ĐỀ TÀI “MÁY MÓC
ĐẠI CÔNG
NGHIỆP, VAI TRÒ
CỦA NÓ ĐỐI VỚI
NỀN KINH TẾ
VIỆT NAM
Lời nói đầu
TBCN là một chế độ xã hội mà ở đó nề kinh tế phát triển rất cao gắn
liền với sự phát triển của lĩnh vực Công nghiệp. Khi phân tích quá trình sản
xuất giá trị thặng d tơng đối Mác khái quát sự phát triển của lịch sử phát
triển của TBCN trong Công nghiệp thành 3 giai đoạn: hiệp tác giản đơn
TBCN, công trờng thủ công trờngthủ công TBCN và đại Công nghiệp cơ
khí. đây là 3 giai đoạn nâng cao năng xuất lao động và là quá trình phát triển
của TBCN từ thấp lên cao. Nghiên cứu 3 giai đoạn phát triển của TBCN
trong Công nghiệp còn gợi cho ta những vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực
tiễn về quá trình phát triển, chuyển biến của nền sản xuất TBCN.
Nếu hiệp tác giản đơn là một bớc tiến về tổ chức sản xuất công
trờng thủ công tạo đIều kiện cho sự ra đời của đại Công nghiệp cơ khí thì
giai đoạn đại Công nghiệp là cơ sở vật chất đảm bảo cho sự tồn tại và phát
triển của phơng thức TBCN không những ở những nớc phát triển mà cả ở
những nớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam máy móc đại Công
nghiệp luôn là một trong những cơ sở vững trắc để phát triển kinh tế . chính
vì vậy nên em chọn đề tài Máy móc đại Công nghiệp, vai trò của nó đối
với nền kinh tế Việt Nam để đi sâu tìm hiểu
Qua thời gian nghiên cứu và tìm tòi cũng nh với những kiến thức
đợc trang bị tại Trờng Đại học Quản lý và Kinh doanh em đã hoàn thành
hợp bằng một động cơ duy nhất bằng con ngời. Việc chuyển động những
công cụ ấy bằng các nguồn lực lợng tự nhiên,máy móc, hệ thống máy móc
có mô tơ tự động, đó là tiến trình phát triển của máy móc.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
(Các Mác-Sự khốn cùng cảu triết học, nhà xuất bản sự thật HN
1971,Trang160)
2.Công xởng
-Khi hệ thống máy móc đợc hình thành thì việc tổ chức sản xuất công
trờng thủ công chuyển thành công xởng. Công xởng TBCN là xí nghiệp
đại Công nghiệp dự vào sự bóc lột công nhân làm thuêvà hệ thống máy móc
để sản xuất hàng hoá. Mà lúc này công cụ là một hệ thốngmáy gồm những
máy công cụ làm một việc giống nhau theo kiểu hợp tác giản đơn,hoặc gồm
những máy công cụ không giống nhau nhng đợc phân công chuyên môn
hoá để làm ra một loaị sản phẩm và sự hợp tác lao động trong công xởng
tuỳ theo yêu cầu của máy móc. Bản thân máy móc là phơng tiện có hiệu
lực để giảm nhẹ lao động và nâng cao hiệu xuất lao động chân tay đơn điệu
bị giảm nhẹ. Lao động chí óc thành ra đặc quyền của các nhân viên chuyên
môn nh kỹ s bác học.
Trong công xởng t bản chủ nghĩa máy móc là thủ đoạn t bản bóc lột
ngời lao động làm thuê.
- Cùng với bớc chuyển tới công xởng thì nhà t bản tách khỏi chức vụ
quản lý giám đốc công nhân mà giao cho hạng ngời làm thuê đặc biệt
giám đốc và đốc công, họ thay thế nhà t bản điều khiển xí nghiệp, hoàn
thành việc xây dựng lên một thứ kỷ luật riêng, kỷ luật TBCN, là một thứ kỷ
luật đói. Vai trò quản lý mang lạI năng xuất lao động caocho nhà t bản.
Nhng nh vậy không có nghĩa là bản thân máy móc sẽ là kẻ thù của giai
cấp công nhân, mà kẻ thù thực sự là chế độ t bản dùng máy móc.
3.Cách mạng Công nghiệp và Công nghiệp hoá TBCN
+ Cách mạng Công nghiệp mở đầu việc Công nghiệp hoá TBCN
+ Cơ sở Công nghiệp hoá là Công nghiệp nặng là sản xuất TLSX
+ Công nghiệp hoá TBCN đợc thực hiện một cách tự phát trong quá trình
theo đuổi lợi nhuận của các nhà t bản
+ Công nghiệp hoá TBCN thờng bắt đầu bằng Công nghiệp nhẹ: tức là các
nghành sản xuất vật phẩm tiêu dùng cho cá nhân
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
- So với Công nghiệp nặng sản xuất TLSX (máy móc, kim thuộc, nhiên liệu)
Công nghiệp nhẹ đòi hỏi ít vốn chuyển vốn nhanh mau thu lợi nhuận và có
sẵn thị trờng
- Sản xuất ra t liệu tiêu dùng tăng NSLĐ trong Công nghiệp nhẹ sẽ hạ giá
trị hàng hoá t liệu tiêu dùng tức là hạ giá trị năng suất lao động từ đó bóc
lột đợc nhiều hơn, tích luỹ đợc vốn để đầu t cho Công nghiệp nặng. Khi
Công nghiệp nhẹ phát triển sẽ tạo ra thị trờng cho Công nghiệp nặng cho
nên công nghiệp hoá TBCN là một quá trình kéo dài hàng mấy chục năm.
