Họ và tên: Doangchay Keomisay
Lớp: CH17B
BÀIKIỂMTRATRIẾTHỌC
Đề bài: Vai trò tri thức khoa học lại có quan trọng đối với quá trình
thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam
1. Cơ sở lý luận
- Khái niệm về tri thức:
Tri thức là một yếu tốđặc trưng quan trọng của ý thức con người. Cùng
với xúc cảm, tri thức của con người về tự nhiên, về xã hội đã tạo nên ý thức, ý
thức theo nhận xét của Các Mác và Ph.Ăngghen trong "hệ tư tưởng Đức" ngay
từđầu là sản phẩm của xã hội và vẫn là như vậy chừng nào con người còn tồn
tại.
Xét về nguồn gốc, tri thức bắt nguồn từ trong quá trình lao động và giao
tiếp giữa con người với con người. Phương tiện giao tiếp đầu tiên chính là tiếng
nói, ngôn ngữ; Nhờ có tiếng nói lần đầu tiên con người có thể biểu đạt được
những suy nghĩ, những tình cảm và sự nhận thức của mình ra thế giới bên ngoài.
Từđó có thểđưa ra những hoạch định, những quy định có tính mục đích xác định
đó là những tri thức đầu tiên của con người.
Như vậy tri thức nói riêng, ý thức nói chung là sự kết hợp giữa đối tượng
nhận thức thế giới hiện thực với bộ não có cấu tạo đặc biệt với tư cách là tổ chức
vật chất cao nhất của con người . Tri thức là kết quả của quá trình nhận thức về
thế giới hiện thực của con người. Trong quá trình đó các sự vật, hiện tượng
trong thế giới hiện thực đã tác động lên bộ não con người thông qua các giác
quan và nhờđó có bộ não tiến hóa nhất, tư duy con người đã tái hiện lại những
mối quan hệ bản chất, những thuộc tính… từđó chúng được khái quát hóa, trừu
tượng hóa thành những khái niệm, phạm trù, phán đoán, quy luật… vàđược biểu
đạt dưới hình thức ngôn ngữ hoặc các hệ thống ký hiệu khác nhau. Do đó sự tác
động của thế giới hiện thực lên bộ não con người chính là nguồn gốc của tri
thức.
Tri thức có nguồn gốc từ thế giới hiện thực, là sự phản ánh thế giới đó
trong đầu óc con người thông qua quá trình nhận thức. Cho nên bản chất của tri

tri thức khoa học hình thành và phát triển trên cơ sở sản xuất và hoạt động thực
tiễn. Vai trò của tri thức khoa học ngày càng tăng lên đối với sự phát triển của
xã hội. Ngày nay, tri thức khoa học đã thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Vai trò
của nó thể hiện ở chỗ khoa học trở thành điểm xuất phát, ra đời, những ngành
sản xuất mới, công nghệmới, nguyên liệu mới. Khoa học trở thành yếu tố tri
thức không thể thiếu được của người lao động biến người lao động thành người
điều khiển kiểm tra quá trình sản xuất. Đội ngũ các nhà khoa học, kỹ thuật viên
trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất vật chất với quy mô ngày càng lớn.
Cùng với khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội như
kinh tế học, luật học, xã hội học… cũng không ngừng phát triển vàđóng vai trò
quan trọng trong đời sống xã hội. Khoa học không chỉ góp phần nâng cao chất
2
lượng cuộc sống mà còn giúp con người cóđầu óc tư duy sáng tạo, tầm nhìn suy
rộng. Điều này đặc biệt cóý nghĩa đối với các nhà lãnh đạo vì phải nắm bắt được
cơ sở khoa học thực tế thì mới hoạch định được chính sách, đường lối phát triển
của một tổ chức hay một quốc gia. Ngày nay việc quản lý xã hội, trong đó quan
trọng là quản lý kinh tế, quản lý Nhà nước, thành công đến mức nào là tuỳ thuộc
vào khả năng xử lý thông tin. Không theo kịp những biến đổi hết sức mới trong
lĩnh vực này mà khư khư giữ lấy cách quản lý cũ, lạc hậu thì không tránh khỏi
bỏ lỡ thời cơ có thể vươn lên để tiến kịp cùng thời đại và thoát ra sự trì trệ. Cùng
với những biến đổi về chất lượng trong lực lượng sản xuất, trong kinh tế và
trong quản lý xã hội, tiến bộ khoa học, kỹ thuật còn tạo nên những biến đổi ghê
gớm trong lĩnh vực kỹ thuật quân sự, trong việc tạo ra những phương tiện phá
hoại và huỷ diệt sự sống, làm gay gắt những vấn đề toàn cầu của thời đại. Nhờ
tiến bộ khoa học - kỹ thuật mà càng ngày người ta càng tạo ra được nhiều loại
nguyên liệu và vật liệu có thể thay thế những thứ từ trước đến nay chỉ có thể dựa
vào sự cung cấp của thiên nhiên. Vì vậy tiến bộ khoa học kỹ thuật đang làm ưu
thế dưới dạng tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên trở nên tương đối. Tiến bộ
khoa học kỹ thuật một mặt tạo thời cơ thuận lợi cho các nước thoát ra khỏi sự
lạc hậu và trì trệ nếu như biết định hướng đúng, nếu có một tiềm năng nhất định

