Hướng tới cơ cấu giống chín rải vụ nhằm phát triển cây ăn quả có múi đáp
ứng nhu cầu thị trường
Nghệ An là tỉnh có nhiều tiềm năng về tài nguyên đất và điều kiện sinh thái để
phát triển các loại cây ăn quả nói chung, cây ăn quả có múi nói riêng. Thực tế sản
xuất trong nửa thế kỷ qua đã cho thấy một trong những cây trồng mũi nhọn nổi
tiếng của kinh tế hàng hoá vùng Phủ Quỳ là trồng cam quýt tập trung, chuyên canh
với sản lượng riêng cây cam trong nhiều năm đạt trên 6.000-7.000 tấn cho dù gặp
điều kiện bất thuận. Để khai thác hiệu quả hơn nữa lợi thế tự nhiên của vùng, phát
triển cây ăn quả có múi, đáp ứng nhu cầu thị trường, việc hướng tới một cơ cấu
giống chín rải vụ là rất cần thiết.
Nghệ An là tỉnh có nhiều tiềm năng về tài nguyên đất và điều kiện sinh thái để
phát triển các loại cây ăn quả nói chung, cây ăn quả có múi nói riêng. Thực tế sản
xuất trong nửa thế kỷ qua đã cho thấy một trong những cây trồng mũi nhọn nổi
tiếng của kinh tế hàng hoá vùng Phủ Quỳ là trồng cam quýt tập trung, chuyên canh
với sản lượng riêng cây cam trong nhiều năm đạt trên 6.000-7.000 tấn cho dù gặp
điều kiện bất thuận. Để khai thác hiệu quả hơn nữa lợi thế tự nhiên của vùng, phát
triển cây ăn quả có múi, đáp ứng nhu cầu thị trường, việc hướng tới một cơ cấu
giống chín rải vụ là rất cần thiết.
Hiện nay, cam Phủ Quỳ với một số giống truyền thống chỉ chín tập trung một
vụ (tháng 10 đến cuối tháng 12) nên chuyện được mùa rớt giá thường xảy ra. Cứ
sau mùa cam ta, các loại cam quýt từ khắp nơi trong Nam ngoài Bắc và cả của
Trung Quốc lại chiếm chỗ thị trường đến tận những chợ quê vốn là lãnh địa của
vùng cam. Nguyên nhân trước hết là do chủng loại cam của ta quá ít, chỉ có 3
giống là Vân Du, Xã Đoài, Sông Con mà chất lượng thì còn tồn tại một số nhược
điểm như nhiều xơ bã, nhiều hạt, thường bị nhiễm bệnh, nhất là greening. Về mặt
tổ chức sản xuất, cam ta thường chín vào mùa mưa, phải tập trung thu hoạch. Với
kinh doanh thì chỉ 2 tháng có thu, còn 10 tháng còn lại là phải chi. Ngoài ra do sản
phẩm là quả tươi nên rất ảnh hưởng đến sức tiêu thụ.
Vấn đề xây dựng một cơ cấu giống cam quýt chín rải vụ tuy đã được đặt ra từ
những năm 80 của thế kỷ trước nhưng chưa thành công do nguồn quỹ gen của ta
còn rất hạn chế mà sản xuất thì vẫn quen nếp lấy các giống truyền thống làm chủ

Thời
điểm
Nư
ớc
(%)

Đư
ờng
(%)

Aci
d
(%)

Nư
ớc
(%
)
Đườ
ng
(%)
Aci
d
(%)

Nư
ớc
(%
)
Đườ

91 9,5 0,8
Cuối
tháng
10
91 8,2 1,03Cuối
tháng
11
79,7 7 1,04

Cam Valencia quả đều, trọng lượng trung bình chỉ 200g/quả là giống chất lượng
cao, vỏ quả mịn, nhiều nước, ít hạt đến không hạt, ít xơ bã, mã quả đẹp rất được
thị trường ưa chuộng. Tại vùng Phủ Quỳ, qua nhiều năm, Valencia vẫn tồn tại
chung sống với các loại cam ta trong các vườn cam ở một số nông trường. Mấy
năm gần đây, tại Công ty nông nghiệp Xuân Thành, bên cạnh việc bảo vệ thành
công chỉ dẫn địa lý cam Vinh thì đồng thời phát triển cam Valencia. Chính nhờ ưu
thế chín muộn của giống cùng với chất lượng cao của quả mà hiệu quả kinh tế đã
tăng lên gấp bội. Nếu cam chính vụ năng suất 20-25 tấn/ha với giá 17.000đ/kg như
vừa qua, mỗi ha thu khoảng 340-400 triệu đồng, còn với cam Valencia chỉ tính
năng suất 15tấn/ha nhưng với giá bán từ 35.000-40.000 đồng/kg thì sẽ cho thu trên
500 triệu đồng/ha. Cũng tại Xuân Thành, giống cam V2 của Viện di truyền nông
nghiệp đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận là giống Quốc
gia đang được khảo nghiệm có đặc tính chín muộn đến tháng 2, 3 năm sau (tương
tự như Valencia) là giống có tiềm năng để mở rộng diện tích sản xuất cho vùng
Phủ Quỳ.
Một giống địa phương của tỉnh Tiền Giang có tên dân dã là Bưởi Long năm
1992 được thu thập vào tập đoàn cây ăn quả của Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả,
cây công nghiệp Phủ Quỳ được mang tên là quýt PQ (do đặc điểm quả thiên về