TIẾT 4-5:
CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH
'Trớch: Vũ trung tuỳ bỳt- Phạm Đình Hổ”

A. Túm tắt kiến thức cơ bản
1. Tác giả: Phạm Đình Hổ ( 1768- 1839) tục gọi là Chiờu Hổ
- Quê: Đan Loan - Đường An - Tỉnh Hải Dương
- Sự nghiệp: Cú nhiều cụng trình biờn soạn, khảo cứu cú giỏ trị đủ các lĩnh vực
tất cả đều bằng chữ Hán
2. Tác phẩm "Chuyện cũ trong phủ chỳa Trịnh"
- Gồm 88 mẩu chuyện nhỏ bàn về có thứ lễ nghi, phong tục, tập quỏn, ghi
chộp những sự việc xảy ra trong xó hội lỳc đó. Tác phẩm có giá trị văn chương đặc
sắc, cung cấp những tài liệu quý về sử học, địa lí, xó hội học
a. Nội dung
- Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và các quan lại hầu cận trong phủ chúa Trịnh
- Những thủ đoạn nhũng nhiễu dân của bọn quan lại hầu cận
- Tình cảnh của người dân
b. Nghệ thuật
- Các sự việc đưa ra cụ thể, chân thực, khách quan, không xen lời bỡnh của Tác
giả, cú liệt kờ và cũng cú miờu tả tỉ mỉ, vài sự kiện để khắc hoạ ấn tượng. Cảm xúc
của tác giả (thái độ bất bỡnh, phờ phỏn) cũng được gửi gắm kín đáo
c. Chủ đề: "Chuyện cũ trong phủ chỳa Trịnh" phản ánh đời sống xa hoa
của vua chúa và sự nhũng nhiễu của quan lại thời Lờ - Trịnh
B. CÁC DẠNG ĐỀ
1. Dạng đề 3 điểm :
Đề 1: Viết đoạn văn từ 10-15 dũng nờu ý nghĩa của đoạn văn sau "Nhà ta ở
phường Hà Khẩu, huyện Thọ Xương, trước nhà Tiền đường có trồng một cây lê,
cao vài mươi trượng, lúc nở hoa, trắng xoá thơm lừng; trước nhà trung đường
cũng trồng hai cây lựu trắng, lựu đỏ, lúc ra quả trông rất đẹp, bà cung nhân ta sai
chặt đi cũng vỡ cớ ấy."
(Phạm Đình Hổ - Chuyện cũ trong phủ chỳa Trịnh - Ngữ văn 9 tập 1)

xuyên, tháng ba bốn lần). Huy động rất đông người hầu hạ (Binh lớnh dàn hầu
vũng quanh bốn mặt hồ mà Tõy Hồ rất rộng)
- Các nội thần, quan hộ giá, nhạc công bày đặt nhiều trũ giải trớ lố lăng và tốn
kém
- Việc tỡm thu vật "phụng thủ" thực chất là cưỡng đoạt những của quý trong
thiờn hạ (chim quý, thỳ lạ) về tô điểm cho nơi ở của chúa.
VD: Miêu tả kĩ, công phu: Đưa một cây đa cổ thụ "từ bên bờ Bắc chở qua sông
đem về" phải một cơ binh hàng trăm người mới khiêng nổi
-> Ý nghĩa đoạn văn "Mỗi khi đêm thanh vắng biết đó là triệu bất tường" =>
Cảm xỳc chủ quan của Tác giả được bộc lộ, nhất là khi ông xem đó là "triệu bất
tường" -> Điềm gở, điềm chẳng lành -> Báo trước sự suy vong tất yếu của một
triều đại chỉ biết ăn chơi hưởng lạc.
b. Những thủ đoạn nhũng nhiễu dân của bọn quan lại hầu cận
Thời chỳa Trịnh Sõm bọn hoạn quan hầu cận trong phủ chúa rất được sủng ái ->
Chúng ỷ thế nhà chúa mà hoành hành tác oai, tác quái trong nhân dân. Thủ đoạn
của chúng là hành đông vừa ăn cướp vừa la làng.
c. Tình cảnh của người dân
- Người dân bị cướp tới hai lần, bằng không thỡ phải tự tay huỷ bỏ của quý của
mỡnh. Chính bà mẹ của Tác giả đó phải sai chặt đi một cây lê và hai cây lựu quí rất
đẹp trong vườn nhà mỡnh để tránh tai hoạ
* Nghệ thuật: Cảnh được miêu tả là cảnh thực (cảnh ở các khu vườn rộng )
- Cảm xỳc chủ quan của tác giả được bộc lộ khi ông xem đó là "triệu bất tường"
- Các sự việc đưa ra cụ thể, chân thực, khách quan, không xen lời bỡnh của Tác
giả, cú liệt kờ và cũng cú miờu tả tỉ mỉ vài sự kiện để khắc hoạ ấn tượng. Cảm xúc
của tác giả (thái độ bất bỡnh, phờ phỏn) cũng được gửi gắm kín đáo.
3. Kết đoạn
- Suy nghĩ của bản thân về thực trạng của đất nước qua những ghi chép của tác
giả.
- Liờn hệ thực tế xó hội ngày nay.
C. BÀI TẬP VỀ NHÀ

- Thích ngao du sơn thuỷ uống rượu, cho thoả chí.
- Xây dựng rất nhiều cung điện, đền đài. Công việc xây dựng tiêu tốn khá
nhiều tiền của nhưng không hề gỡ, miÔN là thớch
- Thường xuyên ngự trên Hồ Tây, trên núi, cứ mỗi tháng độ ba bốn lần ta lại
ra Hồ Tây ngắm cảnh, tưởng như đang lạc giữa chốn bồng lai tiên cảnh.
- Rất thích thú với cảnh binh lính dàn hầu đông đúc vũng quang bốn bề mặt
hồ rộng lớn, cảnh có nội thần, thỏi giỏm hoỏ trang, mặc ỏo đàn bà…
- Suốt ngày ta chỉ nghĩ đi đâu chơi, bày đặt trũ giải trớ nào để thoả sức
hưởng thụ. Cuộc sống thật dễ chịu
- Có thú chơi cao sang là sưu tầm đồ quý trong thiờn hạ. Đi đến đâu cũng sai
bọn hầu cận lùng sục trong dân chúng xem có cái gỡ đáng giá là tịch thu ngay đem
về phủ chúa
c. Kết bài: Khỏi quỏt nội dung
- Làm bất cứ những gỡ ta thớch. Bởi vỡ ta là một vị chỳa thụng minh, tài giỏi và
cú nhiều cụng lao nhất