BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
CHUẨN BỊ LẮP RÁP NGƯ CỤ

Mã số: MĐ 01
NGHỀ: LẮP RÁP VÀ SỬA CHỮA NGƯ CỤ
Trình độ: Sơ cấp nghề

Hà Nội, năm 2012 1
Bộ giáo trình đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, cập
nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sản xuất trên biển tại các địa
phương. Bộ giáo trình gồm 5 quyển:
1) Giáo trình mô đun Chuẩn bị lắp ráp ngư cụ
2) Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới
3) Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới với dây giềng
4) Giáo trình mô đun Lắp ráp lưới với phụ tùng
5) Giáo trình mô đun Sửa chữa và bảo quản ngư cụ
Giáo trình Chuẩn bị lắp ráp ngư cụ giới thiệu khái quát về các khâu chuẩn
bị cho lắp ráp ngư cụ đảm bảo kỹ thuật. Nội dung được phân bổ giảng dạy trong
thời gian 104 giờ và bao gồm 6 bài:
Bài 1: Chuẩn bị mặt bằng lắp ráp ngư cụ
Bài 2: Chuẩn bị dụng cụ và bản vẽ
Bài 3: Chuẩn bị dây giềng
Bài 4: Chuẩn bị phao, chì và phụ tùng
Bài 5: Chuẩn bị chỉ lưới
Bài 6: Chuẩn bị lưới tấm

Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng
dẫn của Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề -
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Sự hợp tác, giúp đỡ của Trung tâm
Khuyến ngư Quốc gia, Chi cục bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản Hải phòng, Viện
nghiên cưú Hải sản Hải phòng và một số đơn vị khác v.v Đồng thời chúng tôi
cũng nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật của
các Viện, Trường, cơ sở nghề cá, Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo Trường 3
A. Giới thiệu quy trình 7
B. Các bước tiến
hành 7
1. Xác định vị trí mặt bằng 7
1.1. Mặt bằng ngoài trời 7
1.2. Mặt bằng trong nhà xưởng 8
2. Chuẩn bị nhà xưởng 8
3. Sắp xếp trang thiết bị trong xưởng 8
3.1. Thiết bị làm dây 8
3.2. Thiết bị kéo căng dây giềng và lưới 11
3.2. Sắp xếp thiết bị làm dây 12
C. Câu hỏi 12
D. Ghi nhớ 12
Bài 2: Chuẩn bị dụng cụ và bản vẽ 12
A. Giới thiệu quy trình 13
B. Các bước tiến hành 13
1. Xác định chủng loại dụng cụ 13
1.1. Chuẩn bị dụng cụ làm lưới 13
1.2. Chuẩn bị dụng cụ để làm dây giềng 16
2. Sắp xếp dụng cụ làm lưới, làm dây 18
3. Chuẩn bị các bản vẽ ngư cụ 19
3.1. Chuẩn bị các bản vẽ thiết kế ngư cụ 19
3.2. Sắp xếp các bản vẽ thiết ngư cụ 38
C. Bài tập thực hành 38
D. Ghi nhớ 39
Bài 3: Chuẩn bị dây giềng 40
A. Giới thiệu quy trình 40
B. Các bước tiến hành 40
1. Chọn chủng loại dây giềng 40
1.1. Cấu tạo của dây 40

3.1. Phụ tùng lưới kéo 63
3.2. Phụ tùng lưới vây 64
3.3. Phụ tùng lưới chụp mực 65
3.3. Phụ tùng của nghề câu 65
4. Kiểm tra, sắp xếp phao, chì và phụ tùng 66
C. Bài tập thực hành 66
D. Ghi nhớ 66
Bài 5: Chuẩn bị chỉ lưới 66
A. Giới thiệu quy trình 66
B. Các bước tiến hành 67
1. Chọn chủng loại chỉ đan lưới 67
1.1 Sợi và chỉ dùng trong nghề cá 67
1.2. Chỉ lưới dùng trong nghề cá 67
2. Chọn chỉ đan lưới 69
3. Chọn chỉ ghép và dây ghép 73
4. Sắp xếp và bảo quản chỉ đan lưới, chỉ ghép và dây ghép 75
C. Bài tập thực hành 77
D. Ghi nhớ 77
Bài 6: Chuẩn bị lưới tấm 77
A. Giới thiệu quy trình 77
B. Các bước tiến hành 77
1. Chọn chủng loại lưới tấm 77
1.1. Đặc điểm của lưới tấm dùng trong nghề cá 78
1.2. Kết cấu lưới tấm 79
2. Dự trù lưới tấm 83
2.1. Cách tính diện tích lưới tấm 83
2.2. Cách tính trọng lượng tấm lưới 83
2.3. Dự trù lưới tấm cho một số nghề thông dụng 83
3. Sắp xếp và bảo quản lưới tấm 85
C. Bài tập thực hành 85

quy định.

