BÁO CÁO TỐT NGHIỆP Đề tài
“Thực trạng phát triển du lịch
sinh thái ở Việt Nam”
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
1
lời nói đầu
Trong thi gian ny ó cú rt nhiu bc phỏt trin trong lnh vc du
lch, du lch sinh thỏi v bo tn trờn th gii. Quan trng nht l vic du lch
sinh thỏi khụng cũn ch tn ti nh mt khỏi nim hay mt ti suy
ngm. Ngc li, nú ó tr thnh mt thc t trờn ton cu. một vài nơi nó
xuất hiện khụng thng xuyờn v khỏ yu t, ớt c bỏo chớ chỳ ý ti. Song
nhiu ni khỏc thỡ vn phỏt trin du lch sinh thỏi li rt c chớnh ph
quan tõm, thng xut hin trờn cỏc bn tin chớnh hay cỏc qung cỏo thng
mi cụng cng.
Du lch sinh thỏi ó mang li nhiu li ớch c th trong lnh vc bo tn
v phỏt trin bn vng. Csta Rica v Vờnờxuờla, mt s ch trang tri
chn nuụi ó bo v nhiu din tớch rng nhit i quan trng, v do bo v
rng m h ó bin nhng ni ú thnh im du lch sinh thỏi hot ng tt,
giỳp bo v cỏc h sinh thỏi t nhiờn ng thi to ra cụng n vic lm mi
năng và triển vọng, sự phát triển của du lịch sinh thái ở Việt Nam cũng đang
đứng trớc những thách thức to lớn.
Chính vì vậy em đã chọn đề tài Thực trạng phát triển du lịch sinh
thái ở Việt Nam, với mong muốn đợc tìm hiểu thêm nhiều kiến thức cả về
kinh tế, chính trị, xã hội và môi trờng sinh thái. Do điều kiện có hạn, em xin
đợc giới hạn nội dung đề tài của mình trong hai lĩnh vực:
1. Tiềm năng, thực trạng về du lịch sinh thái trong các khu bảo tồn
quốc gia.
2. Tiềm năng, thực trạng của du lịch biển.
Đồng thời cũng nêu ra những giải pháp và chiến lợc phát triển du lịch
sinh thái ở Việt Nam.
Em xin cảm ơn TS. Phạm thị Nhuận, cùng các thầy, cô trong khoa
QTKD Du lịch và Khách sạn Trờng đại học KTQD Hà nội đã giúp em hoàn
thành bài viết này. Em cũng xin chân thành cảm ơn th viện trờng Đại học
KTQD - nơi đã cung cấp những tài liệu để em hoàn thành đề án này.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
3
Chơng 1: cơ sở lý luận
1.1. Khái quát du lịch sinh thái.
Vn vn cũn tn ti mi khi tho lun v du lch sinh thỏi l vic
khỏi nim v du lch sinh thỏi vn cha c tỡm hiu k, do ú thng b
nhm ln vi cỏc loi hỡnh phỏt trin du lch khỏc. Mt s t chc ó rt c
gng lm rừ s nhm ln ny bng cỏch s dng khỏi nim du lch sinh thỏi
nh mt cụng c thc hin bo tn v phỏt trin bn vng. énh ngha ca
Hip hi Du lch Sinh thỏi ó c ph bin rng rói: "Du lch sinh thỏi l du
Khụng nờn coi du lch sinh thỏi l ngnh du lch "da vo thiờn nhiờn"
vỡ cỏi mỏc ny cú th s dng trong tt c cỏc hot ng du lch c thc
hin ngoi thiờn nhiờn (vớ d trt tuyt, i xe p leo nỳi, v bỏm vỏch ỏ leo
nỳi). Nhng hot ng du lch ny cú th cú m cng cú th khụng thuc loi
hot ng thõn thin vi mụi trng. Mt cỏch gi khỏc thng b nhm vi
du lch sinh thỏi l du lch thỏm him. Loi hỡnh ny thng l cỏc hot ng
th thao c bp (thng bao gm s mo him cỏ nhõn mt mc no ú)
cng din ra ngoi thiờn nhiờn (vớ d leo lờn nh hang). Nhng hot ng
ny cú th cú hoc cú th khụng thuc loi cú trỏch nhim i vi mụi trng
hay lm li cho dõn a phng. Do ú, du lch sinh thỏi ch nờn c s
dng mụ t nhng hot ng du lch trong mụi trng thiờn nhiờn vi mt
c im i kốm: l loi hỡnh du lch thc s khuyn khớch bo v v giỳp xó
hi phỏt trin bn vng.
