Bài 36.
N
N
H
H
I
I
Ễ
Ễ
U
UX
X
Ạ
ẠÁ
Á
N
N
H
HS
S
Á
Á
Á
Á
N
N
H
HS
S
Á
Á
N
N
G
G
I. MỤC TIÊU:
- Nêu được hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng là gì. Mỗi ánh sáng đơn sắc có một bước sóng
xác định trong chân không.
- Trình bày được TÁN Young về sự giao thoa ánh sáng. Nêu được điều kiện để có hiện
tượng giao thoa ánh sáng.
- Nêu được vân sáng, vân tối là kết quả của sự giao thoa ánh sáng. Hiện tượng giao thoa
chứng tỏ ánh sáng có tính chất sóng.
II. CHUẨN BỊ:
- GV: Vẽ trên giấy khổ lớn hình 36.3 và 36.4 SGK.
Chuẩn bị bộ dụng cụ TÁN về giao thoa ánh sáng qua 2 khe Young.
- HS: Ôn tập giao thoa của sóng cơ (chương III).
III. TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Tiết 1. NHIỄU XẠ ÁNH SÁNG.
Hoạt động 1. (10’) KIỂM TRA BÀI CŨ
vòng qua vật cản gọi là
nhiễu xạ sóng.
-Trả lời câu hỏi gợi ý.
+Đứng ở A sẽ nhìn thấy O
vì ánh sáng truyền theo
đường thẳng.
-Quan sát kết quả TÁN do
GV thực hiện: ánh sáng sau
khi qua lỗ O đã đi lệch khỏi
phương truyền thẳng.
-Một nhóm tiến hành TÁN
với tấm bìa có dùi lỗ nhỏ.
Quan sát, rút ra kết luận.
+Có hiện tượng nhiễu xạ
ánh sáng. 1) Nhiễu xạ ánh sáng là hiện tượng
ánh sáng không tuân theo định luật
truyền thẳng, quan sát được khi ánh
sáng truyền qua lỗ nhỏ hoặc gần
mép những vật trong suốt hoặc
không trong suốt. 2)Ánh sáng có tính chất sóng, lỗ nhỏ
-Thảo luận nhóm, lập Biểu
thức.
= CT trong chân không.
’ = VT trong môi trường
bất kì với
C
n
V
, từ đó suy
ra liên hệ giữa và ’:
'
n
định.
+ Trong chân không, ánh sáng có
bước sóng:
C
f
với C = 3.10
8
m/s
+ Trong môi trường có chiết suất n:
tỏ bằng thực nghiệm rằng
có thể tạo ra được sự giao
thoa ánh sáng.
-Bố trí dụng cụ TÁN, giới
thiệu chi tiết của bộ dụng
cụ.
-Yêu cầu HS nah8c1 lại
một số điểm cơ bản về
sóng, giao thoa sóng.
H. Thế nào là sóng kết
hợp? Nguồn kết hợp?
H. Điều kiện để có hiện
tượng giao thoa sóng cơ?
H. Trong vùng giao thoa
của 2 sóng, quan sát thấy
hình ảnh thế nào? (giao
thoa sóng nước).
-Tiến hành TÁN. Gọi HS
quan sát và nhận xét kết
quả.
H. So sánh được hình ảnh
-Ghi nhận yêu cầu phải
tiến hành TÁN.
-Cùng với GV, vài HS lắp
đặt dụng cụ TÁN. Chú ý
nghe GV giới thiệu.
-Thảo luận nhóm, ôn lại
kiến thức về giao thoa sóng
màn, ta dùi 2 lỗ nhỏ S
1
, S
2
thì sẽ quan sát thấy gì?
H. Nếu chắn một trong 2
khe S
1
hoặc S
2
, ta quan sát
thấy hiện tượng gì trên
màn?
-Trả lời câu hỏi gợi ý. +Hình ảnh tương tự với
giao thoa sóng cơ. Có các
vân giao thoa. Hai nguồn
S
1
, S
2
có độ lệch pha bằng
O.
+S
1
2
giữ
vai trò gì trong TÁN trên?
H. Vùng không gian có 2
sóng chồng lên nhau cho ta
hình ảnh gì?
H. Hiện tượng giao thoa
ánh sáng chứng tỏ điều gì?
sắc
+ S
1
, S
2
: hai nguồn kết hợp
phát 2 sóng kết hợp gây
giao thoa.
+ Vùng giao thoa là vùng
không gian có 2 sóng chồng
lên nhau.
-Rút ra kết luận về giao thoa
ánh sáng.
-Giải thích: SGK
-Kết luận: SGK.
“Giao thoa ánh sáng là bằng chứng