ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN SINH HỌC 6
Mở đầu
1. Đặc điểm của cơ thể sống
- Vật sống: trao đổi chất, lớn lên (sinh trưởng- phát triển), sinh sản.
- Vật không sống: không có các dấu hiệu trên.
2. Đặc điểm chung của thực vât.
- Có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ.
- Không có khả năng di chuyển
- Khả năng phản ứng chậm với các kích thích từ bên ngoài.
I. Tế bào thực vật
1. Cấu tạo tế bào thực vật
- Vách tế bào: Làm cho tế bào có hình dạng nhất định
- Màng sinh chất: Bao bọc ngoài chất tế bào
- Chất tế bào: Chứa các bào quan, là nơi diễn ra các hoạt động sống của tế bào.
- Nhân: Điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào.
2. Mô
- Khái niệm: Mô là tập hợp nhiều tế bào có hình dạng và cấu tạo giống nhau cùng thực hiện một chức năng nhất định.
- Các loại mô: Mô phân sinh, mô mềm, mô nâng đỡ
II. Rễ
1. Các loại rễ:
a. Có 2 loại rễ chính là rễ cọc và rẽ chùm ( Đặc điểm : SGK)
2. Các miền của rễ:
- Miền trưởng thành có các mạch dẫn : Chức năng dẫn truyền
- Miền hút có các lông hút: Chức năng hấp thụ nước và muối khoáng
- Miền sinh trưởng: chức năng làm cho rễ dài ra
- Miền chóp rễ : Che chở cho đầu rễ
3. Các loại rễ biến dạng : rễ củ, rễ móc, rễ thở, giác mút
III. Thân
- Thân gồm: Thân chính, cành, chồi ngọn, chồi nách.
2. Các loại thân
Thân đứng ( gồm thân gỗ, thân cột, thân cỏ)
+ Nhị và nhuỵ là bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa.
3. Phân chia các nhóm hoa căn cứ vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
Căn cứ vào bộ phận sinh sản chủ yếu có thể chia hoa thành hai nhóm:
+ Hoa lưỡng tính (có đủ cả nhị và nhuỵ)
Ánh sáng
Chất diệp lục
+ Hoa đơn tính là hoa chỉ có nhị ( hoa đực ) hoặc chỉ có nhuỵ ( hoa cái ).
4. Phân chia các nhóm hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây
+ Mọc đơn độc + Mọc thành cụm.
5. Thụ phấn: - Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhuỵ.
a. Hoa tự thụ phấn
- Hoa có hạt phấn rơi vào đầu nhuỵ của chính hoa đó gọi là hoa tự thụ phấn.
- Đặc điểm hoa tự thụ phấn: + Hoa lưỡng tính., có nhị và nhuỵ chín đồng thời.
b. Hoa giao phấn
- Những hoa có hạt phấn chuyển đến đầu nhuỵ của hoa khác gọi là hoa giao phấn.
- Đặc điểm hoa giao phấn: + Là hoa đơn tính hoặc hoa lưỡng tính nhưng có nhị và nhuỵ không chín cùng một lúc.
c- Hoa thụ phấn nhờ sâu bọ có đặc điểm gì? : + Có màu sắc sặc sỡ, có hương thơm, mật ngọt. + Đĩa mật nằm ở đáy hoa.
+ Hạt phấn to và có gai, đầu nhuỵ có chất dính.
d. Đặc điểm hoa thụ phấn nhờ gió: + Hoa tập trung ở đầu ngọn cây. + Bao hoa thường tiêu giảm. + Chỉ nhị dài, bao
phấn treo lủng lẳng. + Hạt phấn nhiều, nhỏ, nhẹ. + Đầu nhị dài, có nhiều lông.
* Nuôi ong trong vườn cây ăn quả có lợi gì? + Giúp cây thụ phấn + Giúp ong lấy được nhiều mật hoa -> cho nhiều mật
ong
6. Thụ tinh
- Thụ tinh là hiện tượng tế bào sinh dục đực( tinh trùng)của hạt phấn kết hợp với tế bào sinh dục cái (trứng)có trong noãn tạo
thành một tế bào mới gọi là hợp tử.
- Sinh sản có hiện tượng thụ tinh là sinh sản hữu tính.
- Sau thụ tinh:
+ Hợp tử
phôi
1. Các ngành thực vật đã học:
* Rêu: - đã có thân lá nhưng cấu tạo đơn giản, chưa có mạch dẫn và chưa có rễ chính thức.
- chưa có hoa, sinh sản bằng bào tử. Bào tử nãy mầm thành cây rêu con
* Dương xỉ: - đã có rễ, thân, lá thật, có mạch dẫn.
- chưa có hoa, sinh sản bằng bào tử. Bào tử -> nguyên tản -> cây con
* Hạt trần: - rễ to khoẻ, thân gỗ,có mạch dẫn.
- chưa có hoa quả, sinh sản bằng hạt nằm lộ trên các lá noãn hở. Cqss là nón.
* Hạt kín: - Cơ quan sinh dưỡng phát triển đa dạng, có mạch dẫn phát triển hoàn thiện
- Sinh sản bằng hạt. Có hoa quả, hạt nằmtrong quả
2. Đặc điểm phân biệt lớp một lá mầm và lớp hai lá mầm:
Lớp một lá mầm Lớp hai lá mầm
- Rễ chùm
- Phần lớn là cây thân cỏ và thân cột
- Lá có gân hình cung hoặc hình song song
- Hoa có 6 hoặc 3 cánh
- Phôi có một lá mầm
-Ví dụ: Cây lúa, cây dừa, cây cau…
- Rễ cọc
- Thân rất đa dạng: thân đứng, thân bò, thân leo.
- Hầu hết lá có gân hình mạng
- Hoa có 4 hoặc 5 cánh
- Phôi có hai lá mầm
- Ví dụ: cây ổi, cây xoài, cây mồng tơi…
3. Vai trò của thực vật: Điều hoà khí hậu, ổn định hàm lượng khí cacbonic và ôxi, giảm ô nhiễm môi trường, bảo vệ đất chống
xói mòn, hạn chế ngập lụt hạn hán, bảo vệ nguồn nước ngầm, cung cấp thức ăn – nơi ở và nơi sinh sản cho ĐV, cung cấp lương
thực, thực phẩm, thuốc, đồ dùng ….cho con người.