1
SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU HN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC CƠNG NGHỆ.
GIÁO VIÊN: TRẦN THỊ KIM
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ
NĂM HỌC: 2012- 2013
GV: Trần Thị Kim
SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU HN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
SO SÁNH CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC,
ƯU ĐIỂM CỦA VIỆC SỬ DỤNG MƠ HÌNH KHI GIẢNG
DẠY NỘI DUNG “ HÌNH CHIẾU VNG GĨC”.
GIÁO VIÊN: TRẦN THỊ KIM
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ
NĂM HỌC: 2013- 2014
2
MỤC LỤC
TỰA TRANG
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
3
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
4
I. KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
1. KHÓ KHĂN.
2. GIẢI PHÁP.
4
Công nghệ là môn học ứng dụng bằng cách vận dụng những nguyên lý vào thực
tiễn nhằm đáp ứng các nhu cầu thực tế về khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển của xã
hội. Việc tiếp cận với môn học này ở trường phổ thông giúp học sinh có thể hình thành
định hướng của bản thân đối với chọn nghề nghiệp trong tương lai như: kỹ thuật chăn
nuôi, trồng trọt, kinh tế gia đình, quản trị doanh nghiệp, cơ khí, xây dựng, ôtô, điện kỹ
thuật
Trong phân phối chương trình môn Công nghệ 11 ở học kỳ I, phần I Vẽ kỹ thuật
cơ sở, ở phần này đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức để đọc và vẽ được các hình
chiếu của một vật thể từ đơn giản đến phức tạp rồi từ đó có thể đọc được các bản vẽ
trong một số lĩnh vực như cơ khí, xây dựng, kiến trúc Để làm được điều đó học sinh
phải có một nền tảng vững chắc trong bài 2:“Hình chiếu vuông góc”, thì việc đọc được
bản vẽ ngay từ những năm học phổ thông đối với các em khá dễ dàng. Sau nhiều năm
giảng dạy môn Công nghệ khối 11 tôi đã rút ra một số kinh nghiệm từ việc so sánh các
phương pháp dạy học và tìm được phương pháp sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả
nhằm giúp cho học sinh có thể tiếp thu tốt hơn nội dung bài 2: “Hình chiếu vuông góc”
và dễ dàng trong việc thực hiện các bài thực hành có liên quan đến việc vẽ 3 hình chiếu
vuông góc.
GV: Trần Thị Kim
4
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.KẾ HOẠCH THỰC HIỆN:
1. Khó khăn:
Thực tế giảng dạy cho thấy bài “Hình chiếu vuông góc” là nội dung tương đối khó,
đòi hỏi học sinh phải có kiến thức về hình học không gian, phải có trí tưởng tượng,
phải biết tư duy đồng thời phải nắm vững những khái niệm căn bản như: thế nào là
hình chiếu, mặt phẳng chiếu, hướng chiếu và phải biết cách phân tích hình dạng của
vật thể.
2. Giải pháp:
Từ những khó khăn trên tôi tiến hành một số giải pháp như sau:
Khuyến khích học sinh xem bài trước khi đến lớp và hoàn tất các bài tập về nhà.
+ Hiểu được nội dung cơ bản của phương pháp hình chiếu vuông góc.
+ Biết được vò trí của các hình chiếu ở trên bản vẽ.
+ Phân biệt được PPCGT1 và PPCGT3
2. Kỹ năng:
+ Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản .
+ Biết vận dụng kiến thức đã học để thực hiện một bản vẽ đơn giản.
3. Tư duy: Phát triển óc phân tích, tổng hợp
4. Thái độ : Rèn luyện học sinh óc tư duy logic , tìm tòi kiến thức , tập trung , sôi nổi
II. Phương tiện dạy học:
+ Các bảng vẽ minh họa ( hình 2.1, 2.2, 2.3, 2.4 SGK).
+ Thước, phấn trắng, phấn màu.
III. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp gợi mở, kết hợp vấn đáp.