+ Trong lịch sử từng có nhiều con đờng công nghệp hoá TBCN :
- Thứ nhất là con đờng xâm chiếm và cớp bóc thuộc địa (Anh)
- Con đờng chiến tranh, nớc thắng trận lấy bồi thờng của nớc thua trận(
Đức lấy của Pháp)
- Thứ 3 là con đờng tô nhợng và vay nợ các cờng quốc phơng tây với
những đIều kiện có tính chất nô dịch ( Nga)
- Hoặc hỗn hợp cả ba con đờng nói trên(Mỹ vay nợ dài hạn của Anh, Pháp
và bóc lột thổ dân châu Mý)
II Vai trò, tính chất
.Từ những phân tích nh vậy cho thấy vai trò của máy móc đại Công nghiệp
là rất quan trọng:
. Máy móc đại Công nghiệp qua nó đã biểu hiện tính chất TBCN của đại
Công nghiệp
xác lập lền thống trị của phát triển sản xuất TBCN đảm bảo cho sự sống còn
của TBCN. Nói tóm lạI nó là đôI chân vững trắc của TBCN
Phần II: Vai trò của máy móc đại công nghiệp dối với
nền kinh tế Việt Nam
Đờng nối công nghiệp hoá và hiện đại hoá đã nhấn mạnh tại đại hội
Đảng CSVN ần thứ 8 hiện đại hoá công nghiệp hoá là cuộc cách mạng có
tính chất toàn diện, không chỉ tập chung vào lĩnh vực công nghiệp mà cả
các lĩnh vực khác nh nông nghiệp , dịch vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
từng nói rằng Đời sống có thể thật sự dồi dào khi chúng ta dùng máy móc
để sản xuất một cách rộng rãi và Công nghiệp và nông nghiệp là hai trân
chủ yếu của nền kinh tế Công nghiệp phát triển thì nông nghiệp mới phát
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
triển từ đó có thể thấy rõ rằng công nghiệp có tầm quan trọng cao. Nhng
muốn phát triển thì phải có công nghệ và kỹ thuật và máy móc là nhân tố
trực tiếp tác động đến sự phát triển đó.
I Vai trò cuẩ máy móc đại công nghiệp đối với sản xuất công nghiệp
Muốn thực hiện công nghiệp hoá và hiện đại hoá trức hết phải hiện đại
hoá công nghiệp, theo đánh giá chung của các cơ quan chức năng nhà nớc
từ khi đổi mới cơ chế quản lý áp dụng máy móc tân tiến vào sản xuất dới
áp lực cạnh tranh của cơ chế thị trờng và các nhân tố khác sản xuất tạ các
doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp nhà nớc nói riêng đặc biệt là
các liên doanh với nứơc ngoài đã có sự đổi mới đáng ghi nhận góp phần
đáng kể vào sự tăng trởng của sản xuất, cạnh tranh và trụ vững đợc trong
cạnh tranh với sản phẩm và dịch vụ của nớc ngoài ở một số lĩnh vực sản
phẩm công nghiệp nh: Quạt điện, xe đạp, chế biến thực phẩm .
Cũng theo đánh giá của các cơ quan nhà nớc có thẩm quyền (bộ khoa
học công nghệ và môi trờng, Bộ công nghiệp ) thì công nghệ đổi mới đã
đóng góp trên 30% tăng trởng GDP của toàn nghành thậm trí trong một số
doanh nghiệp nhà nớc tỉ lệ này còn thể hiện cao hơn đạt tới 50- 60% (nh
*Máy móc đại công nghiệp có tác động thay đổi cơ cấu nghành công
nghiệp, Việt Nam đi từ xuất phát điểm rất thấp nhng từ rất sớm chúng ta
đã xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, hớng nội cao. Nếu cơ sở vật chất
cho phép thì điều này đã đợc khuyến khích nhng thực tế thì ngợc lại nên
tính hớng nội đã có nhng lại có tác hại rất lớn, nghiên cứu khủng hoảng
của công nghiệp trong những năm 1979-1981; 1989-1991; 1991- 1999 cho
ta thấy chúng đã gắn với tính hớng nội cao. Trong thời điểm có tác nhân từ
bên ngoài. Sau thời điểm khủng hoảng nền kinh tế năm 1997 nền kinh tế
phát triển trậm lại. Công nghiệp hoá cho đến nay xét về thực chất là quá
trình phát triển công nghiệp hớng vào những nghành thay thế nhập khẩu
tuy đã có một số kết quả tích cực nhng vẫn bộc lộ một số những khiếm
khuyết. Tăng trởng rất thấp, muốn thoát khỏi sự phụ thuộc vào nớc ngoài
thì lại phụ thuộc ngày càng tăng:
Theo số liệu điều tra năm 1998 tổng chi phí nhập khẩu chiếm 27% giá
trị sản xuất và bằng 81% giá trị tăng thêm trong công nghiệp hầu hết các
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
nghành công nghiệp có hàm lợng trung bình và đều có tỉ lệ chi phí nhập
khẩu từ 35- 50% giá trị sản xuất hoặc từ 10- 28% giá trị tăng thêm của công
nghiệp
Tóm lại hớng nội đã hạn chế sự phát triển của công nghiệp trong nhiều
năm đem lại một tác hại rất lớn. Điều đó là kết quả của sự điều chỉnh chậm
chạp những chính sách phát triển kinh tế của nhà nớc.
