Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
Báo cáo thực tập môn học "Công tác xã
hội"
Ngô Việt Hiệp 1
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
MỤC LỤC
Lời cảm ơn 1
Nội dung 3
Phần I: Giới thiệu về Nhà Hữu nghị I 5
Phần II: Tiến trình làm việc và can thiệp với thân chủ 9
1. Tiểu sử về thân chủ 9
2. Tiến trình công tác xã hội với cá nhân qua quá trình làm việc và can thiệp với
em Võ Thành Đat 11
Phần III: Nhìn lại đợt thực tập 17
Một số buổi phúc trình 20
Phụ lục (một số hình ảnh về Nhà Hữu Nghị I
Bài tự lượng giá thực tập của sinh viên
Ngô Việt Hiệp 2
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian vừa qua với yêu cầu của môn học “Công tác xã hội”,
tôi đã tiến hành thực tập tại nhà Hữu Nghị I (số 48 ngõ Thái Thịnh II, Đống
Đa, Hà Nội).
Thời gian thực tập kéo dài 5 tuần, từ 15/8 đến 16/9 và thời gian đến
trung tâm tối thiểu là 5 buổi trên 1 tuần và mỗi buổi kéo dài 3 tiếng. Qua làm
người sức khỏe và hạnh phúc!
Hà Nội, ngày 12 tháng 9 năm 2011
Sinh viên
Ngô Việt Hiệp
Ngô Việt Hiệp 4
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
NỘI DUNG
Như chúng ta đã biết, thực tập công tác xã hội là hoạt động sinh viên
công tác xã hội được đưa xuống các cơ sở xã hội để làm công việc cho một
nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp trong một thời gian nhất định. Đây
là giai đoạn sinh viên vận dụng những lý thuyết, kỹ năng đã học để hỗ trợ một
thân chủ cụ thể trong bối cảnh cơ sở xã hội. Đây được xem là một khâu bắt
buộc trong quy trình đào tạo công tác xã hội.
Với vai trò là những bên có liên quan, mối quan hệ giữa sinh viên thực
tập với điều phối viên ở trung tâm, giáo viên hướng dẫn là rất lớn. Mối quan
hệ đó được thể hiện rõ bằng sơ đồ sau:
Ngô Việt Hiệp 5
KII-CTXH
Sinh viên thực tập
công tác xã hội
- Điều phối viên
- Giáo viên hướng dẫn
- Cơ sở đào tạo
- Cơ sở thực tập
Hỗ trợ Hỗ trợ
Phối hợp, hỗ trợ
Quản lý
nhi đồng nhiều năm. Được Bộ văn hóa thông tin, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh và Cung văn hóa thiếu nhi Hà Nội tặng giấy khen đã tham gia tốt liên
hoan văn nghệ trẻ em thiệt thòi thành phố Hà Nội và đạt giải cao.
Các cháu còn tham gia các lớp học vẽ, học thanh nhạc, học múa của các
hội từ thiện tổ chức theo dự án… và đạt nhiều kết quả tốt.
Để động viên tinh thần học tập của các con mỗi năm học Nhà Hữu Nghị I
đều tổ chức cho các cháu đi công viên nước, đi Thiên Đường Bảo Sơn… Nhà
Hữu Nghị I đã thực sự là mái ấm cho 60 em có hoàn cảnh khó khăn đậc biệt trên
địa bàn Quận Đống Đa.
Ngô Việt Hiệp 7
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
2. Nhiệm vụ:
Tiếngười nhận và nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn có
hộ khẩu thường trú tại Quận Đống Đa.
Phối hợp chặt chẽ với các trường phổ thông trên địa bàn Phường Thịnh
Quang để đưa các em vào học văn hóa ở các trường tiểu học Thái Thịnh, Trung
học cơ sở Thái Thịnh, Trung học cơ sở Thịnh Quang.