IV. Tiến trình dạy học và các hoạt động:
Tiến trình bài học:
B1: Kiểm tra bài cũ:
B2: Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC
SINH
NỘI DUNG BÀI GIẢNG
GV: Bài giảng gồm có 2 nội dung chính:
PPCG1 và PPCG3.
Trọng tâm của bài là:
+ Vò trí tương đối giữa vật thể và các mp
hình chiếu.
GV: Trần Thị Kim
7
+ Cách bố trí các hình chiếu trên bản vẽ.
Trước hết chúng ta cùng tìm hiểu phương
pháp chiếu góc thứ nhất được thực hiện như
thế nào
- Trên bản vẽ, các hình chiếu được bố trí
như thế nào? (hình 2.2)
HS trả lời: hình chiếu = được đặt phía dưới
I.PHƯƠNG PHÁP CHIẾU GÓC THỨ
NHẤT (PPCG1): GV: Trần Thị Kim
8
mp hình chiếu đứng, hình chiếu cạnh được
đặt bên phải hình chiếu đứng.
GV vẽ hình 2.2 và giảng: Để đơn giản, dễ
thể hiện trên bản vẽ ta không biểu diễn 3
hình chiếu trong hình học không gian như
hình 2.1 mà sẽ thể hiện 3 hình chiếu vuông
góc như hình 2.2.
Cần nói rõ hình chiếu bằng và hình chiếu
cạnh được đặt ở vò trí liên hệ gióng với
hình chiếu đứng
1. Vò trí của vật thể đối với các MP hình
chiếu:
Vật thể được đặt phía trước mp hình
chiếu đứng, vật thể được đặt bên trái mp
hình chiếu cạnh và bên trên mp hình
chiếu bằng.
2. Các hướng chiếu:(hướng nhìn) từ
trước, từ trên xuống và từ bên trái qua
theo thứ tự vuông góc với các mp HC
đứng, HC bằng, HC cạnh.
3. Vò trí các hình chiếu thể hiện trên
+Sau khi HS trả lời xong, lưu ý các em
xem như các mp ở phương pháp này là
trong suốt.
> Nhớ ở bài này chỉ giảng qua cho các em
biết PPCG3 còn không bắt các em thực
hành theo cách này.(cần nói rõ tiêu chuẩn
VN và tiêu chuẩn QTế qui đònh bản vẽ
được dùng 1 trongû 2 phương pháp, nước ta
và các nước Châu Âu thường dùng PPCG1,
nhiều nước Châu Mỹ và 1 số nước khác
dùng PPCG3).
1. Vò trí của vật thể đối với các MP hình
chiếu:
Vật thể được đặt phía sau mp hình
chiếu đứng, vật thể được đặt bên phải
mp hình chiếu cạnh và bên dưới mp hình
chiếu bằng.
2. Các hướng chiếu:(hướng nhìn) từ
trước, từ trên xuống và từ bên trái qua
theo thứ tự vuông góc với các mp HC
đứng, HC bằng, HC cạnh.
3. Vò trí các hình chiếu thể hiện trên
bản vẽ:
- Hình chiếu đứng: nằm góc dưới bên
phải bản vẽ.
- Hình chiếu bằng: được đặt bên trên
hình chiếu đứng.
- Hình chiếu cạnh: được đặt bên trái hình
chiếu đứng
GV: Trần Thị Kim
3 HCĐ
11
GIÁO ÁN- PHƯƠNG PHÁP THỨ II
BÀI 2: HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC
I Mục tiêu:
1. Kiến thức:
+ Hiểu được nội dung cơ bản của phương pháp hình chiếu vuông góc.
+ Biết được vò trí của các hình chiếu ở trên bản vẽ.
+ Phân biệt được PPCGT1 và PPCGT3
2. Kỹ năng:
+ Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản .
+ Biết vận dụng kiến thức đã học để thực hiện một bản vẽ đơn giản.
3. Tư duy: Phát triển óc phân tích, tổng hợp
4. Thái độ : Rèn luyện học sinh óc tư duy logic , tìm tòi kiến thức , tập trung , sôi nổi
II. Phương tiện dạy học:
+ Máy projector.
III. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp gợi mở, kết hợp vấn đáp, thuyết trình.
IV. Tiến trình dạy học và các hoạt động:
Tiến trình bài học:
B1: Kiểm tra bài cũ:
B2: Bài mới
HỌAT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC
SINH
NỘI DUNG BÀI GIẢNG
GV: Bài giảng gồm có 2 nội dung chính:
PPCG1 và PPCG3.
Trọng tâm của bài là:
+ Vò trí tương đối giữa vật thể và các mp hình
chiếu.
+ Cách bố trí các hình chiếu trên bản vẽ.
- Sau khi chiếu mp hình chiếu = và mp hình
chiếu cạnh được xoay như thế nào?
HS trả lời: mp hình chiếu = được xoay xuống
bên dưới 1 góc 90 độ và mp hình chiếu cạnh
được xoay qua bên phải 90 độ.
- Trên bản vẽ, các hình chiếu được bố trí như
thế nào? (hình 2.2)
HS trả lời: hình chiếu = được đặt phía dưới mp
hình chiếu đứng, hình chiếu cạnh được đặt bên
phải hình chiếu đứng.
GV chiếu hình 2.2 và giảng: Để đơn giản, dễ
I.PHƯƠNG PHÁP CHIẾU GÓC THỨ
NHẤT (PPCG1):1. Vò trí của vật thể đối với các MP
hình chiếu:
Vật thể được đặt phía trước mp
hình chiếu đứng, vật thể được đặt bên
trái mp hình chiếu cạnh và bên trên
mp hình chiếu bằng.
GV: Trần Thị Kim
13
thể hiện trên bản vẽ ta không biểu diễn 3 hình
chiếu trong hình học không gian như hình 2.1
mà sẽ thể hiện 3 hình chiếu vuông góc như
hình 2.2.
Cần nói rõ hình chiếu bằng và hình chiếu cạnh
được đặt ở vò trí liên hệ gióng với hình chiếu
đứng.
GV chiếu hình 2.4 và giảng: Để đơn giản, dễ
thể hiện trên bản vẽ ta không biểu diễn 3 hình
chiếu trong hình học không gian như hình 2.3
mà sẽ thể hiện 3 hình chiếu vuông góc như
hình 2.4
+Sau khi HS trả lời xong, lưu ý các em xem
như các mp ở phương pháp này là trong
suốt.
> Nhớ ở bài này chỉ giảng qua cho các em
biết PPCG3 còn không bắt các em thực
II.PHƯƠNG PHÁP CHIẾU GÓC THỨ
BA (PPCG3):
GV: Trần Thị Kim
14
hành theo cách này.(cần nói rõ tiêu chuẩn
VN và tiêu chuẩn QTế qui đònh bản vẽ được
dùng 1 trongû 2 phương pháp, nước ta và các
nước Châu Âu thường dùng PPCG1, nhiều
nước Châu Mỹ và 1 số nước khác dùng
PPCG3).
1. Vò trí của vật thể đối với các MP
hình chiếu:
Vật thể được đặt phía sau mp hình
chiếu đứng, vật thể được đặt bên phải
mp hình chiếu cạnh và bên dưới mp
hình chiếu bằng.
2. Các hướng chiếu:(hướng nhìn) từ
trước, từ trên xuống và từ bên trái
qua theo thứ tự vuông góc với các mp
HC đứng, HC bằng, HC cạnh.
B3: Củng cố:
• 1.Tại sao phải dùng nhiều hình chiếu để biểu diễn vật thể?
• 2. Sự khác nhau của PPCG1 và PPCG3 như thế nào?
B4: Dặn dò chuẩn bò bài mới :
1.Bài tập:
Làm bài tập ở trang 21 sgk.
2. Chuẩn bò bài mới:
• Xem trước bài 3: Chuẩn bò các dụng cụ, vật liệu để làm bài thực hành giờ học sau.
•
*Rút kinh nghiệm:
GIÁO ÁN- PHƯƠNG PHÁP THỨ III
BÀI 2: HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC
I Mục tiêu:
GV: Trần Thị Kim
2
1 3
16
1. Kiến thức:
+ Hiểu được nội dung cơ bản của phương pháp hình chiếu vuông góc.
