1
MỘT SỐ BÀI TOÁN SUY LUẬN LÔGIC Bài 1: Trong một lớp học, tất cả nữ sinh đều tham gia các nhóm học nữ
công gồm: thêu, làm hoa, làm bánh. Biết rằng có 7 bạn học thêu, 6 bạn
học làm hoa, 5 bạn học làm bánh, 4 bạn vừa học thêu vừa học làm hoa,
3 bạn vừa học thêu vừa học làm bánh, 2 bạn vừa học làm hoa vừa học
làm bánh, 1 bạn học cả ba nhóm. Hỏi lớp học đó có bao nhiêu nữ sinh?
Giải:
Ta vẽ ba vòng tròn giao nhau để biểu diễn số nữ sinh học các nhóm thêu,
làm hoa , làm bánh. Giao của hai, ba vòng tròn biểu diễn số người tham gia
hai, ba nhóm. Ba vòng tròn này chia nhau thành các phần a, b, c, m, n, p, q
kí hiệu như hình vẽ.
Các bài toán suy luận lôgic thường không đòi hỏi nhiều về kĩ năng tính toán, Để giải
chúng, điều cần thiết hơn cả là phải có phương pháp suy luận đúng đắn, chặt chẽ,
hợp lí và sáng tạo. Ta có thể sử dụng một số sơ đồ ( sơ đồ “cây”, sơ đồ “vòng
Vậy tổng số nữ sinh của lớp học đó là :
a + m + n + q + b + c + p = 7 + 1 + 1 + 1 = 10.
Bài 2: Tính đến năm 1994, dân số ở thủ đô Hà Nội là 2052116 người.
Biết rằng trên đầu mỗi người có không quá 100000 sợi tóc. Chứng minh
rằng ở Hà Nội ít ra cũng có 20 người có cùng một số sợi tóc.
Giải:
Ta chia số dân ở Hà Nội theo số sợi tóc từ 0 đến 100 000 tức là thành
100 001 nhóm. Nếu mỗi nhóm có không quá 19 người thì tổng số dân chỉ
là : 19.100 001 = 1 900 019 < 2 052 116. Vậy ít nhất phải có một số nhóm
có 20 người tức là ít ra cũng có 20 người có cùng một số sợi tóc. 3
Bài 3: Trong một bảng đấu loại bóng đá có 4 đội A, B, C, D. Người ta
đưa ra 3 dự đoán :
a/ Đội A nhì, đội B nhất.
b/ Đội B nhì, đội D ba.
c/ Đội C nhì, đội D tư.
Kết quả dự đoán đều có một ý đúng, một ý sai. Hãy xác định thứ tự của
mỗi đội.
Giải: Ta ghi ba dự đoán vào ba dòng trong bảng sau :
Thứ
tự
Dự đoán
Do đó x = 17. Vậy có 17 học sinh thích cả hai môn Văn và Toán.
Bài tập vận dụng:
1/ Trong một cuộc đua xe đạp, 4 VĐV An, Bình, Cường, Dũng đã đạt bốn
giải đầu tiên.
Trong các câu sau đây, mỗi câu chỉ đúng về một VĐV:
a) Bình giải nhất, Dũng giải nhì.
b) Bình giải nhì, Cường giải ba.
c) An giải nhì, Cường giải tư.
Hãy xác định giải của từng VĐV.
2/ Ba bạn Khánh, Lương, Minh tham gia các môn thể thao : chạy, bơi, bóng
bàn, bóng đá, đá cầu và đua xe đạp, mỗi bạn tham gia hai môn. Biết rằng:
25
-
x
T (30) V(25)
40
x 5
a/ Bạn tham gia chạy và bạn chơi đá cầu nhà ở cạnh nhau.
b/ Trong ba bạn thì Khánh ít tuổi nhất.
c/ Bạn Lương, bạn chơi bóng bàn và bạn chơi đá cầu thường rủ nhau đi
học.
d/ Bạn chơi bóng bàn nhiều tuổi hơn bọn chơi bóng đá.
e/ Bạn tham gia bơi, bạn chơi bóng đá và bạn Khánh thường cùng đi xem
phim với nhau.