Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 1 -!
MỤC#LỤC#
#
LỜI#MỞ#ĐẦU 2!
Phần#1 3!
CƠ#SỞ#LÝ#THUYẾT#ĐẠO#ĐỨC#KINH#DOANH 3!
1.1.!Giới!thiệu!Đạo!đức!kinh!doanh 3!
1.1.1.!Khái!niệm!đạo!đức!kinh!doanh 3!
1.1.2.!Các!đặc!điểm!của!đạo!đức!kinh!doanh 5!
1.2.!Phân!biệt!Đạo!đức!kinh!doanh!và!trách!nhiệm!xã!hội 5!
1.3.!Đạo!đức!kinh!doanh!trong!hoạt!động!của!doanh!nghiệp 6!
1.4.!Vấn!đề!đạo!đức!kinh!doanh!và!đối!thủ!cạnh!tranh 7!
1.4.1.!Các!hình!thức!cạnh!tranh!không!lành!mạnh!với!đối!thủ 7!
1.4.2.!Sống!chung!với!đổi!thủ!cạnh!tranh 8!
1.5.!Vấn!đề!lợi!nhuận!và!đạo!đức!kinh!doanh 8!
1.6.!Các!bước!xây!dựng!đạo!đức!kinh!doanh!trong!doanh!nghiệp 9!
Phần#2 12!
VAI#TRÒ#CỦA#ĐẠO#ĐỨC#KINH#DOANH#ĐỐI#VỚI#DOANH#NGHIỆP 12!
2.1.!Tầm!quan!trọng!của!đạo!đức!kinh!doanh!với!sự!thành!công!của!doanh!
nghiệp 12!
2.2.!Các!gợi!ý!để!xây!dựng!đạo!đức!kinh!doanh!cho!doanh!nghiệp!hiệu!quả 14!
Phần#3 17!
BÀI#HỌC#THỰC#TIỄN#VÀ#VẤN#ĐỀ#ĐẠO#ĐỨC#KINH#DOANH#CỦA#DOANH#
NGHIỆP#VIỆT#NAM 17!
3.1.!Khái!quát!thực!trạng!của!đạo!đức!kinh!doanh!doanh!nghiệp!Việt!Nam 17!
3.2.!Bài!học!từ!Công!ty!cổ!phần!thực!phẩm!Việt!Nam!(Vinafood) 17!
3.2.1.!Khi!đạo!đức!kinh!doanh!bị!vấy!bẩn 17!
3.2.2.!Bài!học!từ!việc!chạy!theo!lợi!nhuận!coi!thường!người!tiêu!dùng 18!
3.3.!Giải!pháp!nâng!cao!nhận!thức!về!đạo!đức!kinh!doanh!cho!doanh!nghiệp!Việt!

vấn đề đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.
Do thời gian và kiến thức chuyên môn của nhóm còn hạ n chế, bài nghiên
cứu chắc chắn sẽ tồn tại nhiều thiếu sót. Nhóm rất mong nhận được nhiều điều
góp ý từ phía Cô – TS.Phan Thị Minh Châu và các bạn để đề tài càng hoàn
thiện hơn. Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 3 -!
Phần 1
CƠ SỞ LÝ THYẾT ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

1.1. Giới thiệu Đạo đức kinh doanh
1.1.1. Khái niệm đạo đức kinh doanh
Cho đến nay các nhà nghiên cứu đã đưa ra rất nhiều khái niệm về đạo đức
kinh doanh, trong đó khái niệm sau có thể được coi là đơn giản nhất: Đạo đức
kinh doanh là những nguyên tắc được chấp nhận để phân định đúng sai, nhằm
điều chỉnh hành vi của các nhà kinh doanh. Đ ịnh nghĩa này khá chung chung,
vì thế cũng bỏ qua nhiều nhân tố quan trọng, ví dụ như: những loại hành vi nào
những nguyên tắc đạo đức nào có thể điều chình; Hay những ai có thể được coi
là “nhà kinh doanh” và hành vi của họ cầ n đượ c điều chỉnh như thế nào?
Ý thức được sự phứ c tạp của vấn đề, giáo sư Phillip V. Lewis từ trường
Đại học Abilene Christian, Hoa Kỳ đã tiến hành điều tra và thu thập được 185
định nghĩa được đưa ra trong các sách giáo khoa và các bài nghiên cứu từ năm
1961 đến 1981 để tìm ra “đạo đức kinh doanh” được định nghĩa ra sao trong
các tài liệu nghiên cứu và trong ý thức của các nhà kinh doanh. Sau khi tìm ra
những điểm chung của các khái niệm trên, ông tổng hợp lại và đưa ra khái
niệm về đạo đức kinh doanh như sau:
“Đạo đức kinh doanh là tất cả những quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo

Theo định nghĩa này, đạo đức kinh doanh có rất nhiều điểm chung với sự
tuân thủ pháp luật, trách nhiệm của doanh nghiệ p với xã hội, những vấn đề có
liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ về mặt đạo lý giữa công ty với cổ đông:
như trách nhiệm ủy thác, so sánh khái niệm cổ đông với khái niệm người có
chung quyền lợi… Điều này có nghĩa đạo đức kinh doanh không chỉ bao gồm
việc tuân thủ pháp luật mà con quan tâm đến việc bảo vệ quyền lợi cho những
người có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp và quyền lợi của công
đồng.

Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 5 -!
1.1.2. Các đặc điểm của đạo đức kinh doanh
Hoạt động kinh doanh luôn gắn liền với lợi ích kinh tế, nên đạo đức kinh
doanh cũng có những đặc trưng riêng của nó. Chẳng hạ n, tính thự c dụng, coi
trọng hiệu quả kinh tế luôn là yêu cầu hàng đầu đặt ra đối với giới kinh doanh,
thì đối với người khác đôi khi lại là những biểu hiện không tốt. Khi đánh giá
đạo đức kinh doanh, người ta thường dựa vào các nguyên tắc và chuẩn mực về:
• Tính trung thực: Trung thực với bả n thân, với khách hàng. Không dùng
các thủ đoạn gian dối, xảo trá để kiếm lời. Giữ lời hứa, giữ chữ tín trong kinh
doanh, nhất quán trong nói và làm. trung thực trong chấp hành luật pháp của
nhà nước
• Tôn trọng con người: Đối với những người cộng sự và dưới quyề n tôn
trọng phẩm giá, quyền lợi chính đáng, tôn trọng hạnh phúc, tôn trọng tiềm năng
phát triển củ a nhân viên Đối với khách hàng: tôn trọng nhu cầu, sở thích và
tâm lý khách hàng. Đối với đối thủ cạnh tranh, tôn trọng lợi ích của đối thủ.
• Trách nhiệm với cộng đồng, xã hội: Luôn gắn lợi ích của doanh nghiệp
với lợi ích củ a xã hội. Tích cực góp phần giải quyết những vấn đề chung của xã
hội, thúc đẩy xã hội phát triển.
Đạo đức kinh doanh chính là đaọ đức nghề nghiệp của những người hoạt

đức. Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các chuẩn mực đạo đức khi hoạt
động thì mới đạt được các mục đính kinh doanh xã hội của mình.
Các chuẩn mực đạo đức trong hoạt động kinh doanh phải thể hiện được đầy
đủ trong các chức năng của doanh nghiệp:
[ Thực hiện pháp luật và đạo đức xã hội:
Doanh nghiệp phải hợp pháp, luôn luôn tuân thủ pháp luận và chính sách
kinh tế xã hội Nhà nước đã đề ra. Hoạt động doanh nghiệp cũng phải phù hợp
với yêu cầu về đạo đức xã hội gồm các truyền thống luân lý tố t đẹp của dân tộc
kết hợp với các tiêu chuẩn đạo đức hình thành trong xã hội mới của chúng ta,
xã hội chủ nghĩa.
[ Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:
Trong các hoạt động sản xuất, thương mại ngày nay các doanh nghiệp phải
có phương án sạch để bảo vệ môi trường, hệ sinh thái. Dân số ngày càng đông
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 7 -!
đúc, xí nghiệp dịch vụ tràn lan và sản phẩm lại ngày càng có nhiều hóa chất để
được tinh xảo, nên bảo vệ môi trường sống là nhiệm vụ hàng đầu của nhân loạ i
ngày nay. Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên cũng phải hợp lý để bảo vệ cân
bằng sinh thái, tránh các hiểm họa, thiên tai cho con người…
[ Trách nhiệm với xã hội. Chất lượng hàng hóa
Chức năng của doanh nghiệp là tạo ra nhiều của cải cho xã hội nên kinh
doanh luôn phải có trách nhiệm với xã hội trong suốt quá trình hoạt động. Hàng
hóa phả i có chất lượng để bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng.
Doanh nhân phải có chữ “Tín”, biết tôn trọng các hợp đồng để giữ ổn định
trong kinh doanh, nhất là phải cạnh tranh hợp pháp, tránh các thủ đoạn giành
“độc quyền”, đầu cơ ép giá, lừa dối khách hàng làm lũng đoạn thị trường.
[ Trách nhiệm trong nội bộ doanh nghiệp
Hoạt động kinh doanh là kết quả hoạt động của tập thể con người làm việc
trong doanh nghiệp. Doanh nhân phải có trách nhiệm đối với những người

