SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MỐI QUAN
HỆ GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO
DỤC HỌC SINH TRƯỜNG THCS&THPT
BÀU HÀM, TỈNH ĐỒNG NAI
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.1 Cương lĩnh Đại Hội Đảng toàn quốc XI đã chỉ rõ: “Phát triển và
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là
một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển và ứng dụng
khoa học, công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng
và là lợi thế cạnh tranh quan tr
ọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh, hiệu
quả và bền vững. ……. Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng, phát huy nhân tài;
đào tạo nhân lực cho phát triển kinh tế tri thức”.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá
VIII khi nói về những yếu kém của sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo đã nêu lên
6 yếu kém. Trong yếu kém về “chất lượng và hiệu quả của Giáo dục và Đào
t
ạo còn thấp” có nêu rõ: “Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận trong học sinh,
thiếu niên bắt đầu dậy thì, chưa hoàn thiện về nhân cách; có nhiều biến đổi về
tâm sinh lý, tự ý thức chưa cao, dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh. HS
ở vùng nông thôn, nhất là HS nam thường có nhiều trò chơi hấp dẫn của miền
quê, hơn nữa các em hầu như thời gian đến trường ít, đa số không đi học
thêm. Như vậy chỉ có khoảng 1/4 th
ời gian trong ngày các em ở trường, còn
gần 3/4 thời gian các em ở nhà hoặc ở ngoài xã hội, Với môi trường thiên
nhiên phù hợp lứa tuổi hiếu động, ham chơi của thiếu niên và thời gian ở
trường không nhiều nên HS dễ sao lãng nhiệm vụ học tập và rèn luyện của
mình nếu không được các bậc phụ huynh quản lý, hướng dẫn.
1.3. Đến nay việc đổi mới chương trình phổ thông đã thực hiện ở toàn cấp
học phổ thông. Phương pháp học tập theo chương trình mới (Chuẩn kiến thức,
kỹ
năng) yêu cầu cao việc tự giác học tập ở nhà của HS, các em không phải
thụ động tiếp thu kiến thức ở trường mà cần chủ động tìm tòi kiến thức từ
nhiều nguồn thông tin theo sự hướng dẫn của thầy cô và Cha, mẹ. Hơn nữa
quá trình học tập ở nhà là tiếp nối và hoàn thiện quá trình học tập ở trường,
làm chuyển hoá kiến thức lĩnh hội trở thành n
ăng lực bản thân. Do đó nhà
trường cần phải chủ động phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình để
xây dựng môi trường giáo dục thống nhất, nhằm thực hiện tốt mục tiêu và
nguyên lý giáo dục.
1.4. Tính hệ thống, tính liên tục và tính thống nhất các tác động giáo dục
Phối hợp các lực lượng giáo dục là một nguyên tắc giáo dục rất quan trọng
vì đặc điể
m của quá trình giáo dục là lâu dài, phức tạp và biện chứng. Do đó
sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với Cha, mẹ học sinh là điều hết sức cần
thiết, sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp của hai lực lượng giáo dục đồng thời tạo
được môi trường thuận lợi cho việc phát triển nhân cách của học sinh ở cả nhà
THCS&THPT Bàu Hàm chúng tôi, nhưng chưa hẳn đã áp dụng toàn bộ mọi
vấn đề cho trường khác do vậy tôi rất mong các đồng nghiệp, quý thầy cô giáo
góp ý để đề tài được đi vào thực tiễn mà nhiều trường có thể áp dụng.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ
TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH
2.1.1.Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nghị quyế
t TW2 khóa VIII xác định “Thực hiện giáo dục toàn diện đức
dục, trí dục, thể dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học, hết sức coi trọng giáo dục
chính trị, tư tưởng, nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo năng lực thực hành”
[trg 33]
Trong Luật Giáo Dục năm 2010 của nước ta
Điều 27. Mục tiêu của giáo dục phổ thông khẳng định:
1. Mục tiêu của giáo dục phổ
thông là giúp học sinh phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng
lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt
Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị
cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
2. Giáo dục tiểu h
ọc nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu
cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và
các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở.
3. Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển
những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấ
n phổ thông ở trình độ cơ sở và
những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học
phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.
kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại
niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Do đó, quá trình giáo dục trong nhà trường luôn luôn thực hiện hai nhiệm
vụ đồng thời là: “dạy chữ, dạy người”. Và trong quá trình giáo dục người
được giáo dục chịu nhiều tác động từ các phía khác nhau: gia đình, nhà
trường, xã hội. Chính vì vậy mà quá trình giáo dục diễn ra với những tác độ
ng
giáo dục phức hợp. Thật vậy, trong gia đình, nhà trường hoặc xã hội, người
được giáo dục cũng chịu ảnh hưởng của nhiều tác động khác nhau. trong gia
đình có những tác động của cha mẹ, của anh chị em, của nếp sống gia đình….
