QUY HOẠCH ĐÔ THỊ QUY HOẠCH ĐÔ THỊ
ChChươương IIIng III
Các yếu tố cCác yếu tố cơơ bản trong quy hoạch bản trong quy hoạch đđô ô
thị thị
I. I. Quy mô dân số Quy mô dân số đđô thị ô thị
Quy mô và hQuy mô và hưướng chuyển cớng chuyển cưư phụ thuộc vào: phụ thuộc vào:

CCơơ cấu kinh tế, phân bố lao cấu kinh tế, phân bố lao đđộng và dân cộng và dân cưư trong vùngtrong vùng

Quy mô, tính hấp dẫn, vai trò và vị trí của Quy mô, tính hấp dẫn, vai trò và vị trí của đđô thị trong ô thị trong
vùngvùng

Sự phát triển của cSự phát triển của cơơ sở hạ tầng sở hạ tầng

Sự khác biệt giữa Sự khác biệt giữa đđô thị và nông thônô thị và nông thôn
Giao Giao đđộng con lắc trong ộng con lắc trong đđô thị và nông thôn …ô thị và nông thôn …
Tính toán quy mô dân cTính toán quy mô dân cưư đđô thị ô thị

TTăăng dân số: tng dân số: tăăng tự nhiên, tng tự nhiên, tăăng cng cơơ họchọc
Việc tính toán quy mô dân số tiến hành theo Việc tính toán quy mô dân số tiến hành theo 3 3 giai giai đđoạn:oạn:

Quy mô dân số tQuy mô dân số tăăng tự nhiên theo nng tự nhiên theo năăm kế hoạch,m kế hoạch,

Quy mô dân số theo nhu cầu lao Quy mô dân số theo nhu cầu lao đđộng,ộng,
 Quy mô dân số tQuy mô dân số tăăng hoặc giảm cng hoặc giảm cơơ học học
II. CII. Cơơ cấu chức ncấu chức năăng ng đđất ất đđai phát triển ai phát triển đđô thị ô thị
Đất Đất đđô thị thô thị thưường ờng đưđược chia thành ợc chia thành 5 5 loại: loại:
a. Đất công nghiệp và khu vực sản xuấta. Đất công nghiệp và khu vực sản xuất
b. Đất kho tàngb. Đất kho tàng
c. Đất giao thông c. Đất giao thông đđối ngoạiối ngoại
d. Đất dân dụng, trong d. Đất dân dụng, trong đđó:ó:

suối, rừng, các công trình thể thao giải trí … danh lam suối, rừng, các công trình thể thao giải trí … danh lam
thắng cảnh. thắng cảnh.
 Đất Đất đđai vùng ngoại ôai vùng ngoại ô: : đđất dự trữ, các công trình ất dự trữ, các công trình đđô thị ô thị
(trạm xử lý, trạm b(trạm xử lý, trạm bơơm nm nưước, …), khu quân sự, khu di ớc, …), khu quân sự, khu di
tích, nghĩa trang, khu rừng phòng hộ …tích, nghĩa trang, khu rừng phòng hộ …
Phân vùng chức nPhân vùng chức năăng ng đđất ất đđơ thị (88/1994/NĐơ thị (88/1994/NĐ CP)CP)
LLoạioại đấtđất TTỉỉ lệlệ %%
II ĐấtĐất dândân dụngdụng
ĐấtĐất ởở
ĐấtĐất côngcông cộngcộng
ĐấtĐất câycây
xanhxanh
ĐấtĐất giaogiao thôngthông
50 50 –– 6060
25 25 –– 3030
5 5 –– 55
5 5 –– 55
15 15 –– 2020
IIII ĐấtĐất ngoàingoài dândân dụngdụng
ĐấtĐất nôngnông nghiệpnghiệp vàvà khokho tàngtàng
ĐấtĐất cơcơ quanquan vàvà cáccác trungtrung tâmtâm chuyênchuyên
ngànhngành
ĐấtĐất giaogiao thôngthông đốiđối ngoạingoại vàvà côngcông trìnhtrình
đầầu mốimối hạhạ tầngtầng kỹkỹ thuậtthuật ……
ĐấtĐất anan ninhninh quốcquốc phòngphòng
ĐấtĐất kháckhác (nông,(nông, lâmlâm nghiệpnghiệp ……
ĐấtĐất chưachưa sửsử dụngdụng
40 40 –– 5050
TThayhay đổiđổi tùytùy
theotheo tínhtính chấtchất