Một ngành kinh doanh có nhiều đối thủ cũng mang lại những điều lợi.
Chẳng hạn như tạo được tiếng nói tập thể đối với cơ quan chức năng, hay tạ o
được sức mạnh khi cùng khai phá thị trường mới. Thậm chí, khi có nhiều công
ty cùng cố gắng đẩy mạnh nhu cầu, thì thị phần của một vài doanh nghiệp có
thể bị nhỏ lại, nhưng điều quan trọng là doanh số của tất cả đều tăng. Một điểm
lợi nữa là các doanh nghiệp có thể học hỏi lẫn nhau và cùng phát triển.
1.5. Vấn đề lợi nhuận và đạo đức kinh doanh
Ở các nước, vấn đề đạo đức kinh doanh được thể hiện ở việc đị nh giá các
sản phẩm bán ra:
Một doanh nghiệp định ra các mức giá khác nhau với các nhóm khách hàng
khác nhau. Sự khác biệt giá cả này được coi là hợp pháp nếu nó không làm
giảm đi tính cạnh tranh hoặc được tính trên nền tảng của chi phí. Sự phân biệt
giá cả trở thành một vấn đề đạo đức hoặc có thể trở thành vấn đề pháp lý nếu
nó vi phạm những điều sau.
• Vi phạm luật pháp;
• Thị trường không thể chia thành các khu vực nhỏ;
• Làm cho khách hàng không hài lòng.
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 9 -!
Khi thị trường bị cố ý chia nhỏ thành các khu vực nhỏ hơn với các mức giá
khác nhau, vấn đề đạo đức kinh doanh sẽ xảy ra nếu sự khác biệt giá cả này
không thể giải thích được bằng phụ phí.
Trong kinh doanh quốc tế, vấn đề đạo đức kinh doanh mà các công ty có
thể gặp phải là định giá bán sản phẩm ở nước ngoài tính tăng giá hơn các phụ
phí xuất khẩu. . Tăng giá theo kiểu này bị gọi là “hành động đục khoét”
Hành động đục khoét còn ám chỉ những trường hợp tăng giá bất thường
trong trường hợp thiếu hụ t đặc biệt sản phẩm hoặc dịch vụ này. Ví dụ như tại
Pari, trong thời kỳ diễn ra World Cup, các khách hàng bị buộc tội đã tăng giá
lên 200% trong khi họ đã cam kết chỉ tăng giá 25%.

• Phổ biến chương trình đạo đức
Doanh nghiệp phổ biến bản quy định về đạo đức cho tất cả các nhân viên,
các doanh nghiệp con, doanh nghiệp liên kết đảm bảo mọi thành viên trong
doanh nghiệp đều chấp nhận và thực hiện theo. Có thể áp dụng nhiều hình thức
khác nhau: thông qua các chương trình đào tạo, các buổi gặp mặt truyền thống,
các buổi hướng dẫn, trao đổi trực tiếp với nhân viên.
• Thực hiện, kiểm tra, đánh giá chương trình đạo đức
Trước hết, bản thân ban giám đốc, lãnh đạo phải là người thực hiện những
quy định về đạo đứ c đầu tiên. Nếu những người đứng đầu doanh nghiệp hành
động vô đạo đức thì rất khó tạ o ra và phát triển một môi trường đạo đức trong
doanh nghiệp.
Doanh nghiệp hướng dẫn nhân viên thực hiện theo những quy định đã được
đề ra. Bản quy định về đạo đứ c cần trở thành đạo đức nghề nghiệ p của mọi
nhân viên, trở thành một bộ phận của văn hóa công ty.
Doanh nghiệp kiểm tra, đánh giá xem việc thực hiện các nguyên tắc, quy
định của các thành viên đạt tới đâu. Trong quá trình đánh giá, cần có mức
thưởng công bằng đối với những người làm tốt và nhắc nhở kịp thời những
người làm chưa tốt
• Không ngừng hoàn thiện chương trình đạo đức
Cùng với sự phát triển của doanh nghiệp, bản chương trình đạo đức cũng
cần phát triển và hoàn thiện dần. Doanh nghiệ p cam kết phục vụ khách hàng tốt
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 11 -!
hơn, quan tâm tới đời sống nhân viên hơn, có trách nhiệm với xã hội, cộng
đồng hơn nữa Tất cả những hoạt đ ộ ng đó cần được duy trì và phát triển gắn
liền với sự phát triển của doanh nghiệp.