Trong nhà trường có những tác động của giáo viên, của tập thể lớp, của nội
qui, của nội dung, phương pháp tổ chức giáo dục… Trong xã hội có những tác
độ
ng của các cơ quan thông tin đại chúng, của phim ảnh, sách báo, của người
lớn… Những tác động đó có thể đan xen vào nhau tạo ra những ảnh hưởng
tích cực đến nhân cách với người được giáo dục, hoặc có thể ngược chiều
nhau tạo ra những “lực nhiễu” gây khó khăn cho quá trình giáo dục.
Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần tổ chức phối hợp tất cả các tác động giáo dục
theo hướng tích cự
c, đồng thời cần ngăn chặn, hạn chế đến mức tối đa những
tác động tiêu cực. Thực tiễn giáo dục cho thấy nhận thức về sự phối hợp nhà
trường - gia đình chưa đúng. Một số bậc phụ huynh còn xem nhà trường là
môi trường giáo dục duy nhất cho trẻ, vì vậy trẻ hư thì đỗ lỗi hoàn toàn cho
nhà trường là “thầy cô dạy như thế này, dạy nh
ư thế nọ…!”, hoặc đỗ lỗi cho
xã hội “xã hội quá nhiều tiêu cực, nhiều tệ nạn, cạm bẫy làm cho con tôi
hư….”. Còn ở nhà trường, một bộ phận giáo viên thì chỉ tập trung cho chất
lượng học tập, xem nhẹ giáo dục đạo đức, chỉ biết đỗ lỗi cho gia đình và xã
hội, chưa thấy mối quan hệ giữa nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục, chưa kế
t
hóa của từng địa phương. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài khoa
học này nhằm góp phần thúc đẩ
y công tác quản lý các mối quan hệ giữa nhà
trường và gia đình nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong các
trường phổ thông nhiều cấp học ở tỉnh Đồng Nai đạt kết quả cao.
2.1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
2.1.2.1. Trường phổ thông THCS&THPT
Trường trung học cơ sở (THCS), trường trung học phổ thông (THPT) và
trường phổ thông có nhiều cấp học được gọi chung là trường trung họ
c
a. Vị trí của trường phổ thông có nhiều cấp học trong hệ thống giáo dục
Quốc dân.
Trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc
dân. Trường có tư cách pháp nhân và có tài khoản và con dấu riêng.
Giáo dục THCS, THPT là các cấp học của giáo dục phổ thông, có vai trò
hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ, trang bị
những tri thức và kỹ năng phổ thông cơ b
ản về khoa học, văn hóa, nghệ thuật,
hướng nghiệp, có sức khỏe để tiếp tục học lên các bậc học cao hơn, học nghề,
đi vào cuộc sống lao động sản xuất, thực hiện nghĩa vụ công dân.
Thực hiện vai trò của giáo dục phổ thông, trong đó có giáo dục THCS,
THPT, Luật Giáo dục 2005, Điều 27 đã xác định mục tiêu giáo dục ở các cấp
học như sau:
- Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực
cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt
Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị
cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
của Nhà nước;
- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội;
- Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục;
- Thực hiện các nhiệm vụ
, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
c. Đặc điểm của trường phổ thông có nhiều cấp học
Giáo dục trung học cơ sở
- Bậc học phổ cập (3-4 năm);
- Hoạt động chủ đạo là học;
- Đội ngũ giáo viên có trình độ ít nhất là tốt nghiệp cao đẳng sư phạm;
- Cơ sở giáo dục đảm bảo đủ điều kiện cho việc giáo dục toàn diện;
- Tổ chức tập trung;
- Có chương trình và sách giáo khoa phù hợp;
- Giáo dục trung học phổ thông;
-
Thu nhận HS có bằng tốt nghiệp THCS (3-4 năm);
- Hoạt động chủ đạo là học;
- Đội ngũ giáo viên có trình độ ít nhất là tốt nghiệp đại học sư phạm;
- Cơ sở giáo dục đảm bảo đủ điều kiện cho việc giáo dục toàn diện và
hướng nghiệp;
- Tổ chức tập trung;
- Có chương trình và sách giáo khoa phù hợp.
2.1.2.2. Chất lượng giáo dục h
ọc sinh
- Chất lượng: theo Crosby (1984): “Chất lượng là sự phù hợp với yêu
cầu”. Theo Peter Newby (1999) “Chất lượng là sự đạt các mục tiêu”, và “Chất
lượng giáo dục có được chính từ trong quá trình giáo dục”;
- Chất lượng giáo dục học sinh là kết quả của một quá trình giáo dục học
sinh, thỏa mãn các mục tiêu của giáo dục (kết quả, thành tích, thành quả, hiệu
Trước hết, giáo dục gia đình có tính xúc cảm nhiều hơn so với bất kỳ lĩnh
vực giáo dục nào khác. Vì nó dựa trên tình thương yêu của cha mẹ đối với con
cái và tình cảm quyến luyến, tin cậy của con cái đối với cha mẹ.
