Tên đề tài:
CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TOÁN
CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI
I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
*Tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu:
Mục tiêu chăm sóc giáo dục mầm non mới hiện nay là nhằm phát triển
toàn diện cho trẻ,hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con
người.Mục tiêu đó là hình thành ở trẻ những chức năng tâm lý,những cơ sở ban
đầu của nhân cách,năng lực làm người của trẻ và chuẩn bị cho trẻ vào các lớp
học tiếp théôc hiệu quả. Để thợc hiện tốt giảng dạy theo chương trình giáo dục
mầm non mới đòi hỏi phải giáo dục trẻ theo 5 lĩnh vực ,pháp triển thể chất, phát
triển thẩm mỹ,phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức,phát triển tình cảm xã
hội…Thì lĩnh vực phát triển nhận thức mà đặc biệt là phát triển môn toán là vô
cùng quan trọng là cơ sở là tiền đề cho các bậc học tiếp theo.Từ những suy nghĩ
đó tôi đầu tư vao nghiên cứucác giải pháp nâng cao chất lượng môn toán cho trẻ
4-5 tuổi ở trường mầm non.
*Lý do chọn đề tài:
Nhận biết về tính toán là cơ sở ban đầu cho sự nhận thức.Toán có vai trò
vô cùng quan trọng trong cuộc sống con người.Dạy trẻ mẫu giáo làm quen với
biểu tượng tập hợp - số lượng - phép đếm là việc cần thiết để xây dựng nền tảng
trong việc hướng dẫn trẻ làm quen với những biểu tượng sơ đẳng ban đầu về
toán. Vậy ngay từ bậc học mầm non việc tổ chức hướng dẫn trẻ làm quen với
toán giúp trẻ có được khả năng so sánh, tổng hợp ,khái quát hoá trìu tượng hoá.
Giúp trẻ có được một khả năng tư duy nhất định.Từ đó trẻ sẽ thích khám phá
,tìm tòi ,sáng tạo phát triển ngôn ngữ cùng với khả năng tư duy. Tạo điều kiện
để trẻ lĩnh hội tiếp thu tri thức kinh nghiệm của người lớn .Để khám phá tìm
hiểu về thế giới xung quanh trẻ.
1
Quá trình hình thành các biểu tượng ban đầu về toán cho trẻ mẫu giáo là
điều cần thiết.Góp phần quan trọng cho việc hình thành và phát triển nhân cách
của trẻ.“Dạy con từ thủa còn thơ” nên việc dạy học và giáo dục đóng vai trò vô

mhận thức về bộ môn toán của trẻ 4-5 tuổi.
Thời gian xây dựng đề tài từ 15/9đến ngà 20/110/2010 nghiên cứu đề tài.
Từ ngày 1/4 đến ngày 25/4/2011 hoan thầnh đề tài.
1.Cơ sở lý luận:
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”
Không chỉ là khẩu hiệu kêu gọi thôi thúc toàn thế giới trú trọng quan tâm
hơn đến vấn đề chăm sóc giáo dục “sợi chỉ đỏ’’ xuyên suốt quá trình xây dựng
cái cách giáo dục của tất cả các quốc gia trên toàn hành tinh chúng ta.Bởi vì đất
nước luôn tồn vinh và cường thịnh không tụt hậu với thời gian và luôn đi trước
thời đại thì rất cần thế hệ kế cận trong tương lai ,sự thông minh, trí tuệ ,cần
cù ,ham hiểu biết , bản lĩnh,giàu lòng nhiệt tình ,cùng với khả năng sáng tạo
không ngừng. Trẻ em chính là chủ nhân tương lai của đất nước,là lớp người kế
tục và phát huy những tinh hoa của nhân loại trong quá khứ.Hiện tại để có
những bước đi vững chắc, có nhưng bước đi thần kỳ nhanh chóng đưa xã hội đi
đến đỉnh cao của ước mơ xã hội cộng sản văn minh mà Mác-ăng Ghen đã dự
đoán.
Việc cho trẻ Mầm Non được làm quen với bộ môn toán hình thành những
biểu tượng toán sơ đẳng là môn học rất quan trọng,là điều kiện không thẻ thiếu
trong quá trình dạy học nhằm phát triển trí tuệ và nhân cách toàn diện cho trẻ.
Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với
trẻ.Đặc biệt là nâng cao chất lượng ,sự yêu thích bộ môn toán đối với trẻ giáo
viên phải tạo nhiều đồ dùng ,đồ chơi dạy học phù hợp , tích hợp bộ môn toán
3
với các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày ở trường Mầm Non –Mẫu giáo
một cách lôgic , có hiệu quả.
Bởi vậy muốn thực hiện tốt việc lồng ghép phù hợp nhuần nhiễn,muốn có
nhiều trò chơi mới trong hoạt đông giáo dục bộ môn toán .Có thể nói xung
quanh trẻ tồn tại một thế giới đồ vật muôn màu , muôn vẻ với sự đa dạng về
màu sắc,hình khối số lượng .Đồng thời cũng hình thành ở trẻ những kỹ năng ,kỹ
sảo ,kiến thức đầy đủ về hiện thực xung quanh trẻ ,giúp trẻ lam chủ cuộc sống

nhiệm lớp 4-5 tuổi, dạy theo chương trình đổi mới với sĩ số là 36 cháu. Độ tuổi
đồng đều cũng là một thuận lợi cho việc truyền thụ kiến thức, 100% trẻ được
sống ở vùng nông thôn là con em nông dân nên các cháu rất ngoan và ham học.
Bên canh đó cũng có một số khó khăn vì 100% trẻ em sống ở nông thôn nên ít
được quan tâm chăm sóc, bồi dưỡng của cha mẹ. Nên khả năng nhận thức của
trẻ còn nhiều han chế.
* Đối với giáo viên.
Là một giáo viên trẻ có năng lực chuyên môn và đầy tâm huyết với trẻ tôi
đẵ tìm tòi nghiên cứu các phương pháp dạy học đạt kết quả cao.Tôi luôn học
hỏi đồng nghiệpvà tìm hiểu mục đích, yêu cầu tầm quan trọng, tính cấp thiết và
khả năng của bộ môn toán đối với trẻ mầm non.
Nên tôi đã cố gắng tìm ra những phương pháp tốt nhất, phù hợp nhất đói với
đặc điểm của địa phương và lớp học đạt kết quả cao hơn trong giờ dạy
5
II.Nội dung nghiên cứu:
1. Thực trạng của việc nghiên cứu
1.1 Thực trạng nhận thức của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi.
Độ tuổi 4-5 tuổi trẻ đẵ có khả năng phân tích được từng phần tử của tập
hợp.Trẻ có thể hình dung được các phần tử của tập hợp không chỉ là vật riêng lẻ
mà có khi mà từng nhóm đồ vật.
Việc đánh giá về mặt số lượng tăng lên và không bị chi phối do các yếu
tố ,kích thước,không gian và các đặc điểm ở bên ngoài.
Trẻ đã có khả năng đếm thành thạo trong phạm vi 5 nắm được vị tri thư tư tên
các số.Trẻ hiểu số cuối cùng trong phép đếm là chỉ số của tập hợp số đó ,nó
không phụ thuộc vào yếu tố không gian hay chất lượng các phần tử của tập hợp
đó .Thấy được mối quan hệ giữa chúng với nhau .Ngoài ra ở lứa tuổi này trẻ
còn có khả năng đếm được các tập hợp số với các đơn vị cơ sở khác nhau , trẻ
biết rằng đơn vị của tập hợp có thể là nhóm đồ vật chứ không chỉ là từng vật.
Ngoài ra còn có những khó khăn do chương trình dạy toán ở mẫu giáo
mới chỉ cho trẻ làm quen với một số khái niệm đơn giản về toán chưa thể dạy

còn sơ sài,đơn giản,chỉ mới dừng lại ở nhận thức mà chưa đi sâu vào để tìm
hiểu,vậy thì để trẻ có kỹ năng về tập hợp – số lượng – phép đếm đầy đủ ,chính
xácvà phong phú thì giáo viên cần cung cấp cho trẻ những kiến thức kỹ năng về
tập hợp – số lượng – phép đếm.