Chăm sóc sức khỏe thường xuyên đồng thời phối hợp với trung tâm y tế
Quận Đống Đa khám chữa bệnh miễn phí. Các em còn được cấp thẻ bảo hiểm y
tế, được tham gia bảo hiểm thân thể hàng năm
Các cháu còn được tham gia các lớp học kỹ năng sống, lớp nòng cốt của
Phòng Lao động Thương binh xã hội tổ chức. Ngoài ra các cháu được học vi
tính, Tiếng Anh được tổ chức AMT dạy.
3. Mục tiêu:
Tiếp nhận, quản lý trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Nuôi dưỡng
các em về mặt thể chất lẫn tinh thần, giúp các em phát triển một cách toàn diện,
giúp các em trở thành công dân có ích cho xã hội.
4. Đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường
STT Hoàn cảnh gia đình Số lượng
1
Mồ côi 15
Mồ côi cha mẹ 1
2 Con thương binh 1
3 Bố mẹ đi tù 6
4 Khác 37
6. Nguồn cung cấp nuôi dưỡng
Ngô Việt Hiệp 9
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
Nhà Hữu Nghị I Đống Đa là cơ quan hành chính sự nghiệp, hoạt động
dưới sự chỉ đạo trực tiếp của UBND Quận Đống Đa. Khi xét duyệt cháu vào
Nhà Hữu Nghị I do Phòng Thương binh xã hội tuyến váo trường và ra trường.
Nguồn kinh phí hoạt động của Nhà Hữu Nghị I do tổ chức AMT (tổ chức từ
thiện Châu Á) thong qua UBND Quận Đống Đa cấp tiền lương của cán bộ, giáo
viên: có 5 người hưởng ngân sách nhà nước cấp, còn 4 người hưởng tiền công
do dự án chi trả. Cán bộ, giáo viên nhà trường làm việc kiêm nhiệm, tất cả các
loại giấy tờ công văn của Nhà Hữu Nghị I đều mang đấu trường mầm non Thịnh
Yên.
Trên đây là phần tóm lược về Nhà Hữu Nghị I và cũng là cơ sở nêu trên
thực tập. Phần tiếp theo tôi xin đi sâu vào bài báo cáo của mình về tiến trình can
thiệp và làm việc với thân chủ.
Ngô Việt Hiệp 10
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
PHẦN II:
TIẾN TRÌNH LÀM VIỆC VÀ CAN THIỆP VỚI THÂN CHỦ
cảnh cũng rất khó khăn, ở độ tuổi còn rất bé em đã đã không còn được gặp
người mẹ đã sinh ra em, người mẹ đó cũng không đến thăm em. Có lẽ vì điều đó
mà em rất buồn, buồn vì người đã sinh ra em lại không quan tâm đến em. Bản
chất của con người khi sinh ra là tốt, nhưng do những tác động của môi trường
xung quanh, những biến động của cuộc sống đã làm con người ta xấu đi. Vấn đề
lớn của em bây giờ là việc học tập và cách giao tiếp. Như tôi được biết thì học
lực của em không được tốt, trong giao tiếp em hay nói tục, chửi thề. Tuy nhiên
qua quan sát tôi thấy khi làm việc gì thì em rất chú tâm, đây có thể coi là điểm
Ngô Việt Hiệp 12
KII-CTXH
Bố
Mẹ
nuôi
Bà
Mẹ
đẻ
Thân chủ
em Đạt
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
mạnh của em. Hiện nay, ngoài bạn bè ở Trung tâm em có có mẹ nuôi, bố, bà, em
gái. Vì vậy, để giúp em chúng ta cần xác định các nguồn lực đang tồn tại xung
quanh thân chủ. Đó sẽ là hệ thống tốt để trợ giúp em tiến bộ hơn.