Sống trong gia đình, trẻ em được che chở, đùm bọc, thương yêu nên
những suy nghĩ, tình cảm, ước muốn, lối sống củ
a các em đều chịu ảnh hưởng
sâu sắc và lâu dài của gia đình.
Trong gia đình trẻ em thường bắt chước sự đánh giá của người lớn về các
vấn đề và phương diện khác nhau như: Hành vi, thói quen đạo đức, sự kiện
chính trị-xã hội
Trong gia đình các mối quan hệ thân thiết, gắn bó, đùm bọc, yêu thương
lẫn nhau những phẩm chất, nhân cách của cha mẹ, niềm tin, bầu không khí
tâm lý, lối số
ng, truyền thống, cũng để lại những dấu ấn sâu sắc trong tâm
hồn trẻ em.
Là một tế bào của xã hội, gia đình dìu dắt con cái thích ứng dần vào đời
sống xã hội, mở rộng từng bước nhãn quan và kinh nghiệm của trẻ. Gia đình
còn là một nhóm xã hội nhỏ không đồng nhất về lứa tuổi, giới tính, nghề
nghiệp, Điều này cho phép trẻ em biểu hiện một cách rõ hơ
n những năng
lực trí tuệ và tình cảm của mình thuận lợi và nhanh chóng hơn các môi trường
xã hội khác.
Song những đặc điểm này của giáo dục gia đình có những mặt thuận lợi
và những mặt không thuận lợi trong việc giáo dục học sinh:
+Tình yêu thương sâu sắc, rộng lớn của cha mẹ đối với con cái và sự kính
yêu, tôn trọng của con cái đối với cha mẹ chính là mặt mạnh, thuận lợi nh
ất
trong giáo dục gia đình, không có một tổ chức giáo dục nào của xã hội có thể
so sánh được. Nhưng nếu không được định hướng rõ ràng, không có sự sáng
suốt của các nguyên tắc sư phạm, không yêu cầu cao đối với trẻ thì đây lại
n lực, phát huy tác dụng của các phương tiện quản lý trong điều kiện
biến động của môi trường để ổn định hệ thống, để đạt được mục tiêu đã định
Giải pháp quản lý chính là những nội dung công việc có tính cấp thiết và
có tính khả thi mà người quản lý trong cơ quan, tập thể đưa ra để tác động đến
các đối tượng quản lý nhằm đạt được mục
đích, có chất lượng, hiệu quả cao
hơn.
2.1.3. Mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục học
sinh ở các trường phổ thông có nhiều cấp học
Trong việc giáo dục học sinh, mối quan hệ giữa nhà trư ờng và gia đình là
mối quan hệ chặt chẽ, hết sức cần thiết, để qua đó chăm sóc, giáo dục học sinh
thành người có ích cho nước nhà. Vì:
- Nhà trường và Gia đình là những môi tr
ường sống, môi trường học hỏi
và trưởng thành đầu tiên của trẻ trong độ tuổi đến trường;
- Nhà trường và Gia đình cùng có chung nhiệm vụ giáo dục các em;
- Nhà trường cần sự phối hợp của gia đình nhằm tổ chức các hoạt động
ngoại khóa, cũng như hỗ trợ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho nhà trường;
- Hiện nay, tr
ường phổ thông đang được Ngành giáo dục trao nhiều
quyền tự chủ hơn. Điều này có nghĩa Hiệu trưởng và giáo viên chịu nhiều
trách nhiệm hơn trong việc quản lý trường học cũng như quá trình tổ chức
giáo dục và đánh giá kết quả học tập của học sinh. Tương tự, trách nhiệm
tham gia của gia đình cũng tăng lên, đặc biệt trong việc đóng góp ý kiến ra
quyết
định và triển khai các hoạt động liên quan đến giáo dục.
2.1.3.1. Vai trò của gia đình trong giáo dục học sinh ở các trường phổ
thông
Giáo dục thế hệ trẻ là một quá trình liên tục, lâu dài, diễn ra ở nhiều môi
của gia đình bắt đầu từ lúc sinh ra cho đến cuối đời, thường xuyên tác động,
điều chỉnh sự phát triển nhân cách của các em không phải bằng mệnh lệnh, mà
bằng bầu không khí tình cảm lành mạnh trong gia đình.
- Gia đình là chiếc cầu nối trẻ em với nhà trường và xã hội, là nơi nuôi
dưỡng, giáo d
ục, giúp các thành viên trong gia đình phát triển cả về thể chất
lẫn trí tuệ, đặc biệt là trẻ em, để các em vừa có sức khoẻ, có đạo đức, tri thức
và văn hoá.
