BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC VÀ KĨ THUẬT MÔI TRƯỜNG


Báo cáo: THÍ NGHIỆM
VI SINH MÔI TRƯỜNG
SVTH: Ngô Thái Bảo : 3009110516
Trần Thị Hồng Cẩm:3009110470
Trần Thiên Ân:3009110373
Nguyễn Dũ:3009110440

TP.HCM,tháng 6 năm 2013

MỤC LỤC
PHẦN 1: DỤNG CỤ VÀ THIẾT BỊ 1
1. Dụng cụ, thiết bị sử dụng trong môn học: 1
1.1. Dụng cụ 1
1.2. Thiết bị 5
PHẦN 2: MỘT SỐ KỸ THUẬT CƠ BẢN TRONG PHÂN TÍCH VI SINH 10
2.2.1. Kỹ thuật tiêu bản tạm thời 10
2.2.2. Kỹ thuật pha môi trường 11
2.2.3. Kỹ thuật làm ống thạch nghiêng : 12
2.2.4. Kỹ thuật cấy chuyền vi sinh vật. 13
2.2.5. Kỹ thuật phân lập vi sinh vật. 15
2.2.6 Kỹ thuật pha loãng mẫu. 18
2.2.7 Phương pháp hộp đổ 19

Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 1

PHẦN 1: DỤNG CỤ VÀ THIẾT BỊ
1. Dụng cụ, thiết bị sử dụng trong môn học:
1.1. Dụng cụ
Dụng cụ
Hình ảnh
Công dụng
Đĩa petri Chứa môi trường nuôi
cấy VSV.
Ống nghiệm Dùng để chứa đựng
dung dịch với thể
tích nhỏ, nuôi cấy vi
sinh vật trong môi
trường lỏng hay môi
trường thạch.
Bình tam giác.

Chứa môi trường nuôi
Cốc thủy tinh

Dùng để chứa cồn, hóa
chất…

Que trang

Trải giọt sinh khối
VSV lên bề mặt thạch.

Que cấy vòng

Ria trên bề mặt thạch
hay phân lập VSV
trên bề mặt thạch
hoăc cấy chuyền trên
môi trường lỏng

Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 3

Đèn cồn

Tạo không gian vô
Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 4

Cối.

Nghiền nhỏ mẫu đất.

Bình tam giác có nút
mài. Dùng để chứa cồn
hoặc các loại hóa chất
dễ bay hơi trong
không khí.

Chậu thủy tinh

Chứa rác như giấy
báo,gang tay, khẩu
trang … đã sử dụng.

Giá để ống nghiệm


hóa chất thông qua
pipet.
1.2. Thiết bị
Thiết bị
Cách vận hành
Hình ảnh
Nồi hấp
khử trùng
- Mở nắp nồi hấp, lấy
hai giỏ inox ra ngoài.
- Cho nước cất vào nồi
hấp đến khi ngập con ốc cảm
ứng khoảng 1-2 cm tiếp tục
cho giỏ inox lớn vào nồi
hấp.
- Cho dụng cụ và môi
trường cần hấp khử trùng
vào giỏ nhỏ rồi đưa vào nồi
hấp.
- Đóng nắp và khóa van. Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 6

- Bật công tắt ở bên

thanh tay cầm sang trái để
mở, sang trái để đóng).
- Cắm nguồn điện chờ
10s rồi mới bật on/off để mở
máy.
- Nhấn phím “▲▼” để
chọn chương trình P3, chờ 5s
để xác nhận chương trình đã
chọn .
- Nhấn phím X/W để cài
nhiệt độ sấy( dùng phím
“▲▼” để cài nhiệt độ ).
- Nhấn phím X/W để cài
thời gian sấy ( dùng phím
“▲▼” để cài thời gian), nếu
chạy liên tục thì để thời gian
cài đặt bằng 0.
- Chờ 5s máy tự động
lưu thong số vừa cài ở bước 4
và 5.
- Khi đạt nhiệt độ sấy
màn hình nhấp nháy liên tục
hai thông số đã cài đặt, khi
thời gian cài đựt về 0 thì kết
thúc quá trình sấy, tắt tủ sấy
lấy vật liệu sấy ra.
- Vệ sinh tủ sấy

Cân điện tử

Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 9

Máy dập
mẫu Kính hiển
vi quang
học

- Đặt tiêu bản
lên bàn mẫu, dùng
kẹp để cố định tiêu
bản.
- Chọn vật kính:
tùy theo mẫu tiêu bản
và mục đích quan sát
mà ta chọn vật kính
thích hợp.
- Nhỏ 1 giọt dầu soi lên
phiến kính khi soi vật kính
x100.
- Điều chỉnh ánh sáng
- Điều chỉnh tụ quang
- Điều chỉnh cỡ màn
chắn tương ứng với vật kính.

o Rửa lại
bằng nước Sử dụng gang tay, khẩu
trang trong quá trình
thao tác.
Bước 2: cho một
giọt sinh khối
VSV lên phiến
kính. Nếu là nấm mốc thì ta
phải cố định bằng một
giọt nước.
Bước 3: Đặt lá
kính lên phiến
kính.
o Đặt lá kính
song song với
phiến kính cách
phiến kính
khoảng 2 cm
o Đặt lá kính
từ từ xuống
phiến kính, dung
khăn giấy khô
thấm nước tràn
ra bên ngoài.

thành phần của môi
trường trong một lượng
nước nhỏ. Sau đó trộn lẫn
tất cả các thành phần dinh
dưỡng với nhau và thêm
nước cho đủ thể tích

 Đối với môi trường
đặt như agar phải
nấu tan chảy xong
mới hòa tan các
thành phần khác
Bước 3: Phân phối môi
trường vào các dụng cụ
chứa, đóng nút bông, bao
gói giấy báo

Bước 4: Đặt tiêu
bản lên bàn mẫu,
điều chỉnh kính
hiển vi để quan
sát.
o Sử dụng gang
tay ,khẩu trang trong
quá trình thao tác.
o Khử trùng tay
và khu vực làm thí
nghiệm bằng cồn
trước khi tiến hành.
o Thao tác nhanh,
môi trường rất dễ
đông .
Hình ảnh minh họa
Ghi chú
Bước 1: Chuẩn bị 1
ống nghiệm thạch
nghiêng có môi trường
phù hợp và 1 ống mẫu
chứa VSV. Chuẩn bị mẫu VSV
phải đúng và phát
triển tốt.

o Sử dụng khẩu trang trong suốt quá trình cấy.
o Khử trùng sạch tay và bàn làm việc.
Bước 3:
o Tay trái cầm 2
ống nghiệm (ống chứa

Đốt que cấy trên
ngọn lửa đèn cồn đến
khi đỏ

Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 14


Bước 5:
o Mở nút bông ở
ống thạch cần cấy, khử
trùng miệng ống
nghiệm
o Rồi đưa que cấy
vào đáy ống nghiệm
ria theo đường dzích
dzăc từ dưới kéo về
hướng miệng ống
nghiệm

Tránh để vỡ thạch.
Không ria nhiều
lần.
Bước 6:
o Rút que
cấy ra, hơ miệng
ống nghiệm
o Đóng nút
bông lại
o Khử trùng
que cấy và để Nhóm 1


Petri không bị nhiễm
sv khác

Bước 2: Dùng bông
gòn thấm nước thấm
cồn sát trùng tay và
mặt bàn chuẩn bị cấy. Nhóm 1

Báo cáo thí nghiệm vi sinh kỹ thuật môi trường Page 16

Bước 3: Dùng máy lắc,
lắc đều ống nghiệm
chứa VSV
ngọn lửa đèn cồn
cho đến khi nóng
đỏ.
o Đưa que
cấy vào giữa ống
nghiệm chứa
VSV lấy một ít
sinh khối VSV.
o Khử trùng
miệng ống
nghiệm, tiệt
trùng nút bông
và đóng bông
ống nghiệm và
để que cấy trong
không gian vô
trùng.
o Tay trái
mở nắp petri, tay
phải cầm que
cấy ria trên bề
mặt thạch, đậy
nắp petri lại

o Để que
cấy vào miệng
ống nghiệm cho
bớt nóng.
o Chú ý
thao tác cẩn

Bước 1: Hút 10ml mẫu
cho vào bình tam giác đã
có 90ml nước cất

Lắc đều mẫu
trong bình tam
giác ít nhất 2 phút
ta có được mẫu có
độ pha loãng 10
-1

Bước 2: Dùng pipette vô
trùng hút 1ml mẫu cho
vào ống nghiệm chứa 9ml
nước cất. Lắc đều ta được
mẫu có độ pha
loãng 10
-2

Làm tương tự như trên đến khi đạt nồng độ yêu cầu.
 Với mẫu đất
Nội dung công việc
Hình ảnh minh họa
Ghi chú
Bước 1: Chuẩn bị mẫu đất,
dùng cối giã đất nhuyễn
ra, cân 10g cho vào bình

Nội dung công việc
Hình ảnh minh họa
Ghi chú
Bước 1: Chuẩn bị
o Pha chế môi trường
cần sử dụng để cấy
o Petri, pipette,bao gói
giấy báo và đem hấp khử
trùng Bước 2:
o Khử trùng tay và nơi
làm việc bằng đèn cồn
o Dùng pipette đã hấp
khử trùng hút 1ml dịch vsv
cho vào đĩa petri vô trùng
chưa có môi trường

o Mẫu chứa
vsv phải dược lắc
đều trước khi hút
o Sử dụng
găng tay và khẩu
trang trong suốt
quá trình thao tác
thí nghiệm

Bước 4:
Để đông tự nhiên gần
ngọn lửa đèn cồn
Dán tên sinh viên ,môi
trường, VSV,…lên đĩa
petri
Đợi môi trường đông, lật
ngược đĩa petri lại, bao gói
và đem bảo quản ở nhiệt độ
thích hợp
2.2.8 Phương pháp hộp trải
Nội dung công việc
Hình ảnh minh họa
Ghi chú
Bước 1:
o Sử dụng các đĩa petri
chứa môi trường đã chuẩn
bị trước
o Chuẩn bị dụng cụ và
nút bông
o Hấp khử trùng dụng
cụ Khử trùng tay và bàn
làm việc bằng cồn

Sử dụng găng tay
và khẩu trang
trong suốt quá

Trong khi gạt,xoay
đĩa petri tới lui 3 – 4
lần, mỗi lần ½ chu vi
cho dịch vsv trải đều
khắp trên bề mặt môi
trường Thao tác cấy được
thực hiện trong
không gian vô
trùng
Bước 4:
o Rút que trang
khỏi đĩa, đậy đĩa,úp
ngược petri
o Dán nhãn, bao
gói, bảo quản ở nhiệt
độ thich hợp cho
từng vsv mục tiêu

Bao gói kỹ và bảo
quản đúng thời
gian và nhiệt độ
Cho giọt dầu đủ
lớn để lắp giọt
VSV.
Bước 3: Hơ lại trên ngọn
lửa đèn cồn, để yên khoảng
2 – 3 phút, dùng bình tia
rửa sạch,tiếp tục hơ khô,
đặt lam kính lên

Không hơ cháy