7
Qua tổng kết trên phiếu điều tra tôi nhận thấy 65% ý kiến cho rằng cần
cung cấp kỹ năng về tập hợp-số lượng- phép đếm cho trẻ,15% cần cung cấp
kiến thức ,20% cung cấp cả kiến thức và kỹ năng sống cho trẻ .
Vì vậy mà biểu tượng về kỹ năng đếm cho trẻ rất khó có được sự đầy đủ
và chính xác . Ngoài ra qua tìm hiểu tôi nhận thấy hiện nay trong trường mầm
non còn chưa phát huy được ý nghĩa giáo dục và dạy học của nó .Một phần là
do không đầy đủ về các phương tiện và đồ dùng của trẻ con quá ít ,nhiều ý kiến
giáo viên đưa ra chưa cần bổ xung thêm đồ dùnđùạy học.Việc sử dụng đồ
dùng dạy học ở một số lớp còn lãng phí ,chưa tận dung được hết điều kiện cơ
sở vật chất ở xung quanh trẻ .Nên việc học nhưỡng nội dung về tập hợp-số
lượng- phép đếm mới chỉ dừng lại trên tiết học mà chưa thực sự lan toả vào các
hoạt động khai thác trong cuộc sống .Một trong nhưng lý do khác gây nên sự
thiếu thốn đồ dùng dạy học đó là số lượng học sinh ở trong lớp luôn luôn trong
tình trạng quá tải,sự quá tải nó ảnh hưởng đến cá biệt hoá trong quá trình dạy
học ,giáo viên rất khó khăn đến việc quan tâm đến tất cả trẻ,vì vậy kết quả hộc
tập của trẻ cũng bị ảnh hưởng .Thực trạng về kỹ năng về tập hợp-số lượng-phép
đếm của trẻ
Qua thống kê thăm dò trên của giáo viên mầm non và thông qua hệ
thống bài kiểm tra về mức độ khả năng đếm của trẻ mẫu giáo .Tôi đã thu được
kết quả như sau:
Tổng số trẻ điều tra là 36 cháu
Mức độ trung bình:10 trẻ = 30%
Mức độ yếu: 4 trẻ =10%
Mức độ khá:12 trẻ = 33%
Mức độ giỏi:10 trẻ =27%

dựa vào đặc điệm tâm sinh lý của lứa tuổi,đưa vào sự nhận biết của trẻ để có thể
đưa ra những phương pháp phù hợp.ở độ tuổi 4-5 tuổi trẻ đã có khả năng phân
tích hình dung được các phần tử của tập hợp không chỉ là vận dụng lẻ mà có khi
là từng nhóm đồ vật, trẻ có khả năng nhận thức tốt hơn về tập hợp-số lượng-
phép đếm.
Dạy trẻ đếm đến 5 nhận biết số lượng nhóm đồ vật trong phạm vi 5, dạy
trẻ nhận biét các số từ 1đến 5.
Dãy số mới và xác định số lượng các nhóm đồ vật trong phạm vi 5 được
tiến hành dựa trên sự so sánh các nhóm có số lượng là các nhóm đã biết và số
mới.
Đếm số lượng của nhiều nhóm đồ vật có cùng số lượng là 4,chọn số 4 đặt
vào nhóm này,đầu tiên cho trẻ chọn số theo cô và giơ lên .Cô cùng trrẻ nhắc lại
tên gọi (số4) và kiểm tra xem có bạn nào chọn nhầm không.Cho trẻ nói tên đặc
điểm của số 4có cấu tạo như thế nào.Cho trẻ đặt số 4 vào các nhóm đồ vật có số
lượng là 4.
Luyện kỹ năng về đếm các nhóm đồ vật các nhóm đồ vật không xếp theo
dãy ở các vị trí khác nhau với cách đếm khác nhau đếm bằng mắt,sờ bằng
tay.Đếm các đối tượng khác nhau về màu sắc, kích thước, việc nói kết quả
không cần diễn đạt đầy đủ mà có thể nói ngay số lượng.
Ví dụ :
Cô dể 4 cái ô tô trên bàn yêu cầu trẻ nhắm mắt lại các con hãy sờ xem có
bâo nhiêu cấi ô tô(4cái ô tô).