Thật vậy, ảnh hưởng giáo dục của gia đình đến với trẻ là sớm nhất. Giáo
dục con cái trong gia đình ngày nay không phải chỉ là việc riêng tư của bố mẹ,
mà còn là trách nhiệm đạo đức và nghĩa vụ công dân của những ng
ười làm
cha mẹ. Nó được xác định trong nhiều văn bản pháp luật ở nước ta hiện nay
như trong Hiến pháp (1992), Luật Hôn nhân và gia đình (1986), Luật Bảo vệ
chăm sóc và giáo dục trẻ em (1991)…gắn với quan hệ máu mủ ruột thịt và
tình yêu sâu sắc của cha mẹ với con cái, nên giáo dục gia đình mang tính xúc
cảm mạnh mẽ, có khả năng cảm hóa rất lớn. Tùy vào điều kiện kinh tế, đời
sống củ
a mỗi gia đình mà việc tiến hành giáo dục trong các giai đoạn phát
triển của trẻ có các nội dung, hình thức, nhiệm vụ khác nhau:
- Ngay từ lứa tuổi mầm non, cha mẹ cần phối hợp với nhà trường quan
tâm đến các mặt sau đây của trẻ: Chế độ ăn uống, chế độ sinh hoạt, việc rèn
luyện các giác quan, phát triển ngôn ngữ, việc dạy trẻ cách ứng xử đúng đắn,
giáo dục lòng thương yêu đối với sự vật và con người xung quanh mình.
- Khi các em vào trườ
ng tiểu học, công việc học tập trở thành nhiệm vụ
lao động chủ yếu. Vì vậy các bậc cha mẹ phải quan tâm tạo điều kiện thuận
lợi như giúp các em rèn luyện các nề nếp thói quen học tập, vệ sinh, mua sắm
đồ dùng học tập đầy đủ…
trong đó mọi thành viên có nghĩa vụ và trách nhiệm với nhau. Xây dựng một
phong cách sinh hoạt có n
ề nếp, phù hợp nhu cầu hứng thú nhằm phát huy
những mặt tích cực của trẻ. Đặc biệt, cha mẹ, người lớn phải giữ uy tín, gương
mẫu trong mọi công việc của mình ở trong gia đình và ngoài xã hội. Cần liên
lạc thường xuyên với nhà trường, đoàn thể để nắm được mục đích giáo dục,
có sự phối hợp chặt chẽ. Cụ thể: Tham gia tích cực vào hội cha mẹ
học sinh,
tham dự những cuộc họp do nhà trường tổ chức, phụ huynh cần đi đầy đủ để
nắm được yêu cầu những quan điểm giáo dục của nhà trường mà có sự kết
hợp, cần quan tâm giúp đỡ nhà trường xây dựng cơ sở vật chất, các phương
tiện dạy học để nhà trường có điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục. Gia
đình cần xây dựng truyền thống “tôn sư trọng đạo”, tránh các hành vi coi
thường thầy cô giáo trước mặt con cái, bảo vệ uy tín thầy cô giáo.
2.1.3.2. Nội dung mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình trong giáo
dục học sinh ở các trường phổ thông
Như chúng ta đã biết:
- Giáo dục gia đình có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao chất
lượng giáo dục của nhà trường. Vì: Việc giáo dục của gia đình bắt
đầu từ lúc
sinh ra cho đến cuối đời, truyền thống gia đình ảnh hưởng sâu sắc đến nhân
cách học sinh; gia đình là nơi nuôi dưỡng, giáo dục, giúp các thành viên trong
gia đình phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ, đặc biệt là trẻ em, để các em vừa
có sức khoẻ, có đạo đức, tri thức và văn hoá.
- Nhà trường là môi trường giáo dục tốt nhất, có đủ điều kiện nhất trong
vi
ệc thực hiện các mục tiêu giáo dục, nhà trường đóng vai trò quan trọng trong
việc truyền thụ kiến thức cho học sinh. Học sinh có thể tiếp thu kiến thức từ
nhiều nguồn nhưng kiến thức ở nhà trường vẫn giữ vị trí quan trọng hàng đầu
- Về phía gia đình cần phải thường xuyên theo dõi việc đánh giá kết quả học
tập và rèn luyện của con em mình tại trường cũng như ở nhà, hàng ngày nên
dành thời gian chăm sóc, giúp đỡ, kiểm tra con em về mọi mặt để kịp thời
nắm bắt những biến đổi ở trẻ.
- Các bậc cha mẹ phải có nhận thức đúng đắn về trách nhiệm phối hợp với nhà
trường trong việc giáo dục con em, không bao che những thiếu sót của trẻ ở
nhà.
- Gia đình phải tạo ra môi trường thuận lợi cho việc phát triển giáo dục toàn
diện về thể chất, trí tuệ, đạo đức, thẫm mỹ cho con em mình. Người lớn trong
gia
đình có trách nhiệm giáo dục, là tấm gương sáng cho con em noi theo, qua
đó để giúp nhà trường nâng cao chất lượng , hiệu quả giáo dục.
- Phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo để bảo vệ uy tín, danh dự cho thầy cô
giáo, đặc biệt là các thầy cô giáo trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm.
- Đồng tình ủng hộ những chủ trương, quan điểm, biện pháp giáo dục của nhà
trường, tích cực tham gia xây dựng cơ sở vật chất-thi
ết bị dạy học, cùng nhà
trường tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho học sinh.
