Kỹ thuật bón phân cho lúa hè thu ở
ĐBSCL Nhằm giúp bà con nông dân đồng bằng Sông Cửu Long cập nhật những
thông tin kỹ thuật mới trong vụ lúa hè thu, nhất là trong thời kỳ giá cả phân
bón tăng cao, tôi xin gởi đến bà con bài viết "Hướng dẫn bón phân cho lúa
hè thu ở ĐBSCL" (tác giả PGS.TS Mai Thành Phụng).

I. Lưu ý về bón phân cho lúa Hè Thu ở ĐBSCL

Giá phân bón ngoại tăng cao, việc bón phân cho lúa để tiết kiệm và
hiệu quả là hết sức quan trọng hiện nay. Sau đây là một số vấn đề cần lưu ý
về bón phân cho lúa hè thu (HT) ở ĐBSCL.
Nên bón lót lân nung chảy (Ninh Bình, Văn Điển) để ém phèn ngay
từ đầu và cung cấp lân cho cây lúa HT phát triển tốt. Lượng bón từ 200 -
400kg/ha tùy độ phèn của đất. Nên xử lý hạt giống bằng K-Humate (1/2 lít
cho 100kg giống) làm tăng sức nảy mầm, tỷ lệ nảy mầm, tăng sức sống hạt
giống (sử dụng loại có hàm lượng K-Humate cao như Vina Super Humate
của Hoa Kỳ). Nên bón phân đợt 1 sớm từ 7-10 ngày và bón nhiều lân, nhiều
đạm vì cây lúa HT mọc trong điều kiện còn gốc rạ của lúa ĐX, trời nắng
nóng, dễ bị xì phèn, dễ bị ngộ độc hữu cơ là rất cần bón nặng đầu để giúp
cây lúa ra rễ, đẻ nhánh thuận lợi để đạt năng suất cao vụ HT.
Nếu nông dân bón phân đợt 1 quá trễ (có hộ đến 15 ngày sau sạ mới
bón) làm cho cây lúa ngay từ đầu rất cần lân mà không có đã ảnh hưởng đến
sự phát triển bộ rễ, khó có thể cho năng suất cao về sau. Bón đợt 1 đã trễ,
kéo theo bón đợt 2 quá trễ (đợt 2 quy định bón từ 18-22 ngày sau sạ- NSS),
có hộ chờ đến 30 NSS mới bón đợt 2 là sai. Nếu bón quá trễ sẽ sinh nhiều
chồi vô hiệu về sau, là nơi phát sinh nhiều sâu bệnh.
Bón trễ làm cây lúa xanh lâu (do còn phân) ảnh hưởng lớn đến quá
trình chuyển sang làm đòng của cây lúa (quy luật 2 xanh, 2 vàng). Việc bón

- 5-7 NSS: Xịt 1 lít K-Humate/ha.
- 8-10NSS: Bón 200kg phân hữu cơ khoáng Ca-Humate (4 bao), 200
kg phân lân (4 bao Super Long Thành hay lân Ninh Bình, Văn Điển) và 50
kg urê (1 bao). Gọi tắt là 4-4-1: 4 bao Ca Humate, 4 bao lân, 1 bao urê.
- 14 NSS: Xịt 1 lít K-Humate/ha.
- 18 NSS: Cấy dặm.
- 20 NSS: Xịt 1 lít K-Humate/ha.
- 22NSS: Phân ra các trường hợp sau:
* Lúa xấu, đất phèn nhiều: Bón 4-4-1 như đợt 1.
* Lúa trung bình, đất ít phèn, đất xám: Bón 3-3-1.
* Lúa tốt, đất phù sa: Bón 2-2-1.
* Đất trũng dư phân: Bón 2-2-0 (cắt urê).
- 28 NSS: Xịt 1 lít K-Humate/ha.
- 40 NSS: Xịt 1 lít K-Humate/ha.
- 45 NSS: Bón phân đón đòng (theo kỹ thuật không ngày, không số).
+ Chỗ vàng tranh: 50kg urê + 50kg kali/ha.
+ Chỗ xanh đậm: 100kg kali/ha.
+ Chỗ xanh lợt: 25kg urê + 75 kg kali/ha. Đất bị phèn nên bón kèm
thêm từ 1-2 bao Ca Humate dưỡng bộ rễ tốt bền, lâu.
- 55 NSS: Xịt 1 lít K-Humate /ha.
- 72 NSS: Xịt 1 lít K-Humate /ha.
Cách bón phân nêu trên sẽ tạo cho bộ rễ lúa phát triển tốt, nhanh,
mạnh ngay từ đầu tạo tiền đề cho việc đẻ nhánh hữu hiệu, làm đòng, trổ
bông thuận lợi, ít sâu bệnh, cây lúa có thân cứng, lá đứng quang hợp tốt về
sau cho năng suất cao.

* Hướng dẫn biện pháp xử lý ngộ độc phèn (5 bước xử lý ngộ độc
phèn):

Bước 1: Thay nước mới để xả đáng kể lượng phèn trong ruộng ra, nếu

+ Bón 300 kg vôi bột (CaCO
3
/ha) để mau ngấu rạ.
+ Bón lót lân nung chảy (Ninh Bình hoặc Văn Điển: 200-400kg/ha).
+ Bón phân đợt 1 sớm (7-10 ngày sau sạ) gồm nhiều lân, nhiều đạm
để giúp hạ phèn, mau ngấu rạ. Cụ thể bón 50kg DAP + 50-70 kg urê/ha.
+ Phun phân bón lá (K-Humate nhãn hiệu Vina Super Humate của
Hoa Kỳ) giúp lúa ra rễ, đẻ nhánh mạnh, hạ phèn nhanh, giải độc hữu cơ cho
lúa.