động kinh doanh cũng không hiểu rõ khái niệm này và không hiểu hết vai trò
của yếu tố đạo đức trong kinh doanh. Họ chỉ coi đó là yếu tố "vị nhân" (dùng
làm người) chứ không "vị lợi" ( không sinh lợi).
Trong khi đó, đạo đức kinh doanh lại có vai trò rất lớn đ ối với sự phát triển
của doanh nghiệp. Từ thực tế, các nhà kinh tế đã chứng minh rằng lợi nhuận
doanh nghiệp gắn liền với đạo đức, và mứ c độ tăng lợi nhuận gắn với mức độ
tăng đạo đức. Vì vậy, khi không hiểu được vai trò của đạo đức kinh doanh,
không có ý thức xây dựng đaọ đức kinh doanh trong doanh nghiệp, các doanh
nghiệp sẽ rất khó đi tới con đường thành công cao nhất. Hiểu rõ khái niệm, vai
trò và cách thức xây dựng đạo đức kinh doanh là vô cùng quan trọng với các
doanh nghiệp.
Đạo đức kinh doanh chính là yếu tố góp phần tăng sự tin tưởng, thỏa mãn
của khách hàng, tăng sự tin tưởng, trung thành của nhân viên, điề u chỉnh hành
vi của doanh nhân, nâng cao hình ảnh doanh nghiệp và cao lợi nhuận của
doanh nghiệp. Vì vậy, muốn đạt được thành công bền vữ ng, các doanh nghiệ p
phải xây dựng được nền tảng đạo đức kinh doanh cho doanh nghiệp mình.
• Tăng sự tin tưởng, thỏa mãn của đối tác và khách hàng: trong một
thị trường cạnh tranh, điểm “cân bằng tối ưu” chỉ có thể hình thành trên cơ sở
của sự liên kết hoặc/và sự tin tưởng giữa các đối tác chứ không thể trên nền
tảng của sự lừa dối lẫn nhau. Tôn trọng luân lý xã hội và thực hiện đạo đức
trong kinh doanh chính là cách tăng tài khoản niềm tin của doanh nghiệp đối
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 13 -!
với khách hàng và đối tác làm ă n.
Đối với những doanh nghiệp luôn gắn lợi ích của mình với lợi ích của
khách hàng và xã hội, thì sự tin tưởng và thỏa mãn của khách hàng cũng sẽ
ngày càng tăng lên. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp và khách hàng là mối quan
hệ tôn trọng, hiểu biết lẫn nhau. Một khách hàng vừa lòng, sẽ quay lại với
doanh nghiệp và kéo tới cho doanh nghiệp những khách hàng khác. Ngược lại,