Trên đây là đối tượng mà tôi sẽ tiến hành can thiệp. Em Đạt đang ở bậc
trung học cơ sở, lứa tuổi này đã có những thay đổi trong suy nghĩ và nhận thức
của mình. Tôi hy vọng trong quá trình giúp đỡ em Đạt, em sẽ thay đổi lại suy
nghĩ và hành động. Em sẽ có một cái nhìn đúng đắn hơn về bản thân và cuộc
sống của mình.
2. Tiến trình công tác xã hội với cá nhân qua quá trình làm việc và can
thiệp với em Đạt
- Em rất chú tâm khi làm việc, rất
chuyên cần
- Em không có sự quan tâm từ mẹ đẻ,
bố đi lấy vợ khác
- Em có khả năng sáng tạo - Mềm yếu, hay bị bát nạt
- Em có sự trợ giúp từ Trung tâm bảo
trợ Nhà Hữu Nghị I
Các vấn đề đó đều có những nguyên nhân phát sinh nhưng theo tôi
nguyên nhân lớn nhất là do hoàn cảnh… Để giúp đỡ em Đạt tôi tìm đến các
điểm mạnh của em. Đó là cái chúng ta dựa vào để giải quyết vấn đề:
Thứ ba, là thu nhập dữ liệu: Trong bước này, nhân viên công tác xã hội
không chỉ thu thập thông tin từ trẻ mà còn thu thập thông tin cùa những người
xung quanh trẻ để có cái nhìn tổng thể và khách quan. Để biết hơn về em Đạt,
ngoài việc tìm hiểu từ em, tôi đã nhờ sự giúp đỡ của em Đào Tùng Anh là bạn
của em Đạt ở Nhà Hữu Nghị I. Đó là hệ thống nguồn lực mà tôi cần khai thác.
Như đã trình bày ở trên.
Từ khi biết mẹ để bỏ rơi mình, bố đi lấy vợ khác, em không nói nhiều về
quá khứ. Bởi vậy, để thu thập thông tin về em là rất khó và không đủ, tôi đã nói
chuyện với em Đào Tùng Anh người bạn của Đạt để tìm hiểu thêm. Chính
nguồn lực này đã giúp tôi thu thập khá nhiều thông tin về em Đạt.
Thứ tư, là chuẩn đoán: Dựa vào những gì thu thập được, người nhân viên
công tác xã hội có thể xác định được tính chất nghiêm trọng của vấn đề cũng
Ngô Việt Hiệp 14
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
như các yếu tố nảy sinh vấn đề của trẻ. Qua đó, tìm ra các mối quan hệ, Từ các
bước ở trên, bản thân tôi thấy vấn đề của em Đạt hiện nay cần phải tác động
chính là việc giúp em cởi mở hơn, nâng cao khả năng học tập và giảm thiểu
những lời nói thô tục khi giao tiếp. Đồng thời phát huy được những điểm mạnh
người mẹ đó như thế nào, em thiếu đi tình thương của mẹ và hiện tại chỉ có bố,
bà, mẹ nuôi, em gái là người thân của em. Em mong muốn có tình thương yêu từ
những người ruột thịt trong đó có mẹ em nhưng em lại không có được. Khi sử
dụng kỹ thuật tôi đã biết được phần nào những mong muốn và suy nghĩ của
riêng em.
* Về lý thuyết:
Có hai thuyết được tôi sử dụng đó là thuyết nhận thức-hành vi và thuyết
hệ thống.
- Nội dung của thuyết nhận thức-hành vi nói rằng: Mọi hành vi đều xuất
phát từ nhận thức đúng sẽ dẫn tới hành vi đúng và ngược lại. Vì đó để thay đổi
hành vi, chúng ta cần phải thay đổi nhận thức.
Đối với em Đạt, để thay đổi những hành vi của em tôi đã tiến hành trò
chuyện, động viên em rất nhiều, đồng thời đưa ra những lời khuyên để em thấy
trong em có những cái cần phải thay đổi.