Dạy trẻ so sánh về mối quan hệ về số lượng giữa các nhóm đồ vật trong phạm
vi 5 bằng cách thêm bớt tạo sự bằng nhau về số lượng.
Dạy trẻ các phép biến đổi số lượng như thêm bớt một số lượng nhất định vào
một nhóm đối tượng cho trước.
10
Cần tạo ra tình huống thực tế và yêu cầu trẻ thhực hiện việc đó trên nhóm
đồ vật cụ thể.
Ví dụ:

tượng phát triển khả năng về tập hợp – số lượng – phép đếm Lâu bền và chủ
định.Giúp trẻ hình thành thói quen học tập .Đây là hình thức không thể thiếu
trong việc hình thành biểu tượng cho trẻ nhằm giúp trẻ hình thành tri thức,biểu
tượng mới.Hình thức ngoài tiết học:Tổ chức dạy kết hợp các hoạt động ở mọi
lúc ,mọi nơi cô hướng dẫn trẻ làm quen, bước đầu nhận biết về các biểu tượng
toán học có tổ chức hướng dẫn trẻ biết vận dụng kiến thức đã học vào trong
hoạt động khác.
*Thực nghiệm việc dạy trẻ mẫu giáo nhỡ về tập hợp-số lượng-phép đếm:
Nhóm đối chứng tôi tổ chức cho trẻ học bình thường với các nội dung toán học
về phép đếm vào vật thể được quy định trong chương trình đổi mới.Khi tiến
hành giáo viên vẫn tiến hành bằng phương pháp thông yhường như ở trường
mẫu giáo. hiện nay vẫn thực hiện để giải quyết các nhiệm vụ có nội dung trong
chương trình ở nhóm thực nghiệm Chúng tôi tiến hành việc nồng phép tổ chức
chò chơi, bài tập vào trong các giờ học, giờ ôn,giơ chơi.
Giáo viên hướng dẫn trẻ luyện tập và chơi theo hệ thống thực nghiệm.
Thực nghiêm 1:
Bài tập 1:
Nhiệm vụ: ôn luyện đếm, phân biệt, nhận biết, các thông số về số lượng
Chuẩn bị:Mỗi trẻ 3 quả cam
Cách tiến hành:
12
Bước 1:Yêu cầu trẻ xếp quả cam ra bàn, quan sát, nhận biết.Trẻ nói được tên
quả cam có mầu vàng, trẻ vừa nói vừa chỉ tay vào quả cam.
Bước 2: Yêu cầu trẻ đếm số lượng quả cam trên bàn khi đếm phải chỉ tay vào
từng quả cam và đếm từ trái sang phải.
Bài tập 2:
Nhiệm vụ:Rèn kỹ năng đếm khả năng so sánh số lượng của các vật khác nhau.
Chuẩn bị:giáo viên chuẩn bị cho mỗi trẻ 4 ô tô bằng nhựa và 4 người lái xe
bằng bìa các tông.
Cách tiến hành:

xuống dưới.
*Thực nghiệm 2:
Trò chơi 1: “về đúng nhà”
Nhiệm vụ: Ôn luyện và phân biệt các thông số và số lượng.
Chuẩn bị :5 ngôi nhà , mỗi ngôi nhà có gắn số chấm tròn từ 1 đến 5và mỗi trẻ
có 1 thẻ số tương ứng với số chấm tròn ở mỗi ngôi nhà.
Cách chơi:Cô giới thiệu 5 ngôi nhà có số lượng từ 1-5 chấm tròn và mỗi trẻ có
thẻ số tương ứng với số lượng chấm tròn của ngôi nhàvà trẻ cùng hát bài trời
nắng ,trời mưa và làm động tác.Khi nao cô nói “mưa to rồihoặc về nhà thôi” thì
các con hãy về nhà tương ứng với số chấm tròn mà các con đã có.
Luật chơi: Trẻ nào không về đúng nhà thì phải hát một bài.
Trẻ hiện: Cô động viên hướng dẫn trẻ chơi tích cực,cô giúp trẻ kiểm tra , khảo
sát xem có trẻ nào đếm ,về nhầm nhà không.
