10.09.2012 Vận động Cơ học 1
CHƯƠNG I
VẬN ĐỘNG CƠ HỌC
CÔNG VÀ NĂNG LƯỢNG
1. BÀI MỞ ĐẦU
2. CHUYỂN ĐỘNG CỦA CHẤT ĐIỂM
3. CHUYỂN ĐỘNG QUAY CỦA VẬT RẮN
4. CÔNG VÀ NĂNG LƯỢNG
10.09.2012 Vận động Cơ học 2
BÀI MỞ ĐẦU
1. MỤC TIÊU MÔN HỌC
2. TỔNG QUAN VỀ VẬT LÝ
3. ĐẠI LƯỢNG VẬT LÝ
4. ĐO LƯỜNG
5. CÔNG CỤ TOÁN HỌC
10.09.2012 Vận động Cơ học 3
1. MỤC TIÊU MÔN HỌC
1. Trình bày được các định luật vật lý cơ bản
chi phối quá trình vận động của tự nhiên
2. Hiểu và giải thích các quá trình vật lý cơ
bản xảy ra trong cơ thể sống
3. Giải thích nguyên lý họat động và ứng dụng
các thiết bị vật lý dùng trong y dược học
4. Sử dụng được các thiết bị vật lý trong phân
tích, xét nghiệm, chẩn đóan bệnh lý
5. Biết cách tiến hành thực nghiệm để kiểm
tra, đo đạc, minh họa và nghiên cứu
10.09.2012 Vận động Cơ học 4
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bài giảng Vật lý-Lý sinh; Bộ môn Vật lý-Lý
sinh; ĐHYD TP.HCM

Đồng thời Vật lý hiện đại đã mang lại một cái
nhìn sâu sắc của con người về tự nhiên, đồng
thời thúc đẩy sự tiến bộ của loài người.
•
Thuật ngữ Vật lý hiện đại ám chỉ những khái
niệm vật lý hậu Newton.
2. TỔNG QUAN VỀ VẬT LÝ
VẬT LÝ HIỆN ĐẠI
10.09.2012 Vận động Cơ học 7
•
Vật lý hiện đại dựa trên nền tảng của hai lý
thuyết cơ học lượng tử và thuyết tương đối.
•
Các hiệu ứng lượng tử xảy ra ở cấp độ
nguyên tử (gần 10
−9 m
), trong khi các hiệu ứng
tương đối tính xảy ra khi vận tốc của vật đạt xấp
xỉ vận tốc ánh sáng (gần 3.10
8 m/s
).
•
Vật lý hiện đại nghiên cứu các hiện tượng ở cấp
độ vi mô và vận tốc gần bằng vận tốc ánh sáng.
2. TỔNG QUAN VỀ VẬT LÝ
VẬT LÝ HIỆN ĐẠI
10.09.2012 Vận động Cơ học 8
2. TỔNG QUAN VỀ VẬT LÝ
CƠ HỌC
LƯỢNG TỬ

lượng, nhiệt độ, điện tích…
•
Đại lượng có hướng-vectơ có độ lớn, phương,
chiều, điểm đặt: lực, cảm ứng từ, vận tốc…
10.09.2012 Vận động Cơ học 10
3. ĐẠI LƯỢNG VẬT LÝ
VECTƠ - ĐỊNH LUẬT VẬT LÝ
•
Vectơ trong hệ tọa độ xOy được xác
định bởi các cặp tọa độ (a
x
; a
y
)
•
Khi thay hệ bằng x’O’y’  (a’
x
; a’
y
)
•
Các hệ thức giữa các vectơ (cộng, trừ,
nhân…) không phụ thuộc vào hệ tọa độ

