ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
BIẾN ĐỔI CƠ CẤU VÀ CHỨC NĂNG
GIA ĐÌNH
(THE CHANGE OF FAMILY’S STRUCTURE
AND FUNCTION)

BỘ MÔN GIỚI VÀ GIA ĐÌNH - KHOA XÃ HỘI HỌC
1. Thông tin về giảng viên phụ trách môn học
1.1. Giảng viên:
1.1.1. Họ tên : Lê Thị Quý.
+ Chức danh: GVC.PGS.TS , giảng viên bộ môn Xã hội học Gia đình, bộ môn
Giới và Gia đình.
+ Địa chỉ CQ: 04. 8582540 . NR: 04.5112521. Mobil: 0913300237.
+ Địa chỉ email: hoặc
+ Hướng nghiên cứu chính:
- Xã hội học Giới
- Xã hội học Gia đình .
2. Thông tin chung về môn học
+ Tên môn học : Biến đổi cơ cấu và chức năng gia đình
(The change of family’s structure and function )
+ Mã môn học:
+ Số tín chỉ : 2 tín chỉ.
+ Môn học tiên quyết : * Xã hội học đại cương.
* Xã hội học Gia đình.
+ Các môn học kế tiếp:
* Lý thuyết xã hội học về gia đình.
* Phương pháp nghiên cứu xã hội học gia đình.

Nội dung 8 2 2 2 6
Nội dung 9 1 2 2 5
Nội dung 10 2 1 1 4
Tổng 17 14 12 43
3
3.3. Bảng diễn giải mục tiêu chi tiét môn học:
Chú giải: Bậc 1 : Nhớ ( A )
Bậc 2 : Hiểu, áp dụng ( B )
Bậc 3 : Phân tích , tổng hợp , đánh giá ( C )
Mục
tiêu
Nội dung
Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3
Nội dung 1
Sơ lược về lịch
sử hình thành
và phát triển
gia đình trên
thế giới và Việt
Nam
A.1.Nhớ một số
sự kiện quan
trọng (mốc thời
gian ).
A.2. Các tiền đề
dẫn đến sự hình
thành gia đình
trên thế giới và
Việt Nam.
B.1. Hiểu được

trong trạng thái
động.
C.1. Phân tích
được tính khoa
học và thực tiễn
qua việc xác định
cơ cấu và các
chức năng của gia
đình
Nội dung 3
Quan điểm của
chủ nghĩa Mac
A.1. Quan điểm
của Kak Max,
Enghels, Lê Nin
B.1. Hiểu được
một cách hệ
thống quan điểm
C1. Phân tích
được tính khoa
học và tính thực
4
- Lê Nin và nhà
nước Việt Nam
về gia đình
về gia đình.
A.2. Luật pháp,
chính sách của
Đảng, nhà nước
Việt Nam về gia

A.2. Nhớ một số
khái niệm cơ bản
của gia đình
B.1. Hiểu được
tầm quan trọng
của lý thuyết và
khái niệm xã hội
học gia đình
trong nghiên cứu
và trong đời sống
thực tiễn.
C.1. Có khả năng
vận dụng được lý
thuyết và khái
niệm vào nghiên
cứu gia đình và
đời sống thực
tiễn.
Nội dung 5
Quan điểm giá
trị, các nguyên
tắc, chuẩn
mực đạo đức
của gia đình
A.1. Nội dung cơ
bản của quan
điểm giá trị trong
gia đình.
A.2. Một số
nguyên tắc và

xung đột giới
B.1. Hiểu rõ
nguyên nhân dẫn
đến những xung
đột của các nhóm
trong gia đình.
B.2. Hiểu được
các nhu cầu cơ
bản của các nhóm
trong gia đình và
sự cần thiết của
hợp tác.
C.1. Phân tích
được vai trò, tính
đặc thù của một
số nội dung cơ
bản của gia đình
trong việc giải
quyết các vấn đề
xã hội của cá
nhân, nhóm trong
gia đình.
Nội dung 7
Nghiên cứu sự
biến đổi của
các hình thức
gia đình, các
chức năng của
gia đình
- Gia đình biến

