn hoá dân tộc ở Hoà Bình có sự giao thoa với văn hoá của nhiều
dân tộc khác ở các khu vực khác: Việt, Thái, Mông, Tày, Hoa, Dao…
Đáng chú ý văn hoá của nhân dân nơi đây thể hiện rõ nét nhất là ở văn hoá
ở, ăn, mặc. Người dân tộc làm nhà sàn theo truyền thống dân gian, nghĩa là nhà
rùa: 4 mái, 3 tầng mô phỏng theo quan niệm vũ trụ dân gian ba tầng, bốn thế giới
của dân tộc. Trong ẩm thực của người dân xưa ăn “cơm đồ”, uống rượu cần và
thường dùng “cá đồ” và “lợn thui” trong những ngày lễ cho nên mới có câu
thành ngữ: “Cơm đồ, nhà gác, nước vác, lợn thui, ngày lui, tháng tiến”.
Trang phục phụ nữ dân tộc rất độc đáo và gợi cảm, cũng tiềm tàng biết bao vẻ
đẹp. Sản phẩm mặc của họ sinh ra từ thiên nhiên, dần chinh phục thiên nhiên làm
ra cái mặc cho con người. Từ vỏ cây, bông gai, đay tơ trở thành quần áo mặc có
chức năng bảo vệ và là vật trang trí làm đẹp cho con người.
Hầu hết các dân tộc đều có quan niệm “Vạn vật hữu linh”, nên trong ngôi
nhà ngoài thờ cúng tổ tiên, bà con còn thờ cúng “ma” đất, “ma” rừng, hồn lúa,

ca ngi Vit c cỏch õy hng vn nm.Mc mặc dù gp nhiu khú khn do
iu kin t nhiờn v lch s li song di ỏnh sỏng ca ng, nhân dân các
dân tộc Ho Bình có mt i sng ngh thut phong phỳ a dng v c ỏo.
Thc hin Ngh quyt TW 5 khoá VIII v vic Xõy dng nn vn hoỏ Vit Nam
tiờn tin m bn sc vn hoỏ dõn tc, Ngh quyt ln th 2 Ban chp hnh
TW ng khoá VII v nh hng chin lc phỏt trin ngnh Giỏo dc -
o to trong thi k cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ t nc. Thc hin Ngh
Hc vin Thanh thiu niờn Vit Nan
24
Tiểu luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang K48B
quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2006 - 2010) đó khẳng định
Trường Cao đẳng Văn hoá nghệ thuật Tây Bắc gắn nhiệm vụ đào tạo với việc
giữ g×n vµ ph¸t huy bản sắc văn hoá Dân tộc qua các hoạt động phát hiện năng
khiếu, đào tạo và bồi dưỡng tài năng tạo nguồn cho các trường TW. Nhưng đây
chỉ là những định hướng mang tính đúng đắn về việc đào tạo cán bộ văn hoá
trong công tác tuyªn truyÒn vµ ph¸t huy bản sắc văn hoá dân tộc tỉnh nhà.
Hiện nay xu thế toàn cầu hoá hội nhập kinh tế Quốc tế đó làm cho Hoà B×nh
ngày một khởi sắc, đời sống nhân dân được nâng lên và văn hoá Hoà B×nh đó cã
nhiều biến chuyển mới.
Trong giáo dục con cái không còn trong phạm vi gia đình mà được nhà trường
hỗ trợ về mặt kiến thức, vai trò của người phụ nữ trong gia đình cũng được ngày
càng đề cao.
Đối với các lễ hội cũng có nhiều thay đổi, trước kia mọi việc tổ chức lễ hội
do làng đứng ra tổ chức nhưng ngày nay công việc đó là của chính quyền cấp xã
thực thiTín ngưỡng tôn giáo của người Mường rất phổ biến trong cách thờ thành
hoàng làng, thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần (thần núi, thần sông…) nó in đậm
trong tâm thức và trong đời sống người dân. Các lễ hội ngày nay có nhiều khâu,
nhiều mắt xích đã được giảm bớt. Tuy nhiên, tục thờ cúng tổ tiên, thờ tản viên,
thờ thổ công vẫn được người Mường duy trì và in đậm trong tâm thức và trong
đời sống của người dân. Như vậy cùng với sự thay đổi chung của đất nước, văn