ĐỀ BÀI :
Suy nghĩ của em về tình đồng chí đồng đội trong bài thơ “Đồng chí” của
Chính Hữu .
ĐÁP ÁN :
“Đồng chí” của Chính Hữu được sáng tác năm 1948 trong lúc cuộc kháng
chiến chống Pháp của dân tộc đang diễn ra rất quyết liệt.Bài thơ giúp người đọc
hiểu hơn về hình ảnh anh bộ đội Cụ Hồ và tình đồng chí,đồng đội gắn bó keo sơn
của họ .
Bài thơ mở đầu bằng những lời tâm tình của hai người bạn ,những câu thơ
mộc mạc ,tự nhiên , mặn mà như một lời thăm hỏi quê quán cửa nhà:
Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá .
Hai dòng thơ đủ giới thiệu với người đọc về hoàn cảnh xuất thân của hai
người lính.Người thì ở vùng đồng bằng chiêm trũng “nước mặn đồng chua”,người
ở vùng trung du bạc màu “đất cày lên sỏi đá”.Như vậy cả “quê anh” và “làng
tôi” đều là những miền quê lam lũ,vất vả,đói nghèo.Từ những phương trời xa
lạ,họ“chẳng hẹn” mà “quen nhau” bởi họ có cùng chung mục đích đánh đuổi thực
dân Pháp giải phóng quê hương .Vào bộ đội họ kề vai sát cánh bên nhau ,cùng
chia sẻ với nhau những gian lao thiếu thốn của cuộc đời quân ngũ :
Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ .
Cùng là những người nông dân nghèo mặc áo lính ,chung lý tưởng đánh
đuổi thực dân Pháp giải phóng quê hương . Họ vào bộ đội , chung nhiệm vụ
,chung một chiến hào,cùng đắp chung một tấm chăn khi trời giá lạnh.Điều kỳ lạ là
khi chiếc chăn chung đắp lại đó là lúc dòng tâm sự mở ra .Có lẽ vì vậy mà họ hiểu
nhau, thân nhau và trở thành tri kỉ.Lúc đó “Đồng chí ”mới vang lên ,như tình yêu
thương được hình thành từ thử thách và gian khó ,bị dồn nén tận đáy lòng đến giờ
bật dậy, đủ sức đứng riêng thành một câu thơ.Nhịp thơ thắt lại,chắc khoẻ ,mộc
mạc ,giản dị mà thiêng liêng,cảm động.Ta chợt nhận ra ,lấp lánh đằng sau những
câu thơ nói về gió, về rét, lặng lẽ cháy một ngọn lửa ấm nồng tình đồng đội … Và
như vậy “đồng chí” vừa là cao trào cảm xúc được dồn tụ trong sáu câu thơ trước

tạo nên chiều sâu cho tình đồng chí thầm lặng nhưng rất đỗi thiêng liêng này .
Những câu thơ cuối bài hoàn thiện một cách xuất sắc chân dung người lính
mộc mạc mà khoẻ khoắn, can trường :
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
“Rừng hoang sương muối”. Lại là cái giá ,cái rét run người của thiên nhiên khắc
nghiệt ,song thiên nhiên không thể nào can thiệp tới ý chí và tình cảm của người
chiến sĩ .Bởi các anh đứng cạnh bên nhau, chở che, nương tựa vào nhau trong tư
thế chủ động chờ giặc tới .Và hình ảnh thơ cuối cùng mới đẹp làm sao!ở một góc
nhìn nghiêng,vầng trăng như treo trên đầu nòng súng giơ cao của người chiến sĩ .
Hình ảnh súng và trăng trở thành biểu tượng cho sự kết hợp hài hoà giữa thực và
mộng,giữa chất chiến đấu và chất trữ tình ,giữa tâm hồn chiến sĩ và tâm hồn thi sĩ.
Giữa rừng đêm hoang lạnh ,hình ảnh ấy tạc vào đêm tạo thành bức tượng đài
chiến sĩ vững vàng mà thơ mộng .
Bài thơ dừng lại khi đã hoàn thiện trong tâm khảm bạn đọc hình ảnh những
người nông dân mặc áo lính chân thật mà ấm nồng tình đồng đội .Bởi thế bài thơ
không chỉ là tác phẩm xuất sắc của Chính Hữu mà còn là thi phẩm xuất sắc nhất
về người lính Cụ Hồ của thơ ca kháng chiến chống Pháp .