Bài 1: Chuẩn bị mặt bằng lắp ráp ngư cụ

Mục tiêu:
- Hiểu được điều kiện cần thiết của vị trí lắp ráp ngư cụ;
- Mô tả được vị trí lắp ráp ngư cụ;
- Sắp xếp được các trang, thiết bị trong xưởng lắp ráp ngư cụ
- Tuân thủ các nguyên tắc, sáng tạo, thận trọng. 7 A. Giới thiệu quy trình
Để lắp ráp và sửa chữa ngư cụ đảm bảo chất lượng tốt, một khâu không thể
thiếu được là công tác chuẩn bị cho việc lắp ráp ngư cụ. Đó là công việc phải
chuẩn bị tất cả những vật tư, trang thiết bị, bản vẽ và dụng cụ cần thiết. Muốn
vậy ta có thể thực hiện các công việc đó theo quy trình sau:

B. Các bước tiến hành
1. Xác định vị trí mặt bằng
1.1. Mặt bằng ngoài trời
- Mặt bằng ngoài trời phải thoả mãn về chiều dài và chiều rộng để có thể
lắp ráp những ngư cụ quy mô lớn như lưới kéo, lưới vây, lưới chụp mực…
- Mặt bằng ngoài trời chỉ thực hiện được khi thời tiết bình thường, không có
mưa, gió lớn, không ảnh hưởng tới sức khoẻ người lao động. Hình 1.1.Mặt bằng ngoài trời

ta thường phải xe lại, cuốn bằng chỉ lưới hoặc bện lại với cácc dây giềng khác để
cho dường kính lớn hơn. Vì vậy mà trrong các nhà xưởng lắp ráp ngư cụ được
bố trí các thiết bị làm dây sau: 9
Hình 1.3. Máy xe dây giềng Hình 1.4. Máy xe dây giềng tổng hợp
10
Hình 1.5. Máy quấn chỉ lưới vào dây cáp

Dây cáp sau khi quấn chỉ lưới được cuộn vào tang chứa 11
3.2. Thiết bị kéo căng dây giềng và lưới

- Chuẩn bị được các công việc theo các bản vẽ thiết kế ngư cụ; 13 - Sắp xếp được các loại dụng cụ để lắp ráp ngư cụ;
- Chuẩn xác, tỷ mỷ, thận trọng, nghiêm túc học tập.
A. Giới thiệu quy trình
Để chuẩn bị được dụng cụ và các bản vẽ thiết kế ngư cụ, ta phải xác định
được chủng loại dụng cụ dùng để lắp ráp ngư cụ cũng như các bản vẽ thiết kế
ngư cụ, sau đó sắp xếp dụng cụ và bản vẽ có thứ tự để thuận tiện cho việc lắp
ráp ngư cụ. Ta có thể tiến hành công tác chuẩn bị theo sơ đồ sau: B. Các bước tiến hành
1. Xác định chủng loại dụng cụ
Để tiến hành lắp ráp ngư cụ ta cần phải chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần
thiết tối thiểu cho số người tham gia lắp ráp ngư cụ các loại và dụng cụ dự
phòng khi hư hỏng, mất mát. Vì thế ta phải chuẩn bị các dụng cụ sau đây:
1.1. Chuẩn bị dụng cụ làm lưới
Dụng cụ làm lưới thường được chuẩn bị đầy đủ, đa dạng về kích cỡ, đáp
ứng thoả mãn cho các công việc của các bản vẽ thiết kế ngư cụ, đồng thời đảm
bảo đủ cho số người lao động hiện có và dự phòng hư hỏng. Dụng cụ làm lưới
bao gồm: ghim, cữ, dao, kéo, thước đo và cân theo các hình vẽ dưới đây: 14 16
1.2. Chuẩn bị dụng cụ để làm dây giềng
Dụng cụ làm dây giềng bao gồm các loại búa, dao, kéo, dùi sắt, đục sắt và
khuyên sắt…
Hình 2.6. Búa gỗ và dao, kéo
Hình 2.7.
Dùi sắt dùng để đấu dây c
áp

Hình 2.8. Búa, cưa sắt Hình 2.9. Búa cao su
17 3. Chuẩn bị các bản vẽ ngư cụ
3.1. Chuẩn bị các bản vẽ thiết kế ngư cụ
Các bản vẽ thiết kế ngư cụ là các bản vẽ thể hiện tổng chiều dài nằm
ngang của ngư cụ. Tuỳ theo tùng loại ngư cụ mà các bản vẽ thể hiện như: lưới
vây, lưới rùng và lưới rê phụ thuộc vào chiều dài của giềng phao và chiều cao
phụ thuộc hoàn toàn vào độ căng của lưới. Trong trường hợp lưới rê có giềng
biên, chiều sâu được vẽ theo chiều dài của giềng biên. Độ rộng của các tấm lưới
hoặc các phần của lưới kéo được vẽ theo một nửa độ kéo căng theo chiều rộng
của lưới, chiều sâu hoặc dài theo hoàn toàn độ căng của lưới. Một số loại ngư cụ
khai thác được đưa ra theo các sơ đồ hoặc bản vẽ tổng thể với các kích thước
được áp dụng. Các bản vẽ thiết kế ngư cụ bao gồm:
a. Bản bẽ tổng thể
Các bản vẽ tổng thể của ngư cụ gồm các thiết bị của một ngư cụ hoàn chỉnh
và vẽ các kết cấu chi tiết từng phần không tính theo tỷ lệ, nhưng các kích thước
chính vẫn được đưa ra. Sau đây là bản vẽ tổng thể của một số ngư cụ:
* Bản vẽ tổng thể lưới kéo
Bản vẽ tổng thể của lưới kéo thể hiện cấu tạo tổng quát của lưới kéo thông
qua các bản vẽ dưới dây:

Hình 2.14. Hình dạng lưới kéo 20
8. Dây tam giác biên
đầu cánh
13. Vòng khuyên chính
4. Giềng phao
9. Vòng khuyên biên
đầu cánh
14. Dây tam giác biên
đầu tùng
5. Giềng rút biên đầu cánh
chính
10. Giềng chì
15. Vòng khuyên biên
đầu tùng
* Bản vẽ tổng thể nghề câu
23

Hình 2.17. Bản vẽ tổng thể nghề câu * Bản vẽ tổng thể lưới chụp mực
24