ĐO VÀ ĐIỀU KHIỂN CÔNG NGHIỆP
BÀI GIẢNG BÀI GIẢNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN ĐIỆNVIỆN ĐIỆN
ĐO VÀ ĐIỀU KHIỂN CÔNG NGHIỆP
1
1/21/2014
Nguyễn Thị Huế
Bộ môn Kĩ thuật đo và Tin học công nghiệp
NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
NỘI DUNG NỘI DUNG MÔN HỌCMÔN HỌC
1
2
Lịch sử phát triển của các hệ thống đo và điều khiển
công nghiệp
Các thiết bị đo lường trong công nghiệp
3
Các thiết bị chấp hành
2
1/21/2014
5
Cơ sở kĩ thuật truyền tin công nghiệp
4
7
Thiết bị điều khiển
Một số hệ thống công nghiệp thực tế
6
Các giao thức công nghiệp tiêu biểu
NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
LưuLưu đồđồ P&IDP&ID
3

trong
đó
bản
vẽ
lưu
đồ
LưuLưu đồđồ P&IDP&ID
liên
quan
mô
tả
quy
trình
công
nghệ
,
trong
đó
bản
vẽ
lưu
đồ
công nghệ là quan trong nhất.
 Nhiệm vụ của người kĩ sư thiết kế điều khiển là bổ xung thiết bị
đo, chấp hành, các chức năng điều khiển quá trình cụ thể và
thể hiện chúng qua bản vẽ lưu đồ P&ID.
 Lưu đồ P&ID là cơ sở cho việc phân tích và thiết kế hệ thống
5
1/21/2014 NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
 Các biểu tượng trong lưu đồ P&ID được sử dụng tương đối đối

v.v… )
Báo động, báo
hiệu
B
(Burner) -Ngọn lửa vòi đốt Tự chọn Tự chọn Tự chọn
C
Dẫn điện, dẫn nhiệt Control (13)
D
Tỷ trọng, trọng lượng riêng Vi sai (4)
E
Điện áp (V), sức điện động Phần tử sơ cấp,
cảm
biến
11
1/21/2014
cảm
biến
F
Tốc độ dòng chảy (t/h, m
2
/h,
v.v…)
Tỷ lệ (Fraction (4))
G
Kích thước Thuỷ tinh (9)
H
Hand- Vận hành tay Cao (mở)
I
Dòng điện (A) Chỉ thị (10)
J

(12)
Đức chức năng (12) Đức chức
năng (12)
V Viscosity- Độ nhớt Van
W Trọng lượng (t), lực Tốt Van, cửa chọn hướng (13)
X Thiết bị khác: (Folaphon, v.v…) Trục X Không sắp xếp Không sắp xếp Không sắp
xếp
Y Event, State, Presence Trục Y Rơle (13, 14)
Z Vị trí (%) Trục Z Thành phần điều khiển
NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
KíKí hiệuhiệu thiếtthiết bịbị trongtrong lưulưu trìnhtrình côngcông nghệnghệ
13
1/21/2014 NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
Một số ví dụ về thiết bị đo trong sơ đồ công nghệ
14
1/21/2014 NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
Một số ví dụ về thiết bị đo trong sơ đồ công nghệ
15
1/21/2014 NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
Ký hiệu bổ sung chức năng điều khiển
Chữ viết tắt Ý nghĩa Chữ viết tắt Ý nghĩa
A Tín hiệu tương tự M Motor actuator
ADAPT. Mode điều khiển thích ứng MAX. Mode điều khiển MAX
AS Nguồn không khí cung cấp MIN. Mode điều khiển MIN
AVG. Trung bình NS Nguồn cung cấp Nitơ
C Kết nối ma trận board O Tín hiệu từ hoặc âm thanh
D - Mode điều khiển mạch rẽ
-Tín hiệu số
OPT. Mode điều khiển tự tối ưu
DIFF. Vi sai DIR. Chiều hoạt động

E Tín hiệu áp REV. Quay ngược
ES Nguồn cung cấp điện RTD Đầu đọc nhiệt điện trở
FC Đóng mạch lúc sự cố S Cuộn dây thừa hành
FI Đóng mạch ngay sau khi sự cố S.P. Điểm đặt trước
FL Liên động lúc sự cố SQ.RT. Lấy căn
FO Hở mạch lúc sự cố SS Nguồn cung cấp hơi
GS Nguồn cung cấp Gas T Vòi
H Tín hiệu thuỷ lực WS Nguồn cung cấp nước
HS Nguồn thuỷ lực X -Nhân, -Thừa hành
I -Dòng điện, -Liên động
NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
Một số ký hiệu thường được sử dụng
Công tắc bảo vệ ( Protection)
ZS Limit switch – Công tắc giới hạn
SS Speed – Công tắc tốc độ
RS Rope – Dây căng công tắc kéo
DS Driff – Công tắc độ lệch
PS Pressure – Công tắc áp suất
LS Level – Công tắc mức
17
1/21/2014
TS Temperature – Công tắc nhiệt độ
US Miscellaneous – Pha tạp, hỗn hợp
ZQ Torque – Công tắc momen
OS Shock relay – Rơle va đập
FS Flow switch – Công tắc lưu tốc
Dụng cụ đo (Instrument)
TE Temperature element
PT Pressure transmitter
ZT Position transmitter

trình
(process
flow
sheet)
Lưu trình công nghệ

Lưu
trình
mô
tả
quá
trình
(process
flow
sheet)
 Lưu trình thiết kế và thiết bị (design and item flow sheet)
 Lưu trình thiết bị đo và điều khiển (instrumentation flow sheet)
 Lưu trình thiết bị bảo vệ (switch and protection flowsheet)
 Lưu trình quá trình rất quan trọng đối với việc thiết kế, tìm hiểu về hoạt
động của hệ thống công nghệ. Đối với nhà máy lớn lưu trình này được
chia làm nhiều phân đoạn. Vì vậy có lưu trình toàn cảnh và lưu trình
phân đoạn tổ chức hợp lý
20
1/21/2014 NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
Lưu trình toàn cảnh nhà của một máy xi măng
Số Tên công đoạn
1 Máy đập đá vôi, đá sét, .
. .
2 Đánh đống, cào, trộn
đồng đều sơ bộ

5
Băng
tải
NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
 Căn cứ vào các số liệu ấy người ta chọn thiết bị công nghệ, lập danh sách
và tài liệu các thiết bị công nghệ trong dây chuyền
Lưu trình thiết kế và chọn thiết bị
23
1/21/2014 NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
 Trên cơ sở các thiết bị đã chọn, nghiên cứu hoạt động của chúng trong dây chuyền:
Lưu trình thiết bị đo và bảo vệ
 Khởi động
 Đứng máy
 Các liên động
 Các mạch cứng
điều khiển cần
có
24
1/21/2014
 Chọn thiết bị đo và điều khiển, các lắp đặt và hoạt động trên dây chuyền đây là quá trình thành
lập lưu trình thiết bị đo và điều khiển
NTH-Bộ môn kĩ thuật đo và tin học công nghiệp
NỘI DUNG NỘI DUNG CHƯƠNG CHƯƠNG 22
 Thiết bị đo trong hệ thống tự động
Các thiết bị đo lường trong công nghiệp
2
25
1/21/2014
 Các thiết bị đo các đại lượng điện trong công nghiệp
 Các thiết bị đo các đại lượng không điện trong CN