Địa hìnhĐịa hình
Địa chất thủy vĐịa chất thủy văănn
Địa chất công trìnhĐịa chất công trình

Điều kiện khí hậu khu Điều kiện khí hậu khu đđất (nhiệt ất (nhiệt đđộ, ộ, đđộ ẩm, mộ ẩm, mưưa, nắng, a, nắng,
gió…) gió…)

Vị trí gần các trục giao thông chínhVị trí gần các trục giao thông chính

Gần nguồn nguyên liệu và nguồn lao Gần nguồn nguyên liệu và nguồn lao đđộng bổ trợ. ộng bổ trợ.

Vị trí khu Vị trí khu đđất ất đđô thị phải ô thị phải đđáp ứng áp ứng đưđược nhu cầu phát triển ợc nhu cầu phát triển
kinh tế kinh tế –– xã hội và không xâm phạm xã hội và không xâm phạm đđất nông nghiệp, các ất nông nghiệp, các
khu rừng cấm, rừng quốc gia … khu rừng cấm, rừng quốc gia …
III. Lựa chọn III. Lựa chọn đđất ất đđai xây dựng ai xây dựng đđô thị ô thị
IV. Giới thiệu một quy hoạch tổng thể IV. Giới thiệu một quy hoạch tổng thể
Quy hoạch tổng thể Quy hoạch tổng thể đđô thị bao gồm các nội dung sau:ô thị bao gồm các nội dung sau:

Quy hoạch cấu trúc không gian: dự kiến phát triển cQuy hoạch cấu trúc không gian: dự kiến phát triển cơơ cấu cấu
không gian xây dựng và bố cục hình khối cho không gian xây dựng và bố cục hình khối cho đđô thị (các ô thị (các
quần thể quần thể đđô thị, các trục ô thị, các trục đđô thị) ô thị)

Quy hoạch các hệ thống cQuy hoạch các hệ thống cơơ sở hạ tầng kỹ thuật: gồm các sở hạ tầng kỹ thuật: gồm các
tuyến tuyến đưđường ống, ờng ống, đưđường dây và các công trình trang thiết bị ờng dây và các công trình trang thiết bị
liên quan.liên quan.
Các nội dung chính trong quy hoạch tổng thể Các nội dung chính trong quy hoạch tổng thể

Sử dụng Sử dụng đđất ất đđai xây dựng:ai xây dựng: hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả. hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả.
Cân Cân đđối giữa ối giữa đđất hiện tại ất hiện tại đđất cần mở rộng; ất cần mở rộng;
Đất mở rộng: cân Đất mở rộng: cân đđối giữa cung ối giữa cung cầu trong phát triển. cầu trong phát triển.


Hình thái không gian Hình thái không gian đđô thị ô thị đưđược hình thành nhờ ợc hình thành nhờ đđiều kiện iều kiện
tự nhiên hỗ trợ. tự nhiên hỗ trợ.

Ở các Ở các đđô thị Á Đông cổ xô thị Á Đông cổ xưưa, việc chọn a, việc chọn đđất xây dựng ất xây dựng
và bố cục quy hoạch kiến trúc dựa vào thuyết và bố cục quy hoạch kiến trúc dựa vào thuyết đđịa lý ịa lý
phong thủy. phong thủy.

Ngày nay Ngày nay đđô thị phát triển nhanh và mở rộng hàng ô thị phát triển nhanh và mở rộng hàng
trtrăăm km, bố cục không gian phong phú và m km, bố cục không gian phong phú và đđa dạng a dạng
hhơơn. n.
 Nói chung, dù theo dạng bố cục nào cũng Nói chung, dù theo dạng bố cục nào cũng đđều xuất ều xuất
phát từ thực tế của phát từ thực tế của đđiều kiện tự nhiên sông, núi, ao, hồ, iều kiện tự nhiên sông, núi, ao, hồ,
v.v v.v
 Việc xác Việc xác đđịnh bố cục không gian ịnh bố cục không gian đưđược dựa trên ợc dựa trên 5 5
thành phần cthành phần cơơ bản sau: bản sau:
tuyến, nút, vành tuyến, nút, vành đđai (bờ, rìa), mảng, ai (bờ, rìa), mảng, đđiểm nhấn/ trọng iểm nhấn/ trọng
đđiểm. iểm.
(theo Kevin Lynch, ‘Image of city’, (theo Kevin Lynch, ‘Image of city’, 19601960))
Những nguyên tắc trong quy hoạch Những nguyên tắc trong quy hoạch