giáo sư John Kotter và James Heskett ở trường Đào tạo quản lý kinh doanh
thuộc Đại học Harvard trong cuốn "Văn hóa công ty và chỉ số hoạt độ ng hữu
ích" đã cho thấy, trong vòng 11 năm, những công ty "đạo đức cao" đã nâng
được thu nhập của mình lên tới 682%, trong khi những công ty đối thủ "đạo
đức trung bình" chỉ đạt 36%. Khi có được sự tận tâm của nhân viên, hiệu quả
công việc sẽ cao hơn. Khi có được sự tín nhiệm của các đối tác, các nhà đâu từ,
doanh nghiệp sẽ có nhiều cơ hội làm ăn hơn, lợi ích kinh tế sẽ cao hơn rất
nhiều.
2.2. Các gợi ý để xây dựng đạo đức kinh doanh cho doanh nghiệp hiệu
quả
Hầu hết các doanh nghiệp đều công nhận đạo đức trong kinh doanh là một
vấn đề quan trọng nhưng nhiều doanh nghiệp lại tỏ ra lúng túng không biết
phải làm thế nào để đưa vấn đề này vào trong các hoạt động của mình. Dưới
đây là một số yếu tố cần có để thực hiện đạo đức trong doanh nghiệp
• Quan điểm và sự gương mẫu của lãnh đạo
Thực tế cho thấy nhiều hành vi phi đạo đức của các nhân viên là do ảnh
hưởng xấu từ cấp lãnh đạo. Nếu lãnh đạo đồng tình tiếp tay cho các hành vi
như khai man thuế, làm gian, làm ẩu, qua mặt đối tác thì không thể đòi hỏi sự
trung thực của nhân viên. "Thượng bất chính hạ tắc loạn" ! Ngược lại, sự quyết
tâm tôn trọng các giá trị đạo đức, cho dù trong nhiều trường hợp phải chịu thua
thiệt, và sự gương mẫu trong việc thực hiện những giá trị này của lãnh đạo sẽ
tạo niềm tin và động lực cho mọi người cùng nhau làm ăn chân chính.
• Xây dựng bộ quy tắc đạo đức thống nhất
Phạm trù đạo đức thường rất rộ ng và trừu tượng, nhiều khi còn mang tính
chủ quan. Do đó, để cụ thể hóa việc thực hiện các vấn đề đạo đức, mỗi doanh
nghiệp nên xây dựng và áp dụng một bộ những quy tắc đạo đức thống nhất. Bộ
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 15 -!
quy tắc này được xem là một cẩm nang hướng dẫn cho nhân viên và là cơ sở để

!
- 16 -!
tra khi phát hiện sản phẩm bị lỗi, hoặc có nên đuổi việc nhân viên khi vi phạm
một lỗi nào đó? Trải qua những tình huống như vậy, doanh nghiệp cần tổ chức
các chương trình huấn luyện về đạo đức kinh doanh đ ể giúp nhân viên biết
cách xử lý vấn đề cho đúng. Có thể đó là các khóa học tập trung hay ngoài giờ
hoặc các buổi hội thảo, nói chuyện chuyên đề, hay thi đố vui xử lý tình huống,
diễn kịch tuyên truyền, thi viết báo tường hay vẽ tranh cổ động Nhiều công ty
cũng có sáng kiến xây dựng các tình huống mẫu hoặc phát triển các quy tắc đạo
đức chung thành những đoạn phim ngắn chiếu cho nhân viên xem.
• Xây dựng các kênh thông tin
Nhiều công ty như Motorola hay Sundstrand đã thành lập một hội đồng
gồm các nhân viên thường trực và chuyên trách về đạo đức. Khi có thắc mắc gì
về vấn đề này thì nhân viên của công ty sẽ liên lạc với hội đồng này. Tương tự,
các công ty Pacific Bell và Marathon Oil cũng đã thành lập các "đường dây
nóng"giải quyết các vấn đề về đạo đức kinh doanh. Tập đoàn Texas
Instruments thì xây dựng kênh thông tin qua hệ thống thư điện tử, nhân viên ở
khắp thế giới để có thể liên lạc trực tiếp với những người chuyên trách vấn đề ở
tổng công ty tại Mỹ. Tuy nhiên, cũng cần tránh việc ỷ lại và dồn hết trách
nhiệm vào những người chuyên trách.