Trong sự phát triển nguồn nhân lực cho đất nước hiện nay, yêu cầu cấp
bách là nâng cao chất lượng người lao động, đào tạo nhân tài, đào tạo con
người có nhân cách phù hợp với xã hội mới. Để hình thành được những con
người như vậy cần có sự kết hợp nhịp nhàng đồng bộ và hỗ trợ gi
ữa ba môi
trường giáo dục : gia đình - nhà trường và xã hội, tác động mạnh vào việc phát
triển nhân cách toàn diện cho trẻ em.
Muốn tạo ra mối liên kết chặt chẽ đó, nhà trường cần phải phát huy vai trò
trung tâm, tổ chức phối hợp dẫn dắt nội dung, phương pháp giáo dục của gia
đình và các lực lượng trong xã hội. Bởi lẽ nhà trường là một tổ chức chuyên
biệt đối với công tác giáo dục, có đội ngũ th
- Giúp địa phương theo dõi tiến trình, đánh giá kết quả của việc giáo dục
thanh thiếu niên, phân tích các nguyên nhân, đề xuất các biện pháp nhằm nâng
cao hiệu quả và sự phối hợp chặt chẽ giữa các môi trường giáo dục.
Trong nhà trường, các đoàn thể khác như Công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh và Đội TNTP là các tổ chức thu hút các em thường xuyên sinh hoạt với
chức năng đặc bi
ệt về giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, nhân sinh quan
cho thế hệ tương lai, thông qua các hoạt động chính trị xã hội có thể đóng góp
tích cực vào quá trình giáo dục phát triển nhân cách cho học sinh.
Ví dụ: Trong việc tổ chức quá trình giáo dục, nhà trường thông qua hội
cha mẹ học sinh, các đoàn thể xã hội để thu hút các nhà khoa học, các anh
hùng chiến sĩ tham gia vào các hoạt động của nhà trường dưới nhiều hình
thức: Báo cáo viên, người đỡ đầu, ngườ
i tài trợ, cố vấn cho các hoạt động văn
hóa khoa học, nghệ thuật của học sinh. Các hoạt động tổ chức với nội dung đa
dạng phong phú giúp các em mở rộng tầm mắt, tiếp thu các kinh nghiệm của
những thế hệ đi trước, hình thành vốn sống của cá nhân. Đặc biệt là những
tấm gương sáng về ý chí nghị lực trong học tập và chiến đấu của những ng
ười
đi trước sẽ là niềm tự hào, tác động mạnh đến hình thành nhân cách của trẻ.
Vận động các tổ chức kinh tế - xã hội tài trợ cho các hoạt động của nhà
trường như hỗ trợ trẻ em nghèo, mua sắm thiết bị dạy học, cử người hướng
nghiệp cho học sinh, giúp nhà trường tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa
có chất lượng hơn.
Tóm lại, việc ph
ối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội đối với việc
chăm sóc giáo dục trẻ đã trở thành một trong những nguyên tắc cơ bản của
nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức cũng
như hoạt động giáo dục cùng một hướng, một mục đích, đồng tâm tạo sức
mạnh kích thích, thúc đẩy quá trình phát triển nhân cách củ
2.1.4.2. Nội dung quản lý mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở các trường phổ thông có
nhiều cấp học
Nội dung quản lý mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình trong trường
phổ thông bao gồm các nội dung sau:
- Quản lý việc xây dựng kế hoạch, xác định m
ục đích, nội dung các biện
pháp trong việc phối hợp giữa nhà trường và gia đình
- Quản lý việc xây dựng lực lượng phối hợp giáo dục trong trường và gia
đình.
- Quản lý việc tổ chức các hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia
đình.
a) Xây dựng kế hoạch công tác quản lý mối quan hệ giữa nhà trường và
gia đình
Là quá trình thiết lập các mục tiêu về công tác quản lý mối quan h
ệ giữa
nhà trường và gia đình, hệ thống các hoạt động và điều kiện đảm bảo thực
hiện các mục tiêu đó. Nội dung của kế hoạch bao gồm:
- Xác định các yêu cầu nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu đã đặt ra cho
phù hợp với điều kiện thực tế của trường.
- Xây dựng các quy định, quy trình trong việc quản lý mối quan hệ giữa
nhà trường và gia đình nhằm mục đích nâng cao chất lượng giáo dục .