Các hệ thức vật lý (Định luật) độc
lập với hệ tọa độ

Ứng dụng: lựa chọn hệ tọa độ phù
hợp để giải các bài tóan vật lý
a

Các chuẩn phải vừa khả dụng vừa bất biến
và được thiết lập bằng thỏa thuận quốc tế
•
Đo một đại lượng vật lý là phép so sánh nó
với đại lượng cùng loại được quy ước là đ/v
10.09.2012 Vận động Cơ học 13
4. ĐO LƯỜNG
MỘT SỐ ĐƠN VỊ CƠ BẢN CỦA SI
•
Mét (m) là độ dài của đoạn đường mà
ánh sáng đi được trong chân không
trong thời gian 1/299792458 giây
•
Một giây (s) là thời gian để xảy ra
9192631770 dao động của ánh sáng
do nguyên tử xêsi-133 phát ra
•
Kilôgam (kg) là khối lượng của 1 chuẩn
gốc platin-iriđi được lưu trữ ở gần Pari
10.09.2012 Vận động Cơ học 14
5. CÔNG CỤ TOÁN HỌC
•
Giải tích Vectơ
- Tọa độ vectơ
- Cộng vectơ
- Tích vô hướng
- Tích vectơ
•
Đạo hàm và tích phân
•

Vị trí một hạt đối với gốc hệ tọa độ Đêcac được
xác định bởi vectơ vị trí: r = xi+yj+zk
•
Vectơ vận tốc bằng đạo hàm của vectơ vị trí đối
với thời gian: v = dr/dt
•
Vectơ gia tốc bằng đạo hàm của vectơ vận tốc
đối với thời gian: a = dv/dt = dr
2
/dt
2
= a
t
+a
n
10.09.2012 Vận động Cơ học 18
1. ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM
CHUYỂN ĐỘNG THẲNG-CHUYỂN ĐỘNG TRÒN
•
Chuyển động thẳng thay đổi đều:
a
n
= 0, a = a
t
= const
•
Chuyển động tròn:
- Vận tốc góc: ω = dφ/dt, φ –góc quay
- Gia tốc góc: β = dω/dt
- Vận tốc dài: v = ω Λ R

Chuyển động có tính tương đối phụ thuộc
vào hệ quy chiếu (v và a phụ thuộc hệ qc)
•
Các hệ chuyển động với vận tốc không đổi
đối với nhau gọi là các hệ quy chiếu quán
tính
•
Ở vận tốc nhỏ đối với chuyển động cùng
một chiều, áp dụng công thức cộng vận tốc:
•
v

= v’ + u
•
Ở vận tốc lớn thì công thức trên thay bằng:
•
v = (v’ + u)/(1 + v’u/c
2
)
10.09.2012 Vận động Cơ học 20
2. ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
CÁC ĐỊNH LUẬT NEWTON
•
Lực và chuyển động:
- Lực là số đo của tác động cơ học do các vật
hay trường tác dụng lên chất điểm
- Độ lớn của lực xác định qua gia tốc mà nó
truyền cho 1 khối lượng chuẩn
•
Định luật I Newton:

V = const
F = ma
F = -F’
10.09.2012 Vận động Cơ học 23
2. ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
MỘT SỐ LỰC THƯỜNG GẶP
•
Trọng lực của 1 vật là lực hấp dẫn giữa trái
đất và vật đó P=mg
•
Lực pháp tuyến N là lực tác dụng lên vật
bởi mặt bị vật ép lên
•
Lực ma sát f là lực tác dụng vào 1 vật khi
nó trượt hay định trượt trên 1 mặt nào đó
•
Lực căng T là lực tác dụng lên vật bởi 1
dây căng tại điểm buộc
10.09.2012 Vận động Cơ học 24
2. ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
Ví dụ khảo sát lực
N = P2 = P.cos α
F
ms
= kN = kmg.cosα
P
N
0
M
F

•
Trường hấp dẫn
- Nguyên lý chồng chập: Lực toàn phần F
1
tác
dụng vào hạt số 1 là tổng của các lực do mọi
hạt kia: F
1
= F
12
+F
13
+…F
1n
= ∫dF
- Thế năng hấp dẫn của 2 hạt: U(r) = -GMm/r