gì, uống gì? Khá phổ biến hiện nay, tình trạng dụng cụ đo không được kiểm
định, taximét bị phá niêm chì để chỉnh lại đ ồ ng hồ, cột đo nhiệt liệu gắn thêm
thiết bị điều chình dung tích xăng, diezen…có thể một bộ phận nhỏ các doanh
nghiệp không thấy tác hại của việc làm củ a mình song đa số các doanh nghiệp
này đã mất hết “đạo đức”. Quyền và lợi ích người tiêu dùng đã bị xâm hại một
cách nghiêm trọng.
3.2. Bài học từ Công ty cổ phần thực phẩm Việt Nam (Vinafood)
3.2.1. Khi đạo đức kinh doanh bị vấy bẩn
Tháng 8/2009, dư luận xôn xao về vụ việc cơ quan chức năng và báo chí đã
phanh phui hàng loạt thực phẩm nhập khẩu bị nhiễ m khuẩn, hoặc quá hạn sử
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 18 -!
dụng của một số doanh nghiệp. Đỉnh điểm của vụ việc chính là khi Công ty cổ
phần thực phẩm Việt Nam (Vinafood), một tên tuổ i lớn, một thương hiệu “uy
tín”, một trong những doanh nghiệp nhập khẩu thịt đông lạnh lớn nhất nước đã
“cố tình” tráo hạn sử dụng hơn chục tấn chân giò lợn đông lạnh nhập từ Canada
và Mỹ… để rồi tìm cách bán ra thị trường.
Bằng mắt thường, chẳng mấy ai có thể biết đâu là chân giò hết hạn sử dụng
và đâu là chân giò… còn hạn sử dụng, nhất là khi nó đã được đông lạnh. Như
vậy, người tiêu dùng chỉ còn cách tin vào uy tín, tin vào cái được xem là
“thương hiệu” của Vinafood. Tuy nhiên, cơ quan thú y đã phát hiện trong kho
hàng Vinafood có đùi gà… không xác định được hạn sử dụng; có sườn cốt lết
và xúc xích đã hết hạn; có cả thịt lợ n đã quá đát từ cách đây đến hơn 3 tháng
nhưng lại được Vinafood tự ý gia hạn đến một năm sử dụng… Thậm chí, có
những lô hàng cơ quan chức năng đã niêm phong vì có vấ n đề về chất lượng,
nhưng doanh nghiệp này vẫn tự ý tháo gỡ niêm phong và bán mộ t số lượng
hàng ra thị trường!
Đây quả là một cách hành xử thiếu đạo đức kinh doanh, thiếu trách nhiệm,
coi thường sức khỏe của người tiêu dùng, và còn là vi phạm pháp luật.

của riêng Vinafood là điều mà xã hội không thể chấp nhận được, cả cộng đồng
doanh nghiệp cũng không thể chấp nhận được.
• Sụt giảm nghiêm trọng uy tín và thương hiệu trên thị trường.
Vinafood là doanh nghiệp lớn được gây dựng từ lòng tin củ a người tiêu dùng,
giờ đây lòng tin của người tiêu dùng đối với Vinafood chắc chắn sẽ bị xói mòn.
Trong một bối cảnh như vậy, điều mà Vinafood cần phải làm không chỉ là sự
gương mẫu thực thi các quy định về an toàn thực phẩm mà còn là uy tín đ ạo
đức với khách hàng. “Tên tuổi” lẽ ra phải được Vinafood ưu tiên hàng đầu khi
tìm cách vượt sự cố, thay vì cố gắ ng… tìm cách tận dụng cơ hộ i kiếm thêm tiền
từ mánh khóe coi thườ ng tính mạng của khách hàng. Đặc biệt, với các doanh
nghiệp kinh doanh những mặ t hàng liên quan tới sức khỏe của con người như
Vinafood thì uy tín không chỉ được hình thành dựa trên nề n tảng của luật pháp
mà còn là đạo đức.
• Khó khăn mở rộng thị trường. Trong bối cả nh kinh tế hội nhập cạnh
tranh, hầu hết các nước đều siết chặt các quy định về an toàn thực phẩm –
những mặt hàng liên quan trực tiêp đến sức khỏe của người tiêu dùng. Có
những hành vi như vậ y thì gần như “cánh cửa” làm ăn, cánh cửa xuất khẩu của
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 20 -!
Vinafoood ra bên ngoài không còn nữa….
• Người tiêu dùng bị thiệt một, còn Vinafood thiệt mười. Sự đánh đổi
một chút lợi nhuận cho uy tín và thương hiệu dày công gây dựng, tất yếu
Vinafood sẽ gánh hậu quả không chỉ là “tiền bạc” mà có thể còn là tất cả những
gì mà Vinafood đang có.
3.3. Giải pháp nâng cao nhận thức về đ ạ o đứ c kinh doanh cho doanh
nghiệp Việt Nam
3.3.1. Về phía các doanh nghiệp kinh doanh
Thay đổi nhận thức về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, đặc biệt đối
với đội ngũ các nhà quản trị cấp cao trong doanh nghiệp. Việc thực hiện trách