+ Biết được vò trí của các hình chiếu ở trên bản vẽ.
+ Phân biệt được PPCGT1 và PPCGT3
2. Kỹ năng:
+ Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản .
+ Biết vận dụng kiến thức đã học để thực hiện một bản vẽ đơn giản.
3. Tư duy: Phát triển óc phân tích, tổng hợp
4. Thái độ : Rèn luyện học sinh óc tư duy logic , tìm tòi kiến thức , tập trung , sôi nổi
II. Phương tiện dạy học:
+ Máy projector.
+ Vật mẫu hình hộp chữ nhật, hình khối chữ L, một que tròn dài cở 50 cm
+ Vật mẫu theo hình 2.1 sgk và mô hình 3 mặt phẳng hình chiếu bằng bìa cứng.
mặt đất lúc 12h trưa, vậy hướng chiếu của
mặt trời như thế nào với mặt đất?
HS trả lời: vuông góc với mặt đất.
GV giảng hình chiếu vuông góc của 1 điểm
.
GV dùng que tròn dài 50cm giả sử là 1
đường thẳng, gợi ý cho HS trả lời bóng của
đường thẳng này in xuống đất trong các
trường hợp đường thẳng //, xiên góc và
vuông góc với mặt đất.
GV dùng 1 bìa cứng giả sử là 1 mặt phẳng,
gợi ý cho HS trả lời bóng của mp này in
xuống đất trong các trường hợp mp //, xiên
góc và vuông góc với mặt đất.
GV chiếu hình ảnh trên màn hình HCVG
của 1 điểm, HCVG của 1 đường thẳng, 1
mặt phẳng sau đó GV giả sử ánh mắt của
HS là hướng chiếu, mặt bảng là mp hình
chiếu và đưa que tròn, bìa cứng về phía HS
để các em dễ hình dung.
GV vd với hình hộp chữ nhật, rồi tăng độ
khó lên bằngmô hình chữ L. GV chiếu
hình ảnh trên màn hình với vật thể đơn
giản hình chữ L và lần lượt giảng PPCGI.
GV tiếp tục tăng độ khó bằng mô hình vật
thể 2.1 sgk và chiếu hình ảnh trên màn
hình với hình 2.1 sgk và đặt câu hỏi cho
HS.
GV: Trong PPCG1, vật thể được đặt như
thế nào đối với các mp hình chiếu đứng,
mp hình chiếu đứng, hình chiếu cạnh được
đặt bên phải hình chiếu đứng.
GV chiếu hình 2.2 và giảng: Để đơn giản,
dễ thể hiện trên bản vẽ ta không biểu diễn
3 hình chiếu trong hình học không gian như
hình 2.1 mà sẽ thể hiện 3 hình chiếu vuông
góc như hình 2.2.
Cần nói rõ hình chiếu bằng và hình chiếu
cạnh được đặt ở vò trí liên hệ gióng với
hình chiếu đứng = cách dùnh mô hình của
hình hộp chữ nhật để giảng.
*Lưu ý: GV giảng đến đâu cho hình ảnh
xuất hiện đến đấy không đưa cùng 1 lúc
hình 2.1 hoặc hình 2.2 học sinh sẽ dễ hiểu
hơn.Điều này cũng làm với hình 2.3 và
hình 2.4
trước, từ trên xuống và từ bên trái qua
theo thứ tự vuông góc với các mp HC
đứng, HC bằng, HC cạnh.
3. Vò trí các hình chiếu thể hiện trên
bản vẽ:
- Hình chiếu đứng: nằm góc trên bên trái
bản vẽ.
- Hình chiếu bằng: được đặt bên dưới
hình chiếu đứng.
- Hình chiếu cạnh: được đặt bên phải
hình chiếu đứng
GV: Trần Thị Kim
19
Hoạt động 2: GV dùng mô hình kết hợp
> Nhớ ở bài này chỉ giảng qua cho các em
II.PHƯƠNG PHÁP CHIẾU GÓC THỨ
BA (PPCG3):
Giảng hình 2.3 và 2.4
GV: Trần Thị Kim
22
biết PPCG3 còn không bắt các em thực
hành theo cách này.(cần nói rõ tiêu chuẩn
VN và tiêu chuẩn QTế qui đònh bản vẽ
được dùng 1 trongû 2 phương pháp, nước ta
và các nước Châu Âu thường dùng PPCG1,
nhiều nước Châu Mỹ và 1 số nước khác
dùng PPCG3).
1. Vò trí của vật thể đối với các MP
hình chiếu:
Vật thể được đặt phía sau mp hình
chiếu đứng, vật thể được đặt bên phải
mp hình chiếu cạnh và bên dưới mp hình
chiếu bằng.
2. Các hướng chiếu:(hướng nhìn) từ
trước, từ trên xuống và từ bên trái qua
theo thứ tự vuông góc với các mp HC
đứng, HC bằng, HC cạnh.
3. Vò trí các hình chiếu thể hiện trên
bản vẽ:
- Hình chiếu đứng: nằm góc dưới bên
phải bản vẽ.
- Hình chiếu bằng: được đặt bên trên
hình chiếu đứng.
• Xem trước bài 3: Chuẩn bò các dụng cụ, vật liệu để làm bài thực hành giờ học sau.
•
*Rút kinh nghiệm:
III. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
1. Nhận xét ưu nhược điểm của 3 giáo án.
So sánh 3 giáo án với 3 phương pháp giảng dạy sau khi thực hiện tơi rút ra nhận xét như sau:
GV: Trần Thị Kim
24
Phương pháp thứ I:
Giảng bằng phương pháp
truyền thống bảng đen phấn
trắng kết hợp với bản vẽ hình
2.1 và hình 2.3
Phương pháp thứ II:
Giáo viên soạn bài bằng
powerpoint giảng trên máy
chiếu.
Phương pháp thứ III:
Giáo viên soạn bài bằng
powerpoint vừa kết hợp làm
mô hình.
- Ưu điểm: việc chuẩn bị bài
của giáo viên ở nhà nhẹ
nhàng, không mất nhiều thời
gian.
- Ưu điểm: không mất nhiều
thời gian vẽ hình trên bảng nên
ngoài hình ảnh trong sách giáo
khoa giáo viên còn có thể cho
học sinh xem thêm ví dụ khác
trục đo xiên góc cân nữa.
Những học sinh có học lực
trung bình vẫn hình dung
được hình dạng của vật thể và
nắm bài rất tốt.
-Nhược điểm: Vì dùng
phương pháp truyền thống để
giảng, giáo viên phải vẽ hình
- Nhược điểm: Thứ nhất là
việc chuẩn bị bài giảng mất rất
nhiều thời gian vì việc soạn bài
- Nhược điểm: Ngoài việc
mất thời gian soạn bài
Powerpoint thì giáo viên phải
GV: Trần Thị Kim
25
trên bảng nên mất rất nhiều
thời gian. Khi dùng bản vẽ
hình 2.1 và hình 2.3 giáo
viên không diễn đạt được hết
những phần khó tưởng trong
hình học không gian, học
sinh có học lực từ trung bình
trở xuống rất khó nắm bài tốt
được vì hình trên bản vẽ
chiếu hết cùng 1 lúc cả 3
hướng nhìn nên các em nhìn
vào hơi rối, còn nếu vẽ luôn
cả hình 2.1 và hình 2.3 từng
hướng chiếu một để giảng thì
mô hình và khi đem mô hình
lên lớp thì cũng lỉnh kỉnh. Tôi
làm nhiều mô hình từ đơn
giản đến phức tạp, từ hình
hộp chữ nhật đến hình chữ L,
cuối cùng mới đến vật thể
phức tạp hơn như hình minh
hoạ dưới đây. Tuy mất nhiều
công sức chuẩn bị cho một
bài giảng nhưng bù lại hiệu
quả thu được từ phương pháp
giảng dạy này rất cao.
GV: Trần Thị Kim