BA ĐỊNH LUẬT CƠ BẢN CỦA QUANG HÌNH HỌC
BA ĐỊNH LUẬT CƠ BẢN CỦA QUANG HÌNH HỌC
1) Định luật truyền thẳng ánh
1) Định luật truyền thẳng ánh
sáng
sáng
Trong môi trường trong suốt và đồng tính
ánh sáng truyền theo đường thẳng.
2) Định luật phản xạ ánh sáng
2) Định luật phản xạ ánh sáng
3) Định luật khúc xạ ánh sáng
3) Định luật khúc xạ ánh sáng

Nội dung
Nội dung
I) SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1)Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
2)Định luật khúc xạ ánh sáng
II) CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG
1)Chiết suất tỉ đối
2)Chiết suất tuyệt đối
III) TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA SỰ TRUYỀN
ÁNH SÁNG

1) Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
a) Thí nghiệm :
•
Nhận xét :
Cây bút chì ở ly bị gãy ở mặt phân
cách giữa nước và không khí

pháp tuyến ) và ở bên kia
pháp tuyến so với tia tới
THÍ NGHIỆM MÔ PHỎNG
THÍ NGHIỆM 1 : Môi trường 1 : Không khí .
Môi trường 2 : Nước
THÍ NGHIỆM 2 : Môi trường 1 : Không khí .
Môi trường 2 : Thủy tinh
THÍ NGHIỆM 3 : Môi trường 1 : Nước.
Môi trường 2 : Thủy tinh
THÍ NGHIỆM 1: Môi trường 1 : không khí , Môi trường 2 : nước
Góc tới i 0
0
20
0
30
0
40
0
50
0
60
0
70
0
80
0
Góc khúc xạ 0
0
15.5
0

Góc khúc xạ 0
0
15
0
20
0
25
0
30
0
35
0
38
0
40
0
Sin i 0.342 0.5 0.643 0.766 0866 0.94 0.985
Sin r 0.258 0.342 0.422 0.5 0.573 0.615 0.642
THÍ NGHIỆM 2 : Môi trường 1 : Không khí . Môi trường 2 : Thủy tinh
THÍ NGHIỆM 3 : Môi trường 1 : Nước. Môi trường 2 : Thủy tinh
Góc tới i 0
0
20
0
30
0
40
0
50
0

S
N’
I
r
1
2
R
i
i’
Định luật khúc xạ ánh sáng :
•
Tia khúc xạ nằm trong mặt
phẳng tới (tạo bởi tia tới và
pháp tuyến) và ở phía bên
kia pháp tuyến so với tia tới
•
Với 2 môi trường trong suốt
nhất định , tỉ số giữa sin góc
tới (sin i) và sin góc khúc xạ
(sin r) luôn không đổi
(26.1)

1) Chiết suất tỉ đối
v1 : tốc độ ánh sáng đi trong môi trường 1 (SI : m/s)
v2 : tốc độ ánh sáng đi trong môi trường 2 (SI : m/s)
Theo thuyết ánh sáng
(26.2)
S
S
R

môi trường là chiết suất tỉ đối
của môi trường đó đối với
chân không
Định nghĩa :
Chiết suất tuyệt đối (thường
gọi là chiết suất ) của một
môi trường là chiết suất tỉ đối
của môi trường đó đối với
chân không
Chiết suất của chân không là 1
Theo định nghĩa chiết suất
tuyệt đối kết hợp với biểu
thức (*)
n
1
:chiết suất (tuyệt đối )của môi trường 1
n
2
:chiết suất (tuyệt đối )của môi trường 2
Trong mọi môi trường trong suốt
đều có chiết suất tuyệt đối lớn hơn 1
(26.3)
n
21
Nhận xét :

n
1
sini = n
2

sini = n
2
sinr

Chú ý:
- Nếu i và r nhỏ hơn 10
0
thì:



≈
≈
rr
ii
sin
sin
n
n
1
1
i = n
i = n
2
2
r
r
- Trường hợp i = 0
0
thì r = 0

I
i’=r
1
2
S
N
N’
S
i
i’
I
r
S’
1
2
R
S’
r’=i
Tính thuận nghịch của sự truyền ánh sáng : Ánh sáng truyền theo
đường nào thì cũng truyền ngược lại theo đường đó

Tính thuận nghịch này biểu hiện ở sự truyền
thẳng , sự phản xạ và sự khúc xạ
Bài tập ví dụ
Tia sáng truyền từ một chất trong suốt có chiết suất n tới mặt
phân cách với môi trường không khí . Góc khúc xạ trong không
khí là 60
0
. Tia phản xạ ở mặt phân cách có phương vuông góc với
tia khúc xạ (H26.6) Tính chiết suất n

0
Áp dụng định luật khúc xạ:
nsini = sinr N
N’
R
I
i’
n
S’
S
r
i