*Trò chơi 2:”Tập tầm vông”
Nhiệm vụ: Đếm và khả năng so sánh số lượng của các vật khác nhau.
Chuẩn bị:Mỗi nhóm có 5 hột hạt
14
Cách chơi :Cô cho các nhóm đứng thành vòng tròn,vừa đi ,vừa hát bài tập tầm
vông và trẻ tự chia các hột hạt ở trên tay thành 2 phần và đếm số lượng hột hạt
ở 2 tay xem có số lượng là bao nhiêu ,tay nào có số lượng nhiều hơnvà tay nào
có số lượng ít hơn.Trẻ có thể chia theo êu cầu của cô.
Luật chơi : Nừu bạn nào đếm nhầm thì phải nhảy lò cò 1 vòng.
Thưc hiên:Cô cho trẻ chơi 2-3 lần trong quá trình chơi cô kiểm tra xem có trẻ
nào đếm nhầm không.
*Trò chơi thứ 3:”tìm vật để lập dãy số”
Nhiệm vụ:Rèn kỹ năng đếm để lập dãy số theo số lượng tăng dần và giảm dần.
Chuẩn bị: Đò dùng về các loại phương tiện giao thông.
1 tàu hoả,2 máy bay, 3 tàu thuỷ,4ô tô ,5 xe máy đều băng đồ chơi mỗi loại có
số lượng chênh lệch nhau là 1
Luật chơi:Lập dãy số theo số lượng tăng dần và giảm dần.

quả cam và nhận biết được màu sắc của quả cam đó.Sau khi giáo viên nhớ lại
các biện pháp, các giải pháp trẻ đã thực hiện yêu cầu của bài tập rất tốt điều
này được thể hiện khi trẻ đếm và chỉ tay vào từng quả cam rất chủ động.
Với khả năng đếm so sánh các thông số về số lượng của vật,đây là 1nội
dung ban đầu khi tiếp xúc với bài tập và trò chơi trẻ chưa thành thạo,nhưng khi
được giáo viên hướng dẫn gợi mở về biện pháp so sánh mà trẻ đã biét thực
hiện tuy nhiên lần đầu tiên trẻ tiếp xúc với kỹ năng so sánh 2-3 đối tượng trong
một lần so sánh.Nên trẻ đã đạt kết quả cao như mong muốn.
Với khả năng đếm lập dãy của các vật theo số lượng tăng dần và giảm
dần tôi tiến hành cho trẻ lập dãy các quả bóng có số lượng khác nhau, khi lập
16
dãy các quả bóng tăng dần theo mầu sắc để chỉ số lượng một chiều của dãy,
sau đó kỹ năng được nâng cao hơn, trẻ lập dãy được dễ dàng hơn và cũng có vẻ
hứng thú hơn.Nhờ có sự củng cố, ôn luyện của bài tập nên khi chơi trò chơi trẻ
đã tự tin nhanh nhẹn hơn.Chính vì vậy kết quả trò chơi được tốt hơn và khả
năng lập dãy của trẻ được phát triển hơn.
*Kết quả.
Bảng mức độ hình thành biểu tượng kỹ năng lập dãy – số lượng– phép đếm ở
trẻ mẫu giáo nhỡ (Tính theo 100%)
1.khả năng nhận biết phân biệt kỹ năng đếm về số lượng của vật.
Tổng số thực nghiệm là 36 cháu
Mức độ trung bình:10 trẻ = 30%
Mức độ khá:14 trẻ = 38%
Mức độ giỏi:12 trẻ =32%
2.Kỹ năng đếm và so sánh số lượng của các vật khác nhau.
Tổng số thực nghiệm là 36 cháu
Mức độ trung bình:11 trẻ = 31%
Mức độ khá:16 trẻ = 39%
Mức độ giỏi:10 trẻ =30%
3.Đếm và khả năng lập dãy số các vật theo số lượng tăng (giảm ) dần.

phát triển, để nâng cao, tay nghề, linh hoạt trong quá trình dạy học, nhất là đồ
dùng, đồ chơi đẹp sáng tạo, hấp dẫn trẻ, đưa trẻ vào thế giới ham học.