2. Tác động tích cực
Bên cạnh những yếu tố tác động tiêu cực chúng ta phải thừa nhận cái
đợc của máy móc đại công nghiệp với nền kinh tế Việt Nam là vô cùng rõ
ràng và cần thiết, đó là mặt tích cực của máy móc đại công nghiệp
*Làm thay đổi cơ cấu công nghiệp và tăng trởng công nghiệp
Với sự đóng góp quan trọng của hệ thống máy móc hiện đại mang lại năng
suất cao công nghiệp đã đạt đợc năng suất cao trong khoảng thời gian từ
biệt trong khu vực quốc doanh tập trung một số nghành độc quyền nh điện
nớc thuốc lá thì khu vực nớc ngoài có vốn đầu t hệ thống máy móc thiết
bị tập trung vào các nghanh khai thác dầu khí, máy tính, điện tử , xe máy và
tỉ trọng đã không ngừmg tăng lên nói chung tăng trởng cao và ổn định, khu
công nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài tỉ trọng của nó từ 25% năm 1995 lên
29% năm 1997 và 35,5% năm 2000
*Xét tới vai trò, ý nghĩa của máy móc đại công nghiệp điển hình ở các
khu chế xuất, khu công nghiệp
- Để góp phần khải cứu về vấn đề vai trò của máy móc đại công nghiệp
trong quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá ở nóc ta tại các khu công
nghiệp, khu chế xuất
+ Đa máy móc vào chuyên sản xuất công nghiệp, thực hiện các nhiệm vụ
trực tiếp phục vụ hỗ trợ hoạt động sản xuất công nghiệp trong khu đã góp
phần tăng troửng kinh tế. Năm 1996 các khu công nghiệp- khu chế xuất cả
nớc xuất khẩu 400tr USD chiếm 8,75%, năm 1998 con số này tăng lên
1.300tr USD và chiếm 14% tổng kim ngạch xuất khẩu riêng hai khu chế
xuất Tân Thuận và Linh Trung có 95 doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu
405tr USD, Khu công nghiệp Đồng Nai 6-22 tr USD 66% tổng doanh thu
của cả khu và đóng góp vào ngân sách nhà 28%. Kết quả náy càng góp
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
phần củng cố liềm tin và kỳ vọng của chúng ta vào vai trò của máy móc đại
công nghiệp đối với tiến trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nớc.
+ Máy móc đại công nghiệp có vai trò rất to lớn ở nhiều nghành công
nghiệp ,Ví dụ trong một nhà máy nhiệt điện cần có bao nhiêu máy móc đại
công nghiệp : tua bin, máy đốt., và nhà máy thuỷ điện Hoà Bình là một
công trình cho sự áp dụng các máy móc đại công nghiệp
- Trong những năm tiếp theo máy móc đại công nghiệp còn giữ và phát huy
vai trò vô cùng quan trọng của nó trong sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện
đại hoá đát nớc công nghiệp phát triển sẽ làm nền tảng cho các nghành
mãi mãi, phải công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, phải xây dựng công
nghiệp nặng. Muốn có nhiều máy thì phải mở mang các ngành công
nghiệp làm ra máy, ra gang, thép, than, dầu đó là con đờng đi của chúng
ta, con đờng công nghiệp hoá nớc nhà.
Bài viết của em đã đợc hoàn thành. Do trình độ và khả năng thực tế
của một sinh viên năm đầu có hạn nên bài viết khó tránh khỏi thiếu sót. Rất
mong đợc sự góp ý của qúy thầy cô và các bạn sinh viên để bài viết đợc
hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 01 tháng 04 năm 2003
Sinh viên thực hiện Đinh Thị Thanh Giang
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
tài liệu tham khảo
1. Tạp chí nghiên cứu kinh tế các số tháng 3,4,5 năm 2000
2. Việt Nam 2000 NXB thống kê
3. Giáo trình kinh tế chính trị Mác Lênin
4.Tạp chí thông tin tài chính năm 2000
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.