- Nội dung của thuyết hệ thống: Thuyết hệ thống tập trung đến các hệ
thống đang tồn tại xung quanh thân chủ. Nó được coi là các nguồn lực để có thể
trợ giúp cho thân chủ. Những hệ thống xung quanh đó gồm có hệ thống chính
thức, phi chính thức và hệ thống xã hội.
Áp dụng cho thân chủ, tôi nhận thấy tồn tại xung quanh thân chủ là các hệ
thống khác nhau… những hệ thống này góp phần lớn vào cuộc sống và nhận
thức của em. Có thể xem sơ đồ dưới đây tương đương với so đồ sinh thái.
Ngô Việt Hiệp 16
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
Qua thực tế tìm hiểu tôi thấy rằng: Ngoài hệ thống trường lớp, thì ngay tại
Trung tâm, trong Nhà Hữu Nghị I có hai mẹ, các cô chăm sóc và dạy dỗ Đạt. Ở
đây, em được hưởng mọi sự ưu đãi và giáo dục như những em cùng trang lứa,
được nhận tình thương, có mái ấm, bạn bè và anh chị…. Không chỉ có vậy, bên
cạnh bạn bè trong Nhà Hữu Nghị I tôi thấy có em Tùng Anh là người có thể tác
kết quả tốt đẹp.
Như đã nói ở phần trên, ngoài những phương pháp như trò chuyện, quan
sát để tìm hiểu về thân chủ, tôi còn tiến hành phúc trình với thân chủ. Tôi sẽ nêu
ra ở cuối bài báo cáo này.
Ngô Việt Hiệp 18
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
PHẦN III:
NHÌN LẠI ĐỢT THỰC TẬP
Chúng ta cũng biết, kiến thức học được từ sách vở chỉ là một phần, là
công cụ để mình tiến hành các hoạt động, điều quan trọng ở đây là phải áp dụng
những công cụ, kiến thức đó như thế nào vào thực tiễn. Để chuẩn bị cho quá
trình thực tập này, tôi đã được tìm hiểu, cung cấp rất nhiều các kiến thức ở trên
lớp, đã có sự chuẩn bị khi mình xuống cơ sở. Tuy vậy, những lo lắng và thách
thức không phải là không có:
Trước hết, đây là lần đầu tôi đi thực tập, liệu thân chủ có giống như những
gì đã được học.
Thứ hai, tôi sợ mắc phải những khuyết điểm không đáng có nên đã chuẩn
bị mọi tình huống để giải quyết.
Thứ ba, vì các em ở cơ sở phải đi học nên việc tiếp xúc với thân chủ còn
hạn chế.
Và như tôi đã nói, trong quá trình thực tập ngoài những thuận lợi thì cũng
có nhiều hạn chế đó là:
Thứ nhất, phương tiện đi lại không được thuận lợi, phải đi xe buýt nên
nhiều khi đến Trung tâm không đóng hẹn.
Thứ hai, do thể chất không được khỏe mạnh cho nên nhiều khi phải nghỉ,
điều này cũng rất mong anh Phương trưởng nhóm và các cô bên cơ sở thông
cảm.
Thứ ba, các em bên Trung tâm phải đi học chiều, trong khi đó buổi sáng
một cách thường xuyên hơn.
Bốn là, sẽ trợ giúp nhiều em hơn nữa. Vì các em ở cơ sở có những hoàn
cảnh khó khăn, mỗi em bên cạnh những ưu điểm của mình vẫn còn tồn tịa
những hạn chế. Có em học kém, có em hay ức hiếp các bạn khác… Giúp đỡ
nhiều em hơn nữa là mong muốn của bản thân tôi. Và nếu như đợt thực tập kế
Ngô Việt Hiệp 20
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
thúc, nếu được phép của trung tâm thì tôi vẫn đến với tư cách là sinh viên tình
nguyện để dạy các em học và vui chơi với các em.