Tổ chức thực hiện công tác mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình
Là quá trình tổ chức, sắp xếp, phân bổ công việc, quyền hành cho các
thành viên và các nguồn lực khác trong nhà trường để có thể quản lý mối quan
hệ giữa nhà trường và gia đình một cách có hiệu quả nhất.
b). Chỉ đạo thực hiện công tác quản lý mối quan hệ gi
ữa nhà trường và gia
đình
- Trang bị cho phụ huynh học sinh một số kiến thức cơ bản về giáo dục gia
đình, cách thức tổ chức quá trình học tập, rèn luyện cho học sinh ở gia đình và
cộng đồng;
- Nêu lên nhiệm vụ của hội phụ huynh học sinh;
b) Phối hợp với gia đình thông qua ban đại diện cha mẹ học sinh giúp cho
việc giáo dụ
c học sinh được tốt hơn;
c) Thăm và trao đổi trực tiếp tại gia đình học sinh;
- Đây là biện pháp có hiệu quả nhất trong việc tìm hiểu học sinh và giúp
cha mẹ học sinh giáo dục con cái được tốt hơn; Biện pháp này phải được tiến
hành một cách chủ động, có kế hoạch, với tất cả các học sinh trong lớp chứ
không phải chỉ đối với các học sinh đặc biệt;
- Sử dụng phương pháp này giáo viên không những nắm được tình hình cụ
thể về học sinh, mà còn nắm được trình độ học vấn của phụ huynh, phong tục
truyền thống của gia đình học sinh, điều kiện sinh sống, học tập của học sinh,
Tất cả những điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho giáo viên chủ nhiệm trong
công tác giáo dục học sinh;
d) Liên hệ qua thư viết, thư điện tử, hệ thống Camera quan sát và điện
thoại:
- Biện pháp này giúp nhà trường và gia đình học sinh nắm bắt các thông
tin về học sinh khi ở trường hoặc ở nhà nhanh, chính xác và kịp thời;
- Biện pháp này giúp mối liên hệ giữa nhà trường và gia đình gắn kết, tạ
o
được sự đồng thuận trong giáo dục học sinh;
- Sử dụng phương pháp này không chỉ có nhà trường, giáo viên và cả cha
mẹ học sinh thấy được tiện ích, công dụng, tính chính xác của việc ứng
dụng CNTT trong việc giảng dạy, giáo dục học sinh; qua đó sẽ tác động đến
các nhu cầu học hỏi, tính cần thiết, tính tiến thủ của giáo viên và cha mẹ học
sinh trong việc học tập, tự rèn luyện nâng cao trình độ về
thực hiện tốt công tác kết
hợp với gia đình nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục;
i) Thu hút cha mẹ học sinh tham gia vào các hoạt động của nhà trường:
- Thông qua biện pháp này giáo viên có thể giới thiệu cho cha mẹ HS về
phương pháp dạy học hoặc vận động phụ huynh tham gia vào các hoạt động
ngoại khoá, các hoạt động theo hứng thú của học sinh như: Tham quan, du
lịch, cắm trại, hoặc, bồi dưỡng các nhóm nghệ thuật, khéo tay hay làm, thể
thao, của trường, sẽ làm cho phụ huynh HS có điều kiện hiểu thêm về công
tác với trẻ em, có thêm kinh nghiệm và kỹ năng giáo dục con cái;
- Khi tham vào các hoạt
động của lớp cùng với học sinh, cha mẹ sẽ hiểu
được thêm về tâm lý lứa tuổi các em, được biết các bạn của con mình, nắm
được quan hệ của con mình với các bạn, từ đó có thể hướng dẫn, điều chỉnh
các hành vi của con cho phù hợp;
- Chủ trương thu hút đông đảo cha mẹ học sinh tham gia vào các hoạt
động của nhà trường để tạo điều kiện để tất cả
phụ huynh đến trường, tiếp
xúc với các hoạt động của nhà trường, có dịp chứng kiến năng lực hoạt động
và thái độ đối với bạn bè, thầy cô của con mình cũng như các em học sinh
khác cùng lớp; Qua đó cha mẹ học sinh có thể hiểu thêm về trường lớp, về
con cái mình ở trường và sẽ cảm thấy gần gũi, thân thiết hơn với nhà trường;
l) Mời cha m
ẹ học sinh đến trường:
Được sử dụng trong những trường hợp cần thiết; Ví dụ khi học sinh vi
phạm những lỗi lầm nghiêm trọng như gây gỗ, đánh nhau với bạn bè gây
thương tích, bỏ học thành hệ thống, vô lễ với giáo viên Dù trong bất kỳ
trường hợp nào thái độ của người giáo viên cũng cần phải bình tĩnh, chân
thành, không gây cho cha mẹ HS cảm giác bị xúc phạm mạnh; Vấn
đề cốt lõi
ội dung của kế hoạch bao gồm:
- Xác định các yêu cầu nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu đã đặt ra cho
phù hợp với điều kiện thực tế của trường.
- Xây dựng các quy định, quy trình trong việc quản lý mối quan hệ giữa
nhà trường và gia đình nhằm mục đích nâng cao chất lượng giáo dục .
Tổ chức thực hiện công tác mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình
Là quá trình tổ chức, sắp xếp, phân bổ công việc, quyền hành cho các
thành viên và các nguồn lực khác trong nhà trường để có thể quản lý mối quan
hệ giữa nhà trường và gia đình một cách có hiệu quả nhất.