Quy hoạch dựa vào các tiêu chuẩn mà cộng Quy hoạch dựa vào các tiêu chuẩn mà cộng đđồng có thể tự tồn tại: ồng có thể tự tồn tại:
bảo trì các tiện ích hiện có, các tiêu chuẩn cho những cải thiện bảo trì các tiện ích hiện có, các tiêu chuẩn cho những cải thiện
trong ttrong tươương lai. ng lai.

Quá trình quy hoạch phải Quá trình quy hoạch phải đưđược bắt ợc bắt đđầu nghiên cứu kỹ lầu nghiên cứu kỹ lưưỡng về cỡng về cơơ
cấu vật chất, xã hội, kinh tế và chính trị của cộng cấu vật chất, xã hội, kinh tế và chính trị của cộng đđồng. ồng.

Những Những đđặc trặc trưưng của cảnh quan thiên nhiên là cng của cảnh quan thiên nhiên là cơơ sở sở đđể hình thành ể hình thành
cấu trúc không gian chức ncấu trúc không gian chức năăng trong quy hoạch tổng thể ng trong quy hoạch tổng thể đđô thị ô thị

nnưước nếu ở gần sông. ớc nếu ở gần sông.

Vị trí khu công nghiệp phải Vị trí khu công nghiệp phải đđảm bảo về giao thông, nguồn cung ảm bảo về giao thông, nguồn cung
cấp ncấp nưước, ớc, đđiện, và các dịch vụ khác. iện, và các dịch vụ khác.

Trong khu công nghiệp Trong khu công nghiệp đưđược phân chia thành các khu chức ợc phân chia thành các khu chức
nnăăng:ng:
Các xí nghiệp và các công trình phụ trợCác xí nghiệp và các công trình phụ trợ
Trung tâm công cộng, hành chánh, dịch vụ kỹ thuật, bến bãi.Trung tâm công cộng, hành chánh, dịch vụ kỹ thuật, bến bãi.
Hệ thống Hệ thống đưđường giao thông, các công trình giao thông vận chuyển ờng giao thông, các công trình giao thông vận chuyển
… … Có thể có tuyến Có thể có tuyến đưđường sắt hoặc bến cảng chuyên dùng.ờng sắt hoặc bến cảng chuyên dùng.
Các công trình kỹ thuật, hạ tầng cấp thoát nCác công trình kỹ thuật, hạ tầng cấp thoát nưước, ớc, đđiện, hiện, hơơi i đđốt v.v ốt v.v
Các khu vực thu gom rác, chất thải, Các khu vực thu gom rác, chất thải,
Đất cây xanh cách li và Đất cây xanh cách li và đđất dự trữất dự trữ

Các nhà máy, khu công nghiệp có thải chất Các nhà máy, khu công nghiệp có thải chất đđộc thì phải có ộc thì phải có
khoảng cách ly thích hợp. khoảng cách ly thích hợp.

Các khu công nghiệp Các khu công nghiệp đđặc biệt có chất phóng xạ hoặc chất nổ … ặc biệt có chất phóng xạ hoặc chất nổ …
không không đưđược bố trí trong khu vực ợc bố trí trong khu vực đđô thị.ô thị.

Khu vực cách li: chủ yếu là cây xanhKhu vực cách li: chủ yếu là cây xanh

Vị trí khu công nghiệp với khu ở không quá Vị trí khu công nghiệp với khu ở không quá 3030km bằng phkm bằng phươương ng
tiện giao thông công cộng. tiện giao thông công cộng.
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w1 h1"
2. Quy hoạch khu kho tàng2. Quy hoạch khu kho tàng


Các công trình dịch vụ công cộng: các trung tâm Các công trình dịch vụ công cộng: các trung tâm
chuyên ngành khác (khu nghỉ ngchuyên ngành khác (khu nghỉ ngơơi, y tế, giáo dục, i, y tế, giáo dục,
khoa học …) khoa học …)