xã hội.
C.2. Phân tích
được ý nghĩa của
các mối quan hệ
giữa gia đình và
xã hội đối với sự
phát triển.
6
Nội dung 8
- Các vấn
đề về bạo lực
gia đình
- Ly hôn
-Tương lai
của gia đình;
A.1. Hiểu được
Bạo lực gia đình
là sai lệch giá trị
chuẩn mực xã
hội.
A.2. Hiểu được
bản chất và hiện
tượng ly hôn
A.3 Hiểu được
tương lai của gia
đình
B.1. Phân biệt
được Bạo lực gia
đình với Bạo lực
xã hội

của nó tới sự biến
đổi và phát triển
của gia đình Việt
Nam
B.1. Hiểu được
hình thức và nội
dung của gia đình
Việt Nam ngày
nay
B.2. Hiểu được
tính tích cực và
một số mặt tiêu
cực của sự biến
đổi này.
C.1.Phân tích
được hiện trạng
của gia đình Việt
Nam trong thời
kỳ toàn cầu hoá
C.2 Phân tích
được khả năng
biến đổi của gia
đình Việt Nam
trong tương lai.
Nội dung 10
Phương pháp
nghiên cứu Xã
hội học gia
đình
A.1. Nhớ được

đình ở Việt Nam trong thời kỳ toàn cầu hoá.
5. Nội dung chi tiết môn học.
Bài 1 : Sự hình thành của gia đình (Sơ lược về lịch sử hình thành và phát
triển gia đình trên thế giới và Việt Nam )
- Quá trình hình thành gia đình trong sự biến đổi của xã hội nguyên thuỷ
sang xã hội có giai cấp.
- Quá trình hình thành gia đình ở Việt Nam và sự thay đổi của nó qua các
triều đại Phong kiến; Phong kiến- thực dân; Dân chủ nhân dân
- Lịch sử nghiên cứu gia đình dưới góc độ Xã hội học
Bài 2 : Cơ cấu và chức năng của gia đình
- Gia đình - Khái niệm định nghĩa.
- Các hình thức gia đình, các chức năng
- Quan điểm giá trị, các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức của gia đình
Bài 3 : Quan điểm của chủ nghĩa Mac - Lê Nin và nhà nước Việt Nam về
gia đình
- Quan điểm của Kak Max, Enghels, Lê Nin về gia đình
- Luật pháp và chính sách của Việt Nam về gia đình
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về gia đình
8
Bài 4 Một số lý thuyết cơ bản liên quan đến gia đình
- Lý thuyết cấu trúc chức năng
- Lý thuyết tương tác xã hội
- Lý thuyết xung đột
- Lý thuyết Nho giáo
- Lý thuyết nữ quyền
Bài 5 : Bản chất của gia đình( Nội hàm của những vấn đề gia đình )
- Các đặc trưng của gia đình
- Mâu thuẫn thế hệ
- Vấn đề Giới trong gia đình
Bài 6 : Nghiên cứu sự biến đổi của các hình thức gia đình, các chức năng

6. Học liệu
6.1. Học liệu bắt buộc.
- Các Marx và Engels, Lênin về Hôn nhân và gia đình; Nxb Sự thật, Hà Nội, 1959
- Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội IX, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội, 2001.
- Đặng Cảnh Khanh, Gia đình, trẻ em và sự kế thừa các giá trị truyền thống
NXB Lao động – Xã hội, 2003
- Đồng tác giả, Gia đình Việt Nam ngày nay, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1996
- Hiến pháp Việt Nam , NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995
- Hồ Chí Minh , Toàn tập , tập XI, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội -1996.
- Lê Thị Quý Nỗi đau thời đại (chuyên khảo về sự sai lệch chuẩn mực xã hội và
phụ nữ) NXB Phụ nữ, Hà Nội 1996
- Lê Thị Quý, Nho giáo và văn hoá gia đình, Tạp chí Nghiên cứu văn hoá nghệ
thuật, Hà Nội, Số 4/1993.
-Lê Thị Quý , Một số vấn đề về bạo lực gia đình hiện nay, Tạp chí Khoa
học về Phụ nữ - Số 2/1991.
- Lê Thị Quý, Việc ngăn chăn bạo lực gia đình ở Việt Nam, Tạp chí Khoa
Học về Phụ nữ - Số 3/1993.
- Lê Thị Quý , Về bạo lực không nhìn thấy được trong gia đình, Tạp Chí
Khoa học về Phụ nữ - Số 1/1994.
10
- Lê Thị Quý, Bạo lực gia đình và ảnh hưởng của nó đến việc hình thành
nhân cách của trẻ em, Tạp chí Khoa Học về Phụ Nữ - Số 4 (38)/1999.
- Lê Thị Quý, Bạo lực gia đình - bất bình đẳng trong quan hệ giới, Tạp
chí Khoa học về Phụ nữ - Số 4/2000.
- Mai Quỳnh Nam chủ biên, Trẻ em , gia đình, xã hội, NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội, 2004
- Nguyễn Hồng Thái (2000), Một số vấn đề về quan hệ gia đình qua báo chí,
Tạp chí Xã Hội Học - Số 4 (72) - 2000.
- Phan Kế Bính (1999), Việt Nam Phong tục. NXB Hà Nội.

