CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG
CÂU 1: cơ cấu tổ chức HĐND và mô hình thí điểm ko tổ chức HĐND quận, huyện, phường:
( học đề cương trang 73)
- Vừa qua UBTVQH theo tờ trình của QH đã ban hành NQ 724-725 cho phép 10 tỉnh thành của nước
ta được thí điểm không tổ chức HĐND cấp H và P kể từ ngày 26/4/2009. Nếu mô hình này thành công
sẽ nhân rọng ra cả nước vào 2011.
• MB: Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hải Phòng , Nam Định
• MT: Đà Nẵng, Quảng Trị, PHú Yên.
• MN: BR-VT, HC, Kiên Giang
- Bỏ HĐND cấp quận, huyện còn xã, thị trấn, thành phố thuộc tỉnh giữ lại. Vì cấp H chỉ được xay
dựng là cấp trung gian đẻ truyền tải quyền lực cho nên HĐND cấp H rất ít việc để là nên hoạt động của
nó chỉ mang tính hình thức, chiếu lệ (NQ của HĐND cấp H chỉ là sự sao chép NQ của HĐND cấp
tỉnh). Bộ máy cồng kềnh, chi phí cho HĐND cấp h hoạt động rất tốn kém, hiệu quả công việc thì lại ít
=> lãng phí. Đây là kết quả của tư tưởng lập hiến của các nhà tư tưởng từ năm 1959, đã áp dụng mô
hinh trăm hoa đua nở, đâu đâu cũng có hội đồng, phản ánh tâm lí cào bằng, bình quân, chủ nghĩa ở VN.
Trái lại vs nguyên lí đại diện
+ Trong khi đó. HĐND cấp tỉnh lại rất quan trọng, đây là câu nối giữa TW và ĐP, là nơi rất cần HĐND
để có chức năng lĩnh hội đường lối, chỉ thị của TW, cũng là cư quan biết được đặc thù của địa phương
mình từ đó đề ra những NQ phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Ngoài ra đây cũng là cấp
ngân sách , có thể phân bổ ngân sách cho địa phương.
+ HĐND cấp xã cũng quan trọng không kém, vì đây là cấp cơ sở, gắn liền gần giũ với nhân dân, nắm
bắt và hiểu được những tâm tư nguyện vọng, lợi ích của nhân dân trong xã. Có thể bảo vệ lợi ích của
nhân dân.
+ Con HĐND cấp H thực sự không có ý nghĩa gì, tất cả đều được HĐND cấp T và X thực hiện, cho
nên bỏ HĐND cấp H là cần thiết.
- Bỏ HĐND P, Trong khi đó HĐND xã và TT vẫn giữ vì 2 HĐND này là 2 HĐ này thuộc địa bàn
nông thôn, nơi có S rộng, dân cư thưa, phương tiên GTLL ko thuận lợi, trình độ dân trí thấp, các thông
tin liên lạc còn hạn chế. Vì vậy để giải quyết những vấn đề quan trọng trong xã thì người dân trong xã
khó thực hiện quyền lực của mình => lập ra HĐND để thay mặt họ thực hiện quyền lực của họ => dân
chủ gián tiếp.
- P là địa bàn đô thị, S hẹp, dân số đông, trình độ dan trí cao, thông tin liên lạc đa chiều. Vì vậy để giải
cấp.
+ Phó chủ tịch và các thành viên khác của UBND cũng do HĐND cùng cấp bầu, nhưng không nhất
thiết phải là đại biểu HĐND.
* UBND có trách nhiệm chấp hành các nghị quyết của HĐND cùng cấp:
+ UBND tổ chức, chỉ đạo các cơ quan ban ngành thực hiện các nghị quyết của HĐND, để biến nghị
quyết của HĐND thành hiện thực trong cuộc sống.
* UBND chịu sự giám sát và chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp:
+ UBND chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước HĐND cùng cấp.
+ Đại biểu HĐND có quyền chất vấn: Chủ tịch UBND, các Phó chủ tịch và các thành viên khác của
UBND; cũng như Thủ trưởng các CQ chuyên môn thuộc UBND cùng cấp.
+ HĐND có quyền:
- Bãi nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các thành viên khác của UBND.
- Bỏ phiếu tín nhiệm đối với các thành viên của UBND, là những người do HĐND bầu (thành viên nào
không được quá ½ tổng số đại biểu HĐND tín nhiệm thì bị miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm).
- Bãi bỏ các văn bản pháp luật của UBND, Chủ tịch UBND nếu các văn bản đó trái với HP, luật, các
VB của CQNN cấp trên, trái với nghị quyết của HĐND cùng cấp
Sự tác động trở lại của UBND cùng cấp đối với HĐND
- CTUB có thể tham dự các kỳ họp của UB
- CTUB đề nghị UB họp kín họp bất thường và xây dựng dự án.
Câu 3 : vị trí, tính chất UBND, liên hệ “ song trùng trực thuộc”:
Học thuộc lòng mục 1, trang 79
Tóm lại, từ sự phân tích Đ123 HP hiện hành, chúng ta có rút ra kết luận là:
UBND là cơ quan có tính chất và hoạt động theo nguyên tắc “ song trùng trực thuộc” ( 2 chiều)
UBND vừa lệ thuộc vào HĐND cùng cấp theo chiều ngang, lệ thuộc UB cấp trên theo chiều dọc:
Sở dĩ UBND đc tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc này là vì: nếu chỉ trói buộc UBND vào 1 chiều
thì đều dẫn đến những bấc cập nhất định:
Nếu trói UBND vào HĐND cùng cấp dẫn đến ko thông suốt, ko quản lí đc (trên nói, dưới ko
chịu nghe)
Nếu trói UBND vào UBND cấp trên HĐND trở nên hình thức, vô nghĩa, trái vs quản lí NN
của dân vì HĐND là cơ quan đại diện thay mặt dân.