LỜI MỞ ĐẦU
Sau 1986 nước ta đã chuyển mô hình kinh tế từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao
cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là một quá trình
thể hiện sự đổi mới về tư duy và ngày càng hoàn thiện cả về lí luận cũng như thực
tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đây cũng là một quá trình về
sự nhận thức đúng hơn các quy luật khách quan, chuyển từ một nền kinh tế mang
nặng tính chất hiện vật sang nền kinh tế hàng hoá với nhiều thành phần, khôi phục
các thị trường để từ đó các quy luật thị trường phát huy tác dụng điều tiết hành vi
các tác nhân trong nền kinh tế thay cho phương pháp quản lí bằng các công cụ kế
hoạch hoá trực tiếp mang tính pháp lệnh, xoá bỏ bao cấp tràn lan của nhà nước để
các doanh nghiệp tự chủ, tự chịu trong sản xuất kinh doanh. Nhà nước thực hiện
quản lí nền kinh tế thông qua pháp luật và điều tiết thông qua các chính sách và các
công cụ kinh tế vỉ mô
Chuyển sang nền kinh tế thị trường là chuyển sang nền kinh tế năng động, có cơ
chế điều chỉnh linh hoạt hơn, thúc đẩy sự phân phối, sử dụng các nguồn lực và các
tác nhân của nền kinh tế hoạt độmg hiệu quả
Mặt khác sự chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là vấn đề còn mới trong lịch sử kinh tế nước
ta. Nên việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản về kinh tế thị trường là sự cần thiết.
NỘI DUNG

Trang 1
I > . Sự cần thiết khách quan phát triển nền kinh tế thị thườngđịnh hướng xã hội
chủ nghĩa
1 . Khái niệm
Kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá trong đó từ
sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trường. Nói một cách khác kinh tế thị
trường phát triển trong đó mọi quan hệ kinh tế đều được tiền tệ hoá .
2 . Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa
2.1 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá.
Phân công lao động:Theo LêNin “ hễ ở đâu và khi nào có phân công lao động xã

Trong thời kỳ quá độ và ngay cả dưới chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại những hình
thức sở hữu khác nhau về sở hữu tư liệu sản xuất tức là vẫn còn sự tách biệt nhất
định về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế. Ngay cả các doanh nghiệp cùng dựa trên
một quan hệ sở hữu như doanh nghiệp nhà nước, nhưng cũng chưa thể phân phối
sản phẩm cho nhau mà không tính toán hiệu quả kinh tế vẫn phải sử dụng quan hệ
hàng hoá - tiền tệ để tính toán hiệu quả kinh tế bởi vì :
Kinh tế phát triển tạo sự tách biệt quyền sử dụng và quyền sở hữu tư liệu sản
xuất. Các doanh nghiệp nhà nướccó cùng sở hữu nhưng quyền sử dụng lại khác
nhau. Vì vậy các doanh nghiệp nhà nước có sự tách biệt tương đối về kinh tế, có
quyền tự chủ sản xuất kinh doanh
Do nhiều yếu tố tác động ( trình độ , cơ sở vật chất – kỹ thuật , trình độ tay nghề
của người lao động ) mà giữa các doanh nghiệp nhà nước có sự khác nhau về hiệu
quả sản xuất kinh doanh. Do vậy giữa doanh nghiẹp nhà nước có sự tách biệt về
kinh tế. Vì vậy sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ là cần thiết .
Nó cũng cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa vì chủ nghĩa tư bản đã
biết sử dụng vai trò to lớn của nền kinh tế thị trường để tăng trưởng và phát triển
kinh tế. Chúng ta cũng phải biết khai thác, sử dụng vai trò to lớn của kinh tế thị
trường hay những mặt tích cực của nó như thúc đẩy cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng
suất lao động, giảm chi phí sản xuất, thúc đẩy phân công lao độnh xã hội và hạn
chế các mặt trái, khuyết tật của kinh tế thị trường để tăng trưởng phát triển kinh tế.
sự hình thành này còn phù hợp với thời kỳ quá độ với nhiều hình thức tổ chức kinh
tế mang tính chất quá độ .
Trang 3
II > . Những đặc điểm cơ bản của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở
nước ta .
1 . Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình tổng quát của thời kỳ
quá độ. Xét về thực chất là sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lí vĩ mô của nhà nước. Nó vừa mang
những đặc tính chung của kinh tế thị trường vừa mang những đặc thù riêng của chủ
nghĩa xã hội .

nguồn lực như sức lao động, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lí tham gia vào sản
xuất hàng hoá lưu thông trên thị trường. Mỗi thành phần kinh tế chỉ là một bộ phận
cấu thành kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà trong đó kinh tế nhà
nước giữ vai trò chủ đạo. Bởi vì .
Mỗi chế độ xã hội đều phải dựa trên một cơ sở kinh tế nhất định , nền kinh tế
nước ta phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa như vậy kinh tế nhà nước giữ
vai trò chủ đạo nhằm tạo nền tảng
Kinh tế nhà nước nắm giữ những ngành , những vị trí trọng yêú trong nền kinh
tế nên việc xác lập vai trò của kinh tế nhà nước là vấn đề có tính nguyên tắc để đảm
bảo nền kinh tế phát triển theo địng hướng xã hội chủ nghĩa .
Kinh tế nhà nước đại diện ch một phương thức sản xuất tiến tiến cho nền kinh
tế dựa trên chế độ công hữu .
Tóm lại:Trong thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam tồn tại nhiều thành phần
kinh tế trong đó kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo và cùng với các thành phần
kinh tế khác phát triển .
3.3 Nhiều hình thức phân phối .
Nếu kinh tế thị trường trong chủ nghĩa tư bản có nhiều hình thức phân phối trong
đó phân phối cho tư bản là chủ yếu thì trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam do có nhiêù quan hệ sở hữu khác nhau nên cũng có nhiều
hình thức phân phối như phân phối theo lao động, phân phối ngoài thù lao lao động
thông qua các quỹ phúc lợi xã hội và tập thể và phân phối theo nguồn lực đóng góp.
Trong đó phân phối theo lao động là chủ yếu bởi vì .
Phân phối theo lao động là việc trả công cho người lao động căn cứ vào số lượng
và chất lượng lao động vì số lượng nó biểu hiện ở thời gian lao động và số lượng
sản phẩm. Chất lượng lao động thể hiện ở trình độ thành thạo của người lao động
và tính chất phức tạp cuả công việc .
Trang 5
Cũng có thể nói phân phối theo lao độnglà ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít
hưởng ít. Có sức lao động không làm không hưởng .
Phân phối theo lao động là cần thiết .