Pháp luật, An ninh thủ đô, Công an nhân dân và một số báo, tạp chí khác…
Hướng dẫn tìm thông tin.
+ Giáo viên bộ môn hướng dẫn sinh viên các địa chỉ để tìm đọc và mua các
tài liệu tham khảo ( trước hết là tạo điều kiện để sinh viên đọc, sao chụp
những tài liệu hiện có trong tủ sách của trường, khoa. )
7. Hình thức tổ chức dạy học.
+ Sử dụng hiệu quả các giáo cụ truyền thống ( phấn & bảng ) kết hợp sử dụng
các phương tiện hiện đại như Projecto (bài giảng được soạn trên phần mềm
Power Point)
+ Giảng viên phát huy tính tích cực của sinh viên trên lớp, đặc biệt phát huy
tính năng động, tham gia xây dựng bài học của sinh viên, rèn luyện kỹ năng làm
việc theo nhóm.
+ Coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu, giúp người học tự
tìm kíêm và xử lý thông tin trên các phương tiện hiện đại để phục vụ môn học.
+ Rèn luyện và phát huy các kỹ năng trình bày một vấn đề xã hội trên lớp, rèn
luyện kỹ năng viết báo cáo khoa học.
+ Tổ chức lấy ý kiến sinh viên giữa kỳ và cuối kỳ.
7.1. Lịch trình chung: - 2 tín chỉ,
Nội dung
Hỡnh thức tổ chức dạy học
Tổng
Lên lớp Thực Tự học,
Lý thuyết Bài tập Thảo
12
luận hành, thí
nghiệm
điền dã
tự nghiên
cứu
Nội dung 1

- Tuần 11
1 1 2
Nội dung 9
- Tuần 12
2 2
Nội dung 9
- Tuần 13
1 1 2
Nội dung
10
- Tuần 14
1 1 2
Tổng kết,
ôn tập
- Tuần 15
1 1 2
13
Tổng 20 4 4 2 30
- Tổng: 20 Lý thuyết , 4 Bài tập , 4 Thảo luận, 2 Tự học
• Cố gắng đảm bảo tính cân đối trong từng bài.
• Đảm bảo tỉ lệ giữa lý thuyết và thực hành
• Đảm bảo những nguyên tắc trong đào tạo tín chỉ ( giờ tự học )
7.2. Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể cho từng nội dung:
NỘI DUNG I . TUẦN I .
Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,

nước”, Enghels
3. Tìm đọc thông tin mạng:
http:// google.com.vn tìm
History of Family.
3. Chia nhóm học tập ( 8
nhóm nhỏ= 4 nhóm lớn ).
Tự học,
Tự
nghiên
1. Nghiên cứu đề cương môn
học, các dạng câu hỏi
2. Thu thập các nguồn thông
14
cứu. tin, tư liệu, học liệu phục vụ
môn học
2. Tự xây dựng kế hoạch học
tập của cá nhân, kế hoach
tham gia học tập với nhóm
NỘI DUNG 2 . TUẦN 2 .
Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm.
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý

học, các dạng câu hỏi
2. Thu thập các nguồn thông
tin, tư liệu, học liệu phục vụ
môn học
15
2. Tự xây dựng kế hoạch học
tập của cá nhân, kế hoach
tham gia học tập với nhóm
NỘI DUNG 3. TUẦN 3
Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm.
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý
thuyết
2h tín
chỉ
(2h trên
lớp)
Thứ
Từ.? h.
đến
Gđường
Bài 3 Quan điểm của chủ