Ví dụ về KH hoạt động của Hội cha mẹ học sinh được Hiệu trưởng và
BCH hội (năm trước) xây dựng: SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HÀO XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường THCS&THPT Bàu Hàm
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Số:………KH/BĐD-PH Bàu hàm, ngày 04 tháng 9 năm 2012
KẾ HOẠCH
(Hoạt động của Hội cha mẹ học sinh trường THCS&THPT Bàu Hàm
năm học 2012-2013).
- Căn cứ Quyết định Số: 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 về việc ban hành điều lệ Hội
cha mẹ học sinh trong trường học của Bộ GD&ĐT;
- Căn cứ công văn số: 1228/SGDĐT-KHTC ngày 11 tháng 7năm 2012 của Sở GD&ĐT Đồng
Nai ban hành văn bản Thông báo vă
n bản Quy phạm pháp luật hết hiệu lực và triển khai thực
hiện Quy định mới về Ban đại diện cha mẹ học sinh;.
- Căn cứ Công văn số: 1463/SGDĐT-KHTC ngày 02 tháng 8 năm 2012của Sở GD&ĐT Đồng
1. Công tác phối kết hợp trong công tác giáo dục học sinh:
- Cùng với lãnh đạo nhà trường huy động học sinh đến lớp, giảm tỷ lệ bỏ học;
- Phối kết hợp với nhà trường nâng cao ý thức đạo đức, tạo sự ham mê trong học tập và tu
dưỡng của hs, nâng dần tỷ lệ hs khá giỏi, giảm bớt học sinh yếu kém (Theo báo cáo tổng
kết cuối năm về kế
t quả học tập và đạo đức học sinh của nhà trường);
- Phối hợp với nhà trường tổ chức tốt các hoạt động ngoài giờ lên lớp, phòng chống các tệ
nạn XH, ngăn ngừa bạo lực học đường, hình thành nếp sống văn hóa khi ở trường cũng
như ở nơi cư trú, ủng hộ giúp đỡ các học sinh có hoàn cảnh khó khăn đến trường…….;
- Cùng nhà tr
ường hỗ trợ, động viên CBGV tạo mối đoàm kết, đồng thuận cao, thực hiện tốt
mối quan hệ nhà trường, gia đình và xã hội;
- Tham mưu, đề xuất các đề án, hướng phát triển của nhà trường trong năm học và những
năm tiếp theo: Đề nghị và đồng thuận cao việc Tổ chức học 2 buổi, phụ đạo học sinh yếu
kém; bồi dưỡng hs giỏi…… công tác tổ
chức ôn tập cho học sinh k9; k12;
2. Công tác quyên góp lập qũy khuyến học:
- Quyên góp và phát học bổng giúp HS nghèo, hỗ trợ quà tết … ;
- Cấp phát thưởng cho CBGV và học sinh có thành tích cao trong học tập và giảng dạy. Vào
các đợt sơ tổng kết trong năm học;
3. Lập quỹ và sử dụng quỹ hội:
- Tổng quỹ hội năm học 2011-2012: 1.97610.000đ
- Tổng miễn, Giảm toàn trườ
ng: 740 HS( trong đó miễn giảm quỹ hội 654) = 55.710.000đ.
- Việc thu, chi đúng theo các văn ản hướng dẫn hiện hành (Có thanh quyết toán theo đúng
nguyên tác tài chính và được công khai bằng văn bản đến từng HP).
4. Công tác hỗ trợ vật chất cho các hoạt động của nhà trường và ủng hộ CBGV:
- Ung hộ chi cho CBGV cán bộ-GV có hòan cảnh khó khăn;
- Chi quyét dọn, VS….góp phần cùng nhà trường trong phong trào XD trường học thân
phù hợp với tình hình thực tế hiệ
n tại
ĐẠI DIỆN NHÀ TRƯỜNG TRƯỞNG BAN ĐẠI DIỆN CMHS Đồng thời xây dựng quy chế hoạt động giữa BGH và Hội cha mẹ học
sinh:
SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THCS&THPT BÀU HÀM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
VÀ HỘI CHA MẸ HỌC SINH
QUI CHẾ HOẠT ĐỘNG
GIỮA BAN GIÁM HIỆU VÀ HỘI CHA MẸ HỌC SINH- Căn cứ Quyết định Số: 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 về việc ban hành điều lệ Hội cha
mẹ học sinh trong trường học của Bộ GD&ĐT;
- Căn cứ công văn số: 1228/SGDĐT-KHTC ngày 11 tháng 7năm 2012 của Sở GD&ĐT Đồng
Nai ban hành văn bản Thông báo văn bản Quy phạm pháp luật hết hiệu lực và triển khai thực
hiện Quy định mới về Ban đại diện cha mẹ họ
c sinh;.