Loại hình du lịch sinh thái có nhiệm vụ:
- Bảo tồn tài nguyên của môi trờng tự nhiên.
- Bảo đảm đối với du khách về các đặc điểm của môi trờng tự nhiên
mà họ đang chiêm ngỡng.
- Thu hút tích cực sự tham gia của cộng đồng địa phơng, ngời dân
bản địa trong việc quản lý và bảo vệ, phát triển du lịch đang triển khai thực
hiện trong điểm du lịch, khu du lịch v.v
Qua các yêu cầu nhiệm vụ đề ra nói trên, loại hình du lịch sinh thái vừa
đảm bảo sự hài lòng đối với du khách ở mức độ cao để tạo lập sự hấp dẫn đối
với họ, đồng thời qua du khách quảng bá uy tín của điểm du lịch, khu du lịch.
Từ đó ngành du lịch có điều kiện bảo đảm và nâng cao hiệu quả của hoạt động
du lịch và cũng là cơ hội tăng thu nhập cho ngời dân thông qua hoạt động du
lịch, cũng tức là có điều kiện thuận lợi về xã hội hoá thu nhập từ du lịch.
Cho đến nay vẫn cha có sự xác định hoàn hảo về loại hình du lịch sinh
thái. Loại hình du lịch này quả vẫn còn mới mẻ, mặc dù những năm 1997-
1998 Tổ chức Du lịch thế giới và Liên Hợp Quốc đã nêu một số quan điểm
chuyển mạnh sang loại hình du lịch sinh thái phù hợp với điều kiện của sự
khái niệm và định nghĩa cho loại hình du lịch này : Du lịch sinh thái là du
lịch đến với thiên nhiên hoang sơ, thôn dã ; Du lịch sinh thái là du lịch đến
vối các khu bảo tồn thiên nhiên ; Du lịch sinh thái là du lịch thám hiểm ,
hoặc mạo hiểm trên các cái mới, cái lạ của thiên nhiên
Với Việt nam, một nớc mới phát triển về du lịch và loại hình du lịch
sinh thái hầu nh còn rất mới, cha tích luỹ đợc nhiều kinh nghiệm . Vấn đề
đạt ra mang tính cấp bách là cần phải quan tâm đến cả hai phơng diện:
Một là: Thống nhất về bản chất và khái niệm của loại hình du lịch sinh thái.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
6
Hai là: Tiếp cận với xu thế và nhu cầu thị trờng du lịch sinh thái trong
nớc và quốc tế, tiến hành xây dựng những định hớng và hoạnh định chiến
lợc phát triển cho loại hình du lịch sinh thái ở Việt nam.
Với đặc trng khác biệt về nguồn gốc của sản phẩm du lịch sinh thái và
tính chất bền vững của nó, trong những năm qua ở lĩnh vực hoạt động du lịch
sinh thái trên phạm vi toàn thế giới, ngời ta đã rút ra nhiều bài học rất có giá
trị đóng góp vào lý luận và hoạt động của loại hình du lịch sinh thái.
Theo đó du lịch sinh thái là loại hình du lịch đặc biệt tổng hợp các mối
quan tâm cảm giác nhiều đến môi trờng thiên nhiên và tìm đến những vùng
thiên nhiên nhiều tiềm năng về môi trờng sinh thái để cải thiện kinh tế, phúc
lợi xã hội, sức khoẻ và hởng thụ, khám phá những cái mới, cái lạ, cái đẹp và
sự trong lành của thế giới tự nhiên, tạo ra mối quan hệ hữu cơ, hoà đồng giữa
con ngời với thiên nhiên, môi trờng đồng thời hành động có ý thức trách
nhiệm làm cho thiên nhiên môi trờng bền vững, phong phú phục vụ trở lại lợi
ích của con ngời cả ở hiện tại và tơng lai.
1.2. Những yêu cầu cơ bản để phát triển du lịch sinh thái
Yêu cầu thứ hai có liên quan đến những nguyên tắc cơ bản của du lịch
sinh thái ở 2 điểm:
- Để đảm bảo tính giáo dục, nâng cao đợc sự hiểu biết cho khách du
lịch sinh thái, ngời hớng dẫn ngoài kiến thức ngoại ngữ tốt còn phải là
ngời am hiểu cac đặc điểm sinh thái tự nhiên và văn hoá cộng đồng địa
phơng. Điều này rất quan trọng và có ảnh hởng rất lớn đến hiệu quả của
hoạt động du lịch sinh thái, khác với những loại hình du lịch tự nhiên khác khi
du khách có thể tự mình tìm hiểu hoặc yêu cầu không cao về sự hiểu biết này
ở ngời hớng dẫn viên.Trong nhiều trờng hợp, cần thiết phải cộng tác với
ngời dân địa phơng để có đợc những hiểu biết tốt nhất, lúc đó ngời hớng
dẫn viên chỉ đóng vai trò là một ngời phiên dịch giỏi.
- Hoạt động du lịch sinh thái đòi hỏi phải có đợc ngời điều hành có
nguyên tắc. Các nhà điều hành du lịch truyền thống tờng chỉ quan tâm đến
lợi nhuận và không có cam kết gì đối với việc bảo tồn hoặc quản lý các khu tự
nhiên, họ chỉ đơn giản tạo cho khách du lịch một cơ hội để biết đợc những
giá trị tự nhiên và văn hoá trớc khi những cơ hội này thay đổi hoặc vĩnh viễn
mất đi. Ngợc lại, các nhà điều hành du lịch sinh thái phải có đợc sự cộng
tác với các nhà quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên và cộng đồng địa phơng
nhằm mục đích đóng góp vào việc bảo vệ một cách lâu dai các giá trị tự nhiên
và văn hoá khu vực, cải thiện cuộc sống, nâng cao sự hiểu biết chung giữa
ngời dân địa phơng và du khách.
Yêu cầu thứ ba nhằm hạn chế tới mức tối đa các tác động có thể của
hoạt động du lịch sinh thái đến tự nhiên và môi trờng, theo đó du lịch sinh
thái cần đợc tổ chức với sự tuân thủ chặt chẽ các quy định về sức chứa.
Khái niệm sức chứa đợc hiểu từ bốn khía cạnh: vật lý, sinh học, tâm lý và
xã hội. Tất cả những khía cạnh này có liên quan tới lợng khách đến một địa
điểm vào cùng một thời điểm.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
của tất cả cũng nh mọi loại khách.
Yêu cầu thứ t là thoả mãn nhu cầu nâng cao kiến thức và hiểu biết của
khách du lịch. Việc thoả mãn mong muốn này của khách du lịch sinh thái về
những kinh nghiệm, hiểu biết mới đối với tự nhiên, văn hoá bản địa thờng là
rất khó khăn, song lại là yêu cầu cần thiết đối với sự tồn tại lâu dài của ngành
du lịch sinh thái. Vì vậy, những dịch vụ để làm hài lòng du khách có vị trí
quan trọng chỉ đứng sau công tác bảo tồn những gì mà họ quan tâm.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
9
Du lịch sinh thái bền vững đóng góp tích cực cho sự phát triển bền
vững. Điều đó không có nghĩa là luôn có sự tăng trởng liên tục về du lịch.
Đây là điểm khác biệt cần nhấn mạnh trong thời điểm mà Việt nam bắt đầu lo
lắng về tốc độ tăng trởng của du lịch .
Từ những yêu cầu trên đây của du lịch sinh thái ta rút ra những nguyên
tắc cơ bản để phát triển du lịch sinh thái:
- Phải phù hợp với những nguyên tắc tích cực về môi trờng, tăng cờng
và khuyến khích trách nhiêm đạo đức đối với môi trờng tự nhiên.
- Không đợc làm tổn hại đến tài nguyên, môi trờng, những nguyên
tắc về môi trờng không những chỉ áp dụng cho những nguồn tài nguyên bên
ngoài (tự nhiên và văn hoá) nhằm thu hút khách mà còn bên trong của nó.
- Tập trung vào các giá trị bên trong hơn là các giá trị bên ngoài và thúc
đẩy sự công nhận các giá trị này .
- Các nguyên tắc về môi trờng và sinh thái cần phải đặt lên hàng đầu
do đó mỗi ngời khách du lịch sinh thái sẽ phải chấp nhận tự nhiên theo đúng
nghĩa của nó và chấp nhận sự hạn chế của nó hơn là làm biến đổi môi trờng
cho sự thuận tiện cá nhân.
hot ng du lch sinh thỏi trong cỏc khu bo tn v vn quc gia v du lch
bin úng gúp mt t trng ln. Cỏc s liu thng kờ mt s vn quc gia
nh Cỳc Phng, Cỏt B, Cụn o, Bch Mó cỏc khu bo tn thiờn nhiờn
nh Phong Nha- K bng, H k g bỡnh quõn mi nm tng 50% khỏch ni
a v 30 % khỏch quc t. Trong giai on t 1995 1998 du lch sinh thỏi
t tng trng 16,5%.