Khi có những thay đổi trong chuyên đề tôi đã kịp thời áp dụng và xin ý kiến nhà
trường tạo điều kiện cho tôi về cơ sở vật chất.Trong khi luyện tập cần phải động
18
viên, khuyến khích trẻ kịp thời để tạo cho trẻ hứng thú hơn.Từ những đồ dùng,
đồ chơi làm ra cô giáo phải tạo ra môi trường cho trẻ tiếp xúc, tạo tình huống
chỏtẻ hoạt động, bằng mọi cách cho trẻ được trải nghiệm, hoà mình vào các đồ
chơi mà trẻ được làm quen thường xuyên đánh giá đồ dùng trực quan , bài tập,
trò chơi, qua các bài dạy để thay, để tạo tình huống mới gây sự bất ngờ sự chú ý
của trẻ.
Phối hợp chặt chẽ với các bấc phụ huynh làm tốt các công tác tuyên
truyền cho các bậc phụ huynh để nhận được sự giúp đỡ đòng tình ủng hộ với
việc dạy và học.Bên cạnh đó không ngừng học hỏi qua các buổi dự giờ thăm
lớp,qua các buổi chuyên đề của Huyện,của trường, học hỏi qua sách báo ti
vi,các phương tiện thông tin đại chúng.Để từ đó tìm ra được nhiều cách hay
hướng dẫn trẻ hoạt độngvới đồ vật tốt và luôn tiếp thu ý kiến chỉ đạo của cấp
trên để có chất lượng cao đối với môn làm quen với toán.
IV.kết luận:
Từ những kết quả nghiên cứu trên tôi rút ra kết luận sau.Việc hình thành
biểu tượng kỹ năng về tập hợp-số lượng-phép đếm chỏtẻ mẫu giáo 4-5 tuổi là
một trong những nội dung lớn của chương trình hình thành cho trẻ những biểu
tượng toán học sơ đẳngcho trẻ mầm non.Nhằm phát triển trí tuệ và các mặt
khác một cách toàn diện,góp phần quan trọng vào việc cho trẻ học toán ở các
lớp học tiếp theo.Việc làm này không chỉ có ý nghĩa lớn lao đối với nhà nghiên
cứu và đối với các trường mầm non,đặc biệt là giáo viên mầm non cần nắm
vững những nội dung chương trình và thường xuyên mở rộng nội dung chương
trình.Nghoài việc cung cấp cho trẻ những kiến thức,kỹ năng mới còn phải
thường xuyên tổ chức cho trẻ được luyện tập bằng các biện pháp phù hợp nhằm
19

,nghiên cứu để đưa ra các biện pháp giảng dạy đạt kết quả cao.Kết hợp với phụ
huynh để có biện pháp giáo dục trẻ một cách tốt nhất ở gia đình và nhà trường
đạt hiệu quả cao.
Trên đây là toàn bộ sáng kiến kinh nghiệm của tôi đưa ra còn nhiều hạn
chế rất mong các cấp lãnh đạo hội đồng thẩm định bổ xung thêm vào bản kinh
nghiệm này để đạt kết quả tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Kim sơn,ngày 22 tháng 4 năm 2011
Người viết
Trần Thị Hằng
VI.Tài liệu tham khảo
1, Giỏo dục học mầm non Đào thanh Âm NXB Đại học Quốc gia Hà Nội 1997
2, Toỏn và phương phỏp hỡnh thành biểu tượng toỏn cho trẻ mẫu giỏo. Đinh
Thị Nhung- NXB Đại Học Quốc gia Hà nội 2000
3, Phương phỏp hỡnh thành biểu tượng toỏn sơ đẳng cho trẻ mầm non.TS. Đỗ
Thị Minh Liờn – NXB Đại học sư phạm 2003
4,Tõm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non. Nguyễn Thị Ánh tuyết NXBGD1994
21
VII.Mục lục
STT Nội Dung Trang
I Đặt vấn đề 1
1 Cơ sở lý luận
3
2 Cơ sở thực tiễn 4
II Nội dung nghiên cứu 6
1 Thực trạng của việc nghiên cứu 6
1.1 Thực trạng nhận thức của trẻ mẫu giáo 4-5
tuổi
6
1.2 Khảo sát 7