Đợt thực tập này chỉ vẻn vẹn 5 tuần, một khoảng thời gian ngắn để tiến
hành trợ giúp một cá nhân nhưng nó là điều kiện cần thiết, là khoảng thời gian
quý giá để tôi học hỏi những kinh nghiệm. Đợt thực tập kết thúc là tiền đề cho
tôi vạch ra kế hoạch cho bản thân, cho quá trình phát triển chuyên môn của mình
sau này. Qua quá trình làm việc tôi đã được bổ sung thêm nhiều kiến thức về
nhiều nhóm đối tượng. Và tôi cảm thấy nó thực sự phù hợp với trình độ của
mình. Sau này, khi theo đuổi một chuyên ngành thì trẻ em theo tôi đó sẽ là
chuyên ngành chính của mình. Bởi vậy, ngay sau đợt thực tập này, tôi dự định sẽ
tìm hiểu sâu hơn về nhóm đối tượng này. Sẽ xin phép cơ sở thực tập được tiếp
tục đến Trung tâm với vai trò là sinh viên tình nguyện. Có như vậy, tôi mới có
điều kiện để tìm hiểu sâu hơn về các em, sưu tầm kinh nghiệm mới cho mình.
Trên đây là tất cả phần nội dung báo cáo thực tập của tôi được tiến hành
trong 5 tuần tại Nhà Hữu Nghị I. Chắc chắn báo cáo sẽ còn nhiều thiếu sót,
mong các thầy cô góp ý để bà báo cáo lần sau đạt hiệu quả tốt hơn. Cuối cùng
tôi xin cảm ơn các thầy, cô ở trường và các cô tại Nhà Hữu Nghị I, cũng xin cảm
ơn đến anh Phương trưởng nhóm đã giúp tôi hoàn thành tốt đợt thực tập để có
thể viết bài báo cáo này.
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn, chúc mọi người sức khỏe và hạnh
phúc
Sau khi nghe Tùng Anh kể vè thân
chủ, tôi thấy đây là trường hợp cần
phải can thiệp. Tôi thông cảm cho hoàn
cảnh của Đạt
Ngô Việt Hiệp 22
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
nữa.
- Sinh viên: Em có biết gì về Đạt nữa
không?
- Tùng Anh: không anh ạ, em chỉ biết
có như vậy thôi.
- Sinh viên: Cảm ơn Tùng Anh!
* Buổi phúc trình thứ 2
Người phỏng vấn : Em Đạt
Vai trò : Thân chủ
Địa điểm phỏng vấn : Nhà Hữu Nghị I
Thời gian : 10h00 ngày 29/8/2011
Mục tiêu : Tiếp nhận và làm quen thân chủ
Nội dung vấn đàm Nhận xét cảm nghĩ của sinh viên
- Sinh viên: Chào em, anh có thể ngồi
đây được không?
- Thân chủ: Được ạ.
- Sinh viên: Em học văn à, chữ hơi xâu
nhỉ?
- Thân chủ: Em cố gắng ròi nhưng vẫn
không viết đẹp được.
- Sinh viên: Ừ, anh tên là Hiệp. Anh là
sinh viên thực tập ở đây. Anh nghe nói
Hôm trước anh nghe nói là em chửi
bạn, anh thấy như thế là không đúng.
- Thân chủ: Ai nói với anh
- Sinh viên: Ai nói không quan trọng,
quan trọng là có phải em nói hay
không?
- Thân chủ: Đúng là em nói
- Sinh viên: Anh nghĩ em làm thế sẽ
khiến mọi người buồn đấy
- Thân chủ: Lần sau em sẽ rút kinh
nghiệm.
- Sinh viên: Anh tin ở em
Cảm nghĩ đầu tiên về thân chủ là người
dễ gần, dễ tiếp cận làm quen.
Ngô Việt Hiệp 24
KII-CTXH
Báo cáo thực tập
GVHD: ThS. Nguyễn Trọng Tiến
Ngô Việt Hiệp 25
KII-CTXH