Vì vậy hiện nay phát triển du lịch sinh thái là một xu thế tất yếu. Du
lịch sinh thái phát triển nhằm thoả mãn nhu cầu ngày một tăng của khách du
lịch, của cộng đồng. Nhu cầu này liên quan chặt chẽ đến sự phát triển không
ngừng của xã hội, đảm bảo về tổng thể một tơng lai phát triển lâu dài của hệ
sinh thái, với t cách là một ngành kinh tế. Bên cạnh xu thế phát triển du lịch
sinh thái do nhu cầu khách quan, xu thế này còn không nằm ngoài xu thế
chung về phát triển xã hội của loài ngời khi các giá trị tài nguyên ngày càng
bị suy thoái, khai thác cạn kiệt.
Việt Nam là một đất nớc nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa,
nằm hoàn toàn trong vòng đai nhiệt đới của nửa cầu bắc, thiên về chí tuyến
hơn là phía xích đạo. Vị trí đó đã tạo nên một nền nhiệt độ cao, độ ẩm không
khí cao, ma nhiều. Việt Nam có đờng bờ biển dài hơn 3000km, lng dựa
vào dãy Trờng Sơn. Chính các điều kiện đó đã mang lại cho Việt Nam một
hệ động thực vật vô cùng phong phú, đa dạng và độc đáo. Kết hợp vào đó có
rất nhiều nét văn hoá dân tộc đặc sắc, đậm đà. Những yếu tố đó đã tạo nên
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
11
cho Việt Nam một lợi thế to lớn trong việc phát triển loại hình du lịch sinh
thái. Cùng với việc nỗ lực bảo tồn, khai thác phát huy các giá trị tài nguyên
thiên nhiên và văn hoá phục vụ phát triển kinh tế thông qua du lịch sinh thái
là một xu thế tất yếu. Với t cách là một ngành kinh tế mũi nhọn - Du lịch
7. Hệ sinh thái đầm lầy.
8. Hệ sinh thái đầm phá.
9. Hệ sinh thái san hô.
10. Hệ sinh thái biển - đảo.
11. Hệ sinh thái cát ven biển.
12. Hệ sinh thái nông nghiệp.
Việt Nam có 350 loài san hô, trong đó có 95 loài ở vùng biển phía Bắc
và 225 loài ở vùng biển phía Nam. Bên cạnh 60 vạn ha đất cát ven biển, trong
đó có 77.000 ha hệ sinh thái cát đỏ tập trung tại Bình Thuận, Ninh Thuận và
các tỉnh duyên hải Trung bộ, Việt Nam còn có thêm 10 triệu ha đất ngập mặn
ẩn chứa nhiều hệ sinh thái điển hình có giá trị cao về khoa học và du lịch tại
Đồng Tháp Mời là vùng ngập nớc tiêu biểu cho khu vực Đông Nam á. Hệ
thống rừng đặc dụng và rừng ngập mặn Việt Nam thuộc loại rừng giàu có về
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
13
tính đa dạng sinh học với 12.000 loài thực vật ( 1.200 loài đặc hữu). 15.575
loài động vật (172 loài đặc hữu). Với tiềm năng phong phú và đa dạng, nên
ngay từ thời gian đầu của quá trình đổi mới đất nớc, việc phát triển du lịch
sinh thái ở Việt Nam đã đợc coi trọng. Nếu nh năm 1994 mới chỉ có 320
ngàn lợt khách quốc tế đến các vùng tự nhiên ở Việt Nam thì đến năm 1999
con số tơng ứng đã lên đến 620 ngàn và dự tính 1triệu lợt khách cho cả năm
2000. Bên cạnh đó hàng năm cũng có thêm 3.5 đến 5 triệu lợt khách du lịch
nội địa ghé các vùng tự nhiên. Nhờ vậy doanh thu của hoạt động du lịch sinh
thái tại các khu bảo tồn thiên nhiên cũng nh vùng đệm hiện chiếm khoảng
25-30% trong tổng số doanh thu hàng năm của ngành du lịch.
Hiện nay ngành du lịch Việt Nam đang gấp rút hoàn thiện công tác điều
tra cơ bản quy hoạch những vùng tiềm năng nh Ba Bể, Cát Bà, Cúc Phơng,
Khánh Hoà thuộc không gian du lịch sinh thái vùng Nam Trung Bộ và Tây
Nguyên. các hệ sinh thái điển hình của vùng nay bao gồm rừng khu rừng ở
Yok đôn, đất ngập nớc Hồ Lắc, hệ sinh thái Ngọc Linh, Biodup-Núi Bà; hệ
sinh thái san hô Nha Trang.
Vùng chuyển tiếp từ cao nguyên Tây Nguyên cực Nam Trung Bộ với
không gian du lịch sinh thái bao trùm khu vực Vờn quốc gia Nam Cát Tiên
(Lâm Đồng-Bình Dơng, Đồng Nai), Côn Đảo, Bình Châu-Phớc Bửu( Bà
Rịa-Vũng Tàu), Biển Lạc-Núi Ông( Bình Thuận)
Dựa vào hai hệ sinh thái là đất ngập mặn và rừng ngập mặn thuộc các tỉnh
dọc sông Mê Kông đến Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, không gian du lịch vùng
này sẽ tập trung chủ yếu vào rừng ngập mặn Cà Mau, Tràm chim Đồng Tháp, Cù
lao sông Tiền, sông Hậu và Khu bảo tồn thiên nhiên Phú Quốc.
2.2 Một số điểm du lịch sinh thái điển hình ở Việt Nam
Trong vùng du lịch phía Bắc vằ Bắc Trung Bộ có điều kiện hình thành
tuyến du lịch sinh thái phía Đông Bắc từ thành phố Hà Nội-Bắc Ninh-Bắc
Cạn-Lạng Sơn-Cao Bằng phong phú và đa dạng về yếu tố sinh thái vốn có của
đất nớc. Chiều dài của tuyến du lịch khá thuận tiện về đờng bộ, những năm
gần đây nhiều đờng xá đã đợc nâng cấp hoàn chỉnh nh đờng quốc lộ mới,
đờng 32 v.v Về mặt lu trú của du khách cũng có các khách sạn với tiện
nghi hiện đại. Nhiều tổ chức lữ hành , phục vụ thông tin liên lạc, quảng bá
v.v các Sở Du lịch, các công ty kinh doanh du lịch về các làng bản, nhân dân
địa phơng trên tuyến điểm du lịch đã có kinh nghiệm tốt đảm bảo niềm tin
gây cảm tình đối với du khách. Tuyến du lịch có thể tổ chức dài từ 4-5 ngày
đối với toàn tuyến, cố nhiên có thể tuỳ theo yêu cầu của du khách mà có thể
phân thành một tuyến nhất định.
Điều đáng mừng là những năm gần đây nhiều tỉnh, thành trong cả nớc
đã hởng ứng tích cực loại hình du lịch sinh thái. Loại hình du lịch này bớc
đầu đã đợc chú ý đầu t để thu hút nhiều khách tham quan, đồng thời hình
thành và phát huy chất lợng phục vụ của các tour du lịch làm cho du khách
thấy thoải mái, chủ động.
đờng, cam sành, sầu riêng, xoài cát, đu đủ, măng cụt, mận, nhãn v.v Cùng
các khu vờn nhà của các hộ dân c nông trờng Sông Hậu trên diện tích
7000 ha vừa gieo trồng các giống lúa mới đạt năng suất cao, có chất lợng,
các dòng rạch với hai bờ xanh cây bạch đàn và các loại cây ăn quả về mô hình
kinh tế sinh thái độc đáo Ruộng , vờn, ao, chuồng tiêu biểu v.v
Sự hấp dẫn về du lịch sinh thái của vung Cần Thơ làm cho du khách
trong cac tour du lịch cùng với việc tham quan các yếu tố kinh tế xã hội đa
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
16
dạng phong phú đã tăng liên tục từ năm 2000 góp phần vào số doanh thu của
ngành du lịch của VIệt Nam.
Từ năm 2002 ở Củ Chi thuộc thành phố HCM đã bắt đầu đón khách đến
nghỉ mát ở khu du lịch thuộc xã Nhân Đức trên diện tích rộng đến 180 ha gồm
3 khu vực : một khu du lịch 25 ha gồm nhà lu niệm, vờn hoa, khu vui chơi
trên nớc, khu các bộ tộc Bana, Chơ Ro, Mờng, khu nhà hàng v.v khu thứ 2
có các trại gia cầm, trại cá gồm 19 ao với diện tích khoảng 20.000 m2 nuôi
trên 1.000.000 vịt anh đào, có diện tích riêng nuôi cá rô phi, cá chép Khu
thứ 3 rộng trên 100ha trồng thuần cây giống nhập từ Đài Loan là cây Ma-li-
ba-lu có gốc từ Nam Mỹ đợc mệnh danh là cây phát tài để xuất khẩu. Khu
này do công ty trách nhiệm hữu hạn Phô-ta-cô đầu t vốn đến 100 triệu USD.
Sở Du lịch thành phố Hồ Chí Minh quan tâm đầu t loại hình du lịch
sinh thái trong kế hoạch 5 năm 2001-2005, trong đó có quy hoạch tổng thể
phát triển du lịch sinh thái Cần Giờ, chuẩn bị xây dựng một cầu cảng du lịch
tại Bình Thụng ở quận 7 để phát triển du lịch bằng đờng biển và đờng sông,
tiếp tục triển khai kế hoạch phát triển du lịch sinh thái ở khu vực Tây-Bắc
thành phố cùng với dự án hình thành khu phố văn hoá-dịch vụ-du lịch ngời
Hoa ở quận 5. Đồng thời trong kế hoạch 2001-2010 nhằm phát triển loại hình
đã đầu t trên diện tích ở bãi Mũi Né sát biển dới các hàng phi lao thoáng
mát cùng gió biển gồm các nhà nghỉ bằng bê tông kết hợp các loại vật liệu dân
tộc nh gỗ, mây, tre, dừa, trang trí phù điêu bằng thạch cao, bằng gạch men
theo phong cách cổ truyền bộ tộc Chăm-Pa. Trong các tháng đầu năm 2003
này các nhà quản lý làng nghỉ mát Xi-Va lần lợt tổ chức các chuyến đi cho
du khách dạo chơi bằng ca-nô, đánh bắt hải sản, tham quan tìm hiểu các hòn
đảo gần kề, thăm làng thổ cẩm, làng gốm Chăm. Các tiết mục múa Chăm có
trình diễn các nhạc cụ Chăm làm cho du khách có dịp thuận tiện tìm hiểu
thởng thức các nét văn hoá đặc sắc của bộ tộc Chăm v.v
Huyện Cam Ranh thuộc tỉnh Khánh Hoà cũng đang triển khai các dự án
phát triển loại hình du lịch sinh thái nh dự án khu du lịch sinh thái Bãi Dài,
dự án khu du lịch sinh thái thuộc công ty trách nhiệm hữu hạn du lịch- địa ốc
Hồng Hà, khu du lịch Cam Ranh thế kỷ XXI. Tại vịnh Văn Phong du khách
thờng bơi thuyền thăm các bãi biển gần nh nguyên sơ, thăm làng Hà Đằng
từ nhiều năm vẫn còn cách biệt với đất liền, thởng ngoạn dốc Lết, tắm suối
nớc nóng Tháp Bà
Cùng với các hang động nh đã liệt kê điển hình ở một số nơi trong hệ
sinh thái rừng-núi-hang động của Việt Nam có trên 400 suối nớc nóng: Kim
Bôi ở tỉnh Hoà Bình, suối nớc nóng Hội Vân ở tỉnh Bình Định v.v Đồng
thời không ít vùng còn có nhiều thác nớc mát nổi tiếng nh thác Mơ nằm
giữa khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hang cách thị xã Tuyên Quang 100 km tạo
nên một cảnh quan hấp dẫn; thác Bản Giốc ở huyện Trùng Khánh tỉnh Cao
Bằng trên dòng sông Quầy Sơn chảy vòng quanh lãnh thổ Việt Nam đến xã
Đàm Thuỷ và từ độ cao trên 30m dòng nớc trắng xoá đổ xuống qua các bậc
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
18
đá vôi. Tại tỉnh Bắc Kạn có thác Đầu Đẳng cách hồ Ba Bể khoảng 3km. Tỉnh
đọng đối với họ.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
19
2.3 Tiềm năng và thực trạng du lịch sinh thái của các khu bảo tồn thiên
nhiên Việt nam.
2.3.1 Tiềm năng du lịch sinh thái của các khu bảo tồn thiên nhiên
Việt Nam.
Việt nam nằm trong vùng châu á, nơi mà tổ chức du lịch thế giới và
nhiều nhà chuyên môn du lịch có tên tuổi đã khẳng dịnh và dự báo rằng sẽ là
nơi thu hút nhiều khách du lịch quốc tế nhất và cũng có nhiều ngời đủ điều
kiện đi du lịch nhất (500 triệu ngời) ở thế kỷ 21.
Từ những, phân tích, đánh giá dự báo đó cho ta một kết luận nguồn
khách du lịch sinh thái quốc tế gắn với thị trờng du lịch Việt nam là khách
quan và là một tiềm năng.