"Đường lối kinh tế của Đảng ta là: "Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá,
xây dựng nền kinh tếđộc lập, tự chủ, đưa nước ta trở thành một nước công
nghiệp" và chỉ rõ "phát triển kinh tế, công nghiệp hoá, hiện đại hoá là nhiệm vụ
trung tâm". Bởi vì, chỉ có bằng con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá nước ta
mới có thể thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, mới có thể hoà vào dòng thác phát
triển chung của toàn nhân loại. Vậy phải thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại
hoá bằng cách nào?
- Tri thức, tri thức khoa học là tiền đề vàđộng lực cho quá trình tiến
hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương khoá VIII đã
xác định rõ "Công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước phải bằng và dựa vào khoa
học công nghệ"; "khoa học công nghệ phải trở thành nền tảng vàđộng lực cho
công nghiệp hoá, hiện đại hoá". Đến đại hội IX của Đảng điều này lại được
khẳng định lại một lần nữa lại được khẳng định: "Phát huy nguồn lực trí tuệ và
sức mạnh tinh thần của người Việt Nam, coi sự phát triển giáo dục vàđào tạo,
khoa học và công nghệ là nền tảng vàđộng lực của sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá".
Mục đích quan trọng nhất của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phát triển
sản xuất xã hội, trước hết là phát triển lực lượng sản xuất nhằm thoả mãn các
nhu cầu ngày càng tăng của con người và thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Lực
lượng sản xuất bao gồm những yếu tố cơ bản: tư liệu sản xuất (đối tượng lao
động, công cụ lao động, khoa học công nghệ, hạ tầng cơ sở…) và con người.
Ngày nay tri thức đã thật sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Trong nền
kinh tế tri thức mà một số nước công nghiệp phát triển đang thực hiện, tri thức
khoa học đặc biệt là tri thức của một số lĩnh vực như tin học, điều khiển học,
4
sinh học… đã trực tiếp gia nhập vào quá trình sản xuất và dịch vụ của xã hội.
Bằng cách này lực lượng sản xuất sẽ không ngừng được bổ sung vàđổi mới theo
hướng gia tăng tính hiện đại, tiên tiến. Xu hướng vận động chung của lực lượng
sản xuất hiện đại là không ngừng thay thế dần các trang thiết bị, các qui trình

chính sách trong việc tạo ra mức tăng trưởng sản lượng kỷ lục về lương thực mà
không có một yếu tố sản xuất thông thường nào như: vốn, lao động vật tư có
5