môi trường thiên nhiên, môi trường lao động, bình đẳng về giới, an toàn lao
động, quyền lợi lao động, đào tạo phát triển nhân viên, góp phần phát triển
cộng đồng.
Xây dựng văn hoá trách nhiệm xã hội ngay từ khi mới thành lập còn hơn là
thay đổi văn hóa doanh nghiệp về sau. Các doanh nghiệp cầ n hiểu rằng trách
nhiệm xã hội làm nền văn hoá, hình ảnh của doanh hiệ p. Nó giúp nâng cao uy
tín của doanh nghiệp trong quan hệ với khách hàng và đối tác, tạo ưu thế trong
cạnh tranh và thuận lợi trong việc kêu gọi đầu tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài.
Hãy xây dựng nó ngay từ khi thành lập tránh tình trạng như một vài doanh
nghiệp khi bị lên án là vi phạm đạo đức kinh doanh rồi mới sửa sai. Vì khi đó
niềm tin của khách hàng, của xã hội đối với doanh nghiệp đã bị giảm sút.
Các doanh nghiệp cần có chiến lược dài hạn trong việc xây dựng và thực hiện
các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội. Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh
nghiệp theo ý nghĩa đầy đủ và đích thực không phải là một vấn đề đơn giản và
nằm trong khả năng giải quyết tức thì của phần lớn các doanh nghiệp Việt nam
bởi sự hạn chế của các yếu tố nguồn lực, trong đó có yếu tố nguồn lực tài
chình. Vì vậy, các doanh nghiệp cần xây dựng một lộ trình phù hợp trong việc
từng bước thực hiện các nội dung trách nhiệm xã hội không chỉ phù hợp với
các chuẩn mực chung mà còn đư ợ c các chủ thể có liên quan chấp nhận góp
phần vào sự phát triển của nền kinh tế và quá trình hội nhập trong giai đoạn
hiện nay của nước ta.
3.3.2. Về phía các cơ quan Nhà nước
Tăng cường tuyên truyền đối với cộng đồng doanh nghiệp về lợi ích của
Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$
!
- 22 -!
việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Việc tuyên truyền có thể
được thực hiện thông qua nhiều hình thức, như qua các phương tiện thông tin
đại chúng, các đợt tập huấn bắt buộc cho các lãnh đạo các doanh nghiệp, các
hội nghị, hội thảo khoa họ c…Thậm chí, việc tuyên truyền này cần được mở

được áp dụng…
Cần thay đổi và bổ sung các điểu luật nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội
của doanh nghiệp. Ví dụ như tiêu chuẩn đánh giá trách nhiệm xã hội của doanh
nghiệp đối với người lao động trước hết là trả công tiền lương xứng đáng,
không phân biệt đối xử với người lao động. Bời vì thu nhập thấp bất bênh,
không ít người thay đổi chỗ làm thường xuyên, vì thế sự liên kết, gắn bó của
người lao động với công ty trở nên lỏng lẻo hơn.

Tiểu$luận$môn$Quản$trị$học$ $ TS.$Phan$Thị$Minh$Châu$

!
- 25 -!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Đạo đức kinh doanh và Văn hóa doanh nghiệp - Luật gia Phạm Quốc Toản,
Giảng viên ĐH Mở Bán Công Tp. HCM, Giảng viên ĐH Văn Lang.
[2]. Đạo đức kinh doanh tại Việt Nam, Thực trạng và giả i pháp - TS. Nguyễn
Hoàng Ánh, Đại học Ngoại Thương Hà Nội.
[3]. Đạo đức trong kinh doanh (What’s ethical in business) – Verne E.
Henderson – Dịch giả Hồ Kim Chung – 1996.
[4]. Đạo đức kinh doanh và Văn hóa doanh nghiệp – PGS TS. Nguyễn Mạnh
Quân. NXB Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội.
[5]. Các trang web: www.laodong.com.vn; www.vneconimy.com;
www.chungta.com; www.doanhnhan360.com; www.diendankinhte.info .