- Căn cứ Công văn số: 1463/SGDĐT-KHTC ngày 02 tháng 8 năm 2012của Sở GD&ĐT Đồng
Nai ban hành văn bản Thực hiện các khoản thu trong nhà trường năm học 2012-2013;
- Căn cứ các công văn hướng dẫn về việc tổ chức, hoạt động của Hội cha mẹ học sinh. Ban giám
hiệu trường THCS&THPT Bàu Hàm (sau đây gọi tắt là Nhà trường) và Hội Cha mẹ học sinh
thống nhất xây dựng Qui chế hoạt động ph
ối hợp như sau:
I- Trách nhiệm chung:
mạn thường quân …trên tinh thần tự giác, tự nguyện. (không thu theo đầu học sinh và không tổ
chức thu thêm ngoài khoản đã được hội nghị thông qua dưới bất cứ hình thức nào)
Về chi:
- Chủ tịch hội CMHS là chủ tài khoản của quĩ hội CMHS. Chủ tài khoản chịu trách nhiện
trước CMHS, nhà trường và pháp luật về hoạt động chi.
-Nguyên tắc chi: Chi theo đúng dự toán (theo các khoản, mục) đã được hội nghị đại biểu
CMHS thông qua BĐD ngày … tháng … năm 20…, trên cơ sở Quyết định và các hướng dẫ
n
chi hiện hành. Nếu có phát sinh ngoài ý muốn (trên hai triệu đồng) thì chủ tịch hội phải xin ý
kiến BĐD và được BĐD CMHS đồng ý.
-Chủ tịch hội có trách nhiệm báo cáo giải trình, chi trước Hội nghị CMHS vào đầu năm
học mới và các cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu.
-Nhà trường tham gia giám sát việc tiếp nhận sự ủng hộ, chi qũi hội trên cơ sở nội dung
qui chế này.
3/ Họp liên tịch định kỳ
-Nhà trường và BĐD CMHS họp 2 lần vào giữa và cuối mỗi học kỳ. Tại mỗi kỳ họp nhà
trường thông báo đến BĐD về hoạt động của mình, tình hình học tập rèn luyện của học sinh.
BĐD phản ánh đến nhà trường về hoạt động của mình đồng thời thực hiện chức năng “cầu
nối” giữa CMHS và nhà trường. Hội nghị cũng bàn một số biện pháp phối hợp khác để hoạt
động của các bên ngày càng tốt hơn.
Qui chế này được hiệu chỉnh và thông qua tại phiên họp Liên tịch ngày … tháng 10 năm
…
HIỆU TRƯỞNG CHỦ TỊCH
HỘI CHA MẸ HỌC SINH Sau khi đã nhận được sự ủng hộ của cha mẹ học sinh và từ các mạnh
7. Tập thể CB-GV-NV tặng học bổng cho em Nguyễn Thị Thu Thảo (Đỗ Đại học Đồng
Nai, gia đình khó khăn, Mẹ bị tai biến, Bố bị lòa) với số tiền: 3.683.000đ.
TỔNG:
18.983.000 (Mười tám triệu chín trăm tám mươi ba ngàn đồng).
(Theo yêu cầu của các mạnh thường quân, đây là học bổng trợ cấp chi phí học tập do vậy
ngoài hiện vật tặng cho học sinh, số tiền mặt dùng để đóng góp cho chi phí học tập)
II- PHẦN CHI
: Học kỳ I năm học 2012-2013
1. Quà tặng giáo viên nhân ngày lễ: 41.000.000đ
2. Phần thưởng học sinh đạt thành tích cao trong các hoạt động phong trào: 10.000.000đ
3. Chi khen thưởng cuối học kỳ: 36.600.000đ
4. Tặng 03cột cờ : 30.000.000đ
5. Thuê người dọn các phòng vệ sinh của HS: 15.000.000 đ
6. Mua bổ sung dụng cụ vệ sinh hục vụ HS trong các nhà VS của HS: 3.000.000 đ
7. Mua đồ tẩy rửa-xà bông, ống nước, ở các dãy nhà VS của HS 3.000.000 đ.
8. Thuê mướn khác phục vụ học sinh (Xe đưa rước HS đi tham gia các hoạt động VN; TDTT-
QP, Hộ
i khỏe; nhà vòm che nắng; trang phục biểu diễn VN ): 15.000.000đ
9. Chi nước uống hội họp, văn phòng phẩm và Đại hội Hội cha mẹ học sinh: 2.000.000đ
Tổng chi toàn bộ: 155.600.000đ (Một trăm năm mươi lăm triệu sáu trăm ngàn)
III. Các khoản thu khác:
1. Tiền giấy thi: 35.000đ/hs/HK. (Bao gồm giấy thi tự luận và giấy thi trắc nghiệm)
2. Tăng tiết 300.000đ/hs/HK;
3. Ghế ngồi (K6 và K10) 30.000đ/hs.
4. Đồng phụ
c TDTT: 100.000đ/hs
5. Tiền hồ sơ: 5000đ/hs. (Riêng khối 6 và khối 10 thu 10.000đ/hs)
Tất cả các khoản thu trong mục (III.) thanh toán trực tiếp với nhà cung cấp.