Hiện nay, số khách du lịch trong nớc đã tăng lên tới 8,5 triệu lợt
khách.Trong đó có bao nhiêu khách thuộc đối tợng du lịch sinh thái? Cha
có số liệu tin cậy bởi khái niệm du lịch sinh thái cha đợc quan tâm dẫn đến
trong thống kê du lịch cha đợc thể hiện. Căn cứ vào số khách đến với các
vùng thiên nhiên với động cơ hởng thụ vào sản phẩm thiên nhiên nh: các
vờn quốc gia và bảo tồn thiên nhiên , vãn cảnh sông nớc , hành trình xuyên
Việt, thám không vùng vịnh hay đến các khu tự nhiên Hạ Long, Tam Cốc
Bích Động thì tỷ lệ cũng không nhỏ có thể chiếm tới 30 40% tổng số
khách hàng năm. Tuy nhiên với khái niệm đầy đủ về du lịch sinh thái vế thứ
hai là ý thức, trách nhiêm với việc bảo tồn phát triển du lịch sinh thái thì cha
có những t duy, giáo dục tốt về vấn đề này. Với tốc độ đô thị hoá nh hiện
nay chất lợng cuộc sống ngày càng đợc nâng cao và cải thiệnChắc chắn
nhu cầu đi du lịch sinh thái sẽ tăng lên đáng kể, không còn giới hạn ở con số 4
thiên nhiên có diện tích 2.119.509 ha, bao gồm 11 vờn quốc gia , 64 khu dự
trữ thiên nhiên , 32 khu di tích lịch sử, văn hoá, môi trờng. Sau khi rà soát lại
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã lập một danh mục 101 khu rừng
đặc dụng đề nghị chính phủ phê duyệt và phân thành 4 loại : Vờn quốc gia
(11 vờn), Khu dự trữ thiên nhiên (53 khu), Khu bảo tồn loài và sinh cảnh (16
khu) và Khu bảo vệ cảnh quan (21 khu). Theo danh sách này thì còn thiếu
nhiều khu bảo tồn thiên nhiên vùng biển và vùng đất ngập nớc. Tuy nhiên
cho đến nay Chính Phủ vẫn cha phê duyệt.
Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, các khu bảo tồn thiên nhiên
Việt nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng rất thuân lợi
cho việc phát triển du lịch sinh thái.
Các nhà sinh thái học thờng nhắc đến sự phong phú về các kiểu hệ
sinh thái và thực bì ở Việt nam. Theo thống kê, Việt nam có tới 26 kiểu thực
bì tập trung thành 6 nhóm, trải từ rừng kín thờng xanh, rừng rụng lá và bán
rụng lá, rừng thờng xanh hở, rừng thờng xanh cây bụi đến các thảm cỏ.
Ngoài ra Việt nam còn có 5 nhóm hệ sinh thái thuỷ vực, trải từ nớc ngọt
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
21
đứng, nớc ngọt chảy, nớc ngọt ngầm, nớc lợ và nớc mặn. Hệ sinh thái đất
ngập nớc cũng dang đợc các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu. Khu bảo
tồn thiên nhiên đất ngập nớc Xuân Thuỷ, Vờn Quốc Gia Tràm chim ở đồng
bằng sông Cửu Long là những địa điểm ngắm chim nớc lí tởng.
Không chỉ phong phú trên phơng diện hệ sinh thái, thiên nhiên còn
ban cho Việt nam sự đa dạng sinh học cao về các loài đặc hữu, có khoảng
1200 loài là loài đặc hữu trong tổng số 12000 loài thực vật ở Việt Nam(theo
ớc tính). Trong số 15.575 loài động vật có 172 loài đặc hữu trong số đó có 14
loài là thú. Đặc biệt sự kiện gây chú ý nhất trong giới bảo tồn thế giới là phát
Nhiều vờn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên phân bố dọc theo 3260
km bờ biển với hệ động thực vật còn khá phong phú và nhiều bãi tắm lý tởng
nh Trà Cổ, Bãi Cháy, Đồ Sơn, Xuân Thuỷ, Sầm Sơn, Lăng Sô, Bình Châu,
Phớc Bửu. Các vờn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên vùng đảo và quần
đảo cũng là địa điểm du lịch sinh thái nổi tiếng. Nơi đây ngoài hệ sinh thái
trên cạn còn có hệ sinh thái trên biển với các rạn san hô có thành phần loài
phong phú. Chúng ta có thể tổ chức du lịch lặn, xem hệ động thực vật biển
phong phú trong các rạn san hô ở khu vực đảo Cát Bà, Côn Đảo, Phú Quốc và
các đảo thuộc khu vực Nha Trang, Khánh Hoà.