điểm.
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý
thuyết
1h tín
chỉ
(1 giờ
trên
lớp)
Thứ
.
từ h.
Giảng
đường

Bài 4: Một số lý thuyết cơ
bản liên quan đến gia đình
+ Các quan điểm nam quyền
về gia đình
+ Các quan điểm nữ quyền
về gia đình
+ Đọc sách về các lý thuyết
xã hội học, Nho giáo
+Đọc các bài về Thuyết nữ
quyền ( Tạp chí KH và Phụ
nữ )
Bài tập
1h tín
chi ( 1h

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý
thuyết
Đọc các bài Tạp chí về gia
đình
Thảo.lu
ận

2h tín
chỉ
(2 giờ
trên
lớp)
Thứ ?
Từ ?
Giảng
đườngThảo luận bài 1 ,2, 3, 4
- Lịch sử hình thành và phát
triển của gia đình trên thế
giới và Việt Nam
- Phân tích cơ cấu và chức
năng của gia đình
- Phân tích quan điểm của
chủ nghĩa Mác Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh về gia
đình

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý
thuyết
(1h tín
chỉ)
Quan điểm giá trị, các
nguyên tắc, chuẩn mực đạo
đức của gia đình
Đọc các bài Tạp chí về gia
đình
Đọc tài liệu bài giảng
Tự học,
Tự
nghiên
cứu.
1h tín
Thứ
Từ h

Gđường
Chuẩn bị nội dung về:
- Bản chất của gia đình
- Mâu thuẫn thế hệ trong gia
đình
- Vấn đề giới trong gia đình
Tiếp tục tìm kiếm tài liệu
phục vụ môn học, chia sẻ
thông tin trong nhóm.
19

đình
Tự học,
Tự
nghiên
cứu.
Thứ
Từ h

Gđường
- Tiếp tục tìm kiếm tài liệu
phục vụ môn học, chia sẻ
thông tin trong nhóm.
- Đọc tài liệu chuẩn bị làm
bài tập cá nhân
NỘI DUNG 6 TUẦN 8
20
Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm.
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý
thuyết
(1h tín
chỉ)

Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm.
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
21
Lý
thuyết
1h tín
chỉ
(1 giờ
trên
lớp)
Thứ
.
7h00-

Giảng
đườngBài 6 Nghiên cứu sự biến
đổi của các hình thức gia
đình, các chức năng của
gia đình. Gia đình biến đổi

nhân trong nhóm.
3. Tự giải đáp các câu hỏi
ôn tập nêu trên.
NỘI DUNG 8. , TUẦN 10
22
Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm.
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lý
thuyết
(2h tín
chỉ)
Giảng
đường
Bài 7, 8,9
Các vấn đề về:
- Bạo lực gia đình
- Ly hôn
- Tương lai gia đình
Đọc sách, bài tạp chí về Bạo
lực gia đình, Ly hôn
Bài tập
Tự học,

- Tương lai gia đình
lực gia đình, Ly hôn
Thảo
luận

1h tín
chỉ
(1h trên
lớp)
Thứ
Từ h
Gđường

+ Thảo luận các vấn đề liên
quan đến bạo lực gia đình.
(Thảo luận về luật phòng
chống bạo lực gia đình)
+ Thảo luận các vấn đề liên
quan đến ly hôn. (thực trạng,
đề xuất giải pháp)
Các nhóm chuẩn bị các chủ
đề đã chọn, có thư ký ghi
chép biên bản.
Tự học,
Tự
nghiên
cứu.
+ Đọc các tài liệu tham
khảo. Chuẩn bị nội dung
tiếp về các vấn đề gia đình

- Cơ sở kinh tế- xã hội
- Thực trạng gia đình Việt
Nam và sự biến đổi của nó
từ xã hội có nền kinh tế
quan liêu bao cấp sang kinh
tế thị trường
- Mối quan hệ và sự xung
đột giữa các chuẩn mực đạo
đức truyền thống và những
chuẩn mực mới trong gia
đình.
1. Tự nghiên cứu câu hỏi
ôn.
2. Đọc tài liệu liên quan
Tự học,
Tự
nghiên
cứu.
- Sinh viên tìm tài liệu về
bài 10 để chuẩn bị làm bài
tập cá nhân.
NỘI DUNG 9, TUẦN 13.
Hình
thức tổ
chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm.