1
BÀI 2: ĐO LƯỜNG BỆNH TRẠNG
DỊCH TỄ HỌC CƠ BẢN
2
Mục tiêu bài học
1.
Phân biệt và tính được đo lường hiện
mắc, mới mắc và các yếu tố chi phối
các đo lường này,
2. Trình bày được ý nghĩa và và tầm
quan trọng của các đo lường trong
việc mô tả và so sánh các tình trạng
sức khỏe ở cộng đồng,
3. Phân biệt được các tỉ lệ thô và tỷ lệ
đặc trưng
3
Khái niệm Dịch tễ học
“là khoa học nghiên cứu về sự phân bố
…”

Mô tả và Xác định các vấn đề sức khoẻ
 So sánh tình trạng sức khỏe của một
nhóm hoặc một cộng đồng dân cư với
một nhóm/ cộng đồng khác,

Lập kế hoạch và quản lí các dịch vụ y
tế,

Hoạch định chính sách y tế
4
Đại lượng đo lường

Định nghĩa tình trạng sức khỏe

Ví dụ: Điều tra chấn thương, 2001.
Phân loại mức độ nghiêm trọng của
chấn thương
– Nhẹ: là cần đến các can thiệp y tế nhưng không
phải nằm viện,
–
Vừa: là phải nằm viện dưới 10 ngày,
– Nặng: là phải trải nằm viện trên 10 ngày và
thường phải qua các phẫu thuật lớn,
–
Trầm trọng: là dẫn đến các thương tật vĩnh viễn,
– Tử vong.
8
Đo lường Dịch tễ học
 Đo lường hiện mắc (prevalence)
 Đo lường mới mắc (incidence)
9
Đo lường hiện mắc
 Hiện mắc là tổng số trường hợp
đang có một tình trạng nào đó
trong quần thể xác định vào
–
một thời điểm hay
–
một khoảng thời gian xác định
10
Đo lường hiện mắc
 Công thức tính

nghiên cứu
 Mẫu số: tổng quần thể
13
Mẫu số: Đo lường hiện mắc

Tổng quần thể tại một điểm
–
Tổng dân số (có và không có bệnh) tại
đúng thời điểm quan tâm

Tổng quần thể trong một khoảng thời
gian
–
Tổng dân số (có và không có bệnh) vào
thời điểm giữa nghiên cứu
–
Trung bình dân số tại điểm bắt đầu và kết
thúc nghiên cứu
14
Ví dụ
15
Các yếu tố ảnh hưởng đến
đo lường hiện mắc
 Những yếu tố nào làm thay đổi giá
trị tử số
 Những yếu tố nào làm thay đổi giá
trị mẫu số
16
Ứng dụng
 Mô tả qui mô, gánh nặng bệnh tật

(Cummulative incidence)
 Tỷ suất mới mắc (Incidence rate)
21
Mới mắc tích lũy
 Tỉ lệ mới mắc tích luỹ phản ánh
nguy cơ mắc bệnh
Số trường hợp mới mắc bệnh
Quần thể có nguy cơ
CI =
trong một
khoảng thời gian
22
Mới mắc tích lũy
 Cho biết ước lượng về nguy cơ
(xác suất) mắc bệnh trong một
khoảng thời gian nào đó của một
cá thể
 Khoảng giá trị từ 0 – 1

Loại tỷ lệ mới mắc tích lũy đặc biệt:
–
Tỷ lệ chết-mắc
23
Tỷ suất mới mắc
 Tỷ suất mới mắc (Incidence Rate)
phản ánh đến tốc độ phát triển
bệnh
Số trường hợp mới mắc bệnh
Tổng thời gian nguy cơ
IR = x 10