Ba phần t diện tích lãnh thổ của Việt nam là đồi núi với nhiều đỉnh núi
cao có khí hậu mát mẻ rất thuận lợi cho du lịch nghỉ dỡng mùa hè. Những
địa điểm nổi tiếng nh Sa Pa, Tam Đảo, Ba Vì, Bạch Mã, Bà Nà - Núi Chúa đã
đợc ngời Pháp khai thác cách đây nửa thế kỷ và hiện còn lu giữ nhiều tàn
tích của các biệt thự cũ. Từ các trung tâm nghỉ dỡng nay ta có thể thiết kế
các đờng mòn thiên nhiên với cự ly từ 2 3 km để kết hợp du lịch sinh thái
với các loại hình du lịch khác. Sông, suối, thác, ghềnh, hồ tự nhiên và nhân tạo
trong các khu bảo tồn thiên nhiên ở các vùng núi rất thuận lợi cho việc phát
triển loại hình du lịch mạo hiểm và du lịch thể thao dới nớc .
Cũng một nỗ lực nghiên cứu tiềm năng du lịch sinh thái của Việt nam,
Nguyễn Quang Mỹ và nhiều nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rất nhiều hang
động ở các vờn quuốc gia và các khu bảo tồn thiên nhiên vùng núi đá vôi
trên phạm vi cả nớc: Động Phong Nha, Chùa Hơng,Tam Cốc, Bích Động,
các hang động trong khu vực di sản thiên nhiên Hạ long là những điểm tham
quan nổi tiếng trong và ngoài nớc.
Theo sự phân tích của Ngô Đức Thịnh, từ đa dạng về tự nhiên dẫn đến
sự đa dạng về văn hoá. Chính vì vậy mà mà ngời Việt nam không thuần nhất
mà gồm 54 dân tộc khác nhau. Đáng chú ý hơn là các dân tộc thiểu số thờng
sống kề gần hoặc trong các khu bảo tồn thiên nhiên. Họ hiện vẫn đang lu giữ
đợc phong cách sống, bản sắc văn hoá riêng và tập tục độc đáo. Điều này
khiến Việt nam càng trở nên hấp dẫn trên phơng diện du lịch sinh thái. Hiện
khoảng 10 triệu đồng, gấu mặt trời 8,5 triệu Với những giá đó những ngời
dân nghèo sẵn sàng tham dự cuộc buôn bán mà không cần biết hậu quả sẽ ra
sao.
Trên đây là thực trạng đáng buồn của sinh thái Việt nam, vậy còn về
lĩnh vực văn hoá thì sao ?
Tất cả mọi ngời ai cũng biết rằng giữa văn hoá và du lịch luôn có mối
quan hệ biện chứng và trực tiếp . Mối quan hệ này càng thể hiện rõ hơn trong
sự liên hệ bảo vệ và phát huy các di sản văn hoá và thiên nhiên một bộ phận
quan yếu của tài sản văn hoá và đồng thời là bộ phận quan yếu nhất trong tài
nguyên du lịch.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Bài tiểu luận năm thứ nhất Hoa Lan Anh
24
Sự phát triển của du lịch tác động trực tiếp và dán tiếp đến việc trấn
hng và bảo tồn các di sản văn hoá. Doanh thu từ hoạt động du lịch đợc sử
dụng cho việc tu bổ di tích, chỉnh lý các bảo tàng, đồng thời khôi phục và phát
huy các di sản văn hoá phi vật thể, đặc biệt là các ngành thủ công mỹ nghệ, ca
múa nhạc truyền thống phục vụ du lịch .
Một trong những ví dụ cụ thể là sự phát triển du lịch tại Huế trong
những năm gần đây đã và đang làm sống lại những nghành nghề đã một thời
bị lãng quên nh may, thêu, đúc đồng, chạm khắc và đặc biệt là nghệ thuật ca
Huế truyền thống, ca múa cung đình
Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực không thể phủ nhận của du lịch đối
với đời sống kinh tế văn hoá, những hoạt động du lịch cũng đem lại những tác
động tiêu cực đến công cuộc bảo tồn các di sản văn hoá nói riêng và nếp sống
văn hoá nói chung .
Cụ thể nh:
- Đối với các di sản vật thể, đặc biệt là các di sản có giá trị toàn cầu nổi